Milli Emlak Vergisi

 

Resmi Gazete:11.04.2002 Pazartesi Sayı: 24723 (Asıl) 

Maliye Bakanlığından:

Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği
(Seri No: 33)



             4736 sayılı Kanunla(1) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda(2) yapılan değişiklikler ile 4751 sayılı Kanunla(3) Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 ve geçici 21 nci maddelere ve vergi değerini tadil eden sebeplerle ilgili olarak bildirim verilmesi uygulamasına ilişkin hususlar aşağıda açıklanmıştır.

 

             I- EMLAK VERGİSİ ORANLARI

             a) Büyükşehir Belediye Sınırları ve Mücavir Alanlar İçinde Bulunan Gayrimenkullere İlişkin Vergi Oranları

             Emlak Vergisi Kanununun 8 ve 18 inci maddelerinde 4736 Sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile bina, arazi ve arsalara ilişkin vergi oranlarının, 1.1.2002 tarihinden geçerli olmak üzere, 3030 sayılı Kanunun(4) uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

             Bu hükümlere göre, 3030 sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve arazilerin 2002 yılı ve sonraki dönemlere ait emlak vergisi; konutlarda binde 2, diğer binalarda binde 4, arazilerde binde 2, arsalarda ise binde 6 oranı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Ancak, 4736 sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 19 uncu madde hükmüne göre, Adapazarı Büyükşehir Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve arazilerin emlak vergileri, 2002 ila 2005 yıllarında artırımlı oranlar yerine normal oranlar uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.

----------------------------------------------------------------------

(1) 19/01/2002 tarihli ve 24645 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) 11/08/1970 tarihli ve 13576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(3) 09/04/2002 tarihli ve 24721 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(4) 09/07/1984 tarihli ve 18453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

             b) Büyükşehir Belediye Sınırları ve Mücavir Alanlar Dışında Kalan Yerlerde Bulunan Gayrimenkullere İlişkin Vergi Oranları

             Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar dışında bulunan gayrimenkullerden muafiyet kapsamına girmeyen ve büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki ilçe ve alt kademe belediyelerine beyan edilmiş olan gayrimenkuller ile büyükşehir belediyesi bulunmayan il ve ilçelerde bulunan bina, arsa ve arazilere ait emlak vergileri; halen uygulanmakta olduğu gibi konutlarda binde 1, diğer binalarda binde 2, arazilerde binde 1, arsalarda ise binde 3 oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.

 

             II- 2002 YILI EMLAK VERGİSİNİN TARH, TAHAKKUK VE TAHSİLİ

             Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci madde hükmüne göre, 2002 yılı emlak vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsili işlemlerinin iki aşamada yapılması gerekmektedir.

             1. 2002 Yılına Ait Emlak Vergisinin Birinci Taksitinin Ödenmesi

             Bilindiği gibi, 4751 sayılı Kanunla 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci maddenin (a) fıkrasında, "Emlak vergisi mükellefleri, 2001 yılı bina, arsa ve arazi vergisi tarhına esas olan vergi matrahlarının aynı yıla ait yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar üzerinden, 8 ve 18 inci maddelerde yazılı vergi oranlarına göre hesaplanan tutarın yarısı kadar tahakkuk ettirilecek emlak vergisini, 2002 yılına ait bina, arsa ve arazi vergisinin birinci taksiti olarak, aynı yılın Mart, Nisan ve Mayıs ayları içinde öderler.

             2001 yılında ortaya çıkan ve vergi değerini tadil eden nedenlerle mükellefiyeti 2002 yılında başlayan mükellefler ise 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin olarak asgari ölçüde takdir olunan arsa ve arazi birim metrekare değerleri ile 2001 yılına ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedeli dikkate alınarak bulunan asgari beyan değerinin 2001 yılına ait yeniden değerleme oranında artırılmış tutarları üzerinden, 8 ve 18 inci maddelerde yazılı vergi oranlarına göre hesaplanan tutarın yarısı kadar tahakkuk ettirilecek emlak vergisini, 2002 yılına ait emlak vergisinin birinci taksiti olarak aynı yılın Mart, Nisan ve Mayıs ayları içinde öderler." denilmektedir.

             Bu hükümlere göre, emlak vergisi mükelleflerinin sahip oldukları bina, arsa ve araziler için 2002 yılında ödeyecekleri emlak vergisinin birinci taksitinin hesabı ve ödenmesi aşağıdaki şekilde olacaktır.

             a) 2001 Yılı Emlak Vergisi Matrahı Belli Olanların Vergileri

             1998 genel beyan döneminde veya daha sonraki yıllarda vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması nedeniyle beyanname veren ve 2001 yılı matrahları üzerinden emlak vergisi ödeyen mükellefler adına, 2001 yılı bina, arsa ve arazi vergisi matrahlarının 2001 yılına ait yeniden değerleme oranı olan yüzde 53.2 oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar üzerinden, Tebliğin (I) numaralı bölümünde belirtilen oranlara göre hesaplanan tutarın yarısı kadar tahakkuk ettirilecek emlak vergisinin, 2002 yılına ait emlak vergisinin birinci taksiti olarak aynı yılın Mayıs ayı sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir. Tarh olunan vergiler, mükelleflere ayrıca tebliğ edilmeyecektir.

