vergi mevzuatı  
Resmi Gazete: 25.02.1984 Cumartesi Sayı: 18323 (Asıl) 
Maliye Bakanlığı'ndan: 

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
Seri No:156

 
            Bilindiği üzere, 2791 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi gereğince, yeniden değerleme katsayısının (1) olduğu yılda sermaye artırımında bulunmuş olan kurumların yeniden değerleme yapmaları ve yeniden değerleme sonucu doğan değer artışlarını Bakanlığımızca tespit edilecek usul, esas ve şartlar dahilinde sermayelerine ilave etmeleri zorunlu bulunmaktadır.

            Bu hükme dayanılarak tespit edilen usul, esas ve şartlarile 2772 sayılı Kanunun geçici 4 ncü maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 81 inci maddesinin 2 ve 3 numaralı bent hükümleri gereğince sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmelerle nev'i değiştirmek suretiyle sermaye şirketine dönüşen şahıs şirketlerinin uyacakları esaslar aşağıda açıklanmıştır.

            A- 1982 YILINDA YENİ ORTAK ALMAK SURETİYLE SERMAYE ARTIRIMINDA BULUNAN KURUMLAR :
            1- Yeniden değerleme katsayısının (1) olduğu 1982 takvim yılı veya 1982 yılında kapanan özel hesap döneminde, yeni ortak almak suretiyle sermaye artırımında bulunmuş olan kurumlar, 1983 takvim yılı sonuna kadar, Vergi Usul Kanununun geçici 11 nci maddesinde belirtilen esaslar dahilinde, 1982 yılı sonu itibariyle düzenledikleri bilançolarında yazılı amortismana tabi iktisadi kıymetler ile bu iktisadi kıymetlere ait birikmiş amortismanları, 151 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yeniden değerleme süresi olarak belirlenen 31/12/1983 tarihine kadar yeniden değerlemeye tabi tutmuş olmaları gerekmektedir.

            2- Yeni ortak alma deyimi ile 1982 takvim yılı veya 1982 yılı özel hesap döneminde eski ortaklar dışında şirkete hissedar olan gerçek ve tüzel kişiler kastedilmektedir. Ortaklar arasında kısmen veya tamamen pay devri, rüçhan haklarının farlı kullanılması, yeni ortak alma kapsamına girmemektedir.

            3- Yeniden değerleme fonunun sermayeye ilavesi nedeniyle anonim şirketler nama veya hamiline yazılı hisse senetlerinden dilediğini ihraç edebilecektir.

            Bu kurumlar, 31/12/1982 tarihindeki ortaklarına, ortaklık payları oranında bedelsiz hisse senedi veya ortaklık payı vereceklerdir.

            4- 1982 yılında sermaye artırımda bulunmakla birlikte bu yıl içinde yeni ortak almamış olan kurumlar 15/3/1983 tarih ve 17988 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 151 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Maliye ve Tİcaret Bakanlıklarının ortak tebliğlerinde açıklanmış bulunan esaslara tabidirler.

            B- SERMAYE ŞİRKETİNE DEVROLUNAN FERDİ İŞLETMELER İLE NEV'İ DEĞİŞTİRMEK SURETİYLE SERMAYE ŞİRKETİNE DÖNÜŞEN ŞAHIS ŞİRKETLERİNDE YENİDEN DEĞERLEME :
            1- Gelir Vergisi Kanununda değişiklik yapan 1772 sayılı Kanunun geçici 4 ncü maddesi hükmüne göre, 1/1/1983 tarihinden 31/12/1983 tarihine kadar sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmeler ile nev'i değiştirmek suretiyle sermaye şirketine dönüşen kollektif ve adi komandit şirketlerin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 nci maddesinde belirlenen şartlar dahilinde yapacakları yeniden değerlemede uymaları gereken esaslar, 6/2/1983 tarih ve 1791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 138 sıra numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 151 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde açıklanmıştır.

            2- Söz konusu ferdi işletmeler ile kollektif ve adi komandit şirketlerin 1983 yılında sermaye şirketine devir ve dönüşümlerinde izin almak için Sanayi ve Ticaret  Bakanlığına başvuru tarihi esas alınır.

            3- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 nci maddesinin 2 ve 3 numaralı bent hükümleri uyarınca, 1981, 1982 yıllarında sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmeler ile nev'i değiştirmek suretiyle sermaye şirketine dönüşen kollektif ve adi komandit şirketler, 1983 yılına sermaye şirketi olarak intikal ettiklerinden, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 nci maddesi hükümlerine göre yeniden değerleme yapabilecekler ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine tanınan imkanlardan yararlanabileceklerdir.

            Diğer yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 nci maddesinin 2 ve 3 numaralı bent hükümlerine göre sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmelerle nev'i değiştirmek suretiyle sermaye şirketine dönüşen kollektif ve adi komandit şirketler, sermaye şirketi olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 nci maddesi uyarınca bilançolarını yeniden değerlemeye tabi tutarken uygulayacakları değerleme kat sayısını, değerlemeye tabi iktisadi kıymetlerini ferdi kıymetlerini ferdi işletmelerle, kollektif ve adi komandit şirketlerin bilançolarının aktifine dahil edildikleri yılları esas alarak tayin edeceklerdir.

            4- 1983 yılında sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmeler ile nev'I değiştirmek  suretiyle sermaye şirketine dönüşen şahıs şirketleri, devir veya dönüşüm tarihindeki iktisadi kıymetleri için yeniden değerlemeden önceki değerleri üzerinden yıllık amortisman ayırabileceklerdir.

            5- 1983 yılında devir veya dönüşüm sonucu oluşan sermaye şirketleri ise, gayrimenkuller hariç olmak üzere iktisadi kıymetlerini, yeniden değerlemeden sonraki yeni değerleri üzerinden ve bu yıldan başlayarak bakiye itfa süresi içinde yıllık amortismana tabi tutabileceklerdir.

            Tebliğ olunur.