İKİNCİ BÖLÜM
İKİNCİ BÖLÜM
MAKRO EKONOMİK POLİTAKALAR

            I. DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER POLİTAKASI

           77. Döviz kurunun piyasa şartları içinde belirlenmesi politikası sürdürülecek ve Türk parasının konvertibl hale gelmesi için gerekli ortam yaratılacaktır.

           78. Dış ticaret rejiminin serbestleştirilmesine devam edilecektir.

           79. Dış ticaret vergileri ve ilgili fonlar basitleştirilecektir.

           80. İhracat ve diğer döviz kazandırıcı faaliyetler desteklenecektir.

            81. Ekonomide nisbi fiyat yapısının ihracat aleyhine sapma yaratmayacak şekilde oluşması sağlanacaktır.

           82. Dış ticarete ilişkin düzenlemelerde uluslararası anlaşmalar dikkate alınacaktır.

           1. İHRACAT POLİTAKASI

           83. İhracatta, ürün çeşitlendirilmesi ve katma değer oranı daha yüksek olan nihai ürünlerin satış özendirilecektir. Sinai ürün ihracatının artışına süreklilik kazandırılacaktır.

           84. Yeni pazarlara giriş özendirilecek ve bu pazarlardaki imkanlar konusunda ihracatçılara gerekli bilgi akışını sağlayacak düzenlemeler yapılacaktır.

           85. İhracata dönük sanayinin temel üretim girdilerini uluslararası serbest piyasalarda belirlenen fiyatlardan temin etmesi yönünde gerekli ortam oluşturulacaktır.

           86. İhracatı teşvik sisteminde doğrudan teşvikler yerine, dolaylı teşviklere ağırlık verilecektir. Bu kapsamda olmak üzere ihracat kredisi, ihracat sigortası ve ihracat kredi sigortası sistemleri geliştirilecektir.

           87. İhracatçının kredi imkanları genişletilecek, sevk öncesi kredi ve proje kredilerine ağırlık verilecektir.

           88. İhracatçının her türlü teknik yardımdan yararlanması sağlanacaktır.

           89. İhracatçıların, uluslararası pazarlarda karşılaştıkları rekabeti engelleyici uygulamaları aşmakta her türlü destek sağlanacaktır.

           90. Döviz kuru politikası, diğer ekonomik dengeler de gözetilerek dış rekabet gücünü idame ettirecek biçimde yürütülecektir.

           91. İhraç ürünlerinin standardizasyonu, ambalajı ve kalitesinin iyileştirilmesine önem verilecektir.

           2. İTHALAT POLİTİKASI

           92. Ekonomide rekabetin teşvik edilmesi, verimliliğin artırılması ve tüketicinin korunması için ithal rejiminin serbestleştirilmesine devam edilecektir.

           93. Koruma oranları, sanayinin rekabet gücünü artıracak şekilde sürekli gözden geçirilecek ve bu oranların tedricen düşürülmesine devam edilecektir.

           94. İthalattan alınan vergiler ve ilgili fonlar basitleştirilecek, teşvik sistemi ile ilgili istisna ve muafiyetlerin daha rasyonel hale getirilmesi için çalışmalar sürdürülecektir.

           95. Anti-damping mevzuatı ve telafi edici vergilendirme uygulamalarına kısa sürede işlerlik kazandırmak amacıyla gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

           96. İthal edilen malların sağlık standartlarına uygun olmasına azami önem verilecek, bu konudaki denetimlerin etkin bir şekilde sürdürülmesi amacıyla her türlü teknik imkan sağlanacaktır.

            3. GÖRÜNMEYEN İŞLEMLER

           97. Ülkenin bulunduğu imkanları da değerlendirilerek navlun ve transit ticaret gelirlerinin artırılmasına önem verilecektir.

           98. Turizm gelirlerinde son yıllarda sağlanan artışı sürekli kılmak için, turizm yatırımlarının özendirilmesine ve dış tanıtım faaliyetlerine hız verilecektir.

           99. Yurt dışında çalışan Türk işçilerinin tasarruflarının yurda transferi için diğer politikalar yanında cazip mali araçlar ve yatırım imkanları geliştirilecektir.

           100. Yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinin gelişmesi, özellikle komşu ülkelerdeki işbirliği imkanları azami ölçüde değerlendirilerek desteklenecek, bu tür faaliyetlerin ihracat ve istihdama katkıda bulunması göz önünde tutulacaktır.

           101. Yabancı ilkelerde yatırım yapacak teşebbüslerin dünya piyasaların daha güçlü hale gelmeleri için verilen teşvikler devam ettirilecek ve gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

            4. REZERVLER, DIŞ KREDİ VE BORÇLAR

           102. İthalatın ve dış borç servisinin belirli bir süre karşılanmasına imkan verecek düzeyde rezerv oluşturulmasına devam edilecektir. Uluslararası piyasalarda ortaya çıkan arızi gelişmelerin ekonomiyi olumsuz yönde etkilememesi için rezervler etkin bir araç olarak kullanılacaktır.

           103. Ülkenin artan kredi değerliliği dikkate alınarak, kalkınmanın hızlandırılması ve mevcut dış borçların servisi açısından önem arzeden uluslararası finansman imkanlarının değerlendirilmesinde kredi şartlarının uygunluğunun gözönünde tutulmasına devam edilecektir.

           104. Dış borç yapısının orta ve uzun vadeli borçlar lehine değiştirilmesi yönünde gayretler sürdürülecektir.

           105. İhracat ve diğer döviz kazandırıcı hizmetlerin desteklenmesi amacıyla yabancı ülkelere verilecek kredilerde ülke riski dikkate alınacak ve kredi uluslararası normlara uyulacaktır.

            5. TÜRKİYE-AVRUPA TOPLULUĞU İLİŞKİLERİ

           106. Üretim yapısının belirlenmesinde Türkiye'nin dış rekabet imkanları ve dünya ticaretinin şartları dikkate özellikle Avrupa topluluğu (AT) ile ilişkiler ve AT'ye tam üyelik hedefi de göz önünde bulundurulacaktır.

           107. Koruma sisteminin rasyonelleştirilmesine devam edilecek, rekabet gücüne kavuşmuş veya kavuşabilir durumda olan sanayilerin koruma oranları, GATT, Ankara Anlaşması ve Katma Protokol hükümlerine uygun şekilde ve AT'ye tam üyelik hedefi de dikkate alınarak tedricen azaltılacaktır.

           108. Plan dönemi, Türkiye ile Topluluk arasında müzakerelerin başlatılması hakkında AT Konseyince bir karar verilmesinin ve Türkiye açısından tam üyelikten bağımsız olarak önem taşıyan Topluluğun İç Pazar hedefinin gerçekleştirilmesinin beklendiği bir dönem olacaktır.

           109. Bu dönemde, Topluluğa tam üyelik ve entegrasyon hedefi doğrultusunda hazırlık ve uyum çalışmaları hızlandırılarak sürdürülecek ve topluluğun İç Pazar şartlarına uyum için belirli öncelikler çerçevesinde gerekli önlemler alınacaktır. Bu arada, tam üyelik başvurusunun takip ettiği seyir yakından izlenecektir.

           110. Tam üyelik gerçekleşinceye kadar, AT i1e ortaklık ilişkilerinde V. Plan döneminde başlayan canlanma sürdürülecek ve özellikle gümrük birliği alanındaki birikmiş yükümlülüklerin mümkün olduğu ölçüde hızlandırılmış bir biçimde yerine getirilmesine çalışılacaktır. Bu çerçevede, VI. Plan döneminde, Topluluktan yapılan sınai ürünler ithalatında gümrük vergileri kademeli olarak indirilecek; üçüncü ülkelerden yapılan ithalatta uygulanan, tarifelerin Topluluğun Ortak gümrük Tarifesine uyumu hızlandırılmış bir biçimde yerine getirilmeye devam edilecek; Topluluktan yapılan ithalatta konsolide liberasyon oranı giderek yükseltilecek; ithalattan alınan damga resmi oranları ve DFİF kesintileri düşürülecek; ithalattan,alınan diğer fonların da zaman içinde kaldırılması için çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca, Topluluğun üçüncü ülkelerle yaptığı anlaşmalar sonucu aşınan veya bazı tarım ürünlerimize tanınan ancak üretim takvimimize uymadığı için yararlanılamayan tavizler ve benzer konularda AT nezdinde gerekli teşebbüsler yapılacaktır.

           111. Birikmiş yükümlülüklerin yerine getirilmesinin ve AT'ye entegrasyon hedefi doğrultusunda yapılacak çalışmaların ve alınacak önlemlerin Türk sanayiini ve genel olarak Türkiye ekonomisini rekabete daha açık hale getirici etkisi göz önünde bulundurularak, bir yandan rekabet gücünü artırıcı politikalar izlenmeye çalışılacak; diğer yandan da hassas sektörlerin belirlenmesi çalışmalarına devam edilecektir.

           112. Ortaklık ilişkileri çerçevesinde elde edilmiş bulunan "işgücünün serbest dolaşımı hakkından vazgeçilmeyecek, bu hakkı kullanılabilir hale getirme yolundaki girişimler sürdürülecektir.

           113. IV. Mali Protokol'e işlerlik kazandırılması için çabalara devam edilecek; ayrıca,alt yapı yatırımlarında ve tam üyelik öncesi uyum çalışmalarında diğer Topluluk kaynaklarından yararlanma imkanları araştırılacaktır.

           114. Dinamik bir yapı gösteren Topluluk ortak tarım politikası dikkatle izlenecek, Türk tarımının bu politikaya uyumu konusunda başlatılan çalışma ve incelemelere devam edilecek ve gerekli önlemler alınacaktır.

           115. Yunanistan, İspanya ve Portekiz' in Topluluğa tam üyeliği sonucunda bazı Türk tarım ürünleri ihracatında meydana yönelik tedbirler alınmaya devam edilecektir.

           116. AT ile ilgili faaliyetleri yurt içinde ehliyetle yürütecek personelin yetiştirilmesi tedbirler alınacak ve uygulanacaktır.

           117. AT'ye tam üyelik hedefi gözönünde bulundurularak Türk eğitim standartlarında Topluluk ile gerekli uyumun sağlanabilmesi amacıyla, bilgi sistemlerinin modernleştirilmesi esas alınacak ve araştırma-geliştirme ve eğitim alanlarında AT ile varolan ortak işbirliği ve değişim projeleri geliştirilerek yeni imkanlar aranacaktır.

           118. Plan döneminde, Topluluk hukuku ile Türk hukuk siteminin yaklaştırılması ve uyumlaştırılması için gerekli tedbirler alınacaktır.

           119. Dış ve iç tanıtım faaliyetlerinde AT' ye tam üyelik hedefine yönelik tedbirler alınacaktır.

            6. YABANCI SERMAYE POLİTİKASI

           120. Yabancı sermaye-konusunda mevcut liberal politikaların uygulanmasına devam edilecektir.

           121. Yabancı sermaye mevzuatı, yabancı sermaye hareketlerini kapsayacak şekilde geliştirilerek güncelleştirilecektir.

           122. Yabancı sermayenin menkul kıymetlere yatırımının temin teşviki yönündeki düzenlemelere devam edilecektir.

           123. Önemli altyapı projelerinin gerçekleştirilmesi için uygun finansman modelleri için, (Yap-İşlet-Devret gibi) çerçevesinde, azami ölçüde yararlanılacaktır.

           124. Çeşitli ülkelerle, Yatırımların Karşılıklı Korunması ile Çifte Vergilendirmeyi önleme gibi ikili anlaşmaların yapılmasına devam edilecektir.

           125. Yatırım imkanlarının yurtdışında en iyi şekilde tanıtılması için gerekli çalışmalar yapılacaktır.

           126. Patent haklarının korunması ile ilgili mevzuatta yabancı sermayeyi teşvik edici yönde gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

           127. Yabancı sermaye girişlerini artırmak amacıyla özeleştirme ve serbest bölge, ve uygulamalarına devam edilecektir.

            II. TEŞVİK POLİTİKASI

            128. Teşvik politikasının temel amacı, yapı içinde döviz kazandırıcı faaliyetlerin ve Plan hedefleri ile uyumlu olarak yatırımların arttırılması dengesizliğin azaltılmasıdır.

            129. VI. Plan döneminde Yatırım ve Döviz Kazandırıcı Faaliyetleri teşvik sistemi, tek bir piyasada toplanarak birbirini tamamlayan, değişen iç ve dış piyasa şartlarına uyum sağlayabilecek alt düzeye indirecek, daha az sayıda, daha etkin araçlara sahip olacak yönde geliştirilecektir.

            130. AT'ye tam üyelik konusu da dikkate alınarak, teşvik edilecek yatırım projelerinin uzun dönemde rekabet şansına sahip teknolojik yapıda kurulması, mevcut tesislerini ise modernize ve tevsi edilmesi hususları gözönünde bulundurulacaktır.

            131. Teşvik politikası çerçevesinde, araştırma ve geliştirme, yüksek teknoloji, çevre kirliliğini önleme, enerji tasarrufu, doğal kaynakları harekete geçirme gibi konular üzerinde önemle durulacaktır.

