Milli Emlak Vergisi

 

Resmi Gazete: 26.11.2004 Cuma Sayı: 25652 (Asıl) 

Maliye Bakanlığından:

Milli Emlak Genel Tebliği
Sıra No: 285

 

29.6.2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile bu Kanunda değişiklik yapan 03.07.2003 tarihli ve 4916 sayılı ve 16.07.2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunlar ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1- TAHSİSLİ TAŞINMAZLARIN SATIŞI

Hazineye ait taşınmazlardan, tahsisli olanların ekonomiye kazandırılması amacıyla tahsislerinin kaldırılmasına, Bakanlığımızın teklifi üzerine, Bakanlar Kurulunca da karar verilebilecek ve bu taşınmazların satışı öncelikle yapılacaktır.

Bu kapsamda, bir kamu hizmeti için gerekli olmayan veya tahsis amacında kullanılmayan tahsisli taşınmazlar (üzerinde muhdesat olanlar dahil), 150 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinde belirtilen bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığımıza bildirilecektir.

2- DOĞRUDAN SATIŞ

2.1- Rayiç Bedel Üzerinden Doğrudan Satış

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen taşınmazlar, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecek rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir. Rayiç bedel tespitinde, emsal satış değerleri göz önünde bulundurulacak, bu bedel Emlâk Vergisi Kanununa göre belirlenmiş olan değerinin altında olamayacaktır.

Ancak, 2499 sayılı Kanuna tabi ekspertiz şirketlerince veya merkez denetim elemanlarınca yapılacak inceleme sonucu tespit edilen bedel, satış bedeli olarak kabul edilecek, komisyonca ayrıca bir kıymet takdir kararı alınmayacaktır.

Rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecek Hazineye ait taşınmazlar aşağıda maddeler halinde belirtilmiştir.

a) Yabancı devletlere satış: Hazineye ait taşınmazlar, karşılıklı olmak ve Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle, diplomatik amaçla kullanılmak üzere yabancı devletlere rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilir. Bu bende göre yapılacak satış talepleri Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

b) Sınırlı ayni hak lehtarlarına satış: Üzerinde çeşitli amaçlarla kişiler lehine sınırlı ayni hak tesis edilmiş Hazineye ait taşınmazların, zemini ile üzerindeki bina ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı, talep edilmesi halinde, hak lehtarlarına rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilir. Bu bende göre yapılacak satın alma talepleri Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

Orman vasıflı olup; 6831 sayılı Orman Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca kesin izin verilmiş veya kesin tahsis yapılmış ya da sınırlı ayni hak tesis edilmiş yerlerin satışı yasal olarak mümkün bulunmadığından, bu yerlere ilişkin satın alma talepleri Bakanlığımıza iletilmeden reddedilecektir.

Sınırlı ayni hak tesis edilmiş olan taşınmazların satış bedelinin tespiti, zemin için takdir edilen bedele üzerindeki yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısımları için takdir edilen bedel ilave edilmek suretiyle yapılacaktır. Yapı ve tesislerin rayiç bedellerinin hesabında; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenen yapı yaklaşık birim maliyetleri ile turizm tesisleri için Türkiye Kalkınma Bankasınca belirlenen tesis türlerine göre alınacak yatak başı birim fiyatlarından da yararlanılacaktır. Yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmının hesabında ay kesirleri dikkate alınmayacaktır.

Örneğin, 10 yıl 4 ay 9 gün önce üzerinde 49 yıl süreyle irtifak hakkı tesis edilmiş bir taşınmazın üzerindeki yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmının satışa esas tahmini bedeli aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır;

Hakkın başlangıcından itibaren geçen süre: (10 yıl x 12 ay) + 4 ay = 124 ay

Sınırlı ayni hakkın süresi: 49 yıl x 12 ay = 588 ay

Muhdesatın Hazineye geçmesi gereken kısmı = Muhdesatın toplam bedeli x 124/588

Bu hesaplama sonucunda bulunan bedele zemin bedeli ilave edilerek, taşınmazın satış bedeli tespit edilecektir. Muhdesatın toplam bedeli hesaplanırken yıpranma payı düşülecektir.

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa göre Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılan kesin tahsise dayalı olarak Bakanlığımızca tesis ve tapuya tescil edilen sınırlı ayni hakkın tapuya tescil tarihinin daha sonra olması halinde, kesin tahsis tarihi esas alınacaktır.

