Basın Mevzuatı

 

Resmi Gazete: 23.08.2002 Cuma Sayı: 24855 (Asıl) 

Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünden:  

 

Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair 195 Sayılı Kanun Uyarınca Yayınlanacak İlan ve Reklamlar ile Bunları Yayınlayacak Mevkuteler Hakkında 15.2.1977 Tarihli ve 67 Sayılı Genel Kurul Kararı'nın Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Genel Kurul Kararı

Karar No: 160      16 Ağustos 2002

  

             Madde 1- Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair 195 sayılı Kanun Uyarınca Yayınlanacak İlan ve Reklamlar ile Bunları Yayınlayacak Mevkuteler Hakkındaki 15 Şubat 1977 Tarihli ve 67 sayılı Genel Kurul Kararı'nın 9 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Yayınlama hakkına vücut veren unsurlardan herhangi birinin ihlali halinde, bu hak, ihlal süresince kendiliğinden düşer."

 

             Madde 2- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Mahsup ve telafi işlemleri, gazetelerin mağduriyetini önlemek üzere, yazılı olarak talep etmeleri halinde ilgili gazetenin bu işlemlere ilişkin karar tarihindeki aylık resmi ilan kontenjanının, en az beşte biri üzerinden ve müteakip aylarda yapılır. Şu kadar ki, mahsup veya telafi miktarı, ilgili gazetenin karar tarihinden geriye doğru beş aylık resmi ilan kontenjanını aştığı takdirde, bu limite ulaşılıncaya kadar gerekli uygulamalar karar tarihindeki resmi ilan kontenjanının tamamı üzerinden yapılır."

 

             Madde 3- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 17 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Şu kadar ki, yayın yerlerine bakılmaksızın, gazetelerde yer alacak ilan, reklam, aynı mahiyetteki resim, yazı ve benzeri hazır kalıpların, yüzölçümü 1.60 m2 den az olmayan mevkutelerde bu yüzölçümünün yarısını, daha az olanlarda ise kendilerine ait yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve her sayfanın yeniden dizilip tertiplenmiş olarak yayın yerlerindeki matbaalarda basılması lazımdır."

             "Asgari yüzölçümünden, hazır kalıplar için kullanılabilecek azami kısım çıktıktan sonra kalan yerler, gazetelerin nev'ilerine göre kendi zorunlu münderecatına ayrılır. Gerek zorunlu münderecat, gerekse hazır kalıp, yazı, resim vs. içeriğin okunulabilir ve anlaşılabilir şekilde basılmaları gerekir."

 

             Madde 4- Aynı Genel Kurul Kararı'nın 18 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Değişik ad ile dahi olsa, aynı veya ayrı yerlerde yayınlanan iki veya daha çok gazetede, sözleşmeye bağlanmış, telif veya abonelik ücreti ödenmiş, şahıs veya ajanslara ait her türlü yazı, haber, resim gibi malzemelerin dışında, benzeri yazı, resim, roman veya başka edebi ürünler gibi malzemeden devamlı olarak yararlanıldığı takdirde, bu gazetelerden yalnız birine ilan ve reklam verilebilir."

             Madde 5- Aynı Genel Kurul Kararı'nın 19 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Mevkutelerin sayfa, sayı ve ölçüsünün tesbitinde normal olarak yayımlanmış bulunan bir nüshasının, sayfalarının yüzölçümü toplamı esas alınır. Kurum veya Valiliklere intikal ettirilmeyen veya genel dağıtımda yer almayan mahalli ve sektör ekleriyle, ayrı bir imtiyaz sahibinin olmasına rağmen, gazetenin promosyonu veya eki gibi verilen mevkuteler, yüzölçümü toplamına dahil edilmezler."

 

             Madde 6- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 20 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Gazeteler, gazete yayınından beklenen amacı gerçekleştirecek sayıda ve fikir işçilerine ilişkin çalışma mevzuatı esaslarına uygun olarak, kendileriyle sözleşmeler yapılıp tam gün ve tam ay üzerinden ücret ödenen, sigorta primleri ile vergilerinin tahakkukları yaptırılmış olan ve fiilen çalışan fikir işçisi kadrosu bulundurmak zorundadırlar.