            132. Kalkınmada Öncelikli Yörelere İlişkin olarak, yatırım ve işletme dönemine ait daha etkili tedbirler uygulanacaktır.

            133. Yatırım indirimi uygulamasının, indirimden istifade edecek aktif değerlerin yeniden değerlendirilmesi yoluyla ortaya çıkacak yeni değerler üzerinden yapılabilmesine imkan sağlayacak gerekli tedbirler alınacaktır. Yatırımların finansmanında öz kaynak kullanımı teşvik edilecektir.

            134. İhracatın teşvikinde ana gaye, özellikle ihraç ürünlerinin ve pazarlarının çeşitlendirilmesi yoluyla ihracatın artırılması ve toplam ihracat içinde sınai ürün payının yükseltilmesidir.

            135. İhracatçıların uluslararası piyasalarda rekabet etmelerine imkan verecek şartların sağlanmasına devam edilecek, ihracat kredisi ve ihracat sigortası sistemleri geliştirilecek ve ihracatçının her türlü teknik yardımdan yararlanması sağlanacaktır.

            136. Finansal kiralama yolu ile yapılacak yatırımların artırılması yönünde çalışmalar sürdürülecektir. Yurtdışı müteahhit hizmetlerinin ve yabancı ülkelerde yatırım yapacak müteşebbislerin dünya piyasalarında daha güçlü hale gelmeleri için verilen teşvikler devam ettirilecek ve gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

            III. TASARRUF VE FİNANSMAN POLİTİKALARI

            1. MALİ SEKTÖR POLİTİKALARI

           137. Banka sisteminin toplam rezervlerinin kontrolü yanında, açık piyasa, bankalar arası piyasası, döviz ve efektif piyasası işlemleri ile ekonomide reel büyümenin ve konjonktürel değişmelerin gerektirdiği likidite ihtiyacını enflasyonist baskı yaratmadan karşılayacak para politikası uygulamasına devam edilecektir.

            138. Merkez Bankası'nın para ve döviz piyasalarındaki etkinliğinin artırılması esastır. Bu amaçla, Merkez Bankasının aktif hesaplarının yapısını yeniden düzenlemeye yönelik tedbirler alınacak, aktiflerde giderek önemli bir yer tutmaya başlayan itfaya tabi hesapları tasfiyeye yönelik döviz, kredi ve faiz politikaları izlenecektir.

            139. Merkez Bankası'nın kredi politikası kamuya açılan kredilerin payının azaltılması ve özel kesim kredileri içinde ihracat kredileri ile yatırım kredilerinin payının yükseltilmesi şeklinde sürdürülecektir.

            140. Faiz politikası ekonomide mali tasarrufları artırıcı spekülatif döviz talebini sınırlayıcı, kaynakların etkin dağılım kullanımını sağlayıcı yönde sürdürülecektir.

            141. Bankalar sisteminde, mevduat ve kredi faizleri arasındaki farkın daraltılması amacıyla vergi, resim gözden geçirilecek ve rekabet ortamının geliştirilmesi bankaların etkin çalışmaları sağlanacaktır.

            142. Tercihli kredi sistemi, fayda ve maliyet analizi yapılarak yeniden değerlendirilecektir. Bu değerlendirmenin sonuçlarına göre sistemin nasıl daraltılacağı belirlenerek tedrici geçiş için bir program yapılacaktır.

            143. T.C. Ziraat Bankası, kontrolü zirai krediler; tarımsal sanayi ve tarıma dayalı sanayi teşebbüsleri için yeterli kaynak ayırmaya devam edecektir.

            144. Halk Bankası kaynaklarının kullandırılmasında, kuruluş ilkelerine uygun şekilde, küçük sanayi işletmeleri ile esnaf ve sanatkara ağırlık verilmesi ve bankanın kredi imkanlarının geliştirilmesi sürdürülecektir.

            145. İhracat kredilerinin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla, Türkiye İhracat Kredi Bankasının kaynakları artırılacak ve çeşitlendirilecektir.

            146. Türkiye Kalkınma Bankasının genişleyen faaliyet hacminin gerektirdiği kaynak ihtiyacı sağlanacaktır.

            147. Bankaların sundukları hizmetler geliştirilecek, bu çerçevede tüketici kredisi, banka kartı ve çek kullanımının yaygınlaşması için gerekli ortam oluşturulacaktır.

            148. AT'ye uyum sürecinde bankalar sisteminin güvenilirliğini sağlayacak öz kaynak yeterliliği denetim ve gözetime ilişkin esaslar incelenecek gerektiğinde yeni düzenlemelere gidilecektir.

            149. Mali sisteme ilişkin mevzuatın ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde düzenlemesine devam edilecektir.

            150. Mali sisteme duyulan ilgi ve güveni artırmak amacıyla, kamu oyuna mali araç ve kurumların getiri ve risk durumları hakkında bilgi sağlayacak mekanizmalar, geliştirilecektir.

            151. Sermaye piyasasında, ayrıcalık ve sınırlamaların asgariye indirilmesi yanında, faaliyet konuları itibariyle rekabeti artıracak şekilde aracı kuruluşların sayısının artırılması teşvik edilecektir.

            152. Menkul kıymetler yatırım ortaklarının faaliyete geçmelerini ve menkul kıymetler yatırım fonlarının portföylerinde hisse senetlerine yönelmelerini sağlayacaktır, ortam geliştirilecektir. Ayrıca tasarruflar, banka mevduatı yanında hisse senedi, tahvil ve kâr ortaklığı gibi menkul değerlere kaydırılarak sermaye piyasasının gelişmesi ve sınai mülkiyetin yaygınlaştırılması sağlanacaktır.

            153. Sermaye piyasasının arz yönünün gelişmesini ve mülkiyetin tabana yayılmasını sağlayacak olan özelleştirme programına hız verilecektir.

            154. Yeni kurulan altın piyasanın geliştirilmesi yanında, mali sektörde ileriye dönük piyasaların ve mal piyasalarının gelişmesine elverişli ortam yaratılacaktır.

            155. Sosyal güvenlik kurumları, özel yardımlaşma sandıkları ve sigorta şirketlerinin fonlarını sermaye piyasasına yöneltmeleri ve portföylerinde özel kesim menkul kıymetlerine de yer vermeleri özendirilecektir.

            156. Yurt dışındaki yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarının sermaye piyasasının gelişiminde katkılarının artırılmasına çalışılacaktır.

            157. Türkiye'de uygulanmayan sigorta türlerinin tatbiki ve mevcutların geliştirilmesi imkanları araştırılacak ve bu yöndeki uygulamalarla sigorta sektörünün fon yaratma , potansiyelinden tam olarak yararlanılması sağlanacaktır.

            158. Özellikle kamu sağlığı ve güvenliği gibi alanlarda zorunlu sigorta uygulaması geliştirilerek yaygınlaştırılacaktır.

            159. Sigorta sektöründe rekabet ortamının oluşması sağlanacaktır.

            160. Sigorta şirketlerinin uluslararası pazarlara açılmalarını temin için gerekli ortam oluşturulacaktır.

            2. MALİYE POLİTİKASI

            161. Ekonomik ve sosyal gelişmeyi istikrar içinde sürdürmek gelir dağılımını artırmak Plan döneminde uygulanacak maliye politikasını temel amacıdır.

            162. Ekonomide etkinliği artırmak amacıyla vergi ve teşvik alanında alınacak tedbirlerin kamu finansmanına etkileri dikkate alınarak bu alanda makro dengeleri gözeten bir yaklaşımla vadeli programlara ağırlık verilecektir.

            163. Kamu borçlanma gereği tedricen azaltılacak, bu amaçla kamu gelirlerinin artırılması ile birlikte harcamalar da kontrol altında tutulacaktır. Özel kesimin kullanabileceği fonları daraltmayacak ve enflasyonist baskıları asgari seviyede tutacak rasyonel bir finansman politikası izlenecektir.

            164. Kamu kurum ve kuruluşları görev ve fonksiyonlarıyla uyumlu insangücü planlaması yaparak personel alımlarında buna uyacak ve tasarrufa azami ölçüde riayet ederek cari giderlerini azaltmaya özen göstereceklerdir.

            165. Cari gider ihtiyaçlarının karşılanmasında eğitim ve sağlık hizmetlerine öncelik verilecektir.

            166. Yatırım bütçeleri içinde yer alan cari nitelikli harcamaların cari ödenek tertiplerinde            gösterilmesi yönünde gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

            167. Kamu yatırımlarına kaynak tahsisinde rasyonelik ilkesine özen gösterilmeye devam edilecektir.

           168. Maliye politikasının etkinliğini artırmak amacıyla mümkün olduğu ölçüde ödemi tahsis ilkesine uyulacaktır. Bu meydanda bütçe dışı fonlarla ilgili yeni düzenlemelere gidilecek, ekonomideki sübvansiyonların kademli olarak bütçelenmesi sağlanacaktır.

            169. Vergilerin; kurumlaşmayı, tasarrufu, yatırımları ve ihracatı teşvik edici özelliklerinden yararlanırken kaynak yaratma fonksiyonları da ihmal edilmeyecektir.

            170. Vergi idaresinin, verginin süratli ve sağlıklı toplanmasına elverişli, kendi içinde bütünlüğü olan bir yapıya kavuşturulması sağlanacaktır. Bu amaçla vergi idaresi merkez ve taşrada süratle reorganize edilecektir. Otomasyon yaygınlaştırılarak, vergi dairelerinin vatandaşa daha süratli ve nitelikli hizmet sunabilir bir hale getirilmesi çalışmalarına devam edilecek, vergi idari nitelikli personelin sürekli istihdamı için gerekli tedbirler alınacaktır .

            171. Vergi kayıp ve kaçağını önlemek ve vergi güvenliğini sağlamak amacıyla kurulan vergi istihbarat arşivinin etkinliği artırılacak ve vergi denetimi, için bilgi akışı hızlandırılacaktır .

            172. AT'ye yapılan tam üyelik başvurusu göz önünde bulundurularak,başlamış olan vergi uyum çalışmaları süratle yürütülecek, bu konuda araştırma ve eğitim faaliyetlerine ağırlık verilecektir.

            173. Dışa açılma politikalarıyla uyumlu olarak, yabancı sermayenin ve ileri teknolojinin Türkiye'ye gelişini ve Türk müteşebbislerinin dışa açılmalarını teşvik etmek,. ülkelerin vergi sistemlerini yakınlaştırmak amacıyla son yıllarda hız kazanan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının yapılmasına Plan döneminde devam edilecektir.

            174. Yeni vergi ihdas edilmesi veya vergi oranlarının artırılması yerine, vergilemede yatay ve dikey adalet ilkeleri de dikkate alınarak vergi tabanının yaygınlaştırılması, vergi kayıp ve kaçağının asgari seviyeye indirilmesi ve tahsilattaki verimliliğin artırılabilmesi yolundaki gayretler sürdürülecektir

            175. Mahalli idarelerin toplam gelirleri içinde öz gelirlerini artırıcı düzenlemelere gidilecek merkezi hükümet tarafından yürütülen bazı hizmetlerin artan gelirleriyle uyumlu olarak mahalli idarelere devri imkanları araştırılacaktır.

            176. Döner sermayeli kuruluşların çalışır hale getirilmeleriyle kamu borçlanma azaltılmasına katkıları sağlanacaktır.

            177. Döner sermayeli kuruluşlar, mahalli idareler ve fonların hesap sistemleri belli bir standarda kavuşturularak, ekonomik analiz ve uygulamayı takip açısından daha kullanışlı hale getirilecektir.

            178. Fon sistemi basitleştirilecek işlevini yerine getiremeyen fon kaynaklarının tahsisinde ekonomik denge ve hedeflerin dikkate alınmasına devam edilecektir.

            3. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ POLİTİKASI

            179. Kamu İktisadi Teşebbüslerinde temel politika iktisadi etkinliğin artırılması ve sermayenin tabana yayılmasını sağlamak üzere başlatılan özelleştirme programının süratle gerçekleştirilmesi olacaktır.

            180. Bir yandan özelleştirme faaliyetleri sürdürülürken diğer taraftan Kamu İktisadi Teşebbüslerinin kendilerine yeterli bir şekilde ve kaynak yaratarak faaliyet göstermelerini temin eden politikalara devam edilecek ve bu kuruluşların modern yönetim anlayışı içerisinde daha karlı ve verimli çalışmaları sağlanacaktır.

            181. AT'ye tam üye olma sürecinde özelleştirme politikası hedef alınarak Kamu İktisadi Teşebbüslerinin ürettiği mal ve hizmetlerin kalitesi yükseltilecek, bu ürünlerin yurtiçi ve uluslararası piyasalarda rekabet gücünü artırmak için, gerekli çalışmalar yapılacaktır. Plan döneminde özelleştirme .kapsamı dışında kalacak Kamu İktisadi Teşebbüsleri bir yandan dış pazarlara açılma gayretlerini sürdürürken diğer yandan yerli sanayi uluslararası fiyatlardan. girdi temin etmek amacıyla üretim yapılarını ve teknolojilerini geliştirmek yolunda yabancı sermaye ile ortak yatırım imkanlarını değerlendireceklerdir. Bu kuruluşlarda yönetimde devamlılığı sağlayacak, nitelikli kadroların oluşturulmasına imkan verecek, işletme faaliyetlerinde yatırımcılığı, bilgi ve beceri birikimin teşvik edecek bir personel rejiminin yerleştirilmesi çalışmalarına devam edilecek; kuruluşların sermayeleri Hazine imkanları ölçüsünde faaliyet hacimlerine uygun hale getirilecek, işletme ve yatırım faaliyetleri için işletme dışından sağlayacakları kaynakların kullanımında rasyonel finansman ilkelerine uyulacak ve muhasebe üniteleri geliştirilerek yıl içindeki gelişmeleri daha yakından izleyebilir hale getirilecektir.