Sınırlı ayni hak tesis edilen taşınmazın üzerinde bulunan muhdesat Hazineye ait ise muhdesatın tamamına kıymet takdir edilecektir. Muhdesatın bir kısmı Hazineye, bir kısmı irtifak hakkı tesis edilen şahsa ait ise Hazineye ait muhdesatın tamamına kıymet takdir edilecek, şahsa ait olup da Hazineye geçmesi gereken kısım için ise yukarıda belirtilen örnekte olduğu gibi değer takdiri yapılacaktır.

Sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya öngörülen yatırımı sözleşmesinde belirtilen şekilde ve süre veya yetkili idarelerce verilen ek süre içerisinde gerçekleştirmeyen, sözleşmesine aykırı davranan veya ilgili idarelerin iznine tabi işlemlerini izinsiz gerçekleştiren, söz konusu taşınmaz üzerinde yapılması gereken yatırımın tamamını gerçekleştirmeyen hak lehtarlarının doğrudan satın alma talepleri değerlendirilmeyecektir.

Sözleşmelerinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen hak sahipleri lehlerine tesis ve tapuya tescil edilen hakkın iptali için gerekli yasal işlemlere başlanılacaktır. Turizm yatırımı yapılmak üzere irtifak hakkı tesis edilmiş yerlerde 4916 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesi dikkate alınacaktır.

Üzerinde münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı sınırlı aynî hak tesis edilmiş taşınmazların 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (b) bendine göre satışının talep edilmesi ve hak sahibinin vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf olması halinde öngörülen yatırımın tamamlanmış olması kaydıyla üzerinde hak lehtarınca yapılmış bina ve tesislerin satış bedeli rayiç değer, zemininin satış bedeli ise, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre belirlenen harca esas değerinin yarısı olarak hesaplanacaktır.

Üzerinde münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı sınırlı ayni hak tesis edilmiş taşınmazlardan hak lehtarının vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıf olması ve hak lehtarına satılması halinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine bu taşınmazların satış amacı dışında kullanılamayacağına dair örneği EK:1, 2 de yer alan yazı ile şerh konulacak ve örneği EK:3 de yer alan sözleşme düzenlenecektir.

c) Hissedarlara satış: Çeşitli nedenlerle kişilerle hisseli hale gelmiş taşınmazlardaki Hazine hissesi, hisse oranı yüzde kırkı, hisse miktarı uygulama imar planı sınırları içinde dörtyüz, dışında ise dörtbin metrekareyi aşmamak kaydıyla, talepte bulunan hissedarlarına rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir.

Hissedarlara yapılacak satışlarda Kanunda öngörülen hisse miktarı ve oranı birlikte aranacaktır. Hissedarların birden fazla olması ve tamamının Hazine hissesini satın almak istemeleri durumunda, hisseleri oranında satış yapılabilecektir.

Birden fazla hissedarın bulunması ve hissedarlardan birinin talep etmesi halinde, idarece diğer hissedarlara Hazine hissesinin hisseleri oranında kendilerine doğrudan satılabileceğine ilişkin, örneği EK:4 de yer alan yazı tebliğ edilecektir. Adlarına tebligat yapıldığı halde, belirtilen süre içinde satın alma talebinde bulunmayan hissedarın/hissedarların hissesi/hisseleri talepte bulunan hissedar/hissedarlara satılabilecektir. Hissedarın/hissedarların adreslerinin tespit edilememesi veya tebligat yapılamaması halinde Hazine hissesinden tebligat yapılamayan hissedarın/hissedarların hissesine/hisselerine isabet eden miktar genel hükümlere göre satılacaktır. Tebligat yapılamayan durumda, Hazine hissesinden bu hissedarın/hissedarların hissesine/hisselerine isabet eden miktar diğer hissedara/hissedarlara satılmayacaktır.

Hazine ile hisseli taşınmazların, hissedarlarına satışına ilişkin işlemler aşağıda belirtilen örneklerle açıklanmıştır;

Örnek 1- Uygulama imar planı içinde tamamı 800 m2 olan bir taşınmazdaki Hazine hissesi 400 m2 dir. Buradaki Hazine hissesi oranı % 50 olup, taşınmazın % 40 ın dan fazla olduğundan, doğrudan hissedarlarına satılamayacaktır.