 

             ÖRNEK: Mükellef (A) Kırşehir'de sahip olduğu konutun değerini 1998 yılı genel beyan döneminde 5,000,000,000.- lira beyan etmiştir. 2001 yılı matrahı 14,567,590,000.- lira olup, vergisi ise 14,560,000.- liradır.

             Bu mükellefin 2002 yılının birinci taksiti olarak ödeyeceği bina vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacak ve 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar ödenecektir.

 

        2001 yılına ait bina vergisi matrahı            : 14,567,590,000.- TL.

        2001 yılına ait yeniden değerleme

        oranında artırılmış vergi matrahı               : 22,317,540,000.- TL.

        (14,567,590,000 + 14,567,590,000 x %53,2=)

        Hesaplanan bina vergisi                         :     22,310,000.- TL.

        (22,317,540,000 x %01=)

        2002 yılı bina vergisinin birinci taksiti olarak

        tahakkuk ettirilecek tutar                      :     11,150,000.- TL.

        (22,310,000/2=)

 

             Yukarıda yer alan örnekte de görüleceği üzere, büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar dışında kalan yerlerdeki bina, arsa ve arazilerle ilgili mükellefiyeti bulunanların, 2002 yılının birinci taksit tutarı olarak ödeyecekleri vergi, 2001 yılı vergilerinin %53.2 oranında artırılması sonucu bulunan tutarın yarısı kadar olmaktadır.

             Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve arazilerle ilgili mükellefiyeti olanların 2002 yılının birinci taksit tutarı olarak ödeyecekleri vergi ise, anılan yerlerde vergi oranları %100 artırımlı uygulanacağından, 2001 yılı vergilerinin %53.2 oranında artırılması suretiyle bulunan tutar kadar olmaktadır.

             b) Emlak Vergisi Mükellefiyeti 2002 Yılında Başlamış Olup, 2001 Yılı Matrahı Belli Olmayanların Vergileri

             2001 yılında ortaya çıkan ve Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinde yer alan vergi değerini tadil eden sebepler dolayısıyla emlak vergisi beyannamesi veren ve bu nedenle mükellefiyeti 2002 yılında başlayan emlak vergisi mükelleflerinin vergileri;

             - Arsa ve arazilerde, 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin olarak asgari ölçüde tespit edilen arsa ve arazi birim metrekare değerleri,

             - Binalarda ise 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin olarak asgari ölçüde tespit edilen arsa ve arazi birim metrekare değerleri ile 2001 yılına ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri,

             dikkate alınarak bulunacak asgari beyan değerinin 2001 yılına ait yeniden değerleme oranı olan yüzde 53,2 oranında artırılması sonucu bulunan tutar üzerinden, Tebliğin (I) numaralı bölümünde belirtilen oranlarda hesaplanan tutarın yarısı olarak tahakkuk ettirilecektir.

             Bu kapsama giren emlak vergisi mükellefleri, belediyelerce bu suretle tahakkuk ettirilen vergileri, 2002 yılının birinci taksiti olarak Kanunun yayımı tarihinden itibaren aynı yılın Mayıs ayı sonuna kadar ödeyeceklerdir.

 

             ÖRNEK: Mükellef (B), 2001 yılı içinde Ankara Büyükşehir Belediye sınırları içinde 30,000,000,000.- liraya satın aldığı işyeri nedeniyle aynı yıl içinde ilgili belediyeye emlak vergisi beyannamesi vermiştir. Binaya ait arsanın 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin asgari ölçüde tespit edilen birim metrekare değeri ile 2001 yılına ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedeli dikkate alındığında, hesaplanan asgari beyan değeri 20,000,000,000.- liradır. Bu mükellefin söz konusu binadan dolayı emlak vergisi mükellefiyeti 2002 yılından itibaren başlamaktadır.

             Bu mükellefin, 2002 yılının birinci taksiti olarak ödeyeceği emlak vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

 

        Binanın asgari beyan değeri                   : 20,000,000,000.- TL.

        2001 yılına ait yeniden değerleme oranında

        artırılmış değeri                             : 30,640,000,000.- TL.

        (20 Milyar TL. + 20 Milyar TL. x %53,2=)

        Hesaplanan bina vergisi                       :    122,560,000.- TL.

        (30,640,000,000 x %04=)

        2002 yılı bina vergisinin birinci taksiti için

        tahakkuk ettirilecek tutar                    :     61,280,000.- TL.