             Asgari kadroya dahil edileceklerin, kadro görevi dışında, anılan gazetede veya başka bir işyerinde kısmen de olsa bedeni faaliyeti gerektiren herhangi bir iş yapmamaları ve çalıştıkları gazetenin yayınlandığı yerde ikamet etmeleri lazımdır. Bunların sayıları, görev ve ünvanları ile nitelikleri ve sair hususlar, gazetelerin yayın yerleri esas alınarak ayrı ayrı tesbit edilir."

 

             Madde 7- Aynı Genel Kurul Kararı'nın 27 inci maddesinin başlığı "Resmi İlanların Tertibi ve Ölçümlenmesi" haline getirilmiş, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine aykırı tertipler dolayısıyla meydana gelen fazla ölçümler ve Resmi İlan Fiyat Tarifesinde anılan kıstaslara uymayan düzenlemeler fatura tanziminde nazara alınmaz."

 

             Madde 8- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 31 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "İcmal varakaları, ait olduğu aydaki kağıt sarfiyatını, baskı miktarı ve saatini, satış ve iadeleri, abone miktarını, fikir işçisi kadrosunu ve bunlara ait ücret ödemelerini, vergi ve sigorta primleriyle ilgili tahakkuk işlemlerine ait, makbuz tarih ve numaraları ile bu Genel Kurul Kararı'nın öngördüğü sair hususların gerçekleştirilidiğini gösterir bilgileri kapsayacak şekilde düzenlenir."

 

             Madde 9- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 36 ıncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Mevkutelerin her nüshasında; tarihi, sayısı, imtiyaz sahibi, sorumlu yazı işleri müdürü, dizilip basıldığı matbaa veya matbaaların gösterilmesi, sayfaların her birinde tarih, sayfa numarası ve gazete adının yer alması zorunludur."

             Madde 10- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 47 inci maddesinin birinci ve sonuncu fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Gazetelerde yer alacak haber, resim, fotoğraf, grafik, röportaj, fıkra, makale, yorum, etüd, sair yazı ve benzerlerinin gazetecilik açısından orijinal, aktüel ve gazetenin nev'ine uygun olacak bir değer ifade etmesi asıldır."

             "17 nci maddede sözü geçen zorunlu münderecatın en az yarısının, siyasi gazetelerde iç ve dış güncel aktüel olaylara, ekonomi ağırlıklı siyasi gazetelerde iç ve dış olaylarla birlikte ticari konulara, ticaret gazetelerinde ticari konulara ve meslek gazetelerinde o meslekle ilgili yazılara ayrılması lazımdır."

 

             Madde 11- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 50 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Her sayısındaki sayfalarının yüzölçümü toplamı, günlük siyasi ve ticari gazeteler için 1.60 metrekareden, meslek gazeteleri ile yabancı dilde yayınlanan gazeteler için 1.20 metrekareden daha az olamaz.

             Sayfa sayısı, bu şartlar dahilinde serbesttir."

 

             Madde 12- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 51 inci maddesinin (a, b, c, d) fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "a) İstanbul, Ankara ve İzmir'de yayınlanan günlük siyasi gazeteler ile ekonomi ağırlıklı siyasi gazeteler: 1 Sorumlu Yazı İşleri Müdürü, 1 Sayfa Sekreteri (Yazı İşleri Müdür Yardımcısı), 1 Haberler Sorumlusu, 7 Muhabir (ikisi diğer iki şehirde bulunabilir), 2 Yazar veya Düzeltmen,

             b) İstanbul, Ankara ve İzmir'de yayınlanan günlük ticaret gazeteleri: 1 Sorumlu Yazı İşleri Müdürü, 1 Sayfa Sekreteri, 4 Muhabir (biri, diğer iki şehirden birinde bulunabilir), 1 Yazar veya düzeltmen,

             c) Meslek gazeteleri ve yabancı dilde yayınlanan gazeteler: 1 Sorumlu Yazı İşleri Müdürü, 2 Muhabir, 1 Yazar veya Düzeltmen,

             d) Kurum'un şubesi bulunan diğer yerlerde yayınlanan günlük gazeteler: 1 Sorumlu Yazı İşleri Müdürü, 3 Muhabir, 1 Yazar veya Düzeltmen."

