ASKERÎ HÂKİMLER KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

              

MÜTTEFİK VE ORTAK DEVLETLERLE TÜRKİYE ARASINDA

10 AĞUSTOS 1920'DE SEVRES' DE

İMZALANAN BARIŞ ANDLAŞMASI


BÖLÜM  II.

TÜRKİYE'NİN SINIRLARI

 

MADDE 27.

I. Avrupa'da, Türkiye'nin sınırları aşağıdaki gibi saptanacaktır (ekli I sayılı haritaya bakılması) :16

 

1.  Karadeniz:

Karadeniz Boğazı'nın girişinden aşağıda belirtilen noktaya kadar.

 

2.  Yunanistan ile:

Podima'nın aşağı yukarı 7 kilometre kuzey-batısında bulunan Büyük Dere'nin ağzında Karadeniz üzerinde seçilecek bir noktadan başlayarak, güney-batıya doğru ve İstranca Dere havzası sınırlarının en kuzey-batı noktasına kadar (İstranca' nın aşağı yukarı 8 kilometre kuzey-batısmda bulunan nokta):

Kaplıca Dağ ile Üçpınar Tepesi noktalarından geçmek üzere, toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir çizgi;

oradan, güney-güney-doğu doğrultusunda ve Sinekli demiryolu istasyonunun aşağı yukarı l kilometre batısında, Çorlu-Çatalca demiryolu üzerinde seçilecek bir noktaya kadar:

İstranca Dere havzasının batı sınırım olabildiğince izleyen bir çizgi; oradan, güney-doğuya doğru ve kuzey-doğuda, Büyük Çekmece Gölü'ne akan ırmaklar havzalarıyla, güney-batıda doğrudan doğruya Marmara Denizi'ne dökülen ırmakların havzası arasındaki su bölümü çizgisi üzerinde Fener ve Kurfalı arasında seçilecek bir noktaya kadar:

Sinekli'nin güneyinden geçmek üzere toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir çizgi; oradan, güney-doğuya doğru ve Kalikratia'nın aşağı yukarı l kilometre güneybatısında Marmara Denizi üzerinde seçilecek bir noktaya kadar:

yukarıda tanımlanan su bölümü çizgisini olabildiğince izleyen bir çizgi.

 

3. Marmara Denizi:

Yukarıda tanımlanan noktadan Karadeniz Boğazı'nın girişine kadar. II. Asya'da, Türkiye'nin sınırları aşağıdaki gibi saptanacaktır (ekli 2 sayılı haritaya bakılması):

 

1. Batıda ve Güneyde:

Marmara Denizi üzerinde, Karadeniz Boğazı'nın girişinden başlayarak Doğu Akdeniz'de İskenderun Körfezi dolaylarında Karataş-Burnu yakınında aşağıdaki gibi tanımlanan bir noktaya kadar:

Marmara Denizi, Çanakkale Boğazı ve Doğu Akdeniz; III. Bölümün (Siyasal Hükümler) IV. Kesimi ile 84. ve 122. Maddeleri hükümleri saklı kalmak üzere, Marmara Denizi adaları ve Osmanlı17 kalan kıyılardan 3 mil kadar uzaklık içinde bulunan adalar.

 

14  ve   15 Fransız  abecesine  göre.   (Çevirenler)

16  Yer, dağ, dere adları olarak, genellikle, 1920 çevirisindeki adlar kullanılmıştır. (Çevirenler)

17  Fransızca metinde "ottoman", İtalyanca metinde "ottomano", denirken, İngilizce metinde, genellikle, hep "Turkish" denilmektedir. (Çevirenler)

 

2. Suriye ile:

Kuzey-doğuya doğru, Hasan Dede geçidinin doğu kıyısı üzerinde ve Karataş Bur-nu'ndan aşağı yukarı 3 kilometre kuzey-batıda seçilecek bir noktanın Ceyhan ırmağı üzerinde Babeli'nin aşağı yukarı l kilometre kuzeyinde seçilecek bir noktaya kadar:

Karataş'ın kuzeyinden geçmek üzere, toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir çizgi;

oradan, Kesik Kale'ye kadar:

Ceyhan ırmağının kaynağına doğru akım yolu;

oradan, kuzey doğuya doğru ve Ceyhan ırmağı üzerinde Karapazar'ın aşağı yukarı 15 kilometre doğu-güney-doğusunda seçilecek bir noktaya kadar:

Karatepe'nin kuzeyinden geçmek üzere, toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir çizgi;

oradan ve Düldül Dağı'nın batısında bulunan, Ceyhan ırmağının dirseğine kadar:

Ceyhan ırmağının kaynağına doğru akım yolu;

oradan, güney-doğu genel doğrultusunda ve Gâvur Göl'ün aşağı yukarı 15 kilometre güney-güney-batısında, Emir Musa Dağı üzerinde seçilecek bir noktaya kadar:

demiryolundan aşağı yukarı 18 kilometre uzaklıktan geçmek ve Düldül Dağı'nı Suriye'de bırakmak üzere izlenecek bir çizgi;

oradan, doğuya doğru ve Urfa'nın aşağı yukarı 5 kilometre kuzeyine kadar:

Bahçe, Ayıntap, Birecik ve Urfa kentlerini birbirine bağlayan yolların kuzeyinden geçmek ve bu kentlerden son üçünü Suriye'de bırakmak üzere, batıdan doğuya genel bir doğrultuda ve oldukça düz biçimde toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir Çizgi;

oradan, doğuya doğru ve (Cezire-i İbn-i Ömer'in 27 kilometre'8) batısında Azeh'in aşağı yukarı 6 kilometre kuzeyinde Dicle'nin oluşturduğu dirseğin en güney-batı noktasına kadar:

batıdan doğuya genel doğrultuda ve Mardin kentini Suriye'de bırakmak üzere oldukça düz biçimde toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir çizgi;

oradan, ve Habur Su ile Dicle'nin kesiştikleri yerle, bu yerin aşağı yukarı 10 kilometre kuzeyinde Dicle dirseği arasında ve Dicle üzerinde seçilecek bir noktaya kadar:

Cezire-i îbn-i Ömer kentinin bulunduğu adayı Sureiye'de bırakmak üzere Dic-lenin ağzına doğru akım yolu.

 

3. Irak" ile:

Oradan, batıdan doğuya doğru genel bir doğrultuda Musul ilinin [Vilâyetinin]20 doğu sınırı üzerinde seçilecek bir noktaya kadar: toprak [arazi] üzerinde saptanacak bir çizgi;

oradan, bu çizginin doğuya doğru Türkiye ile İran arasındaki sınıra rastladığı noktaya kadar:

.îmadiye'nin21 güneyinden geçecek biçimde değiştirilmiş, Musul îlinin [Vilâyetinin] kuzey sınırı.

 

4.  Doğada ve Kuzey-Doğuda:

Yukarıda tanımlanan noktadan ve Karadeniz'e kadar, 89. Madde hükümleri saklı kalmak koşuluyla, Türkiye ile îran arasındaki şimdiki sınırla, Türkiye ile Rusya

arasındaki eski sınırlar.                                                                                    

 

5.  Karadeniz.

 

MADDE 28.

İşbu Andlaşmada tanımlanan sınırlar, işbu Andlaşmaya ekli l /1.000.000 ölçekli haritalara çizilmiştir. Metinle harita arasında uyuşmazlık durumunda, metin geçerli olacaktır.

 

MADDE 29.

Kuruluş biçimi işbu Andlaşma ile saptanan ya da tamamlayıcı andlaşmalar ve sözleşmelerle saptanacak olan Sınırlandırma Komisyonları, bu sınırları toprak [arazi] üzerinde çizeceklerdir.

Bu Komisyonlar, yalnız "toprak [arazi] üzerinde saptanacak çizgi" diye tanımlanan kesimleri değil, gerekli görürlerse, yönetimsel sınırlarla ya da başka biçimde tanımlanan kesimlere de, ayrıntılar bakımından, düzeltmeler yapmakta tam yetkili olacaklardır. Komisyonlar, bütün durumlarda, Andlaşmalarda verilen tanımlamaları, yönetimsel sınırlarla yerel ekonomik çıkarları olabildiğince göz önünde tutarak, en yakından izlemeğe çalışacaklardır.

Komisyonların kararları oyçokluğuyla alınacak ve ilgili taraflar için uyulması zorunlu olacaktır.

Sınırlandırma Komisyonlarının giderleri ilgili Taraflarca eşit paylar olarak karşılanacaktır.

 

MADDE 30.

Bir akım yolu ile tanımlanan sınırlar bakımından, işbu Andlaşmadaki tanımlamalarda kullanılan "akım yolu"22 ya da "gidiş-geliş yolu"23 terimleri şu anlama gelmektedir: Bir yandan, gemilerin gidiş-gelişine (ulaşıma) elverişli olmayan nehirlerde, akar suyun ya da bunun ana kolunun ortay çizgisi24, ve öte yandan, gemilerin gidiş-gelişine (ulaşıma) elverişli nehirlerde, ana gidiş-geliş yolunun ortay çizgisi. Bununla birlikte, akım ya da gidiş-geliş yolunda değişiklikler olması durumunda, sınır çizgisinin, bu biçimde tanımlanmış olan akım yoluyla gidiş-geliş yolunu mu izleyeceğini, yoksa bu yolun, işbu Andlaşmanın yürürlüğe giriş anındaki durumunda olduğu gibi kesin olarak saptanmış mı kalacağım kararlaştırmaya, işbu Andlaşmada öngörülen Sınırlandırma Komisyonları yetkili olacaklardır.