        (122,560,000/2=)

 

             Yukarıda olduğu gibi hesaplanan 61,280,000.- lira bina vergisi, ilgili belediye tarafından tahakkuk ettirilecek ve mükellef (B) tarafından 2002 yılının birinci taksiti olarak 2002 yılının Mayıs ayı sonuna kadar ödenecektir.

 

             2. Arsa ve Arazi Metrekare Birim Değerlerinin Yeniden Tespiti

             4751 sayılı Kanunla 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci maddenin (b) fıkrasına göre, 2002 yılı için 2001 yılında yapılmış olan arsa ve arazilere ait metrekare birim değer tespitlerine ilişkin takdir kararlarının, aşağıda belirtildiği şekilde kurulacak takdir komisyonlarınca 9/4/2002 tarihinden itibaren 30 gün içinde incelenerek, arsa ve arazilerin takdir işleminin yapıldığı 2001 yılındaki asgari ölçüde birim değerlerinin yeniden takdir edilerek karara bağlanması gerekmektedir.

             a) Takdir Komisyonları ve Merkez Komisyonunun Kuruluşu

             Arsalara ait Takdir Komisyonu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun(5) 72 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca;

             - Belediye Başkanı veya tevkil edeceği bir memur (Başkan),

             - İlgili belediyeden yetkili bir memur,

             - Tapu Sicil Müdürü veya tevkil edeceği bir memur,

             - Ticaret Odasınca seçilmiş bir üye,

             - İlgili mahalle veya köy muhtarlarından,

             kurulacaktır.

 

             Arazilere ait Takdir Komisyonu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 72 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

             - Vali (Başkan),

             - Defterdar,

             - Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürü,

             - İl Merkezlerindeki Ticaret Odasından seçilmiş bir üye,

             - İl Merkezlerindeki Ziraat Odasından seçilmiş bir üyeden,

             kurulacaktır.

 

             1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanununun geçici 20 nci maddesinin (b) fıkrası ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasının ikinci bendi hükmüne göre, büyükşehir belediyesi bulunan illerde oluşturulan takdir komisyonu kararlarını inceleyecek Merkez Komisyonu ise;

----------------------------------------------------------------------

(5) 10/01/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

             - Vali veya vekalet vereceği memurun başkanlığında,

             - Defterdar veya vekalet vereceği memur,

             - Vali tarafından görevlendirilecek tapu sicil müdürü,

             - Ticaret Odasınca görevlendirilecek bir üye,

             - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasınca görevlendirilecek bir üye,

             - Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğince görevlendirilecek bir üyeden, kurulacaktır.

 

             b) Arsa ve Arazilere ait Takdirlerin Yapılması

             Arsa ve arazilere ait takdir komisyonları, 4751 Sayılı Kanun ile Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci maddenin yürürlüğe girdiği 9/4/2002 tarihinden itibaren 30 gün içinde, 2002 yılı için daha önce yapılmış bulunan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değer tespitine ilişkin takdir kararlarını inceleyerek, arsa ve arazilerin takdir işlemlerinin yapıldığı tarihteki asgari ölçüdeki birim değerleri yeniden takdir etmek suretiyle karara bağlayacaklardır.

             Büyükşehir belediyesi bulunan illerde arsa ve arazilere ait takdir komisyonu kararlarının birer örneği imza karşılığında merkez komisyonuna verilecektir. Merkez komisyonu kendilerine tebliğ edilen kararı 15 gün içinde inceleyecek ve inceleme sonucu belirlenen değerleri ilgili takdir komisyonuna gönderecektir. Merkez komisyonunca belirlenen değerlerin ilgili takdir komisyonu kararlarında yer alan değerlerden farklı olması halinde, bu değerler ilgili takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapılmak suretiyle dikkate alınacaktır.

             Takdir komisyonları, yukarıda belirtilen şekilde asgari ölçüde tespit ettikleri arsa ve arazi metrekare birim değer tespitlerine ilişkin kararlardan; arsalara ait olanları, takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanları ise il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odaları ile belediyelere imza karşılığında vereceklerdir.

             Kendilerine arsa ve arazilere ilişkin takdir kararı tebliğ edilmiş bulunan yukarıda belirtilen daire, kurum, teşekkül ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkları 30 gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceklerdir.

             Vergi mahkemesinde açılan davalar hakkında, Vergi Usul Kanununun 4751 sayılı Kanunla değişik mükerrer 49 uncu maddesinin (b) ve (c) fıkraları hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir.