             Madde 13- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 52 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Asgari kadroya alınacaklarla ilgili şartlar ve nitelikler şunlardır:

             a) Basın mesleğinde, Sosyal Sigortalar Kanun'u hükümlerine veya kamu yayın organlarının haber hizmetlerinde kamu hukuku statüsüne göre, ara vermeden en az iki yıl çalışmış olmak,
             b) Yukarıdaki bendde öngörülen çalışmayı, tabi oldukları statüye göre anılan kuruluşlara tevsik ettirmek,

             c) Asgari kadrosunda yer aldıkları gazete ile aralarında ilgili kanunlar ve fikir işçilerine ait çalışma mevzuatı esaslarına uygun ve yazılı sözleşme yapılmış bulunmak.

             Şu kadar ki, fikir işçisi sıfatıyla sarı basın kartı taşıyanlar için, iki yıllık çalışma, yazar ve düzeltmeler için de, bu maddenin (a ve b) fıkralarındaki şartlar aranmaz."

 

             Madde 14- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 57 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "b) Bedeli tahsil edilmiş aboneleri ile birlikte, günlük fiili satış ortalamalarının her ay İstanbul'da yayınlananlar için (20.000) den, Ankara ve İzmir'dekiler için (10.000)'den az olmadığını,"

 

             Madde 15- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 61 inci maddesinin (I) fıkrasının (A) ve (D) bendleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "A. Siyasi ve Ekonomi Ağırlıklı Siyasi Gazeteler:

             Yüzölçümü 2.00 metrekareden ve günlük fiili satışı İstanbul, Ankara ve İzmir'de 10.000'den, diğer şubelerin bulunduğu yerlerde ise 5.000'den az olmayan gazeteler için (180), diğerleri için (150)."

             "D. Yüzölçümü, nev'ine göre tesbit edilmiş asgari yüzölçümünün iki katından az olmaması"

 

             Madde 16- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 78 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Bekleme süresinin ilk altı ayı sonunda yapılan denetlemelerde, dahil olacakları kategorilerin diğer vasıf ve şartlarını eksiksiz olarak yerine getirdiği tesbit edilen bir veya daha fazla gazete bulunduğu takdirde, bu tesbitten itibaren, vasıflı gazete adayı veya adayları bekleme süresini devam ettirirken, günlük olmayan gazetelerle yüzölçümü 0.60 metrekareden daha az olan günlük gazetelere resmi ilan verilmez."

 

             Madde 17- Aynı Genel Kurul Kararı'nın değişik 79 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "İl sınırları içerisinde gazete sahipleri dışındaki, sarı basın kartı taşıyan fikir işçileri; yeterli sayıda sarı basın kartlı fikir işçisi yoksa, gazeteci sıfatı taşıyanlar arasından ad çekmek suretiyle yeterli sayıda belirlenen gazeteci üye adayları, kurullarda ad çekmedeki sıraya göre görevlendirilir ve 41 inci madde hükmü gözönünde tutulur. Bu suretle kontrol kurulu teşkili mümkün olmayan hallerde, başka yerlere ait gazeteci üyelerden yararlanılır. Gazetecinin emekli veya sürekli basın kartı sahibi olması, Kontrol Kurulu üyeliği adaylığına mani değildir. Gazete sahipleri hiçbir durumda Kontrol Kurulu üyesi olamaz."

             Madde 18- Bu Genel Kurul Kararı, 1 Ekim 2002 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.