Vergi mevzuatı Tebliğleri  
Resmi Gazete: 07.01.1994 Cuma Sayı: 21811 (Asıl) 
Maliye Bakanlığından:

Tahsilat Genel Tebliği
Seri No:381


               Bilindiği gibi, 30/12/1993 gün ve mükerrer 21804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

               “Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %9 gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

               Gecikme zammı 5.000 liradan az olamaz.

               213 sayılı Vergi Usul Kanuna göre uygulanan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezaları hariç olmak üzere ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik eilmez.

               Bakanlar Kururlu, gecikme zammı nispetlerini aylar itibariyle topluca veya her ay için ayrı ayrı, iki katına kadar artırmaya veya bu nispetleri %30’una kadar indirmeye, yeniden kanuni hadlerine getirmeye ve gecikme zammı asgari miktarının 10 katına kadar artırmaya yetkilidir.”

               Ayrıca, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna 3946 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile aşağıdaki Geçici 7 nci madde eklenmiştir.

               “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunun 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca asıl addolunan alacakların tahsiline devam edilir ve bu alacaklara asıl addolundukları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilir.

               213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarından vadesi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlara gecikme zammı tatbik edilmez.

               Bu değişikliklerle ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

               I- GECİKME ZAMMI HESABI : 
               6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde yapılan değişlikle, %7 nispetinde uygulanmakta olan gecikme zammı, %9’a yükseltilmiştir. 

               Buna göre, vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 30/12/1993 tarihine kadar %7, bu tarihten itibaren %9 nispetinde gecikme zammı uygulanacaktır.

               Ancak gecikme zammı, amme alacağının ödeme süresinin bitim tarihinden itibaren aylık olarak hesaplanmaktadır. Çeşitli amme alacaklarının ödenme sürelerindeki farklılıklar gözönüne alındığında 30/12/1993 tarihi, gecikme zammı uygulanacak bir aylık sürenin içersinde kalabilmektedir. Bu durumda bir aylık süre 30/12/1993 tarihinden önce başlayıp bu tarihten sonra bitiyor ise, bu bir aylık süre için de eski %7 nispeti uygulanacaktır.

               Vadesi, 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yürürlük tarihi ya da bu tarihten sonra olup vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına da vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen sürede her ay için ayrı ayrı %9 nispetinde gecikme zammı tatbik edilecektir. 

               Bu uygulamaya ilişkin olarak aşağıda 2 ayrı örnek verilmiştir.

               ÖRNEK 1
               Vadesi 25/12/1993 tarihi olan 5.000.000.-TL. tutarında katma değer vergisinin 6.1.1994 tarihinde ödenmesi halinde gecikme zammı Kanunun yürürlüğünden önce başlayan bir aylık süre için %7 nispeti uygulanarak hesaplanacaktır.

               Buna göre, 5.000.000.-TL. vergi aslı ve (5.000.000 X %7=) 350.000.-TL tutarında gecikme zammı tahsil edilecektir.

               ÖRNEK 2
               25/09/1993 vadeli 2.000.000.-TL tutarında katma değer vergisinin 30/05/1994 tarihinde ödenmesi halinde gecikme zammı şu şekilde hesaplanacaktır.

               - 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile eklenen hüküm 30/12/1993 tarihinde yürürlüğe giren 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle kaldırıldığından asıl addolunma işlemi yapılmayacaktır.

               - 25/9/1993 - 25/1/1994 tarihleri arasında her ay için %7 nispetinde olmak üzere 4 aylık süre için (4 X %7=) %28,

               - 25/1/1994 tarihinden itibaren her ay için %9 nispetinde olmak üzere 5 ay için (5 X %9=) %45,

               olmak üzere toplam 9 ay için (%28 + %45=) %73 nispetinde gecikme zammı tatbik edilerek 2.000.000 TL. vergi aslı ve (2.000.000 X %73=) 1.460.000 TL.

               - Gecikme zammı nispetinde yapılan değişiklik 30/12/1993 tarihinde yürürlüğe girmekle birlikte yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere örnekte 25/12/1993 tarihinde işlemeye başlayan 4 üncü ay için değişiklikten önceki %7 nispeti uygulanmıştır.

               II- 3505 SAYILI KANUNUN 24 ÜNCÜ MADDESİ UYARINCA ASIL ADDOLUNAN ALACAKLAR :
               6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile eklenen 3 üncü fıkra hükmü 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile Kanunun yayımı tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır.

               Bu nedenle, 1/1/1994 tarihinden itibaren asıl addolunan işlemleri yapılmayacaktır.

               Ancak, 3946 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 6183 sayılı Kanuna eklenen Geçici 7 nci madde hükmüne göre 1/1/1990, 1/1/1991, 1/1/1992 ve 1/1/1993 tarihlerinde asıl addolunan alacakların tahsiline devam edilecektir.

               Aynı madde hükmü gereğince, asıl addolunan alacaklara, asıl addolundukları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilecektir.

               Diğer bir anlatımla, asıl addolunan alacakların tahsiline devam edileceği gibi bu alacaklara tahsil edilinceye kadar geçen süre içi gecikme zammı da uygulanacaktır.

               ÖRNEK :
               20/9/1992 vadeli 3.000.000 TL. gelir stopaj vergisinin 5/3/1994 tarihinde ödenmesi halinde tahsil edilecek amme alacağı şöyle olacaktır.