             3. 2002 yılına ilişkin Emlak Vergisi ve İkinci Taksitinin Ödenmesi

             4751 sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci maddenin (c) fıkrasına göre, 2002 yılına ait emlak vergisinin ikinci taksiti aşağıda açıklandığı şekilde hesaplanacak ve ödenecektir.

             a) Vergi Değerinin Hesabı

             aa) Arsa ve arazilerde vergi değerinin hesabı

             Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre, arsa ve arazilerin 2002 yılına ait vergi değeri; yukarıda (2) numaralı bölümde açıklandığı üzere, takdir komisyonlarınca yeniden takdir edilmek suretiyle kesinleşen arsa ve arazinin metrekare birim değeri ile mükellefler tarafından belediyelere en son verilmiş bulunan emlak vergisi beyannamesinde yer alan arsa veya arazinin yüzölçümünün (hisseli ise hisseye isabet eden kısmının) çarpılması suretiyle tespit edilecektir.

 

             ÖRNEK:

             Takdir komisyonunca 2002 yılı için takdir edilen

             Arsa metrekare birim değeri                           :     10,000,000.- TL.

             Arsanın yüzölçümü (Mükellef hissesi)             :                    500 m2    

             Arsanın vergi değeri                                         : 5,000,000,000.- TL.    

 

             ab) Binalarda Vergi Değerinin Hesabı    Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre, binaların 2002 yılına ait vergi değeri; yukarıda (2) numaralı bölümde açıklandığı üzere, takdir komisyonlarınca yeniden takdir edilmek suretiyle kesinleşen arsa veya arazi birim metrekare değerleri ve 2002 yılına ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri esas alınmak suretiyle tespit olunacaktır. Binaya ilişkin vergi değerinin hesabında 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan tüzük hükümlerinden de yararlanılacaktır.

 

             Bu hükümler çerçevesinde, bina vergi değerinin hesaplanmasında aşağıdaki yol izlenecektir.

             - Binanın dıştan dışa yüzölçümü ile bina metrekare normal inşaat maliyet bedellerini gösteren cetvelde yer alan ortalama rakam çarpılacaktır.

             - Bu çarpım sonucu ortaya çıkacak rakama, varsa asansör, kalorifer veya klima tesisatı farkı ilave edilecektir. Bu ilave söz konusu rakamın asansör için %6'sı, kalorifer veya klima için de %8'i oranında olacaktır.

             - Bu suretle bulunan toplam değerden Tüzüğün 23 üncü maddesinde belirtilen yıpranma payı düşülecektir.

             - Yıpranma payı düşüldükten sonra kalan değere arsa veya arsa payının asgari ölçülere göre tespit edilen değeri ilave edilecektir.

 

             ÖRNEK: Mükellef (C)'ye ait mesken olarak kullanılan apartman dairesi 1985 yılında betonarme karkas türünde ikinci sınıf inşaat olarak inşa edilmiştir. Apartman arsasının alanı 800 m2, arsa payı oranı 1/20, hisseye düşen arsa ise 40 m2'dir. Daire kaloriferli olup, dıştan dışa yüzölçümü 150 m2'dir.

             Binanın bulunduğu caddede arsanın metrekare birim değeri 100 milyon lira olarak takdir edilmiştir. İnşaatın ortalama birim metrekare maliyeti ise 251,987,000 liradır.

              

 

       Bu bilgilere göre, binanın vergi değeri aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

       İnşaatın türü, sınıfı ve kullanış şekline göre

       Metrekare maliyet bedeli                      :    251,987,000.- TL.

       Binanın dıştan dışa yüzölçümü                 :            150 m2

       Binanın inşaat maliyet bedeli                 : 37,798,050,000.- TL.

       Kalorifer farkı                               :  3,023,844,000.- TL.

       (37,798,050,000 x %8)

       Binanın kalorifer dahil inşaat maliyet bedeli : 40,821,894,000.- TL.

       (37,798,050,000 + 3,023,844,000=)

       Aşınma payı indirimi                          :  8,164,378,800.- TL.

       (40,821,894,000 x %20)

       Bina inşaat maliyet bedeli                    : 32,657,515,200.- TL.

       (40,821,894,000 - 8,164,378,800 =)

       Asgari ölçülere göre bulunan arsa değeri      :  4,000,000,000.- TL.

       (100,000,000 x 40 =)

       Binanın vergi değeri                          : 36,650,000,000.- TL.

       (32,657,515,200 + 4,000,000,000 =)

 

             Bina vergisi, bu suretle hesaplanan 36,650,000,000.- lira vergi değeri üzerinden hesaplanacaktır.

             Bina, arsa ve arazilere ait vergi değerinin hesabında on milyon liraya kadar olan tutarlar dikkate alınmayacaktır.

             b) Emlak Vergisinin Hesabı ve İkinci Taksitin Ödenmesi

             2002 yılına ait emlak vergisi, bina, arsa veya arazinin, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde tespit olunan vergi değeri üzerinden, Tebliğin (I) numaralı bölümünde belirtilen vergi oranları dikkate alınarak 2002 yılı Kasım ayı içinde hesaplanacaktır. Bu suretle hesaplanan emlak vergisinden yine bu Tebliğin (II/1-a) ve (II/1-b) bölümünde yapılan açıklamalara göre tahakkuk ettirilen birinci taksit tutarı mahsup edilerek, kalan kısım 2002 yılının Kasım ayı içinde tarh ve tahakkuk ettirilecek ve mükelleflerden 2002 yılının ikinci taksiti olarak tahsil edilecektir. 2002 yılına ait birinci taksitinin mahsubunda, ödenme şartı aranmayacaktır.