Örnek 2- Belediye ve mücavir alan sınırları içinde, uygulama imar planı yapılmamış 10.000 m2 büyüklüğündeki bir taşınmazın, 4.000 m2 si Hazineye aittir. Bu durumda Hazine hissesinin miktarı 4.000 m2 yi, hisse oranı da % 40 ı geçmediğinden doğrudan satış mümkündür.

Örnek 3- Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, 17.000 m2 büyüklüğündeki bir taşınmazın, 5.000 m2 si Hazineye aittir. Bu durumda Hazine hissesinin oranı % 40 ı geçmediği halde, miktarı 4.000 m2 den fazla olduğundan doğrudan satış yapılamayacaktır.

Örnek 4- Belediye ve mücavir alan sınırları içinde, uygulama imar planı yapılmamış taşınmazın yüzölçümü 12.000 m2 dir. Taşınmazın, Hazine de dahil olmak üzere dört hissedarı olup, her birinin pay oranı 1/4 tür. Hazine hissesini (3.000 m2) sadece bir hissedar satın almak isterse hissenin tamamı bu hissedara; iki hissedar satın almak isterse her birine (3.000/2) 1.500 m2, üç hissedar da satın almak isterse her birine (3.000/3) 1.000 m2 doğrudan satılabilecektir.

Örnek 5- Hazine dahil beş hissedarı olan taşınmazın yüzölçümü 500 m2 olup, Hazine payı 36/100, yani 180 m2 dir. Diğer hissedarların payları sırası ile 23/100 (115 m2), 20/100 (100 m2), 17/100 (85 m2), 4/100 (20 m2) dir.

Hazine payını sadece bir hissedar satın almak isterse, Hazine hissesinin tamamı olan 180 m2 bu hissedara satılacaktır. Hazine payı iki veya üç hissedar tarafından satın alınmak istenirse, Hazine payı (180 m2) satın almak isteyen hissedarların payları toplamına bölünecek, çıkan rakam satın alma talebinde bulunan hissedarların payları ile çarpılarak, her bir hissedara satışı yapılacak taşınmaz miktarı bulunacaktır.

Örneğimizde; Hazine payını 23/100 ve 17/100 paylı hissedarlar satın almak isterlerse;

Hissedarların payları; 23 + 17 = 40

180 (Hazineye ait miktar) / 40 = 4.5

23/100 pay sahibine satılacak miktar; 23 x 4.5 = 103.5 m2

17/100 pay sahibine satılacak miktar; 17 x 4.5 = 76.5 m2 dir.

Hazine payını 23/100, 17/100 ve 20/100 pay sahipleri satın almak isterlerse;

Hissedarların payları; 23 + 17 + 20 = 60

180 (Hazineye ait miktar) / 60 = 3

23/100 pay sahibine satılacak miktar; 23 x 3 = 69 m2

17/100 pay sahibine satılacak miktar; 17 x 3 = 51 m2

20/100 pay sahibine satılacak miktar; 20 x 3 = 60 m2 dir.

Hazine payını hissedarların tamamı satın almak isterse yukarıdaki örnekte açıklandığı şekilde işlem, bir hisseye isabet eden miktarın (180 /64 m2) hisse oranları ile çarpımı suretiyle sonuçlandırılacaktır.

d) Köy yerleşme alanlarında satış: Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı içinde bulunan ve yüzölçümü beş bin metre kareye kadar olan Hazineye ait taşınmazlar, kullanıcılarına rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir. Bu taşınmazları satın alacakların veya bunların kanuni ve akdi haleflerinin 4706 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 18.07.2001 tarihinde, taşınmazın bulunduğu köy nüfusuna kayıtlı olmaları veya 31.12.2000 tarihinden beri o köyde ikamet etmeleri şarttır.

Burada esas olan köy yerleşme alanı sınırıdır. Bu sınırın tespit edildiği köy veya mezralarda sınır içinde kalan, tespit edilmeyenlerde ise bu sınırın tespit edilmesinden sonra sınır içinde kalacak olan taşınmazlar satışa konu edilebileceklerdir. Köy yerleşme alanı sınırları tespit edilmemiş yerlerde, bu bendin uygulanması mümkün değildir.

Bu bendin uygulanacağı köy yerleşme alanlarının, 30.06.2001 tarihli ve 24448 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilen Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin (Eski 02.11.1985 tarihli ve 18916 Mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği) 4 üncü maddesine göre tespit edilmiş olması gerekmektedir.

