Vergi Mevzuatı  
Resmi Gazete: 28.03.1951  Sayı: 
Maliye Bakanlığından:  
Gelir Vergisi Genel Tebliği
Seri No:14
   
             Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun,
            1 - 15 inci maddesiyle, yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan elçi,
maslahatgüzar, konsolosları (Fahri konsoloslar hariç) ile elçilik ve konsolosluklara mensup olan ve o memleketin uyrukluğunda bulunan memurlar, Türkiye'de resmŒ bir göreve memur edilenler, (bu sıfatları dolayısiyle) 

            2 - 16 ncı maddesiyle, sözü edilen elçilik ve konsoloslukların 15 inci maddeye girmeyen memur ve hizmetlilerinin yalnız bu işlerinden dolayı
aldıkları ücretler, 

            Karşılıklı olmak şartiyle, vergiden istisna edilmiş; aynı kanunun 95 inci maddesinde de, (Fıkra 2) 16 ncı maddede yazılı istisnadan faydalanmayan
yabancı elçilik ve konsolosluk memur hizmetlilerinin gelirlerini yıllık beyanname ile bildirecekleri hükme bağlanmıştır.

            Bu hükümlerin sureti tatbikiyle ilgili olarak, Dışişleri Bakanlığından alınan malumata nazaran, 5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 15 inci maddesiyle, yabancı devletlerin Türkiye'deki siyasi mümessil ve memurları için konuşulmuş muaflığın, memleketimizin münasebette bulunduğu bilimum devletlerin mevzuatında yer aldığı; mezkur kanunun 16 ncı maddesinde yazılı memur ve hizmetliler için mevzu ücret istisnasının ise bir kısım devletlerce kabul edilmediği anlaşılmıştır.

            Bu vaziyete göre, sözü geçen madde hükümlerinin tatbikinde aşağıdaki esaslar dairesinde işlem yapılması icabeder

            A) Yabancı devletlerin memleketimizdeki elçi, maslahatgüzar ve konsoloslariyle ve elçilik ve konsolosluklara mensup ve o memleket uyruğunda bulunan memurlar ve Türkiye'de resmi bir göreve memur edilenler, Gelir Vergisi Kanununun 15 inci maddesiyle bahşolunan muaflıktan istisnasız  faydalanacaklardır.

            Ancak, mezkur maddenin 2 nci fıkrası hükmü gereğince, bu muafiyet, sözü edilen kimselerin Türkiye'de sağladıkları menkul sermaye iratları üzerinden tevkif suretiyle alınan vergilerine şamil değildir.

            Fahri konsoloslar, kazanç ve iratlarının mahiyetine göre, kanunun umumi hükümleri dairesinde vergilendirileceklerdir.

            B) Yabancı elçilik ve konsolosluklarda çalışanlardan aşağıdaki listede sözü edilen kimseler, bu yerlerden aldıkları ücretlerini, varsa diğer kazanç ve iratlariyle birlikte, bütçe yılının birinci (Mart) ayında bağlı oldukları vergi dairelerine yıllık beyanname ile bildiricekler ve bu beyanname üzerinden tarhedilecek vergilerini de, Mart ve Eylül aylarında olmak üzere, iki taksitte ödeyeceklerdir.

            İlgililerin mükellefiyetlerini tamamen yerine getirip getirmediklerini kontrol edebilmek üzere, bu hususta, Bakanlık vasıtasiyle elçiliklere ve valilik makamı vasıtasiyle de konsolosluklara müracaat olunarak, memur ve müstahdemlerin ücretleriyle isim ve hüviyetlerini tesbiti ve gereğinin ona göre ifası rica olunur.

                                                               Maliye Bakanı Y.
 

