İş Mevzuatı  
Resmi Gazete: 02.07.1994 Cumartesi Sayı: 21978 (Asıl)  Düstur Tertip: 5 Cilt: 33 Sahife:
Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü'nden: 
 
SİGORTA PRİMLERİ TAKİP ve TAHSİLATI GENEL TEBLİĞİ
Seri No:5
  
        I - İNCELEME ZORUNLULUĞU  

        Bilindiği gibi, ihaleli işlerde "teminat" iadesi, tamamlanmış binalarda da "yapı kullanma izin belgesi" alınabilmesi için; işverenlerin Sosyal Sigortalar Kurumuna prim borcu bulunmadığını gösterir "ilişiksizlik belgesi" almaları gerekmektedir. Bunun için de, işveren veya işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran aracıların (taşeronların) kayıtlarının (Kuruma bildirilmemiş işçilik bulunup bulunmadığı yönünden) sigorta müfettişlerince incelenmesi gerekmektedir.  

        II - KURUM DIŞI İNCELEME  

        Kurumdan "ilişiksizlik belgesi" alması gereken işverenler veya aracılar (taşeronlar), bundan böyle isterlerse işyeri kayıtlarını (3568 sayılı "Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu"nun 2. ve 12. maddeleri ile bu Kanun'a dayanılarak çıkarılmış bulunan ve 03.01.1990 gün ve 20391 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in 18. ve 19. maddeleri uyarınca) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlere veya Yeminli Mali Müşavirlere incelettirebileceklerdir. Ancak ilişiksizlik belgesi alınacak işin tutarının 50 milyar lirayı aşması ve incelemenin meslek mensuplarınca yapılmasının istenmesi halinde, rapor mutlaka Yeminli Mali Müşavirce düzenlenecektir.  

        İşin tutarı olarak; İhaleli işlerde ihale bedeli, diğer bina inşaatlarında ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanmış bulunan birim fiyat listesinde kayıtlı metrekare birim fiyatının (inşaatın birden çok takvim yılında bitirilmiş olması durumunda bitirildiği yıldan önceki takvim yılının son gününde geçerli metrekare birim fiyatının, aynı yılda başlanıp bitirilen inşaatlarda ise, bitirildiği tarihte geçerli metrekare birim fiyatının) inşaat ruhsatında kayıtlı inşaatı alanı ile çarpılması sonucu bulunacak yaklaşık maliyet bedeli esas alınacaktır.  

        III - İNCELEME SIRASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR  

        İncelemeden amaç, yapılan iş ile bu işin yürütümü için gösterilen işçilik miktarının uyumlu olup olmadığının saptanmasıdır. İncelemeyi yapacak olan "Serbest Muhasebeci Mali Müşavir" veya "Yeminli Mali Müşavir" in incelemede bakış açısı bu olacaktır. Bu amaçla incelemeyi yapan "Serbest Muhasebeci Mali Müşavir" veya "Yeminli Mali Müşavir", ilgili meslek veya kamu kuruluşunun görüşüne başvurabilir.  

        Ancak, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünün, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarıyla ortak olarak düzenleyeceği protokollerde yeralan asgari işçilik rakamlarına uyulması zorunludur. Düzenlenecek protokollerin birer örneği "Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği" (TÜRMOB) Başkanlığına gönderilecektir.  

        IV - YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR VEYA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK "İLİŞİKSİZLİK BELGESİ RAPORU"NDA BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR  

        Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce düzenlenecek raporlarda, en az aşağıdaki bilgilere yer verilmesi zorunludur.  

        1 - İşverenin adı soyadı (ünvanı), işveren şahıs ortaklığı veya sermaye şirketi ise, ayrıca ortakların ad ve soyadları ile ortaklık payları,  

        2 - İşverenin adresi ve hangi tarihten itibaren bu adreste çalışmaya başladığı,  

        3 - İşyerinin sicil numarası ve işlem gördüğü sigorta müdürlüğü,  

        4 - Rapora konu olan ve rapor kapağında işyeri sicil numarası belirtilen işyerinin dışında, varsa işyerinin merkezinin tescilli olduğu sigorta müdürlüğü ve merkeze bağlı diğer tescilli (halen kapsamda olan) işyerlerinin sicil numaraları,  

        5 - Yapılan işin ne olduğu (mahiyeti-uğraşı konusu),  

        6 - İşe başlayış ve bitiş tarihi ile sigortalı çalıştırılmaya başlandığı tarih,  

        7 - İşveren, varsa vekili ve aracıların (taşeronların) ikametgahları ile ikametgah adresleri,  