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy yerleşme alanı tespit edilmiş yerlerde bulunan Hazineye ait taşınmazlar her bir kullanıcısına 5.000 m2 yi aşmayacak şekilde ifraz edilerek doğrudan satılabilecek, kalan kısım ise genel hükümlere göre değerlendirilecektir.

e) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflara satış: Hazineye ait taşınmazlar, 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflara, rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir. Satılan taşınmazın, vakfın amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğünün beyanlar hanesine, ilgisine göre örneği EK:1,2 de yer alan yazı ile şerh konulacak ve örneği EK:3 de yer alan sözleşme düzenlenecektir.

f) Kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına satış: Hazineye ait taşınmazlar, kuruluş amaçlarında (asli faaliyet) kullanılmak, ticari faaliyete konu edilmemek ve imar planında talep edilen amaca ayrılmış olmak kaydıyla; kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir. Bu bende göre yapılacak satış talepleri Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

Satılan taşınmazın, kuruluşun amaçları dışında kullanılamayacağına ve ticari faaliyete konu edilemeyeceğine ilişkin olarak tapu kütüğünün beyanlar hanesine ilgisine göre örneği EK:1,2 de yer alan yazı ile şerh konulacak ve örneği EK:3 de yer alan satış sözleşmesi düzenlenecektir.

g) Tapu fazlalıklarının doğrudan satışı: Tapuda Hazine dışındaki kişiler adına tescilli olup, “...metrekareden fazlası Hazineye aittir” şerhi bulunan taşınmazlardaki fazlalıklar tapu malikine veya mirasçılarına doğrudan rayiç bedel üzerinden satılabilecektir. Bu satışlarda başvuru süresi ve miktar sınırlaması aranmayacaktır.

Bu taşınmazların imar uygulamasına konu edilmesi halinde, Hazine fazlalığının satış bedelinin hesabında düzenleme ortaklık payı düşülerek kıymet takdir edilecektir.

Bu bent hükümlerine göre yapılan işlem taşınmaz satışı olmayıp şerhin kaldırılması işlemi olduğundan, elde edilen bedelden belediyelere pay verilmeyecektir.

h) Serbest bölge olarak belirlenen alanlarda kalan Hazine taşınmazlarının satışı: 06.06.1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu uyarınca serbest bölge olarak belirlenen alanlarda bulunan Hazine taşınmazları, serbest bölge olarak kullanılmak kaydıyla (4916 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 19.07.2003 tarihinden önce bu amaçla tahsis edilmiş olanlar da dahil olmak üzere), gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine rayiç bedel üzerinden, doğrudan satılabilir. Bu bende göre yapılacak satış talepleri Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

i) Toplu konut amaçlı olarak kullanılmak üzere, düzenlenecek protokolle belediyelere taşınmaz satışı: Toplu konut amaçlı olarak kullanılmak üzere, düzenlenecek protokolle (10.09.2004 tarihli ve 673 sayılı Makam Onayı eki) belediyelere rayiç bedel üzerinden taşınmaz satılabilecektir. Bu bende göre yapılacak satın alma talepleri Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

Bu bende göre satılacak taşınmazların, imar planında toplu konut alanı olarak ayrılmış olması gerekmektedir. Satılan taşınmazların satış amacı dışında kullanılmayacağına ve yapılacak imar uygulaması sonucunda kamu hizmet alanlarına ayrılan yerlerin, bedelsiz ve müstakil parsel olarak Hazine adına resen tescil edileceğine dair tapu kütüğüne örneği EK:5,6 da yer alan yazı ile şerh konulacaktır.

2.1.1- Satış Usulü

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında yapılacak doğrudan satış işlemlerinde; defterdarlık/milli emlak dairesi başkanlığı veya Bakanlık satış talimatında belirtilen bedel üzerinden satış gerçekleştirilecektir. Ayrıca pazarlık usulüyle ihale yapılmayacak ve bu ihalenin onaylanması yoluna gidilmeyecektir.

Satış onayı veya Bakanlık satış talimatı, kayıtlara giriş tarihinden itibaren, 5 iş günü içerisinde genel hükümler çerçevesinde alıcıya tebliğ edilecek ve 15 gün içinde de alıcının yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde, satış işlemi sonuçlandırılacaktır. Taksitli satışlarda 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre işlem yapılacaktır.

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince yapılan satış işleminin yukarıda belirtilen süre içinde gerçekleşmemesi halinde (b), (g) ve (h) bentlerine göre yapılacak satışlar hariç, söz konusu taşınmazın genel hükümlere göre satışı yoluna gidilecektir.