             2002 yılı için hesaplanan emlak vergisi, birinci taksit olarak tahakkuk ettirilen vergiden az ise aradaki fark, birinci taksit tutarının ödenmiş olması halinde mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilecektir. Mükellefin vergi borcunun bulunmaması halinde ise, mükellefe red ve iade edilecektir. Birinci taksit tutarı olarak tahakkuk ettirilen vergi ödenmemiş ise fark vergi tahakkuktan terkin edilecektir.

             Belediyelerce tarh olunan bina, arsa ve arazi vergileri, mükelleflere tebliğ edilmeyecektir. Ancak, tahakkuk eden vergiler mükellefe bir yazı ile duyurulacaktır.

 

             ÖRNEK: Mükellef (D)'nin Ankara Büyükşehir Belediye sınırları içinde sahibi bulunduğu konut için, ilgili belediye tarafından 2002 yılı birinci taksit tutarı olarak 15,000,000.- TL. bina vergisi tahakkuk ettirilmiştir. 2002 yılı vergi değeri 40,000,000,000.- TL. olarak hesaplanan binanın 2002 yılı bina vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

             Binanın vergi değeri                                                  : 40,000,000,000.- TL.

             2002 yılı bina vergisi (40,000,000,000 x %02=)    :         80,000,000.- TL.

             2002 yılı bina vergisinin ikinci taksiti olarak

             tahakkuk ettirilecek tutar                                          :         65,000,000.- TL.

             (80,000,000 - 15,000,000 =)

 

             Mükellef (D), belediyece tahakkuk ettirilecek 65,000,000.- lirayı ikinci taksit olarak Kasım ayı içinde ödeyecektir.

 

             c) 2002 Yılı Emlak Vergisinin Tarh, Tahakkuk ve Tahsilinde Dikkate Alınmayacak Tutar

             4726 sayılı 2002 Mali Yılı Bütçe Kanununun(6) 49 uncu maddesine göre, 2002 yılına ait bina, arsa ve arazi vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsilinde (10,000) liranın altındaki matrah ve vergi kesirleri dikkate alınmayacaktır.

------------------------------------------------------------------------------

(6) 22/12/2001 tarihli ve 24618 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

             4) Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Beyanname Veren Mükelleflerin Durumu

             Emlak Vergisi Kanununun 4751 Sayılı Kanunla değişmeden önceki hükümlerine göre, 2002 yılı Mart ayında başlayan genel beyan dönemi nedeniyle bu Kanunun yayımı tarihinden önce bina, arsa ve arazi vergisi beyannamesi veren mükelleflerin adlarına tahakkuk ettirilen vergilerin, geçici 20 nci madde hükmüne göre tahakkuk ettirilecek vergiye göre düzeltilmesi gerekmektedir.

             Bilindiği gibi, Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci madde hükmüne göre, 2002 yılına ait emlak vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin işlemler iki aşamada yapılmaktadır.

             İlk aşamada, Tebliğin (II/1-a) ve (II/1-b) bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde tahakkuk ettirilecek emlak vergisi, 2002 yılının birinci taksiti olarak anılan yılın Mart, Nisan ve Mayıs aylarında tahsil edilecektir.

             İkinci aşamada ise, takdir komisyonlarınca yeniden gözden geçirilmek suretiyle kesinleşecek arsa ve arazi metrekare birim değerleri ile 2002 yılı bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınmak suretiyle bulunan "vergi değeri" üzerinden hesaplanan emlak vergisinden, tahakkuk ettirilen birinci taksitin mahsup edilmesi sonucu kalan tutar, ikinci taksit olarak 2002 yılının Kasım ayı içinde tahakkuk ettirilerek aynı süre içinde tahsil edilecektir.

             Bu durumda, mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk ettirilerek tahsil edilen verginin, yukarıdaki bölümlerde yapılan açıklamalar çerçevesinde tahakkuk ettirilen birinci taksit tutarından az olması halinde, aradaki farkın mükelleflerden tahsil edilmesi, fazla olması halinde bu miktarın mükelleflerin varsa diğer vergi borçlarına mahsup edilmesi, mükelleflerin vergi borcu yoksa talep etmeleri halinde kendilerine iade edilmesi gerekir. Mükelleflerin beyanları üzerine tahakkuk ettirilen vergi ödenmemiş ise yapılan tahakkuk tutarının, Tebliğin (II/1-a) ve (II/1-b) bölümlerinde yapılan açıklamalara göre tahakkuk ettirilecek birinci taksit tutarına göre düzeltilmesi gerekmektedir.