İşbu Andlaşmada aykırı bir hüküm bulunmadıkça, deniz sınırları, kıyıya üç milden daha yakın bulunan adaları ve adacıkları da içine alacaktır.

 

18  Fransızca, İngilizce ve İtalyanca metinlerde "27 kilometre", 1920 çevirilerinde "10 kilometre". (Çevirenler)

19  Fransızca metinde "Mesopotamie", İngilizce ve İtalyanca metinlerde "Mesopotamia" denilmektedir. Matbaa-i Amire, Konya ve Erim metinlerinde "Elcezire", Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde "Irak". (Çevirenler)

20  Fransızca, İngilizce ve İtalyanca metinlerde "Vilayet". (Çevirenler)

21   Fransızca, İngilizce ve İtalyanca metinlerde "Amadiye", 1920 çevirilerinde "Imadiye". (Çevirenler)

22  Fransızca metinde "cours", İngilizce metinde "course", İtalyanca metinde "corso", 1920 çevirilerinde

"mecra". (Çevirenler)

23  Fransızca metinde "chenal", İngilizce metinde "channel", İtalyanca metinde "canale"; 1920 çevirilerinde "kanal". (Çevirenler)

24  Fransızca metinde "ligne mediane", İngilizce metinde "median line", İtalyanca metinde "linea media-na". Matbaa-i Âmire, Konya ve Erim metinlerinde "hat-tı vasati1*, Vakit ve Peyam-ı Sabah metinlerinde "Hat-tı mutavassıt"   biçiminde   çevrilmiştir.   (Çevirenler)

 

 

MADDE 31.

İlgili çeşitli Devletler, Sınırlandırma Komisyonuna, çalışmaları için gerekli bütün belgeleri, özellikle şimdiki ya da eski sınırların saptanmasına ilişkin tutanakların doğruluğu onaylanmış örneklerini, elde bulunan büyük ölçekli bütün haritaları, geodezik verileri, yapılmış ancak yayınlanmamış yerölçmesi [mesaha] haritalarını, sınırdaki akar suların yatak değiştirmelerine ilişkin bilgileri vermeği yükümlenirler. Osmanlı makamlarının elinde bulunan haritalar, geodezik veriler, yayınlanmamış olsa bile yerölçmesi haritaları, işbu Andlaşmanın yürürlüğe konulmasından sonra otuz gün içinde, istanbul'da25, Başlıca Müttefik Devletlerin göstereceği ilgili Komisyonların temsilcisine teslim edilecektir.

ilgili Devletler, bundan başka, bütün belgeleri, özellikle plânları, kadastrolarla tapu kütüklerini ve, Komisyonlar isterse, mülkiyet durumuna ve ekonomik akımlara ilişkin bilgilerle gerekli her çeşit bilgileri Komisyonlara iletmeleri için yerel makamlara yönergeler [talimat] vermeyi de yükümlenirler.

 

MADDE 32.

İlgili çeşitli Devletler, Sınırlandırma Komisyonlarına, görevlerini yerine getirmeleri için gerekli olan ulaşım, işgücü ve araç ve gereçlere (direkler ve sınır taşları) ilişkin her türlü yardımı gerek doğrudan gerekse yerel makamların aracılığıyla yapmağı yükümlenirler.

Özellikle, Osmanlı Hükümeti, Sınırlandırma Komisyonlarının görevlerinin yerine getirilmesinde, Başlıca Müttefik Devletlere, gerekli görecekleri teknik personel yardımında bulunmayı yükümlenir.

 

MADDE 33.

İlgili çeşitli Devletler, Komisyonlarca konulmuş nirengi noktalarını, sınır işaretlerini [taşlarını] ya da direklerini korumayı yükümlenirler.

 

MADDE 34.

Sınır işaretleri [taşlan], birbirinden gözle görülecek uzaklıklara konulacaktır; bunlara sayı verilecek ve yerleriyle sayıları bir haritaya işlenecektir.

 

MADDE 35.

Sınırlandırmaya ilişkin kesin tutanaklar, bunlara ekli haritalar ve belgeler, her-biri de asıl nüsha sayılmak üzere, üç nüsha olarak düzenlenecektir; bunlardan ikisi sınırdaş Devletlere, üçüncüsü de, doğruluğu onaylanmış birer örneğini işbu Andlaş-mayı imzalamış olan Devletlere gönderecek olan, Fransız Cumhuriyeti Hükümetine verilecektir.