Bakanlığımızca 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre doğrudan satış talimatı verilen taşınmazların satışının gerçekleşmesi halinde örneği EK:7 de yer alan “4706 sayılı Kanuna Göre Bakanlığımızca Doğrudan Satış Talimatı Verilen Taşınmaz Bilgi Formu” doldurularak Bakanlığımıza gönderilecektir. Satışın gerçekleşmemesi halinde ayrıca Bakanlığımıza bilgi verilecektir.

Bakanlık veya defterdarlık/milli emlak dairesi başkanlığı yetkisinde satışı gerçekleştirilen taşınmazlara ilişkin bilgilerin veri girişi MEOP satış programına gecikmeksizin yapılacak, emlak müdürleri/milli emlak müdürleri bu bilgilerin doğruluğundan ve güncelliğinden bizzat sorumlu olacaklardır.

2.1.2- Yetki

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (a), (b), (f), (h) ve (i) bentleri ile ikinci fıkrasına göre yapılacak doğrudan satın alma talepleri, Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (c), (d), (e) ve (g) bentlerine göre yapılacak doğrudan satın alma talepleri ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 76 ncı maddesine göre, yılları bütçe kanunun (i) cetvelinde belirtilen parasal sınırlar dahilinde, ilgili defterdarlık veya milli emlak dairesi başkanlıklarınca sonuçlandırılacaktır. Defterdarlar ve milli emlak dairesi başkanları bu yetkiyi bir alt kademeye veya kaymakamlıklara devredemeyecektir. İlçelerden gelen satışa ilişkin talepler incelenerek, en geç 1 ay içinde karara bağlanacaktır.

2.2- Harca Esas Değer Üzerinden Doğrudan Satış

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası gereğince Hazineye ait taşınmazlar;

-Organize hayvancılık yapacaklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına,

-Küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına,

-Borsa yapılmak üzere ticaret borsalarına,

-Serbest bölge olarak kullanılmak üzere, bu amaçla tahsis edilmiş taşınmazlar da dahil, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına,

-Teknoloji geliştirme bölgelerinde yönetici şirkete,

-Üzerine en az onmilyon ABD Doları karşılığı Türk Lirası/Yeni Türk Lirası tutarında ve en az elli kişi istihdam sağlayacak yatırım yapacaklara,

-Toplu konut üretmek amacıyla, Toplu Konut İdaresi Başkanlığına,

Devir tarihindeki durumu esas alınarak, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden doğrudan satılabilecektir. 1/1.000 ölçekli uygulama imar planları ile arsa vasfını kazanmış taşınmazlar için harca esas değer, “arsa” olarak, bunun dışında kalan taşınmazlar için ise arazi olarak, bununla birlikte, taşınmazın mevcut durumunda vasfı “arsa” olarak belirtilmiş ise “arsa” olarak dikkate alınacaktır. Bu taşınmazların amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne örneği EK:1,2 de yer alan yazı ile şerh konulacaktır.

Ayrıca, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa göre yapılacak devirlerde taşınmazın harca esas değeri, devir tarihindeki durumu esas alınarak yukarıdaki esaslara göre belirlenecektir.

2.2.1- Organize Hayvancılık Faaliyeti İçin Yapılacak Satışlar

Organize hayvancılık faaliyeti; canlı türlerin üretilmesi, beslenmesi, geliştirilmesi ve diğer her türlü faaliyetlerle ekonomik değere sahip hale getirilmesi, hayvancılık faaliyeti için ihtiyaç duyulabilecek yem bitkilerinin her türünün araştırılması, geliştirilmesi ve yetiştirilmesi faaliyetleri ile bu faaliyetlerin bir arada veya ayrı ayrı gerçekleştirilmesi olarak değerlendirilecektir.

Anılan Kanun hükmünün düzenlenmesindeki amaç ve gerekçeler dikkate alındığında, gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından organize hayvancılık faaliyetinin gerçekleştirileceği Hazine taşınmazlarının satın alınması taleplerinin karşılanmasında, taşınmazın planlı ve bu amaç için ayrılmış alanda olma şartı aranmayacaktır.

Ancak, talep konusu yerde ilçe sınırları dikkate alınarak organize hayvancılık faaliyeti için belirlenmiş veya imar planlarında bu amaca ayrılmış alanlar varsa öncelikle bu yerler değerlendirilecektir. Bu husus, ilgili idarelerden araştırılarak tespit edilecektir.