             Yapılan bu düzeltme işlemi mükellefe bir yazı ile bildirilecektir.

 

             III- BİLDİRİM VERME VE SÜRESİ

             Emlak Vergisi Kanununun "Beyanname Verme ve Süresi"ni düzenleyen 23 üncü maddesi başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiştir.

             Yapılan düzenleme ile genel beyan esasına göre dört yılda bir gayrimenkul sahiplerinden beyanname alınması uygulaması kaldırılmış bulunmaktadır. Buna göre, mükellefler sahip oldukları bina, arsa ve araziler için 2002 yılında ve takip eden yıllarda genel beyanda bulunmayacaklar ve beyanname vermeyeceklerdir.

             Emlak vergisi mükelleflerinin sadece;

             a) Yeni inşa edilen binalarda inşaatın sona erdiği veya inşaatın sona ermesinden evvel kısmen kullanılmaya başlanmış ise her kısmın kullanılmasına başlandığı,

             b) Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin 1 ila 7 numaralı fıkralarında belirtilen vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması hallerinde de, değişikliklerin meydana geldiği,

             bütçe yılı içerisinde emlakın bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye bir örneği Tebliğe ekli "Emlak Vergisi Bildirimi"ni vermeleri gerekmektedir. Ancak, yukarıda (a ve b bentlerinde) belirtilen değişikliklerin bütçe yılının son üç ayı içinde meydana gelmesi halinde bildirim, olayın meydana geldiği tarihten itibaren üç ay içinde ilgili belediyeye verilecektir.

             Geçici ve daimi muafiyetten yararlanan bina, arsa ve araziler için de bildirim verilmesi gerekmektedir. Devlete ait araziler için ise bildirim verilmesi söz konusu değildir.

             Mükelleflerce aynı belediye ve mücavir alan sınırları içinde aynı yıl içinde iktisap olunan aynı cins birden fazla gayrimenkulün tek bildirim ile bildirilmesi mümkün bulunmaktadır.

             Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetinde ortaklar müşterek imzalı bir bildirim verebilecekleri gibi münferiden de bildirim verebilirler. Paylı (müşterek) mülkiyette ise her bir ortak tarafından belirlenmiş paylar için ayrı ayrı bildirim verilmesi gerekmektedir.

             Bina, arsa ve arazilere ilişkin bildirimler, bu Tebliğe ekli örneğine uygun (A4 ebadındaki kağıda basılmış) şekilde belediyelerce yeteri kadar çoğaltılacak ve mükelleflerin kullanımına sunulacaktır.

             Mükellefler tarafından verilen bildirimler, sicil defterine kaydedilecek ve bildirimin ilgili bulunduğu dönemden sonra yapılacak tarhiyatlar sırasında, bina, arsa ve araziye ilişkin olarak söz konusu bildirimlerde yer alan bilgiler dikkate alınacaktır. Yeni bir bildirimin verilmesi gerektiği durumlarda ise en son verilen bildirimlere göre işlem yapılacaktır.

 

             IV- EMLAK VERGİSİ TAHSİLATININ DAĞILIMI

             Bu Tebliğin (I/a) numaralı bölümünde açıklandığı üzere, büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve arazilerin emlak vergisi oranları yüzde 100 artırımlı uygulanacaktır.

             Vergi oranlarının artırımlı uygulanması sonucu artan orana göre ek olarak tahsil edilen emlak vergisinin büyükşehir belediyelerine verilmesini sağlamak için, emlak vergisinin dağılımına ilişkin Emlak Vergisi Kanununun mükerrer 38 inci maddesi, 4736 Sayılı Kanunun 4/C maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.

             Yeni düzenlenen madde hükmüne göre, 3030 Sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyelerce 1/3/2002 tarihinden itibaren tahsil edilen emlak vergisi tutarının yarısı büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılacaktır. Bu pay ayrıldıktan sonra kalan tutarın %15'i il özel idareleri payı olarak ayrılacak ve il özel idareleri payının hesaplanmasına esas olan tutardan il özel idareleri payının düşülmesinden sonra kalan kısmın %20'si de büyükşehir belediyesi payına ayrıca ilave edilecektir.

 

             ÖRNEK: (A) Büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan (B) ilçe belediyesi 2002 yılı Mart ayı içerisinde 40 milyar lira emlak vergisi tahsil etmiştir. (B) İlçe Belediyesince (A) Büyükşehir Belediyesi ve (A) ili özel idaresi için ayrılacak payın dağılımı aşağıdaki gibi olacaktır.

 

       Tahsil edilen emlak vergisi tutarı toplamı      :   40 Milyar TL.

       (A) Büyükşehir belediyesi için ayrılacak ilk pay

       tutarı (40 Milyar TL./2=)                       :   20 Milyar TL.