            IV. ENFLASYONLA.MÜCADELE, FİYAT VE TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARI

            1. ENFLASYONLA MÜCADELE VE FİYAT POLİTİKASI

            182. Fiyat artışlarının Plan dönemi boyunca tedricen düşürülmesi ve 1994 yılında GSMH zımni            deflatöründeki artış hızının yüzde 13,5 dolayına indirilmesi hedef alınmıştır.

            183. Plan döneminde makro-ekonomik politikalarda toplam talebin kontrolüne ağırlık verilecek, talep genişlemesinin üretimdeki artış ile uyumlu olmasına özen gösterilecektir.

            184. Enflasyonla mücadelede talebin kontrolünün yanısıra arzın artırılması önem arzetmektedir. Sanayinin optimum kapasitede çalışması ve kısa dönemde üretimi artıracak yatırımların hız kazanması ile verimlilik ve üretim artışı sağlanacaktır.

            185. Fiyat artışları açısından önemli bir faktör olan kamu kesimi açıkları, kamu harcamalarının kontrolü ve kamu gelirlerinin artırılması yoluyla tedricen azaltılacaktır. Kamu kesimi borçlanma gereğinin karşılanmasında enflasyonist etkileri en az olan bir finansman politikası izlenecektir.

            186. Ekonomideki likidite genişlemesi reel büyümenin finansmanı ile uyumlu düzeyde tutulacak, para politikası enflasyonla mücadelede etkin bir araç olarak kullanılacaktır.

            187. Enflasyonist bekleyişlere yol açmayan ve düzenli bir şekilde artmasını sağlayan istikrarlı ekonomi karları izlenecektir. Maliye ve para politikalarının orta vadeli uyumlu olmasına özen gösterilecektir.

            188. Üretimin genişlemesi ve yatırımların tüzel kesim için kritik faktör olan finansman politikasıyla mali tasarrufların teşviki ve azalan oranda borçlanması ile artırılacaktır.

           189. Özel kesimin kullandığı fonların artırılması, mali sistemin etkinleştirilmesi ve aracılık faaliyetleri üzerinden alınan vergi ve fonların yeniden düzenlenmesi ile düşürülecektir. Kamu borçlanmasının tedricen azaltılması da bu fonlara talebi daraltarak mali sistemde faizlerin yükselmemesine katkıda bulunacaktır.

            190. KİT kapsamına giren işletmelerin serbest rekabet ortamında faaliyet göstermeleri temin edilerek, verimliliklerinin artması ve fiyatlarının uluslararası düzeylerde oluşması sağlanacaktır.

            191. Plan döneminde rekabeti engelleyen yapısal sorunların giderilmesi yönünde çalışmalar yapılacak ve rekabeti ortamını geliştirmek amacıyla ithalatın serbestleştirilmesine ağırlık verilecektir.

            192. Fiyat ve gelir politikalarının gelir dağılımını iyileştirici yönde uygulanmasına özen gösterilecektir. Tüketiciyi korumak amacıyla serbest piyasa ekonomisinin tüm kurum ve kurallarıyla işlemesi, üretici-tüketici arasındaki pazarlama zincirini oluşturan kredi,sigorta, depolama ve ulaşım hizmetlerinin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması sağlanacaktır.

            2. TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKASI

            193. Tarımsal destekleme politikasında; tarımsal gelirde istikrarı korumak, pazarlama kolaylıkları sağlamak, ekilebilir arazinin özelliklerine, iç ve dış talebe uygun bir üretim yapısı içinde verimliliğin artmasına yardımcı olmak esastır.

            194. Tarımsal desteklemenin kapsamı ekonomik ve sosyal kriterler dikkate alınarak tespit edilecektir.

            195. İhraç ürünleri ile ilgili destekleme alımı uygulamalarında ürünün dünya piyasalarındaki rekabet imkanlarını korumak ve artırmak amacıyla, kaliteli ve standart ürün lehine fiyat farklılaştırılması etkin bir şekilde sürdürülecek, bu ürünlerin fiyatlarının tespitinde dış fiyatlar da gözönünde bulundurulacaktır .

            196. Destekleme alımlarının finansmanında enflasyonist baskılar yaratılmamasına dikkat edilecektir.

            197. Tarımsal üretimin artırılmasında ve teşvikinde fiyat politikası yanında ucuz ve yeterli girdi, kredi, tarımsal eğitim, tarımsal eğitim, tarımsal teşkilatlanma ve teknolojik gelişme imkanlarının dışı destekleme araçlarına da ağırlık verilecektir.

            198. Üreticinin ürünlerinin en iyi şekilde değerlendirilmesini sağlamak ve etkinliği artırmak amacıyla kurulan Tarım Satış ve Kooperatifleri Birlikleri'nin kuruluş amaçları yönünde hizmet vermelerine, rasyonel bir şekilde çalışmalarına ve kendi kendilerine yeterli hale gelmelerine yönelik çalışmalar sürdürülecektir. Tarım Ürün Sigortası sistemi geliştirilecektir.
 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
EKONOMİK SEKTÖRLERDE GELİŞME HEDEF VE POLİTİKALARI


 


            I. SEKTÖREL GELİŞME HEDEFLERİ

            199. Tarım sektöründe, üretim metodlarını modernleştirerek hava şartlarına bağımlılığı azaltmak., artan nüfusun gıda maddeleri ihtiyacını karşılamak ve tarımsal ürünlerin ihracatını geliştirmek temel amaçtır. Bu amaçla toprak ve su kaynaklarının en iyi şekilde kullanımın sağlamak, yüksek vasıflı tohumluk ve damızlık ile diğer üretim girdilerini etkin kullanarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak, orman ve su ürünleri kaynaklarını geliştirmek esas olacaktır.

            200. Plan döneminde ekilebilir tarım alanlarının yaklaşık yüzde 87,0'sinin gübrelenmesi, toplam gübre talebinin yüzde 85,2'sinin yurt içinden karşılanması, bitki besin değeri yüksek ve toprak yapısına en uygun gübre çeşitlerinin kullanımının yönlendirilmesi ve yaygınlaştırılması sağlanacaktır.

            201. Tarımsal ürünlerin destekleme fiyatlarının tespit çiftçi gelirinde istikrar sağlayan ve üretimi yönlendiren bir yol izlenecek ve bu tespitte ekonominin genel yurt dışı fiyatlar dikkate alınacaktır.

            202. Tarım reformu uygulamaları, teknolojik gelişmeyi. ve verimliliği arttırmayı esas alan, çiftçi gelirinin yükseltilmesini amaçlayan bir yapı içinde sürdürülecektir.

            203. Tarım ürünlerinde kalite yükseltilmesi, ıslah çalışmaları ve standardizasyona yönelik faaliyetler sürdürülecek ambalajlama konularına gereken önem verilecektir.

            204. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında bulunan sulamaya ve orman tesisine uygun alanların etkin kullanımına, su ürünleri, hayvancılık ve bitkisel üretim potansiyelinin en iyi şekilde değerlendirilmesine yönelik araştırma ve uygulama çalışmalarına devam edilecektir.

            205. Plan döneminde mevcut sulama şebekelerinin bakım ve onarımlarının yapilarak etkinliklerinin artırılması yanında 750 bin hektar alanda yeni sulama şebekesi kurulması öngörülmektedir.

            206. Yüksek vasıflı ve standart tohumluk türlerinin tohumluk faaliyetlerinin oluşması sağlanacaktır.

            207. Kaliteli ve yüksek verimli yaş sebze ve meyvenin üretimi ile seracılık ve çiçekçilik teşvik edilecek, kamu tarafından yürütülen bitki hastalık ve zararları ile mücadele programlarına devam edilmesinin yanında toplu mücadelelerin yapılabilmesi için özel kuruluşların,oluşması da desteklenecektir.

            208. Birim hayvan başına kaliteli ve daha fazla verim elde edilmesi için yüksek verimli kültür ırkları ile bunların yerli hayvanlarla olan melezlerinin sayıları artırılacak, suni ve tabii tohumlama çalışmaları yaygınlaştırılacaktır.

            209. Kaliteli yem arzının artırılması ve çayır-mera arazilerinin işletilmesi esaslarının düzenlenmesi sağlanacaktır.

            210. Su ürünleri üretimini artırmak amacıyla kaynakların dengeli olarak kullanılması ve kullanılmayan kaynaklardan yararlanılması temin edilecek, açık deniz balıkçılığının geliştirilmesi için deneyimli ülkelerle işbirliği özendirilecek ve yetiştiriciliğin içsular ve denizlerde yaygınlaştırılması için gerekli teşvikler sağlanacaktır.

            211. İnsan,doğa ve teknoloji arasındaki düzensiz ilişkiler sonucu ortaya çıkan ormansızlaşma, çoraklaşma, toprak erozyonu ve taşkın gibi afetlerin olumsuz etkilerinin azaltılabilmesi için koruma, ağaçlandırma, gençleştirme, erozyon kontrolü ve mera ıslahı çalışmalarına öncelik verilecektir.

            212. Ormanlar; kaynaktan devamlı, dengeli ve çok yönlü yararlanma ilkesi ve insan sağlığı, bitki-su-yaban hayatı, orman peyzajı ile tabii değerlerin korunması esas alınarak planlanacak, işletilecek ve geliştirilecektir.

            213. Madencilik sektöründe, madenlerin etkin ekonomiye kazandırılması, enerji ve sanayi hammadde talebinin ucuz ve güvenli bir şekilde temini ve imkanlar işlenmiş mal ihracatı öngörülmektedir.

            214. Madencilikte kamu kesimi mümkün olduğu ölçüde üretime dönük yatırımlara girmeyecek, özel kesimin bu görevi üstlenmesi temel ilke olacak, geleneksel ihraç ürünlerinde tüvenan yerine işlenmiş cevher veya nihai ürün ihracı teşvik edilmeye devam edilecektir.

            215. Plan döneminde imalat sanayii, ekonomide büyümeyi sağlayan temel sektörlerden biri olacaktır. Sanayilleşmede özel kesimin rolü daha da artacaktır.

            216. İmalat sanayiinde dışa dönük ve rekabet gücü olan bir yapının geliştirilmesi, ihracatın sürekliliğinin ve çeşitliliğinin sağlanması esas alınacak, mevcut tesislerde gerekli yapısal dönüşüm gerçekleştirilmesi, verimliliğin artırılması ve yeni tesislerin optimal ölçeklerde kurulması özendirilecektir.

            217. Plan döneminde, yatırım malı üreten sektörler ile ara malzeme üretenlerde deri ve kürk işleme, lastik, plastik, kimya, cam, demir-çelik ve demirdışı metaller sektörleri ve tüketim malı üretenlerde dokuma-giyim ve ayakkabı sektörleri, ortalama üretim artışlarının üzerinde gelişen sektörler olacaktır.

            218. Plan döneminde, imalat sanayiinde faaliyet gösteren büyük ölçekli kuruluşların, gerekli fiziki ve teknolojik yatırımları ve diğer yapısal düzenlemeleri gerçekleştirerek uluslararası piyasalara uyum sağlayacak yönde gelişmeleri; küçük ve orta ölçekli kuruluşların ise modernizasyon ve kurumlaşmalarını sürdürerek ihtisaslaşmaları ve büyük sanayie entegre olabilecek bir yapıya kavuşmaları hedef alınmıştır.

            219. Enerji sektöründe temel amaç, ekonomik kalkınmanın desteklenmesi, bütün kullanıcı kesimlere, zamanında, güvenilir, ucuz ve kaliteli enerjinin sağlanabilmesidir.

            220. Birincil ve ikincil enerji taleplerinin güvenilir bir arz yapısı içinde ülke ve kullanıcı için en ekonomik tarzda karşılanması esastır. Bu amaçla ekonomik olmak kaydıyla yerli veya ithal bütün enerji kaynakları değerlendirilecek; yurtiçi ve yurtdışından kamu ve özel kesimin finansman imkanlarından istifade edilecektir.

            221. 1988 yılında 906 kg petrol eşdeğeri olan kişi başına birincil enerji tüketim değerinin 1994 yılı sonunda 1.215 kg petrol eşdeğeri olarak gerçekleşmesi hedef alınmaktadır. 1988 yılında 893 kWh olan kişi başına brüt elektrik kullanımının ise Plan dönemi sonunda 1.407 kWh ' e ulaşması öngörülmektedir.

            222. Elektrik alt sektöründe özelleştirme, çalışmaları sürdürülecek, özellikle kamu finansman yükünün azaltılması amacıyla yatırımlarda özel kesim payını artırıcı girişimler desteklenecek, kamu ve özel kesim firmalarının bir arada faaliyet gösterebileceği yeni bir yapılaşmaya gidilecektir.

            223. Ekonomik gelişmeyi destekleyen, ilke kalkınmasında darboğaz oluşturmayan, uluslararası ticareti kolaylaştıran ve ödemeler dengesine önemli katkılar sağlayan bir ulaşım sistemini gerçekleştirme çabaları sürdürülecektir.