Elçilik ve konsolosluklarda çalışanlardan ücretleri ve diğer kazanç ve iratları dolayısiyle yıllık beyanname verecekleri gösterir liste
 
A)          1. Afganistan Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

            2. Amerika Elçilik ve Konsolosluğun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

            3. Avusturya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

            4. Belçika              "                         "                                                 

            5. Bulgaristan          "                         "                                                 

            6. Danimarka Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve Türkiye'de mukim 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

            7. Finlandiya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

            8. Fransa               "                         "                                                

            9. Hindistan Elçilik ve Konsolosluğunun nezdindeki hizmete tayinleri sırasında Türkiye'de mukim olan bilcümle memur ve hizmetlileri.

           10. Hollanda Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası memur ve müstahdemleri.

           11. İngiltere,  a - Elçilikte çalışan metodortel ve aşçı gibi Türk uyruklu müstahdemler müstesna, Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası memur ve müstahdemler.

                           b - Konsolosluk nezdinde çalışan Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemler.

           12. Irak Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           13. İran                         "                          "                                                

 

           14. İspanya              "                          "                                                

           15. İsrail,  a - Elçilik nezdinde çalışan Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemler.

                        b - Konsolosluğun meslekten olan konsolosluk memurları hariç, Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemler.

           16. İtalya Elçilik ve Konsolosluğun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           17. Kanada               "                          "                                                "

           18. Lübnan               "                          "                                                "

           19. Macaristan           "                          "                                                "

           20. Mısır                "                          "                                                "

           21. Meksika              "                          "                                                "

           22. Norveç Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           23. Pakistan Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           24. Polonya              "                           "                                       "

           25. Portekiz Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası memur ve müstahdemleri, (bunların ücretlerinin 50.000 enskuto ve daha aşağı olan kısımları vergiye tabi değildir.)

           26. Romanya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           27. S.Rusya              "                                    "                                       "

           28. Suriye Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           29. Şili Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve 3 üncü bir Devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           30. Ürdün Elçilik ve Konsolosluğunun Türk tebaası olan memur ve müstahdemleri.

           31. Yugoslavya Elçilik ve Konsolosluğunun Türk ve üçüncü bir devlet tebaası olan memur ve müstahdemleri.

B)         32. a - Alman Elçiliğinin Türk Tebaası memur ve müstahdemlerinin ücretleriyle, bunların ve diğer memur ve müstahdemlerinin varsa diğer şahsi gelirleri.

               b - Meslekten olmıyan konsoloslarla, konsolosluğun Türk memur ve
müstahdemlerinin ücretleriyle, bunların ve diğer memur ve müstahdemlerin, varsa diğer şahsi gelirleri.

           33. Arjantin -bu memlekette mütekabiliyet şartı yoktur. Ancak yabancı elçilik ve konsolosluklardaki memur ve müstahdemlerden gelir vergisi alınmadığından,- elçilik ve konsolosluğunun memur ve müstahdemlerinden vergi alınmayacaktır.

           34. Brezilya Elçilik ve Konsolosluğunda çalışan bilcümle memur ve müstahdemlerden Gelir Vergisi alınmıyacaktır.

           35. Çekoslavakya Elçilik ve Konsolosluğunun varsa, ücretlerini Çekoslavakya Devletinden almayan memur ve müstahdemleri vergiye tabidir.

           36. İsveç Elçilik ve Konsolosluğunun varsa, ücretlerini İsveç Devletinden almayan memur ve müstahdemleri vergiye tabidir.

           37. İsviçre Elçiliğinden 2 nci katagori diplomatik hüviyet varakası taşıyan diplomatların maiyetlerindeki bilcümle müstahdemlerle, konsolosluğun memur ve müstahdemleri vergiye tabidir.

           38. Suudu Arabistan'da Gelir Vergisi tatbik edilmediğinden, bu memleketin elçilik ve konsolosluğundaki memur ve müstahdemlerinden Gelir Vergisi alınmayacaktır.

           39. Yunanistan Elçilik ve Konsolosluğunda çalışan bilcümle memur ve müstahdemlerden Gelir Vergisi alınmayacaktır.