       (A) İl özel idaresi için ayrılan pay            :    3 Milyar TL.

       [(40 Milyar TL. - 20 Milyar TL.) x %15=]

       (A) Büyükşehir belediyesi için ayrıca ayrılacak

       ikinci pay tutarı                               :  3,4 Milyar TL.

       [(20 Milyar TL. - 3 Milyar TL.) x %20=]

       (A) Büyükşehir belediyesinin alacağı toplam

       pay (20 Milyar TL. + 3,4 Milyar TL.=)           : 23,4 Milyar TL.

       ( A) Büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinin

       alacağı toplam pay                              : 26,4 Milyar TL.

       (23,4 Milyar TL. + 3 Milyar TL.=)

       İlçe belediyesinin alacağı pay tutarı           : 13,6 Milyar TL.

       (40 Milyar TL. - 26,4 Milyar TL.=)

 

             Büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar dışında kalan belediyeler tarafından tahsil edilen emlak vergisinin ise %15'i sadece il özel idaresi payı olarak ayrılacaktır.

             Tahsil edilen emlak vergisinden ilgili belediyeler tarafından il özel idaresi ve büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılan tutarlar, tahsil edildiği ayı takip eden ayın yedinci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili idarelere beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir.

             Tahsil ettikleri vergiden ayırarak yatırmaya mecbur oldukları payları, yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine ve büyükşehir belediyelerine yatırmayan belediyelerden yatırmaya mecbur oldukları paylar, 6183 Sayılı Kanun(7) hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilecektir.

             Ayrıca, belediye başkanları belediyelerin tahsil ettikleri emlak vergilerinden il özel idarelerine ve büyükşehir belediyelerine ödemeleri gereken payların, süresinde ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlü bulunmaktadırlar. Bu yükümlülüğe uymayan belediye başkanları adına süresinde ödenmeyen payların %10'u tutarında ceza kesilecek ve bu ceza 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre müşterek ve müteselsil sorumluluk esası çerçevesinde tahsil edilecektir.

 

             V- BİLDİRİM DIŞI KALAN GAYRİMENKULLERİN BİLDİRİLMESİ HALİNDE ÖDENECEK VERGİ VE CEZA

             Bilindiği gibi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa 4751 sayılı Kanunla eklenen geçici 21 inci maddede "1.1.2002 tarihinden önceki dönemlerde meydana gelen vergiyi doğuran olaylar nedeniyle bu tarihe kadar mükellefiyetini tesis ettirmemiş bulunan bina ve arazi vergisi mükelleflerinin bildirimde bulunmak suretiyle mükellefiyetlerini tesis ettirmeleri ve 1998 - 2001 yıllarına ilişkin olarak idarece tarh ve tahakkuk ettirilecek vergilerini her yıl için ayrı ayrı %50 fazlasıyla 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar ödemeleri halinde, 1998 yılından önceki vergilendirme dönemlerine ait emlak vergileri aranmaz, 1998 - 2001 yıllarına ilişkin olarak yapılan tarhiyatlar hakkında vergi cezası kesilmez ve gecikme faizi uygulanmaz. Bu madde de belirtilen süre içinde bildirim vermeyen ve ödemelerini tam yapmayan mükellefler bu madde hükmünden yararlanamazlar." denilmektedir.

 

             Bu hükümlere göre, emlak vergisi mükelleflerinin 1.1.2002 tarihinden önceki dönemlerde beyan edilmesi gerektiği halde bildirilmemiş gayrimenkullerini bildirerek, mükellefiyet tesis ettirmeleri halinde, bu gayrimenkullerin 1.1.2002 tarihinden önceki dönemlere ait vergi, vergi cezası ve gecikme faizi hakkında aşağıda açıklandığı üzere işlem yapılacaktır.

 

             1.1.2002 tarihinden önceki dönemlerde sahip oldukları bina, arsa ve arazilerle ilgili olarak beyanname vermemiş, dolayısıyla bu gayrimenkullerle ilgili olarak mükellefiyet tesis ettirmemiş bulunan mükelleflerin, bildirim dışı kalan bu gayrimenkullerini ilgili belediyelere bir bildirimle bildirerek mükellefiyet tesis ettirmeleri ve 1998 - 2001 yıllarına ait vergilerini her yıl için %50 fazlasıyla ödemeleri halinde, bildirilen gayrimenkule ilişkin 1998 yılından önceki dönemlere ait vergiler mükelleflerden aranmayacaktır. Bu gayrimenkule ilişkin olarak 1998 ila 2001 yılları için tahakkuk ettirilen vergilerle ilgili olarak kesilmesi gereken vergi cezası kesilmeyecek ve gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

------------------------------------------------------------------

(7) 28/7/1953 tarih ve 8469 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

             ÖRNEK 1: Mükellef (E) 1983 yılında 1,000,000.- liraya iktisap ettiği arsayı beyan etmemiştir.