            224. Ulaşımda altyapı ve taşımacılık sistemlerinin dengeli bir şekilde gelişmesi temin edilecektir.

            225. Gelişen, yaygınlaşan ve modernleşen haberleşme hizmetlerinde, Plan döneminde, sürekliliğin, kalite ve süratin sağlanması önem taşımakta, haberleşme altyapısının tamamlanarak taleplerin gecikmesiz olarak karşılanması hedef alınmaktadır.

            226. Plan döneminde özel radyo ve TV üzerinde ağırlıkla durulacak, yeni TV kanallarının devreye girmesi ve uydudan yararlanma imkanlarının geliştirilmesi sağlanacaktır. Yeni radyo yayınları için FM band tercih edilecek ve bölgesel yayınlara ağırlık verilecektir

            227. Haber hizmetlerini daha geniş kitlelere ulaştırabilmek için bilgisayarla haberleşme ağı genişletilecektir.

            228. Turizm alt ve üst yapısının nitelik ve niceliğinin yükseltilmesine ağırlık verilecektir, Mevcut tesislerde doluluk oranlarını artırıcı ve faaliyet mevsimini uzatıcı önlemler alınacaktır.

            229. Doğal güzelliklerin ve kültürel değerlerin korunmasına gerekli öncelik verilecek, belirli sahaların korumaya alınarak turizme açılması teşvik edilecektir.

            230. Güvenlik hizmetlerinde ana hedef, caydırıcılık unsurunun güçlendirerek suç işlenmesinin önlenmesi ve ülke çapında huzur ve güven ortamının sürdürülmesidir.

            231. Tüm sektör ve faaliyet alanlarında, AT ile entegrasyonun getireceği şartlar gözönüne alınacaktır.

            232. Ekonomik ve sosyol faaliyetlerin yürütülmesinde, doğal kaynakların israfının önlenmesi ve çevrenin korunması esas alınacaktır. Artık ve atıkların tasfiyesine dönük yatırımlar desteklenecektir.

            233. Her alanda genel eğitim düzeyinin yükseltilmesi, ihtiyaç duyulan nitelik ve nicelikte insan gücünün yetiştirilmesi, üretimde kalite kontrol teknikleri kullanımı ile standartlara uygunluğun yaygınlaştırılması, verimlilik değerlerinin gelişmiş ülkeler düzeyine ulaştırılması hedef alınacaktır.

            234. Bilimsel araştırma ve teknoloji geliştirme çalışmalarına önem verilecektir.

            235. Yeni yatırımlar rekabet edebilirlik ilkesi gözetilerek özendirilecek; bu çerçevede yüksek katma değer yaratılması, dış pazarlarda rekabet gücüne sahip olunması, ölçek ekonomisine uygunluk, modern teknoloji kullanımı, değişen ve gelişen dünya üretim ve pazar yapısına uyumluluk gibi hususlar göz önünde bulundurulacaktır.

            236. Tanıtım ve pazarlama teknikleri ve yaklaşımları geliştirilecektir.

            237. Sektörel ekonomik ve sosyal analizlerin daha sağlıklı bir tarzda yapılabilmesi amacıyla, istatistiki bilgi ve verilerin her alanda, ihtiyaç duyulan kapsam ve doğrulukta toplanması temin edilecektir.

            238. GAP kapsamında bulunan projelerde entegrasyonun sağlanmasına ve uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların çözümü için uygulayıcı kuruluşlar arasında koordinasyonun kurulmasına özen gösterilecektir.

           TABLO: 28 - Sektörler İtibariyle Üretimde Gelişmeler                        D: Milyon TL
 


1998 Yılı Fiyatlarıyla

                  YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
SEKTÖRLER  1994 Gerçekleşme  Pay (x)  1989 Geçici Pay (x)  1989 Tahmin  Pay (x)  1994 Plan Hedefi  Pay (x)  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
TARIM  24.8 248 26102966 230 26277435 22.1 32279117 189 3.3 4.2
Bitkisel Üretim  12605369 14.0 14876908 13.1 14598607 123 17527047 10.3 3.0 3.7
ToHayvancılık  6966421 7.7 8269653 7.3 8622320 7.2 10950200 6.4 6.6 -4.9
Ormancılık  1770475 2.0 1778137 1.6 1787430 15 1963005 11 0.2 1.9
Su Ürünleri  991592 11 1178268 1.0 1269078 11 1838865 1.1 5. 7.7
SANAYİ  67898684 75.2 87383272 77.0 92697186 779 138576145 811 64 8.4
A. MADENCİLİK  2500544 28 3.383272 3.0 3653740 3.1 4951145 29 7.9 6.3
B. İMALAT SANAYİİ  62647457 69.4 79797032 70.3 84416146 71.0 125741700 73.6 6.1 8.3
1. TÜKETİM MALLARI  25098166 27.8 30559367 26.9 32456250 27. 47447039 27.8 5.3 79
Gıda  13684628 15.2 15385938 38 16492687 13.9 22596410 132 3.8 6.5
İçki  1034019 1.1 1282692 11 1289119 1.1 1645241 1.0 45 50
Tütün  1417240 1.6 1426879 1.3 1429700 1.3 2141846 1.3 0.2 8.4
Dokuma  5337154 5.9 7377570 6.5 7851418 6.6 11413848 6.7 8.0 78
Tekstil Giyim  1741410 1.9 2572819 2.3 2772184 2.3 5204125 3.0 9.7 13.4
Deri Giyim  583532 0.6 867451 0.8 898012 0.8 1760100 1.0 8.9 14.5
Ağaç Mobilya  535680 0.6 742920 0.7 790800 07 1161960 07 8.1 8.0
Ayakkabı  764503 0.8 903098 0.8 936330 0.8 1523590 0.9 4.1 10.2
2. ARA MALLARI  25887766 28.7 35625267 31.4 38112097 32.0 54793315 321 80 7.5
Çırçırlama  950400 1.1 1038600 09 957600 0.8 116000 0.7 0.2 3.1
Ağaç Mantar Ürünleri  1762006 2.0 2329418 2.1 2469353 2.1 3142495 1.8 7.0 49
Kağıt  1462953 1.6 1627226 1.4 193725 16 2751500 16 5.7 7.3
Basım  479000 0.5 558865 05 581317 0.5 783000 05 3.9 6.1
Deri ve Kürk İşleme  708011 0.8 994676 0.9 1032404 0.9 1782600 1.0 7.8 11.5
Lastik  865750 1.0 101360 1.0 114090 10 1848450 1.1 57 10.1
Plastik  1110500 1.2 1789860 16 1903000 16 3180000 1.9 11.4 10.8
Kimya  2426400 2.7 3667000 3.2 3947000 3.3 6194000 3.6 10.2 9.4
Petrokimya  1459300 1.6 3118260 27 3386000 28 4400000 26 18.3 5.4
Petrol Ürünleri  6260740 69 8044768 71 8429880 7.1 40467950 6.7 6.1 44
Gübre  1012972 1.1 1071741 0.9 1127757 0.9 1628498 1.0 2.2 7.8
Çimento  975694 1.1 1405850 1.2 1550000 13 2294000 1.3 9.7 8.2
Pişmiş Kil  604519 0.7 94597 0.8 1123841 09 1672779 1.0 13.2 83
Seramik  361667 0.4 462240 0.4 537900 0.5 792500 0.5 8.3 8.1
Cam  701510 0.8 968057 0.9 1117285 0.9 1743115 09 98 9.3
Demir Çelik  3655965 4.1 5303617 4.7 5548135 17 8795450 5.1 837 9.7
Demirdışı Metaller  1090379 1.2 1218159 1.1 1325227 1.1 2191308 13 1.0 10.6
3. YATIRIM MALLARI  11661528 12.9 13582396 12.0 13847802 11.6 23501346 1.8 2.5 11.2
Madeni Eşya  355764 3.9 4020000 3.5 3905000 3.3 5872000 3.4 1.9 8.5
Elektriksiz Makinalar  1515313 1.7 1821721 1.3 191300 1.3 3601000 21 4.8 13.5
Tarım Makinaları  796140 0.9 601079 05 580271 0.5 1092360 0.6 -6.1 13.4
Meslek Bilim Ölçü  71134 0.1 126885 0.1 47880 01 332000 0.2 154 179
Elektrik Makinalar  1249088 1.4 1639883 1.4 1762000 1.5 2738000 1.6 7.1 9.2
Elektronik  1051305 1.2 1598435 14 1610000 1.4 290000 17 88 12.5
Karayolları Taşıtları  2603847 2.9 5950283 26 6028684 25 5582000 3.3 3.1 130
Demiryolu Taşıtları  12144 0.1 66580 0.1 131000 0.1 143380 0.1 1.4 1.8
Gemi İnşa  185621 0.2 107926 0.1 135760 0.1 329103 0.2 -6.1 193.4
Uçak İmalat  6304 0.0 10370 0.0 11108 0.0 15580 0.0 12.0 7.0
Diğer İmalat  500532 0.6 639569 0.6 625479 0.5 897923 0.5 46 7.5
C. ELEKTRİK GAZ VE SU  2750682 3.0 4267271 3.8 4627300 39 7883300 4.6 11.0 11.2
Elektrik  1846096 20 2863940 25 3086072 26 5332150 3.1 108 11.6
Gaz ve Su  904587 1.0 1403661 1.2 1541228 13 2551150 1.5 115 10.3
TOPLAM  9023541 100.0 113486 100.0 118974921 100.0 170855262 100.0 57 7.5

           TABLO: 29 - Sektörler İtibariyle İhracatta Gelişmeler

                       0: Milyon TL

1998 Yılı Fiyatlarıyla

                 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
SEKTÖRLER 
1994 Gerçekleşme 
Pay (x) 
1989 Gerçekleşme 
Pay (x) 
1989 Tahmin 
Pay (x) 
1994 Plan Hedefi 
Pay (x) 
V. Plan Dönemi 
VI. Plan Dönemi 
TARIM 
11773999
11.1
1.804238
10.9
1628259
9.5
2017077
7.0
6.7
4.4
Bitkisel Üretim 
594247
5.6
1293203
7.8
108523S
6.3
1246511
4.3
12.8
2.8
ToHayvancılık 
494439
4.6
403262
2.4
417863
2.4
567086
2.0
-3.3
6.3
Ormancılık 
44125
0.4
38216
0.2
47396
03
66150
0.2
1.4
3.9
Su Ürünleri 
44588
0.4
69557
0.4
77761
0.5
127330
0.5
11.8
12.0
SANAYİ 
9469467
89.9
14715010
89.1
15571113
90.5
26953045
93.0
10.5
11.6
A. MADENCİLİK 
486281
4.6
206254
3.1
514044
3.0
728076
2.5
1.1
7.2
B. İMALAT SANAYİİ 
8983186
84.4
14208757
86.0
15057068
875
26224969
90.5
10.9
11.7
1. TÜKETİM MALLARI 
5298775
49.8
7654235
46.3
8209789
47.7
14616093
50.5
9.2
122
Gıda 
2153951
20.2
1957890
11.9
2004582
11.7
3485982
12.0
-1.4
11.7
İçki 
16228
0.2
35341
0.2
34490
02
45908
0.2
16.2
5.9
Tütün 
338065
3.2
376771
2.3
436526
2.5
509281
1.8
52
3.1
Dokuma 
1594981
15.0
2985257
18.1
3249271
18.9
5534571
19.1
15.3
11.2
Hazır Giyim 
1141743
10.7
239874
13.6
2406915
17.0
4472056
15.4
16.1
13.2
a)Tekstil Giyim 
690959
6.5
1547210
9.4
1656175
9.6
2977659
10.33
19.1
12.4
b) Deri - Giyim 
450777
4.2
692627
4.2
750740
4.4
1494397
5.2
10.7
14.8
Ağaç Mobilya 
43911
0.4
20539
0.1
21346
0.1
107936
0.4
-13.4
38.3
Ayakkabı 
9846
0.1
38564
0.2
56660
03
460359
1.6
41.9
52.0
2. ARA MALLARI 
3028649
28.4
5194258
31.4
5417099
31.5
8263293
28.5
12.3
8.8
Çırçırlama 
207854
1.9
223752
1.4
223749
13
270000
0.9
1.8
3.8
Ağaç Mantar Ürünleri 
45158
0.4
43840
0.3
52552
0.3
101817
04
3.1
14.1
Kağıt 
886356
0.8
102675
1.6
138816
0.8
297205
0.8
9.4
11.3
Basım 
25365
0.2
12384
0.1
15100
0.1
19385
0.1
-9.9
5.1
Deri ve Kürk İşleme 
6641
0.4
35573
0.2
41998
0.2
125360
0.4
44.6
24.4
Lastik 
98465
0.9
129521
0.8
146436
0.9
398850
1.4
8.3
22.2
Plastik 
33996
0.3
46035
0.3
50000
0.3
141655
0.5
8.0
23.2
Kimya 
226795
2.1
515690
3.1
535010
3.1
1169200
4.0
185.7
16.9
Petrokimya 
192048
1.8
696274
4.2
690000
4.0
866580
3.0
29.1
4.7
Petrol Ürünleri 
610366
5.7
469283
2.8
498604
2.9
199300
0.7
-4.0
-16.8
Gübre 
78731
0.7
328993
2.0
274944
1.6
150432
0.5
28.4
-11.4
Çimento 
82346
0.8
9310
0.1
11362
0.1
45410
0.2
-32.7
31.9
Pişmiş Kil 
18701
0.2
46901
0.3
53267
0.3
98528
0.3
23.3
13.1
Seramik 
33618
0.3
46436
0.3
52408
0.3
112430
0.4
9.3
16.5
Cam 
157943
1.5
234421
1.4
262110
1.5
566995
2.0
10.7
16.7
Demir Çelik 
944379
8.9
1927843
11.7
2039746
11.9
3116278
10.8
167
8.8
Demirdışı Metaller 
180614
1.7
325327
2.0
329997
1.9
643867
2.2
12.8
14.3
3. YATIRIM MALLARI 
655762
6.2
1360264
8.2
1431180
8.3
3345583
11.5
16.9
18.5
Madeni Eşya 
104084
1.0
247886
1.5
252135
1.5
637421
2.2
194
20.4
Elektriksiz Makinalar 
130888
1.2
422256
2.6
439112
2.6
963213
3.3
27.4
17.0
Tarım Makinaları 
87466
0.8
52722
0.3
56661
0.3
136243
0.5
-8.3
19.2
Meslek Bilim Ölçü 
1804
0.0
22480
0.1
29500
0.2
58500
0.2
74.9
147.7
Elektrik Makinalar 
127484
1.2
273808
1.7
283298
1.6
566596
2.0
17.3
14.9
Elektronik 
23814
0.2
141481
0.9
162890
0.9
453277
1.6
46.9
227
Karayolları Taşıtları 
148094
1.4
171679
1.0
187997
1.1
480247
1.7
4.9
20.6
Demiryolu Taşıtları 
57
0.0
283
0.0
350
0.0
710
00
43.8
15.2
Gemi İnşa 
24663
0.2
099
0.0
6105
0.0
9916
0.0
-24.4
10.2
Uçak İmalat 
326
0.0
778
0.0
950
0.0
1315
0.0
23.9
6.7
Diğer İmalat 
7082
0.1
21792
0.1
12182
0.1
38146
0.1
11.5
25.6
TOPLAM 
10646866
100.0
16519248
100.0
17199372
100.0
28970122
100.0
10.1
11.0