        8 - İşverene ait ticari defterlerin;  

        i) Onay Makamı (noterin adı),  
        ii) Onay tarihleri ve yevmiye numaraları,  
        iii) İlişkin olduğu takvim yılı veya yılları,  

        9 - İhaleli işlerde;  

        i) İhale makamı nezdindeki teminat miktarı ve çeşidi,  
        ii) Geçici ve kesin kabulün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa tarihleri,  
        iii) 1475 sayılı İş Kanunu'nun 29. maddesi gereğince ihale makamına verilen belgeler ile 506 sayılı Kanun gereğince Sosyal Sigortalar Kurumuna verilen belgelerin uyumlu olup olmadığı,  

        10- Kuruma yapılan işçilik ücreti bildirimlerine ilişkin primlerin ödenip ödenmediği ve ödenmeyen primlerin defterlere gider yazılıp yazılmadığı,  

        11 - İhaleli işlerde ödenen toplam istihkak tutarına, diğer bina inşaatlarında ise, yaklaşık maliyet bedeline, Kurumca yayımlanacak genelgede belirtilen işçilik oranları uygulanarak bulunacak Kuruma bildirilmesi gerekli asgari işçilik tutarının ne olduğu, bu tutarın Kuruma bildirilen işçilik tutarından az olup olmadığı, az ise aradaki farkın gerekçelerinin neler olduğu,  

        (Örneğin; az bildirimde bulunulan bina inşaatının demir doğramalarının Kurumda tescilli bir başka işverene yaptırılmış olması durumunda, bir miktar işçiliğin bu işyerinden bildirilmiş olması dolayısıyla, bu işverenden alınan işçilik faturası tutarının kuruma bildirilen işçilik tutarına eklenmesi sonucu, Kuruma bildirilmesi gereken işçilik tutarına ulaşıldığı, sonuç olarak aradaki farkın, başka işyerinden bildirilmiş olması dolayısıyla bu işyerinden bildirilmemesi gereken işçilikten kaynaklandığı gibi.)  

        12 - Muhasebeden sorumlu olanların ad ve soyadları ile ruhsatları olup olmadığı.  

        "İlişiksizlik Belgesi Raporu" bu Tebliğin (1) numaralı ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) numaralı ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak düzenlenecektir.  

        Raporlar daktilo ile yazılacak, raporlarda silinti, kazıntı veya karalama yapılmayacaktır.  

        Raporlar (4) örnek düzenlenecek, (1) örneği işverene, (2) örneği ilgili Sigorta Müdürlüğüne verilecek, bir örneği düzenleyen meslek mensubu tarafından gerektiğinde ibraz edilmek üzere saklanacaktır.  

        İşverenin veya aracının (taşeronun) defter ve belgelerini düzenleyen meslek mensupları, aynı işveren veya aracı (taşeron) için bu amaçla rapor düzenleyemezler. Bu şekilde düzenlenmiş raporlar geçersiz sayılacaktır.  

        Meslek mensupları; düzenledikleri her rapora, ilgili Oda'dan aldıkları Oda Üyesi olduklarına ilişkin örneği ekli (ek 3) belgeyi ekleyeceklerdir. Belgenin aslı sigorta müdürlüğüne verilen rapora eklenecektir. Ayrıca, incelemeler sırasında işverenler veya aracılar (taşeronlar) hakkında gereksinim duydukları bilgileri, aynı belgeyi eklemek veya göstermek koşuluyla, yazılı başvuruda bulunarak veya yüzyüze görüşme yoluyla Kurumun ilgili Sigorta Müdürlüklerinden alabileceklerdir.  

        V - YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLERİN DÜZENLEYECEKLERİ RAPORDAN DOĞAN SORUMLULUKLARI  

        Yeminli Mali Müşavirler ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, bu Tebliğde açıklanan esaslara uygun olarak düzenleyecekleri "İlişiksizlik Belgesi Raporu"nun doğruluğundan sorumludurlar.  

        Öte yandan işyeri kayıtlarının bu Tebliğde belirtilen koşullara uygun olarak incelenmesi ve inceleme sonuçlarının meslek mensuplarınca rapora bağlanması, aynı kayıtların Kurumca veya Kurumun denetim elemanlarınca yeniden incelenmesine engel değildir.  

        VI - DİĞER HUSUSLAR  

        Kayıtlarını serbest muhasebeci mali müşavirlere veya yeminli mali müşavirlere incelettirme yolunu seçmeyen işverenlerin veya aracıların (taşeronların) kayıtlarının, önceden olduğu gibi Sigorta Müfettişlerince incelenmesine ve ilişiksizlik belgesinin bu incelemeler sonucu düzenlenecek raporlara göre verilmesine devam edilecektir.  