               - 20/9/1992 vadeli vergi aslı................................................3.000.000 TL.

               - Bu alacağa 20/9/1992 - 20/12/1992
                  tarihleri arasında uygulanan ve
                  1/1/1993 tarihinde asıl addolunan
                  gecikme zammı (3.000.000 X %21=)..................................630.000 TL.

               - 20/9/1992 vadeli 3.000.000 TL. vergi aslına
                  20/12/1992 tarihinden 20/1/1994 tarihine kadar
                  geçen süreye ait her ay için %7 nispetinde
                  olmak üzere 13 ay için (13 X %7=) %91,

                  20/1/1994 - 5/3/1994 tarihleri arasında her ay
                  için ayrı ayrı %9 nispetinde olmak üzere
                  (2 X %9=) %18,

                  toplam %109 nispetinde
                  gecikme zammı (3.000.000 X %109=)...............................3.270.000 TL.

               - 1/1/1993 vadeli 630.000 TL. asıl addolunan
                  alacağa 1/1/1993 - 1/1/1994 tarihleri arasında
                  her ay için %7 nispetinde olmak üzere 12 ay
                  için (12 X %7=) %84,

                  1/1/1994 tarihinden 5/3/1994 tarihine kadar
                  geçen süreye ait her ay için ayrı ayrı %9
                  nispetinde olmak üzere (3 X %9=) %27,

                  toplam %111 nispetinde
                  gecikme zammı (630.000 X %111=)...................................699.300 TL.
                                                                                           Toplam     7.599.300 TL.

               III- VERİ ZİYAI CEZALARINA GECİKME ZAMMI UYGULAMASI :
               6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile yapılan yeni bir düzenleme ile kesinleşen ve ödeme süreleri içinde ödenmeyen kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarına da vade tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilmesi esası getirilmiştir.

               Buna göre vergi ziyaı cezaları olan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarından vadesi 3946 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 30/12/1993 tarihinden önce olan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarına ise gecikme zammı tatbik edilmeyecektir.

               ÖRNEK :
               Temmuz 1993 dönemine ait olup re’sen tarh edilen ve ihtilafsız kesinleşen 31/12/1993 vadeli 1.000.000 TL. katma değer vergisi, 3.000.000 TL. kaçakçılık cezası ve 210.000 TL. gecikme faizi 30/5/1994 tarihinde ödendiği takdirde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

               - 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile eklenen hüküm 30/12/1993 tarihinde yürürlüğe giren 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından 210.000 TL. gecikme faizi için asıl addolunan işlemi yapılmayacaktır. Ancak borcun vadesinin 3946 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra olması nedeniyle vergi aslı ve kaçakçılık cezasına gecikme zammı uygulanacaktır.

               - 31/12/1993 - 30/5/1994 tarihleri arasında her ay için %9 nispetinde olmak üzere 5 aylık süre için (5 X %9=) %45 nispetinde hesaplanan gecikme zammı:

               1.000.000 TL. katma değer vergisi için (1.000.000 X %45=) 450.000 TL.

               3.000.000 TL. kaçakçılık cezası için (3.000.000 X %45=) 1.350.000 TL. olarak tahsil edilecektir.

               210.000 TL. gecikme faizine ise yukarıda da belirtildiği gibi asıl addolunma işlemi yapılmayacak ve gecikme zammı uygulanmayacaktır.

               IV- GECİKME ZAMMI ASGARİ MİKTARI :
               6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde yer alan ve 1.000 lira olarak uygulanmakta olan gecikme zammı asgari miktarı 5.000 liraya çıkarılmıştır.

               Buna göre 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 30/12/1993 tarihine kadar ödenmemiş olan amme alacağına tahsil edildiği tarih itibariyle uygulanacak gecikme zammının 5.000 liradan az olması halinde bu alacaklar için asgari 5.000 lira gecikme zammı uygulanacaktır.

               ÖRNEK :
               31/3/1993 vadeli 5.000 TL.’lik damga vergisinin 31/1/1994 tarihinde ödenmesi halinde gecikme zammı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

               - 31/3/1993 - 31/12/1993 tarihleri arasında her ay için %7 olmak üzere (9 X %7=) %63,

               - 31/12/1993 - 31/1/1994 tarihleri arasında her ay için %9 olmak üzere (1 X %9=) %9,

               10 ay için toplam (%63 + %9=) %72 nispetinde tatbik edilen gecikme zammı (5.000 X %72=) 3.600 TL. olacaktır.

               Ancak, anılan Kanun hükmü ile gecikme zammı asgari miktarı 5.000 lira olarak tesbit edildiğinden, 5.000 TL. vergi aslı ile birlikte 5.000 TL. tutarında gecikme zammı tahsil edilmesi gerekmektedir.

               V- TECİL FAİZİ ORANI :
               6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık %63 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık %78’e çıkarılmış bulunmaktadır.

               Bundan böyle, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık %78 tecil faizi oranı uygulanacaktır.

               Ancak, bugüne kadar yapılan tecillerde yıllık %63 tecil faizi oranı uygulandığı hususu gözönünde bulundurularak bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren tecil talebinde bulunan borçlulara faiz oranında yapılmış olan bu değişiklik tahsil dairelerince özellikle açıklanacak ve tecil şartlarının kabul edildiğine dair alınacak yazıda faiz oranının belirleneceği kısmın altı çizilmek sureti ile gerekli uyarı yapılacaktır.

               Tebliğ olunur.