           TABLO : 30 - Sektörel İhracat / Üretim Oranları
 

MALLAR 
1984            Gerçekleşme 
1988             Gerçekleşme 
1989             Tahmin 
1994                         Plan Hedefi
TARIM 
5.3
6.9
6.2
6.2
Bitkisel Üretim 
4.7
8.7
7.4
7.1
Hayvancılık 
7.1
4.9
4.8
5.2
Ormancılık 
2.5
2.1
2.7
3.4
Su Ürünleri 
4.5
5.9
6.1
7.5
SANAYİ 
14.5
17.7
17.7
20.6
A. MADENCİLİK 
19.4
15.1
14.1
14.7
B. İMALAT SANAYİİ 
14.3
17.8
17.8
20.9
1. TÜKETİM MALLARI 
21.1
25.0
25.3
30.8
Gıda 
15.7
12.7
12.2
15.4
İçki 
1.6
2.8
2.7
2.8
Tütün 
23.9
26.4
30.6
23.8
Dokuma 
29.9
405
41.4
48.5
Hazır Giyim - Dokuma 
39.7
601
59.7
57.2
Hazır Giyim - Deri 
77.3
19.9
83.9
84.9
Ağaç Mobilya 
82
28
2.8
9.3
Ayakkabı 
1.3
4.3
6.1
30.2
2. ARA MALLARI 
11.7
14.6
14.2
18.1
Çırçırlama 
21.6
21.5
23.4
24.2
Ağaç Mantar Ürünleri 
2.6
1.9
2.1
3.2
Kağıt 
6.1
63
7.2
8.6
Basım 
5.3
2.2
2.6
2.5
Deri ve Kürk İşleme 
0.9
3.6
4.1
7.0
Lastik 
11.4
12.0
12.8
21.6
Plastik 
3.1
2.6
2.6
4.7
Kimya 
9.3
14.1
13.6
18.9
Petrokimya 
13.2
22.3
24
19.7
Petrol Ürünleri 
9.7
5.8
5.9
1.9
Gübre 
7.8
30.7
24.4
9.2
Çimento 
8.4
0.7
0.7
2.0
Pişmiş Kil 
3.1
5.0
4.7
5.9
Seramik 
9.3
10.0
9.7
14.2
Cam 
225
24.2
23.5
32.5
Demir Çelik 
25.8
36.3
36.8
35.4
Demirdışı Metaller 
16.6
26.7
24.9
29.4
3. YATIRIM MALLARI 
5.6
10.0
10.3
14.2
Madeni Eşya 
2.9
6.2
6.5
10.9
Elektriksiz Makinalar 
8.6
23.2
23.0
26.7
Tarım Makinaları 
11.0
8.8
9.8
12.5
Meslek Bilim ölçü 
2.5
17.8
20.3
17.6
Elektrikli Makinalar 
10.2
16.7
16.1
20.7
Elektronik 
2.3
8.9
10.1
156
Karayolları Taşıtları 
5.7
5.8
6.2
8.6
Demiryolu Taşıtları 
0.1
0.4
0.3
0.5
Gemi İnşa 
13.3
4.7
4.5
3.0
Uçak İmalat 
5.1
7.4
8.5
8.5
Diğer İmalat 
1.4
3.4
1.8
3.4
TOPLAM 
12.2
15.1
15.0
17.8

           TABLO: 31 - Sektörler İtibariyle İthalatta Gelişmeler
 


1998 Yılı Fiyatlarıyla

                                                                                                            D: Milyon TL
 

                 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
SEKTÖRLER 
1994 Gerçekleşme 
Pay (x) 
1989 Gerçekleşme 
Pay (x) 
1989 Tahmin 
Pay (x) 
1994 Plan Hedefi 
Pay (x) 
V. Plan Dönemi 
VI. Plan Dönemi 
TARIM 
590327
4.22
568699
2.80
831215
3.87
1042795
3.13
7.1
4.6
Bitkisel Üretim 
392404
2.80
123159
0.61
306966
1.43
211580
0.64
-4.8
-7.2
toHayvancılık 
133642
0.95
184619
0.91
210601
0.98
218460
066
9.5
0.7
Ormancılık 
64581
0.46
258794
127
310554
1.45
609080
1.83
36.9
14.4
Su Ürünleri 
-
0.00
2127
0.01
3094
001
3675
0.01
-
3.5
SANAYİ 
13415591
95.78
19743.762
9720
20620121
96.13
32273211
96.87
9.0
9.4
A) MADENCİLİK 
2974204
21.23
4155544
2046
4414392
20.58
5884610
17.66
8.2
5.9
a) Ham Petrol 
2460868
17.57
3447992
16.97
3455386
16.11
4080636
12.25
7.0
3.4
b) Doğal Gaz 
-
0.00
123858
061
377806
1.76
784625
236
-
15.7
c) Diğer 
513336
3.67
583695
2.87
581200
2.71
1019349
3.06
2.5
11.9
B. İMALAT SANAYİ 
10441387
74.55
15588217
76.74
16205729
75.55
26388601
79.21
9.2
10.2
1. TÜKETİM MALLARI 
501445
3.58
1017880
5.01
1120509
5.22
1618715
4.86
17.4
7.6
Gıda
337538
2.41
574310
2.83
655051
3.05
135019
341
14.2
11.6
İçki 
132
0.00
22023
0.11
22660
0.11
25027
0.08
1799
2.0
Tütün 
66526
0.47
255704
1.26
281076
1.31
207328
0.62
33.4
-5.9
Dokuma 
89850
0.64
150013
074
148343
069
227102
0.68
10.5
8.9
Hazır Giyim 
3901
0.03
5448
0.03
3350
0.02
4068
0.01
-3.0
4.0
a) Tekstil - Giyim 
3887
0.03
5105
003
3000
0.01
3360
0.01
-5.0
2.3
b) Deri Giyim 
14
0.00
343
0.00
354
0.00
708
0.00
91.9
14.9
Ağaç Mobilya 
1487
0.01
5439
0.03
2989
0.01
6006
0.02
15.0
15.0
Ayakkabı 
2011
0.01
4944
0.02
7040
003
14165
0.04
28.5
15.0
2. ARA MALLARI 
5360452
5.27
7799819
38.40
8024707
37.41
13185857
39.58
84
10.4
Çırçırlama 
1281
0.01
69750
0.34
187686
0.87
236000
0.71
171.1
4.7
Ağaç Mantar Ürünleri 
11743
0.08
41447
0.20
46262
022
195447
0.59
31.5
334
Kağıt 
200638
1.43
385894
1.90
351963
1.64
535130
161
11.9
8.7
Basım 
17197
0.12
27026
0.13
31460
015
46600
0.14
12.8
82
Deri ve Kürk İşleme 
8995
0.06
72326
0.36
90046
0.42
272674
0.82
58.5
24.8
Lastik 
70315
0.50
95612
0.47
110390
0.51
160802
0.48
9.4
7.8
Plastik 
21756
0.16
74196
0.37
59648
0.28
100000
030
22.3
10.9
Kimya 
169010
8.35
1952420
9.61
2037000
9.50
3227000
9.69
11.7
9.6
Petrokimya 
1028995
7.34
1061461
5.23
1285167
5.99
2000000
6.00
4.5
9.2
Petrol Ürünleri 
192643
1.38
361318
1.78
336416
1.57
721209
2.16
11.8
165
Gübre 
608722
4.35
688980
339
576055
2.69
600039
1.80
-1.1
0.8
Çimento 
-
0.00
70785
0.35
58110
027
35100
0.11
-
-96
Pişmiş Kil 
135329
0.97
152515
0375
159339
0.74
208225
0.62
3.3
55
Seramik 
55036
0.39
24141
0.12
29173
014
48601
0.15
-11.9
107
Cam 
14197
0.10
45679
0.22
60783
0.28
95514
0.29
33.8
95
Demir Çelik 
1404662
10.03
2117733
1043
2089550
9.74
3824528
11.48
8.3
12.9
Demirdışı Metaller 
419934
3.00
558536
2.75
515659
2.40
878988
2.64
4.2
113
3. YATIRIM MALLARI 
4579489
32.70
6770518
33.33
7060512
32.91
11584029
34.77
9.0
104
Madeni Eşya 
274761
1.96
564501
278
664005
3.10
1060418
3.18
19.3
9.8
Elektriksiz Makinalar 
2196452
15.68
2980848
14.67
3041997
14.18
5139295
15.43
6.7
11.1
Tarım Makinaları 
96011
0.69
54188
0.27
55838
0.26
99610
0.30
-10.3
12.3
Meslek Bilim Ölçü 
151451
1.08
373302
184
417500
095
915000
2.75
22.5
17.0
Elektrik Makinalar 
392864
2.80
613750
3.02
636090
297
941569
2.83
10.1
8.2
Elektronik 
522038
3.73
967222
4.76
992230
4.63
1466000
4.40
13.7
8.1
Karayolları Taşıtları 
724167
5.17
696572
3.43
697919
3.25
1316259
3.95
-0.7
13.5
Demiryolu Taşıtları 
24950
0.18
26262
0.13
61334
029
77907
0.23
19.7
4.9
Gemi İnşa 
143879
1.03
73728
1.36
135315
063
192600
0.58
-1.2
7.3
Uçak İmalat 
27420
0.20
399039
1.96
340567
159
339250
1.02
65.5
-0.1
Diğer İmalat 
25497
0.18
21106
0.10
17417
0.08
36120
0.11
-7.3
15.7
TOPLAM 
14006218
100.00
20312461
100.00
21451336
100.00
33316006
10000
8.9
9.2

            II. TARIM

            a) Amaç

            239. Tarım sektöründe üretim metodlarını modernleştirerek üretimin hava şartlarına bağımlılığını azaltmak, artan nüfusun gıda maddeleri ihtiyacını karşılamak ve tarımsal ürünlerin ihracatını geliştirmek temel amaçtır. Bu amaçla toprak ve su kaynaklarının en iyi şekilde kullanımını sağlamak, yüksek vasıflı tohumluk damızlık ıle diğer üretim girdilerini etkin kullanarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak, orman ve su ürünleri kaynaklarını geliştirmek esas olacaktır.

            b) Hedefler

            240. Plan döneminde tarım sektörü toplam üretiminde yıllık ortalama artışın yüzde 4,2 olması hedef alınmıştır. Sektörde bitkisel ürünlerde yıllık ortalama üretim artışının yüzde 3, 7, hayvancılıkta ise yüzde 4, 9 olmaısı öngörülmektedir.

            241. İhracatın yılda ortalama yüzde 4,4 artacağı bitkisel ürünler ihracatının yıllık ortalama artış hızının yüzde 2,8 olacağı öngörülmektedir.

            242. İthalatın yılda ortalama yüzde 4,6 artacağı ve sektördeki en yüksek ithalat artışının yüzde 14,4 ile ormancılıkta gerçekleşeceği öngörülmüştür.

            243. Plan dönemi sonunda toplam sulanabilir alanın yüzde 53,3' ünün sulamaya açılması, ağaçlandırma ve erozyon kontro1 çalışmalarının artırılarak yapılması hedef alınmıştır.

            c) İlkeler ve Politikalar

            244. Tarımsal ürünlerin destekleme fiyatlarının tespit edilmesinde çiftçi gelirinde istikrar sağlayan ve üretimi yönlendiren bir yol izlenecek ve bu tespitte ekonominin genel dengesi ve yurt dışı fiyatlar dikkate alınacaktır.