        Öte yandan, anılan meslek mensuplarının çalışma usul ve esaslarını düzenleyen Yönetmeliğin 8. ve 42. maddelerinde de belirtildiği gibi, meslek mensupları; inceleme yaparken, belge ve rapor düzenlerken topluma, Devlete, işletme sahip ve yöneticilerine karşı sorumluluk taşımaktadırlar. Meslek mensuplarının müşterilerine veya kanunlara göre bilgi vermek zorunda oldukları kişilere kasten yanıltıcı bilgi vermeleri yasaktır. Bu çerçevede Kuruma bildirilen işçilik tutarının yapılan iş ile uyumlu olmasını gözetmek durumunda bulundukları şüphesizdir.  

        "İlişiksizlik Belgesi Raporu" yalnızca çalışanlar listesine kayıtlı meslek mensuplarınca düzenlenecektir.  

        Tebliğ olunur.  

                                                           Ek: 1  
  
Rapor Sayısı:
Rapor Ekleri:                                                                                                           ... /.../...
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK  SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK
İLİŞİKSİZLİK BELGESİ RAPORU
  
Raporu  Adı Soyadı
Düzenleyen  Bağlı Olduğu Oda
Müşavirin Büro Adresi
Telefon No
İşverenin Adı Soyadı, Ünvanı
İşi
Adresi
Bağlı Olduğu Sigorta Müdürlüğü
İşyeri Sicil No
Telefon No
Fax No
                                                                         
                                                                                                                                           Ek: 2  

 
RAPOR DİSPOZİSYONU

        I - GENEL BİLGİ:  

        (Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir)  

        İşverenin; adı, soyadı (ünvanı), ticaret ünvanı, ticaret sicil kaydı ve numarası, adresi, uğraşı konusu, muhasebeden sorumlu olanların ad ve soyadları ile meslek ruhsatları  olup olmadığı, ortaklıklarda ayrıca herbir ortağın ortaklık payı ile ikametgah adresleri ve telefon numaraları.  

        II - USUL İNCELEMELERİ  

        Bu bölümde yasal defterlerin noter onayına ilişkin bilgilere yer verilecektir.  

        III - HESAP İNCELEMELERİ:  

        Bu bölümde, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak, beyan edilen işçilik miktarının yapılan işle uyumuna yer verilecektir.  

        IV - SONUÇ:  

        Bu bölümde, raporun önceki bölümlerinde yapılan açıklamalar ışığında ilgili sigorta müdürlüğünce "ilişiksizlik belgesi" verilip verilmeyeceği veya hangi koşullarda verilmesi gerektiğine yer verilecektir.  

 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR SERBEST 
MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR
Adı - Soyadı 
imza 
                                                           Ek: 3  
  
SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBESTMUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİNE İLİŞKİN BİLDİRİM
  
SERBEST MUHASEBECİ, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR veya YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRİN
ADI-SOYADI : KAYITLI OLDUĞU ODA:
ÜNVANI : ODA SİCİL NO :
İŞYERİ SİCİL NO : TELEFON-FAX NO :
VERGİ DAİRESİ ve : 

V.D.SİCİL NO

İŞYERİ ADRESİ :
  
SM. SMM veya YMM, ORTAKLIK OLARAK FAALİYETTE BULUNUYOR İSE ORTAKLIĞIN
ÜNVANI  
  
İŞVERENİN veya ARACININ (TAŞARONUN)
ADI-SOYADI (ÜNVANI) : FAALİYET TÜRÜ :
İŞYERİ SİCİL NO : TELEFON-FAX NO :
VERGİ DAİRESİ ve V.D. : 

SİCİL NO

İŞYERİ ADRESİ :
SÖZLEŞMENİN TARİHİ SAYISI VARSA SERİ NO
     
  
İŞVERENE veya ARACIYA (TAŞARONA) BAĞIMLI OLARAK MUHASEBEDEN SORUMLU ÇALIŞANLARIN
ADI-SOYADI ÖĞRENİM DURUMU SİGORTA SİCİL NO İŞE GİRİŞ TARİHİ 3568 S.K. GÖRE ÜNV. ALIP-ALMADIĞI ALMIŞSA ÜNVANI
         
         
         
Yukarıda katıtlı bilgilerin doğruluğunu onaylarım..............................................................SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI ADINA YETKİLİ İMZA SAHİBİNİN ADI VE SOYADI:            
                                                                                                                                          TARİHİ : ../../..  
SIFATI                :                                                                                                              İMZA   :  
                                                                                                                                           MÜHÜR  :