vergi mevzuatı  
Resmi Gazete: 01.09.1982 Çarşamba Sayı: 17799(Asıl) 
Maliye Bakanlığı'ndan: 

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
Seri No:145


 
 
           213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan defter ve belge düzenine ait hükümlerde, 29/61982 gün ve 17739 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 2686 sayılı Kanun ile bazı değişiklikler yapılmıştır. Vergi Usul Kanununun mükerrer 185, 232 ve 233 üncü maddelerinde yapılan bu değişikliklere ilişkin olarak uygulamada doğabilecek tereddütleri gidermek amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

           1 - Bilanço esasında defter tutan mükellefler tarafından günlük perakende satışlarla sair hasılatın topluca yazılabildiği Günlük Kasa Defteri'ne yapılan değişiklik ile günlük ödemelerinde topluca yazılabilmesine imkan tanınmıştır.

           Bundan böyle mükellefler, belgelerine dayanmak suretiyle günlük hasılatları ile günlük ödemelerini bir kalemde Günlük Kasa Defterine yazabileceklerdir.

           2 - a) Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin perakende olarak sattıkları emtia veya yaptıkları iş ve hizmet karşılığında fatura kesmek zorunda oldukları bin liralık had on bin liraya yükseltilmiştir.

           Buna göre anılan mükelleflerin on bin lirayı aşan perakende emtia satışları veya yaptıkları iş ve hizmetler karşılığında mutlaka fatura düzenleyerek müşterilerine vermeleri gerekmektedir.

           b) Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler, perakende satışları veya yaptıkları iş ve hizmetler ile ilgili olarak müşteriler tarafından fatura istenilmesi halinde, on bin liralık hadde bakmaksızın fatura vermek zorundadırlar.

           Bu durumda, satın alınan emtianın veya yapılan iş ve hizmetin, bedeli on bin liradan az olsa dahi, müşterilerin emtiayı satandan veya iş ve hizmeti yapandan fatura istemeleri halinde de fatura kesilmesi gerekmektedir.

           c) Birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler, perakende satışları veya yaptıkları iş ve hizmet karşılığının on bin liranın altında olması ve müşteriler tarafından fatura istenilmemesi halinde ise, bu satışlar veya iş ve hizmetler karşılığında müşterilere perakende satış fişi veya giriş ve yolcu taşıma biletleri vermek zorundadırlar. Makineli kasa kullanılıp da müşteriye fiş verilmemesi durumunda, perakende satış fişi düzenlenmesi ve müşteriye verilmesi mecburidir.

           Başka bir ifade ile, fatura verme mecburiyeti bulunmayan emtia satışlarının veya yapılan iş ve hizmetlerin, perakende satış fişi, makinalı kasa kayıt rulosu veya giriş ve yolcu taşıma biletleri ile tevsik edilmesi icabetmektedir.

           Perakende satış fişi, makinalı kasaların kayıt ruloları ve biletlerde, işletme veya mükellefin adı, düzenleme tarihi ve alınan paranın miktarının gösterilmesi zorunludur.

           d) Ayrıca birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin :

           - Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara,
           - Serbest meslek erbabına,
           - Kazançları götürü usulde tespit olunan tüccarlara,
           - Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere,
           - Vergiden muaf esnafa

           Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için, satılan emtianın veya yapılan işin bedeli ne olursa olsun fatura vermeleri, emtiayı satın alan veya hizmeti yaptıran bu kimselerin de fatura istemeleri ve almaları mecburidir.

           3- a) İşletme Vergisi mükellefleri tarafından hizmetin ifası anında veya perakende satış sırasında düzenlenerek müşteriye verilen faturaların, bu faturalarda işletme Vergisinin ayrıca gösterilmesi şartıyle, "Perakende Satış Vesikası" yerine geçmesi esası kabul edilmiştir.

           Buna göre faturalarda işletme Vergisinin ayrıca gösterilmesi ve bu şekilde müşteriye verilmesi halinde işletme Vergisi Perakende Satış Vesikası düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

           b) İşletme Vergisi mükellefleri tarafından bu vergiye tabi mal ve hizmetler için Perakende Satış Vesikası düzenlenmesi gerektiğinden bu tür satışlar veya hizmetler için ayrıca satış fişi kesilmiyecek, diğer bir ifade ile İşletme Vergisi Perakende Satış Vesikası, perakende satış fişi yerine geçecektir.

           4- Defter ve belge düzenine ilişkin olarak yukarıda açıklanan esaslar dışında 141 ve 143 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerin de yapılan açıklamaların da dikkate alınması gerekmektedir.