            245. Araştırma, yayım ve eğitim hizmetleri güçlendirilerek daha etkin bir hale getirilecektir.

            246. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin modern girdi kullanımını tarımsal ürünlerini işleme ve pazarlamaları kooperatifler eliyle desteklenecektir. Talebi yurt içinden karşılanmayan ürünler ile ihraç potansiyeli yüksek ürünlerin üretiminin artırılması yönündeki kredi taleplerine öncelik verilmesi sağlanacaktır.

            247. Tarım reformu uygulamaları, teknolojik gelişmeyi ve verimliliği artırmayı esas alan, çiftçi gelirinin yükseltilmesini sürdürülecek, ambalajlama konularına önem verilecektir.

            248. Tarım ürünlerinde kalite yükseltilmesi ıslah çalışmaları ve standardizasyona yönelik faaliyetler sürdürülecek, ambalajlama konularına önem verilecektir.

            249. GAP kapsamında bulunan sulamaya ve orman tesisine uygun alanların etkin kullanımı ve su ürünleri, hayvancılık bitkisel üretim potansiyelinin en iyi şekilde değerlendirilmesi yönündeki araştırma ve uygulama çalışmalarına devam edilecektir.

            250. AT'' ye üyelik konusundaki gelişmeler çerçevesinde mevzuat ve yapısal uyum için gerekli çalışmalar tamamlanacaktır.

           TABLO: 32 - Tarım Sektörünün Genel Durumu

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL
 


1988 Fiyatlarıyla

MALLAR
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmini 
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ 
  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer 
ÜRETİM                     
Bitkisel Ürünler 
-
12605369
-
14876908
-
14598607
-
17527047
3.0
3.7
Hayvanlar 
-
6966421
-
8269653
-
8622320
-
10950200
44
49
Ormancılık 
-
1770475
-
1778137
-
1787430
-
1963005
0.2
19
Su Ürünleri 
-
991592
-
1178268
-
1269078
-
1838865
5.1
77
TOPLAM   
22333857
 
26102966
 
26277435
-
32279117
3.3
4.2
İÇ TÜKETİM                     
Bitkisel Ürünler 
-
11868670
-
13569934
-
13332764
-
15798114
2.4
3.5
Hayvancılık 
-
6714411
-
8147777
-
8315086
-
10395996
4.4
4.6
Ormancılık 
-
1839107
-
1971659
-
2062572
-
2522508
2.3
4.1
Su Ürünleri 
-
969805
-
11481147
-
1236659
-
1778383
5.0
7.5
TOPLAM   
21391993
 
24837484
 
24947081
-
30495001
3.1
4.1
İHRACAT                     
Bitkisel Ürünler 
-
594247
-
1293203
-
1085239
-
1246511
12.8
2.8
Hayvancılık 
-
494439
-
403262
-
417863
-
567086
-3.3
6.3
Ormancılık 
-
44125
-
38216
-
47396
-
66150
1.4
69
Su Ürünleri 
-
44588
-
69557
-
77761
-
137330
118
12.0
TOPLAM   
1177399
 
4804238
 
1628259
-
2017077
3.7
4.4
İTHALAT                     
Bitkisel Ürünler 
-
392404
-
123159
 
306966
-
211580
-4.8
-7.2
Hayvancılık 
-
133642
-
184619
-
210601
-
218460
95
0.7
Ormancılık 
-
64581
-
258794
-
310554
-
609080
36.9
14.4
Su Ürünleri 
-
-
-
2127
-
3054
-
3675
-
3.5
TOPLAM   
590627
 
568699
-
831215
-
1042795
7.1
4.6

           TABLO :33 - KİŞİ BAŞINA DÜŞEN TARIMSAL ÜRÜNLER (KG/YIL) (1)
 

MALLAR 
1998 Gerçekleşme 
1994 Hedef 
A) HUBUBAT 
454.2
460.0
B) BAKLİYAT 
20.5
40.6
C) SANAYİ VE YUMRU BİTKİLER YAĞLI TOHUMLAR 
368.7
386.9
D) MEYVELER 
288.7
299.8
E) SEBZELER 
185.3
186.2
F) TOPLAM ET 
26.9
32.4
a. Kırmızı et 
19.9
220
b. Beyaz et 
7.0
10.4
G) SÜT 
135.8
162.6
H) YUMURTA 
7.0
8.4
I) BALIK 
12.2
16.2

            (1) Sanayiye giden miktar dahildir.

           Tablo : 34 TARIM SEKTÖRÜNDE ÖNEMLİ GİRDİLERDE GELİŞMELER
 

MALLAR  BİRİM         
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (%) 
    1984 Gerç.  1988 Gerç.  1989 Tahmin  1994 Hedef  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Kimyasal Gübre (Fiziki)  (1000 Ton)  4427 4482 4638 6225 0.1 61
Mücadele İlaçları  (Ton)  46763 37632 69490 53800 -3.3 6.4
Tohumluk (Dağıtım  (1000 Ton) 273 298 370 605 6.3 10.3
Sulama  (1000 Ha) 3209 3657 6791 4541 3.4 3.7
Traktör (Park Sayısı  (Adet)  556781 655000 670000 750000 3.8 2.3

            1. TOPRAK VE SU KAYNAKLARI

            a) Hedefler

            251. Büyük sulama projelerine kaynak dağıtımında kısa zamanda devreye girebilecek olanlara öncelik verilmesi ve bu yolla ileri safhada bulunan projelerin bir an evvel devreye sokulmaları hedef alınmıştır.

            252. Sulama projelerinin uygulanmasında önemli olan toprak etüd ve haritalama işleri planlı dönemin başlarında yurt çapında büyük ölçüde tamamlanmış olmasına rağmen, bugünün şartlarında yetersiz kalması nedeniyle ihtiyaca cevap verecek şekilde revize edilmeleri yoluna gidilecektir.

            253. Tarım arazilerinin küçük parsellere ayrılmış olmaları sulama ve üretim girdi maliyetlerinin yükselmesine sebep olduğundan, sulama şebekesi götürülmesi planlanan alanlarda öncelikle arazi toplulaştırmasına gidilmesi esas alınacaktır.

            254. Sulamaya açılmış alanlarda sulama randımanının yükselmesi için uygun sulama metodlarının seçimi sonucunda hesaplanan bitki su ihtiyacının kontrollü olarak karşılanması yoluna gidilecektir.

            255. Sulama projelerinden yeterli faydanın temin edilebilmesi hususunda Devlet eliyle işletilen alanlarda yeterli sayıda sulayıcı grupların oluşturulması ve şebekelerin sulama mevsiminden önce bakım ve onarımlarının tamamlanması, Devlet eliyle işletilmeyen küçük sulama tesislerinde ize işletme bakım ve onarımlarının gerektiği şekilde yapılabilmesi için kurulmuş olan organizasyonların iyileştirilmesi ve etkinliklerinin arttırılması sağlanacaktır. Bu konuda faaliyet gösteren organizasyonların üst birliklerde birleştirilmeleri ve teknik bilgi ve ekipmanla takviye edilmeleri gerekmektedir.

            256. GAP entegre bir proje anlayışı içinde yürütülmeye devam edilecektir.

            257. Orta Anadolu ovası başta olmak üzere, İç Ege, Doğu ve Güney Doğu Anadolu ovaları ile tarımsal ve hayvansal açıdan önem taşıyan ovaların; sulamaya açılması ve değerlendirilmesi için bu Plan döneminde çalışmalara başlanacaktır.

            258. Plan döneminde mevcut şebekelerin bakım ve onarımlarının yapılarak etkinliklerinin artırılmasına ilaveten 750 bin hektar alanda yeni sulama şebekesi kurulması öngörülmüştür.

            259. Sulamaya açılmış alanlarda suyun bilinçsiz kullanımı ve ilave altyapı yatırımlarının zamanında yapılmaması, drenaj problemini ortaya çıkarmakta ve dolayısıyla tarım arazilerinin çoraklaşmasına sebep olmaktadır. Bu tür problemlerin halledilmesi 70 bin hektar            alanda drenaj            hizmetlerinin yapılması öngörülmüştür.

            260. Sulamaya elverişli olup, su kaynakları yetersiz alanlarda yüzey akışlarının değerlendirilmesi için gölet yapımlarına devam edilecektir. Bu konuda önceliğin kalkınmada Öncelikli Yörelere verilmesine özen gösterilecektir.

            b) İlkeler ve Politikalar

            261. Sulama projelerinin planlanmasına baz teşkil edecek olan toprak etüd ve haritalama işlerinin tamamlanmasına yönelik çalışmalara hız verilecektir .

            262. Arazi toplulaştırma çalışmalarının, sulamaya açılmayışı tamamlanması hızlandırılacak, sulama sistemi götürülmesi planlanan sahalarda uygulamaya geçilmeden toplulaştırma yapılması esas alınacaktır.

            263. Sulamaya açılmış alanlarda kontrollü sulamaya çalışmalar hızlandırılacak ve sulama suyunda tasarruf metodların uygulanmasının yanısıra projede öngörülen bitki deseninin oluşturulmasına özen gösterilecektir.

            264. GAP içinde yer olan projelerde entegrasyon yönelik sağlanması ve uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların çözümü için uygulayıcı kuruluşlar arasında koordinasyonun kurulmasına özen gösterilecektir.

            265. Sulama tesislerinin işletilmesi için kurulmuş olan birlik ve kooperatiflerin etkinliklerinin artırılması yolunda ,gerekli çalışmalar yapılacaktır.

            266. Sulama yatırımlarıyla işletme, bakım ve onarım giderlerinin faydalananlarca karşılanması hususunda ortaya çıkan aksaklıkların giderilmesine yönelik çalışmalar tamamlanacaktır.

            2. BİTKİSEL ÜRÜNLER

            a) Hedefler

            267. Plan döneminde bitkisel ürünler üretiminin yılda ortalama yüzde 3,7, iç tüketimin yüzde 3,5, ihracatın ise yüzde 2,8 artması, ithalatın yüzde 7,2 azalması hedef alınmıştır.

            268. Fiziki gübre talebinin yılda ortalama yüzde 6, 1 artması öngörülmüştür. İyi vasıflı tohumluğun üretimi ve dağıtımı geliştirilecektir.

            269. Nadas alanlarının daraltılması uygulamalarıyla ikinci ürün yetiştirme programları, yaygınlaştırılacaktır.

            270. Yağlı tohumlar ve sanayi bitkileri üretimini geliştirme programları teşvik edilerek sürdürülecektir.

            271. Tarımsal Yayım ve Araştırma Projesi'nin kapsamı genişletilerek uygulamaya devam edilecektir.

            b) İlkeler ve Politikalar

            272. Yüksek vasıflı tohumluk ve standart türlerin geliştirilmesine imkan veren tohumculuk faaliyetleri teşvik edilecek, bu alanda yurt dışında geliştirilen teknoloji ve nitelikli tohum çeşitlerinin çiftçiye, intikali desteklenecektir.

            273. İkinci ürün ekilişleri, Akdeniz bölgesinin yanısıra Ege ve Marmara bölgeleri ile Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ,de yaygınlaştırılacaktır.

            274. Nadas alanlarının Daraltılması Projesi uygulamalarına devam edilerek baklagil ve yem bitkileri ekim alanları artırılacaktır.

            275. Kaliteli ve yüksek verimli yaş sebze ve meyvenin üretimi ile seracılık ve çiçekçilik teşvik edilecektir.

            276. Kamu tarafından yürütülen bitki hastalık ve zararlıları ile mücadele programlarına devam edilmesinin yanısıra toplu mücadelelerin yapılabilmesi için özel kuruluşların oluşması da desteklenecektir.

            277. Çiftçi-yayımcı-araştırmacı arasındaki bilgi akışı yaygınlaştırılacak ve tarımsal yayım-araştırma kuruluşları arasındaki işbirliği artırılacaktır.