             Bu mükellefin, sahibi bulunduğu söz konusu arsayı 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar bir bildirimle bildirerek, belediyece 1998 ila 2001 yılları için tarh ve tahakkuk ettirilecek vergiyi 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar %50 fazlası ile ödemesi halinde, kendisinden 1984 - 1997 yıllarına ait emlak vergisi aranmayacaktır. Ayrıca 1998 ila 2001 yıllarına ait tarh olunacak vergiler ile ilgili olarak vergi cezası kesilmeyecek ve gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

 

             ÖRNEK 2: Mükellef (F) 1997 yılında 10,000,000,000.- liraya satın aldığı ve konut olarak kullanılan bina ile ilgili olarak ilgili belediyeye beyanname vermemiş ve mükellefiyet tesis ettirmemiştir. 1998 yılı genel beyan dönemi için takdir komisyonlarınca asgari ölçüde tespit edilen arsa metrekare birim değerleri ve bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınarak ilgili belediye tarafından binanın 1998 yılı asgari beyan değeri 12,000,000,000.- lira olarak hesaplanmıştır. Bu durumda, mükellefin 1998 - 2001 yılları matrahı ve ödeyeceği vergiler aşağıdaki gibi olacaktır.

 

 

        1998 yılı bina vergisi matrahı                 : 12,000,000,000.- TL.

        1998 yılı bina vergisi                         :     12,000,000.- TL.

        (12,000,000,000 x %01 =)

        1998 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı:     18,000,000.- TL.

        (12,000,000 + 12,000,000 x %50 =)

        1999 bina vergisi matrahı                      : 21,336,000,000.- TL.

        (12,000,000,000 + 12,000,000,000 x %77.8 =)

        1999 yılı bina vergisi                         :     21,336,000.- TL.

        (21,336,000,000 x %01 =)

        1999 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı:     32,004,000.- TL.

        (21,336,000 + 21,336,000 x %50 =)

        2000 yılı bina vergisi matrahı                 : 26,894,020,000.- TL.

        (21,336,000,000 + 21,336,000,000 x %26,05 =)

        2000 yılı bina vergisi                         :     26,890,000.- TL.

        (26,894,020,000 x %01 =)

        2000 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı:     40,330,000.- TL.

        (26,890,000 + 26,890,000 x %50 =)

 

 

        2001 yılı bina vergisi matrahı                 : 34,962,220,000.- TL.

        (26,894,020,000 + 26,894,020,000 x %30 =)

        2001 yılı bina vergisi                         :     34,960,000.- TL.

        (34,962,220,000 x %01 =)

        2001 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı:     52,440,000.- TL.

        (34,960,000 + 34,960,000 x %50 =)

        1998 ila 2001 yılları emlak vergisinin %50

        fazlasıyla ödenmesi gereken toplam tutarı      :    142,774,000.- TL.

        (18,000,000 + 32,004,000 + 40,330,000 +

        52,440,000 =)

 

 

 

             Mükellef (F)'nin 1997 yılında satın alma yoluyla iktisap ettiği ve zamanında beyan etmediği binayı 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar bildirmesi ve 1998 ila 2001 yılları için adına tarh ve tahakkuk ettirilen vergiyi %50 fazlası ile 142,774,000.- TL. olarak ödemesi halinde, mükellef adına vergi cezası kesilmeyecek ve gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

             Bina, arsa ve arazi vergisinden dolayı mükellefiyet kaydı bulunanların, beyan dışı kalan gayrimenkullerini bildirmeleri ve yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde aranan şartları yerine getirmeleri halinde, yeni bildirilen gayrimenkulleri hakkında da söz konusu geçici madde hükmüne göre işlem yapılacaktır.

             2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar bildirim vermeyen mükellefler ile bildirim verdiği halde adlarına tahakkuk eden emlak vergisini yüzde 50 fazlasıyla tam olarak ödemeyen mükelleflerin anılan madde hükmünden yararlanmaları mümkün değildir.

             Vergi değerini tadil eden sebeplerle daha önce beyan edilen ancak, daha sonraki genel beyan dönemlerinde beyan edilmeyen bina, arsa ve araziler vergi dairesinin ıttılaına girmiş olup, bu gayrimenkullerle ilgili olarak yeni bir mükellefiyet tesisi söz konusu olmadığından, bu gayrimenkuller hakkında geçici 21 nci madde hükmüne göre işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu gayrimenkullerle ilgili olarak, beyannamesi verilmeyen ve vergilendirilmesi yapılmayan dönemler için zamanaşımı süresi de dikkate alınmak suretiyle idarece tarhiyat yapılması gerekir.

             Tebliğ olunur.

 

İLGİLİ EKLER 11.04.2002 PERŞEMBE TARİH ve 24723 SAYILI R.G. de YER ALMAKTADIR.