           TABLO: 35 - Bitkisel Ürünler Üretimi                                                             M: Bin Ton
                                                                                                                                         D: Milyon TL
 

MALLAR
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
HUBUBAT 
24594
3794292
28844
4451054
27150
4180499
32230
4993809
2.0
3.6
Buğday 
15480
2457450
18450
2928938
17200
2730500
19980
3171825
2.1
3.0
Arpa 
6500
867360
7500
1000800
7200
960768
8200
1094208
2.1
2,6
Mısır 
1500
244800
2000
326400
1900
310080
3250
530400
4.8
11,3
Çeltik 
280
124006
263
116256
230
101862
3310
137293
-3.9
6,2
Diğerler i
836
100676
631
78660
620
77289
490
60083
-5.1
-4.9
BAKLİYAT 
1312
486365
2315
892279
2510
973434
3970
1530124
14.9
9.5
SAN. YUMR. BİT ve YAĞL. TOH 
18055
3307847
20514
3802212
21797
3920515
25086
4428600
3.5
2.5
Kütlü Pamuk 
1409
1160565
1500
1235520
1420
1169626
1650
1359072
0.2
3.0
Tütün 
194
860101
212
938574
220
975372
225
997540
25
0.5
Şeker Pancarı 
11108
447875
11534
465051
12500
504000
14100
568512
2.4
2.4
Patates 
3200
282208
4350
383627
4500
396855
5150
454179
7.1
2.7
Ayçiçeği
7185
253968
1150
408480
1350
479520
1500
532800
13.6
2.1
Diğerleri
1429
303130
1768
370961
1807
395142
2461
516498
5.4
5,5
MEYVELER 
14985
3084310
16611
3496078
16351
3364575
19256
3914059
1.8
3,1
Turunçgiller 
1318
220006
1440
244665
1400
237800
1550
263190
1.6
2.0
Elma 
1900
277172
1950
284466
2000
291760
200
306348
1.0
1.0
Üzüm 
3300
677523
3350
687789
33150
687789
3500
718585
0.3
0.9
Zeytin 
800
253960
1100
349195
600
190470
1200
380490
-5.6
14.9
Fındık 
300
576240
353
678042
330
633864
360
691488
1.9
1.8
Çay 
569
177244
756
235338
756
235494
714
222411
5.8
-1.1
Diğeerleri 
6798
902165
7662
1016583
7915
1087338
9832
1331097
3.8
4.1
SEBZELER 
8561
969876
10196
1155105
9950
1127236
12814
1451698
3.1
5.2
YAN ÜRÜNLER 
-
962680
-
1080180
-
1032349
-
1208750
1.4
3.2
TOPLAM 
-
12605369
-
14876908
-
14598607
-
17527047
3.0
3.7

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL

1998 Yılı Fiyatlarıyla

           TABLO : 36 - Bitkisel Ürünler Önemli Mallar İç Tüketimi
 

MALLAR
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Buğday 
13066
2074228
14422
289493
14783
2346801
16726
2655189
2..5
2.5
Arpa 
6750
900720
228
964504
7140
952762
7900
1054176
1.1
2.0
Mısır 
1635
266832
2230
363936
2200
359040
3350
546720
6.1
8.8
Çeltik 
280
124006
263
116256
230
101862
310
137293
-3.9
6.2
Bakliyat 
270
277387
10106
426098
180
454607
2510
967003
10.4
16.3
Pamuk 
1409
1160565
1500
1235520
1420
1169626
1650
1359072
0.2
3.0
Tütün 
194
860101
212
938574
220
975372
225
997540
2.5
0.5
Şeker Pancarı 
11108
447875
11534
465051
12500
504000
14100
568512
2.4
2.4
Patates 
3127
275770
4302
379393
4430
390682
5078
447829
7.2
2.8
Kuru Soğan 
991
100200
1126
113850
1120
113243
1267
128106
2.5
2.5
Ayçiçeği 
715
253968
1160
412032
1350
479520
1500
532800
13.6
2.1
Turunçgiller 
1066
181124
1154
196076
1140
193697
1235
209839
1.4
1.6
Elma 
1829
266815
1887
275276
1925
280819
2010
293219
1.0
0.9
Üzüm 
3287
674854
3333
684298
333
684298
3475
713452
0.3
0.8
Zeytin 
800
253960
1100
349195
600
190470
1200
380940
-5.6
14.9
Fındık 
300
576240
353
678042
330
633864
360
691488
1.9
1.8
Çay 
569
177244
756
235338
756
235494
714
222411
5.8
-1.1
Sebzeler 
8420
9539902
9988
1132673
9795
1109676
11510
1292639
3.1
3.1
Yan Ürünler 
-
962680
-
1070010
-
1021215
-
1121988
1.2
1.9
Diğerleri   
1080200
 
1244318
 
1135716
 
1477899
1.0
5.4
TOPLAM 
-
11868670
-
13569934
-
13332764
-
15798114
2.4
3.5

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL

1988 Yılı Fiyatlarıyla

           TABLO: 37 - Bitkisel Ürünler Dış Ticareti
 

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
İHRACAT (FOB)                     
Buğday 
291
40682
1993
278621
784
109603
1000
139800
21.9
5.0
ArPa 
315
46626
390
57728
120
17762
300
44406
-17.6
20.1
Nohut 
159
66530
525
219676
568
237668
615
257334
29.0
1.6
Mercimek 
291
121062
606
252108
635
264173
695
289134
16.9
1.8
K. Fasulye 
39
18314
36
136905
45
21131
50
23479
2.9
2.1
Fiğ Tohumu 
35
11705
63
21069
65
21738
75
25082
13.2
2.9
Patates 
73
10754
48
7071
55
8102
72
10606
-5.5
5.5
Kuru Soğan 
109
13895
164
20907
170
21672
250
31870
9.3
8.0
Turunçgiller 
252
103338
311
127532
275
112769
315
129172
1.8
2.8
Taze Üzüm 
13
6489
17
8486
20
9986
25
12479
9.0
4.36
Elma 
71
25203
65
23073
70
24848
90
31947
-0.3
5.2
Domates 
132
30608
149
34550
145
33623
210
48695
1.9
7.7
Diğenleri 
-
99041
-
225478
-
202167
-
202506
15.3
0.0
            TOLAM 
-
594247
-
1293203
-
1085239
-
1246511
12.8
2.8
İTHALAT   
392404
 
123159
 
306966
 
211580
-4.8
-7.2

            3. HAYVANCILIK

            a) Hedefler

            278. Birim hayvan başına kaliteli ve daha fazla ürün elde edilmesi için yüksek verimli kültür ırkları ile bunların yerli hayvanlarla olan melezlerinin sayılarının artırılması, sun'i ve tabii tohumlama çalışmalarının yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır.

            279. Plan döneminde hayvancılık ortalama üretim artış hedefi yüzde 4.9 olarak öngörülmektedir. İthalat artış hızının yüzde 0.7 olması, ihracatın ise yüzde 6.3 oranında artması hedeflenmektedir.

            b) İlkeler ve Politikalar

            280. Kaliteli yem arzının artırılması ve çayır-mera arazilerinin işletilmesi esaslarının düzenlenmesi sağlanacaktır.

            281. Havyan yetiştiricilerinin yetiştirme birlikleri şeklinde teşkilatlanmaları özendirilecektir.

            282. Hayvan hastalıkları ile mücadele belirli bir program çerçevesinde yürütülecektir.

            283. Hayvancılık istatistiklerinin toplanması ve yayımlanması faaliyetleri belirli ve sürekli bir esasa bağlanacaktır.

            284. Erken kuzu ve dana kesimlerinin önlenmesi çalışmaları geliştirilip yaygınlaştırılacaktır.

            285. Süt sığırcılığının, besiciliğinin, koyunculuğunun, keçiciliğinin, tavukçuluğunun, arıcılık ve ipekböcekçiliğinin geliştirilmesine devam edilecektir.

            286. Damızlık hayvan ihtiyacının dahilden karşılanması esas olacak, ancak gerekli hallerde damızlık hayvan yerine öncelikle dondurulmuş sperma ve embriyo ithali yoluna gidilecektir. Ayrıca hayvanların ıslahına önem verilerek bu konularda yetkili bir Hayvan Islah Kurulu oluşturulacaktır.

            287. Hayvancılığın her faaliyet dalı için ayrı ayrı danışma kurullarının oluşturulması sağlanacaktır.

            288. Canlı hayvan ihracatı yerine işlenmiş hayvansal ürünlerin ihracına önem verilecektir.

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL

1988 yılı Fiyatlarıyla

           TABLO: 38 - Hayvancılık Talebi
 

1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
El (Kanatlı eti dahil)  1165.3 3034181 1463.6 3747779 1543.58 3944738 2082.0 5200614 5.4 5.7
Süt  6100.0 1830000 7330.0 2199000 7690.0 2307000 10050.0 3015000 4.7 5.5
yumurta  245.4 160200 376.0 386880 393.0 403320 520 484800 20.3 3.7
ya ağı - Kil -Tiftik  113.4 352200 129.9 498440 135.0 411850 152.5 460400 3.2 2.3
Diğerleri  - 1337830 - 1315678 - 1248178 - 1235182 -1.4 -0.2
TOLAM  - 6714411 - 8147777 - 8315086 - 10395966 4.4 4.6

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL

1988 yılı Fiyatlarıyla

           TABLO: 39 - Hayvancılık Talebi
 

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Kırmızı Et  975.0 2925000 1160.0 3480000 1210. 3630000 1515.0 4545000 4.4 4.6
Beyaz Et  260. 416000 380.0 608000 410.0 656000 655.50 1048000 9.5 9.8
Süt  6100. 1830000 7330.0 2199000 7690.0 2307000 10050.0 3015000 4.7 5.5
yumurta  300.0 324000 386.0 416880 404.0 436320 560.0 604800 6.1 6.7
yaağı - Kıl - Tiftik  102.0 255000 110.0 275000 113.0 282500 126.0 315000 2.1 2.2
Diğerleri  - 1216421 - 1290773 - 1310500 - 1422400 1.5 1.7
TOLAM  - 6966421 - 8269653 - 8622320 - 10950200 4.4 4.9

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon

1988 yılı Fiyatlarıyla

           TABLO: 40 - Hayvancılık İhracatı
 

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
yenilebilir Canlı Hayvan                     
İhracatı Eşdeğeri Et  69.7 306819 80.3 353481 81.0 356562 93.0 409386 3.1 2.8
yumurta  54.6 163800 10.0 30000 11. 33000 40.0 120000 -27.4 29.5
Kirli Tiftik  2.2 13940 1.3 8060 2.5 15500 3.5 21700 2.6 7.0
Diğerleri  - 10180 - 11721 - 12801 - 16000 4.7 4.6
TOLAM  - 494439 - 403262 - 417863 - 567086 -3.3 6.3

                                                                                                            M:Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL

           TABLO: 41 - Hayvancılık İthalatı

1988 Yılı Fiyatlarıyla


 
 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ (X) 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Damızlık Sığır (Baş)  2216 3109 20424 28655 25000 35075 5000 7015 62.4 -27.5
enilenebilir Canlı Hayvan                     
İthalatı Eşdeğeri Et  - - 3.9 13260 4.5 15300 5 17000 - 2.1
Damız Küm. Hay. (Baş)  138246 4439 1538084 5999 1800000 7020 3000000 11700 9.6 10.8
Kirli Mer. yaağı  13.6 110840 14.8 120620 16 130400 18 146700 3.3 2.4
Kirli Diğer yaağı  - - 6.4 10880 8.5 14450 12 20400 - 7.1
Diğerleri  - 15254 - 5205 - 8356 - 15645 -11.4 13.4
TOLAM  - 133642 - 184619 - 210601 - 218460 9.5 0.7

            SU ÜRÜNLERİ

            a) Hedefler

            289. Plan döneminde su ürünleri üretiminin yılda ortalama yüzde 7,7, iç talebin yüzde 7,5 , ihracatın yüzde 12,0 ithalatın yüzde 3, 5 artması ve bu dönem sonunda kişi başına düşen yıllık iç talebin l6,2 kg olması hedef alınmıştır.

            290. Plan dönemi sonunda iç talebin yüzde 75,5' inin taze ve soğutulmuş, yüzde 20,5'inin donmuş olarak karşılanması öngörülmüştür. Bu durumda su ürünlerinin tüketiciye ulaştırılması için soğuk ve donmuş zincirin yurt düzeyinde etkinlikle kurulması önem taşımaktadır.

            b) İlkeler ve Politikalar

            291. Su ürünleri üretimini artırıcı yönde kaynakların dengeli olarak kullanılmasına ve kullanılmayan kaynaklardan yararlanılmasına önem verilecektir.

            292. Açık deniz balıkçılığının geliştirilmesi deneyimli ülkelerle işbirliği özendirilecektir.

            293. Yetiştiriciliğin iç sular ve denizlerde yaygınlaştırılması için gerekli teşvikler sağlanacaktır.

            294. Uygun avlanma süre ve yöntemlerinin uygulanması, hastalık, parazit ve kirlenmelerin titizlikle izlenmesi ile koruma ve kontrol hizmetlerinin etkinliği artırılacak, uygulama ve izleme sonuçlarına göre gereken önlemler alınacak, su ürünleri stoklarının korunması ve geliştirilmesi sağlanacaktır.

            295. Balıkçı barınağı, barınma ve çekek yeri gibi altyapı yatırımlarına devam edilecek, üreticilerin teşkilatlanmaları desteklenecektir.

            296. Su ürünlerinin kalitesinin bozulmadan tüketiciye ulaşması amacıyla ülkede soğuk ve donmuş zincirin etkinlikle kurulması sağlanacaktır.

                                                                                                            M: Bin Ton
                                                                                                            D: Milyon TL

            TABLO: 42 - Su Ürünlerinde Gelişmeler

1988 Yılı Fiyatlarıyla

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin 
1994 lan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
İç taleP 556.4 969805 658.7 148114 709.5 1236659 1020.3 1778383 5.0 7.5
Üretim  568.9 991592 676.0 178268 728.1 1269078 1055.0 1838865 5.1 7.7
İhracat  12.5 44588 19.5 39557 21.8 77761 38.5 137330 11.8 12.0
İthalat  - - 2.2 2127 3.2 3094 3.8 3675 - 3.5
Kg/Kişi  11.5 - 12.2 - 12.8 - 16.2 - - -

            5. ORMANCILIK

            a) Hedefler

            297. Orman alanı varlığının hukuki sınırlarının belirlenmesi için kodastro işlerinin öncelikle tamamlanmasına önem verilecektir.

            298 . İnsan-doğa-teknoloji arasında süregelen düzensiz ilişkiler sonucu ortaya çıkan ormansızlaşma, çoraklaşma, toprak erozyonu ve taşkın gibi afetlerin olumsuz etkilerinin azaltılabilmesi için, ağaçlandırma, gençleştirme, erozyon kontrol ve mera ıslah çalışmalarının geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

            299. Gençleştirme ve ağaçlandırma faaliyetlerinde kullanılacak tür; seçiminde, ekolojik, ekonomik ve sosyal faktörlerin müştereken değerlendirilmesi ve tohum ile ağaç ıslah çalışmalarının yoğunlaştırılması gerekli görülmektedir.

            300. Yurtiçi odun hammaddesi arz-talep dengesinin sağlanmasında ormanların erozyona uğratılmayacak şekilde üretimin gerçekleştirilmesine, odun dışı ürünler envanter çalışmasının öncelikle sonuçlandırılmasına ve hammadde yerine işlenmiş ürün ihracatına ağırlık verilmesine çalışılacaktır.

            301. Orman ekosisteminin özelliği gereği, plan ve projelerin entegre bir yaklaşımla düzenlenmesi, çalışma birimlerinde ilgili meslek mensuplarına yer verilmesi ve teknik elemanların bölgesel şartlara göre uzmanlaşması hedef alınacaktır.

            302. Orman ve yeşil sevgisini bir kültür olarak topluma kazandırmak ve ekolojik, sosyal, tarihsel ve bilimsel özellikleri ile ormanlık yöreleri tanıtmak için, Uludağ, Yedigöller ve benzeri orman içi noktalarda bulunan danışma merkezlerinin birer "tabiat okulu" uygulaması içinde aydınlatıcı ve tanıtıcı hizmet vermeleri amaçlanacaktır.

            303. Plan döneminde, sektör üretiminin yılda ortalama 1,9 ithalatın ise yüzde 14, 4 oranında artması yüzde öngörülmektedir.

            b) İlkeler ve Politikalar

            304. Ormanlar; toplumun ormancılık ürün ve hizmetlerine olan ihtiyaçlarını kaynaktan, devamlı, dengeli ve çok yönlü yararlanma ilkesi ve insan sağlığı, bitki-su-yaban hayatı, orman peyzajı ile tabii değerlerin korunması esas alınarak planlanacak, işletilecek ve geliştirilecektir.

            305. Ormanların genişletilmesi ve orman köylüsünün kalkındırılması teknik ve mali tedbirlerle desteklenecek, özel ; orman kurulması teşvik edilecektir.

            306. Orman arazisi değerlendirme planları, gelişen toplum ihtiyaçları, bozulan tabiat,dengesi ve kirlenen çevre unsurları dikkate alınarak ve çok yönlü kullanımı sağlayacak şekilde yeniden düzenlenecektir.

            307. Orman fidanlıklarında, bölgeler itibariyle istenilen miktar ve zamanda ihtiyacı karşılayacak, orijini belli ve üstün kaliteli fidan üretimi esas alınacaktır.

            308. Gençleştirme ve ağaçlandırmalarla ilgili tür seçimi, işletme amacı ve diğer teknik kararlar kaynaktan çok yönlü yararlanma ilkesi doğrultusunda ve ekolojık şartlar tüketici talebi , biyolojik çöl ve genetik erozyon kriterleri dikkate alınarak belirlenecektir.

            309. Enerji ormanları tesisi. hatıra ormanları kurulması, yeşil kuşak çalışmaları, rüzgar perdesi ve koruyucu orman şeritleri oluşturulması ağaçlandırmalarda çok amaçlı türler kullanılması ile korunga ekimleri benzeri tarımsal ve ormancılık faaliyetleri yaygınlaştırılacak ve desteklenecektir.

            310. Ormancılık teşkilatı, mevzuatı, eğitim ve öğretimi, odun ve odun dışı birçok ürün ve hizmet üreten orman kaynağının, bütün fonksiyonlarını dikkate alacak, şekilde yeniden düzenlenecektir.

            311. Orman yangınlarının önlenmesi için alınan tedbirler, geliştirilerek yaygınlaştırılacak ve etkinlikleri artırılacaktır.

            M: Bin m3
            D: Milyon TL.


1988 Yılı Fiyatlarıyla

            TABLO: 43 - Ormancılık Sektörü Talebi
 

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin 
1994 lan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Endüstriyel Odun  9329 991881 10199 1098633 10800 1182158 14484 1635869 3.6 6.7
Tomruk  5203 724225 5700 807787 6250 888928 8950 1292814 4.2 7.8
Tel Direk  148 17316 180 21060 180 21060 145 16965 4.0 -4.2
Maden Direği  547 49230 580 52200 570 51300 543 48870 0.8 -1.0
Kağıt Odunu  1464 102480 1536 108419 1550 109250 1870 130900 1.36 3.7
Lif + yanga Odunu  1260 49140 17453 56667 1480 57720 2000 78000 3.3 6.2
Diğer Sanayi Odunu  707 49490 750 52500 770 53900 976 68320 1.7 4.9
Yakacak Odun  25000 650000 24000 624000 23750 617500 22000 572000 -1.0 -1.85
T. Kauçuk (Ton)  42000 60793 58418 13188 66000 116793 87000 153675 13.9 5.7
D. Odun Dışı Ürün  - 136433 - 145838 - 146421 - 160964 1.4 1.9
TOPLAM  - 1839107 - 1971659 - 2062572 - 2522508 2.3 4.1

                                                                                                            M: Bin m3
                                                                                                            D: Milyon TL.

            TABLO: 44 - Ormancılık Sektörü Üretimi
 

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin 
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Endüstriyel Odun  9078 966475 9449 982137 9550 990930 11584 1184005 0.5 3.6
Tomruk  5120 711680 5010 696390 5050 701950 6050 840950 -0.3 3.7
Telefon Direk  114 1338 180 21060 180 21060 145 16965 9.6 -4.2
Maden Direği  499 44910 580 52200 570 51300 543 48870 2.7 -1.0
Kağıt Odunu  1462 1023140 1476 103320 1500 105000 1870 130900 0.5 4.5
Lif + yanga Odunu  1213 47307 1453 5667 1480 57720 2000 78000 4.1 6.2
Diğer Sanayi Odunu  670 46900 750 52500 770 53900 976 68320 2.8 4.9
Yakacak Odun  25000 650000 24000 624000 23750 617500 22000 572000 -1.0 -1.5
Odun Dışı Ürün  - 124000 - 172000 - 179000 - 207000 3.1 2.9
TOPLAM  - 1770475 - 1778137 - 1787430 - 1963005 0.2 1.9

                                                                                                            M: Bin m3
                                                                                                            D: Milyon TL.

            TABLO: 45 - Ormancılık Sektörü İhracatı

1988 Yılı Fiyatlarıyla

 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin 
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Endüstriyel Odun  133 243374 36 9084 47 11984 65 16573 -13.2 6.7
Odun Dışı Ürün  - 19791 - 29132 - 35412 - 49577 12.3 7.0
TOPLAM  - 44125 - 38216 - 47396 - 66150 1.4 6.9

                                                                                                            M: Bin m3
                                                                                                            D: Milyon TL.

            TABLO: 46 - Ormancılık Sektörü İhracatı

1988 Yılı Fiyatlarıyla


 
 
1984 Gerçekleşme 
1988 Gerçekleşme 
1989 Tahmin 
1994 Plan Hedefi 
YILLIK ORTALAMA ARTIŞ 
MALLAR  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  Miktar  Değer  V. Plan Dönemi  VI. Plan Dönemi 
Endüstriyel Odun  4 1564 1010 152636 1250 191228 2900 161.5 161.5 18.8
Odun Dışı Ürün  - 63017 - 106158 - 119326 - 14.0 14.0 5.7
TOPLAM  - 64581 - 258794 - 310554 - 36.9 36.9 14.4

            III . MADENCİLİK

            a) Amaç

            312. Madenlerin etkin bir biçimde ekonomiye kazandırılması, enerji ve sanayi hammadde talebinin ucuz ve güvenli bir şekilde temini ve işlenmiş mal ihracatının artırılması sektörün başlıca amacını teşkil etmektedir.

            b) Hedefler

            313. Plan döneminde madencilik sektöründe talep yılda ortalama yüzde 6,6 oranında artacaktır. Ham petrol ve doğal gazda bu artışın yüzde 5,7 ', kömürlerde yüzde 10,8, demir cevherlerinde yüzde 6,1, demirdışı metal madenlerde yüzde 5,0, toşocakcılığında yüzde 6,5 ve metal dışı madenlerde yüzde 4,3 olması hedef alınmıştır.

            314. Üretim artış hedefi yıllık ortalama yüzde 6,3 olarak belirlenmiş, kömür üretiminde yıllık yüzde 8,5, ve doğal gazda yüzde 2,5, demir cevherinde yüzde 1,6, metal dışı madenlerde yüzde 4,4, metal dışı madenlerde yüzde 5,9 oranında artış öngörülmüştür .

            315. İhracatın yıllık ortalama yüzde 7,2 artış ile 1994' de 514 milyon dolara ulaşması hedef alınmıştır.

            316. İthalatta yıllık ortalama artış yüzde 5,9 olarak öngörülmüş olup, 1994' de 4,2 milyar dolar tutarında ithalat hedeflenmektedir.

            c) İlkeler ve Politikalar

            317. Ekonominin ihtiyacı olan her türlü madencilik ürününün güvenilir ve en,ucuz şekilde, israfa meydan verilmeden sağlanması temel ilkedir. Bu ilke doğrultusunda her türlü imkandan yararlanılacaktır.

            318. Mümkün olduğu ölçüde kamu kesimi üretime dönük yatırımlara girmeyecek, özel kesimin bu görevi üstlenmesi özendirilecektir.

            319. Klasik ihraç ürünlerinden bor mineralleri , kromit manyezit başta olmak üzere tüvenan yerine işlenmiş cevher veya nihai ürünleri ihracı teşvik edilmeye devam edilecektir.

            320. Ruhsat ve teşvik tahsislerinde kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasına özen gösterilecektir.

            321. Bugüne kadar yapılmış oran arama çalışmaları maliyet, teknolojisi ve satış fiyatını içerecek şekilde yeniden geçirilecek, uluslararası kabul edilebilir standartlarda rezerv hesapları yapılması ilke olarak benimsenecektir.

            322. Jeotermol enerjiden daha fazla yararlanılmasını sağlayıcı gerekli yasal ve idari düzenlemeler yapılacaktır.

            323. Çeşitlendirilen enerji kaynakları arasında linyit kömürünün payı göz önünde tutularak linyit aramalarına devam edilecektir.

            324. Taşkömürü aramalarına devam edilecek, üretimde verimliliğin artırılmasına ve istenen kalitede koklaşabilir taşkömürünün sadece demir çelik endüstrisinde kullanılmasına özen gösterilecektir.

            325. Deniz dibi maden potansiyelinin belirlenmesi amacıyla sürdürülmekte olan denizaltı jeolojisi çalışmalarına devam edilecek, denizlerde petrol aramaları ve kıta sahanlığı konusunda uluslararası platformlardaki gelişmelerin ilgili kurumlarca izlenmesi sağlanacaktır.

            326. Nüfusun yoğun olduğu bölgelerde hava kirliliğini makul seviyelerde tutmak amacıyla yerli linyitlerin hava kirliliğine meydan vermeyecek şekilde işlenmesi veya yakılması yolunda araştırmalara devam edilecektir.

            327. Modern aramaları, maden işletmeciliği veya madenciliğe ilişkin diğer konulardaki potansiyelin yurtdışında hizmet satışı şeklinde değerlendirilebilmesi için gerekli yasal değişiklikler Plan döneminde tamamlanacaktır.

            328. Plan döneminde ham petrol, linyit, taşkömürü, doğal gaz, çimento hammaddeleri, inşaat hammaddeleri, bor tuzları, manyezit, kromit, barit ve mermere öncelik verilmek üzere mineral modelleri geliştirilecektir.

            329. Madencilik sektöründe iş güvenliğinin artırılması esastır. Bu amaçla iş güvenliği projeleri desteklenecektir.

            330. Giderek artan çinko-kurşun metal talebine paralel olarak gelişen ve önemli bir potansiyel olarak görülen çinko-kurşun cevherlerinin fason imalat yerine ekonomik olması şartıyla yurt içinde değerlendirilmesi hedef alınacaktır.

            331. Plan döneminde Trona gibi önemli potansiyel vadeden madencilik projelerinin gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir.

            332. Karbonatlı çinko cevherlerinin bulunup işletilmesinde maden işletmeleri desteklenerek, çinko üretiminin randımanlı bir şekilde devamı sağlanacaktır.

            333. Hazırlık işlerinin maliyetleri gerçek fiyatlarla yansıtılması için gerekli mevzuat düzenlemeleri yapılacaktır.

            334. Madencilik faaliyetleri sonucu bozulan çevrenin tekrar kullanılabilir hale getirilmesi için gerekli idari ve sosyal düzenlemeler yapılacaktır.

            335. İthal zorunluluğu olan koklaşabilir taşkömürü ve demir cevheri gibi hammaddelerde uzun vadede arz güvenliğini sağlamak amacıyla yurt dışında ortak yatırım imkanları araştırılacaktır.
 

SONRAKİ SAYFA