Bu amaca yönelik olarak Hazine taşınmazlarının satın alınması taleplerinde ilgilisinden, yapılması planlanan hayvancılık türü için basit düzeyde hazırlanmış, kapalı ve açık alanların geometrik şekillerini gösteren ve kullanım amaçlarını belirten avan proje talep edilecektir.

İlgilileri tarafından hazırlanacak avan proje;

- Talep konusu alanda yetiştirilecek hayvan türünü ve sayısını,

- İhtiyaç duyulacak kapalı ve açık alanların yüzölçümünü, yerleşim şeklini ve açık alanlarda ne tür faaliyetin gerçekleştirileceğini,

- Talep edilmesi halinde ne kadarlık bir alanın yem bitkisi üretimi için gerekli olduğunu,

İçerecek şekilde düzenlenecektir.

Talebe ilişkin söz konusu avan proje, defterdarlıkça Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il müdürlüğüne intikal ettirilerek;

- Talep konusu taşınmazın öngörülen faaliyet için yeterli büyüklükte olup olmadığının ve avan projenin talep konusu faaliyet için uygun olup olmadığının,

- Avan projede öngörülen faaliyet için gerekli arazi miktarının,

- Yem bitkisi üretimi için ne kadarlık bir alana ihtiyaç olduğunun,

Tesbiti istenecektir.

Aynı Hazine taşınmazının hem gerçek ve tüzel kişiler hem de kamu kurum ve kuruluşları tarafından organize hayvancılık yapmak üzere talep edilmesi halinde, sırasıyla; tüzel kişilerin, gerçek kişilerin ve kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri karşılanacaktır. Birden fazla gerçek veya tüzel kişinin ya da kamu kurum ve kuruluşunun başvurması halinde, yatırım bedeli yüksek olan projeye öncelik verilecek, yatırım tutarının eşit olması halinde ise en fazla istihdam sağlayacak projeye öncelik verilecektir.

2.2.2- Küçük Sanayi Sitesi ve Borsa Alanlarının Satışı

Hazineye ait taşınmazlardan; imar planında küçük sanayi sitesi alanına ayrılmış yerlerle, küçük sanayi sitesi yapılmak üzere talep edilecek yerler bu amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına, imar planında borsa yeri olarak ayrılmış yerlerle, borsa yapılmak üzere talep edilecek yerler ticaret borsalarına satılabilecektir.

İmar planında borsa yeri veya küçük sanayi sitesi olarak ayrılmamakla birlikte bu amaçlarda kullanılmak üzere Hazine taşınmazlarının satışının talep edilmesi halinde, talepte bulunan ticaret borsası, kooperatif veya kamu kurum ve kuruluşundan, istenilen yerin ileride imar planında borsa yeri veya küçük sanayi sitesi olarak ayrılmaması durumunda, herhangi bir hak, tazminat, faiz vs talebinde bulunmayacağına ve taşınmazın devir bedeli üzerinden aynen iade edileceğine dair örneği EK: 8 de yer alan taahhütname alınacaktır.

Taahhütname alınmadan taşınmazın satış bedeli tahsil edilmeyecek ve tapudan ferağı verilmeyecektir. Taahhütname alındıktan sonra satış bedeli tahsil edilecektir.

Alınacak taahhütname çerçevesinde; talepte bulunulan Hazine taşınmazlarının imar planında borsa yeri veya küçük sanayi sitesi olarak ayrıldığının belgelendirilmesi ve bu durumun idarece belirlenmesinden sonra tapuda ferağı verilecektir.

2.2.3- Serbest Bölge ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yapılacak Satışlar

Hazine taşınmazları; 06.06.1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre, bölgenin işleticisi olarak belirlenen kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, 06.07.2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre, bölgenin işleticisi olarak belirlenen yönetici şirkete, harca esas değer üzerinden satılabilecektir.

Bu kapsamda, Hazineye ait taşınmazlardan Bakanlar Kurulu Kararı ile serbest bölge veya teknoloji geliştirme bölgesi ilan edilmiş veya bu amaçla kullanılmak üzere ilan edilecek alanların satışı yapılabilecektir.

Bu şekilde satışı yapılan taşınmazlardan henüz Bakanlar Kurulu Kararı ile serbest bölge veya teknoloji geliştirme bölgesi ilan edilmemiş yerlerde kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından veya yönetici şirketten Kanunların öngördüğü şartların yerine getirilmemesi ya da bu şartları taşımadığının sonradan anlaşılması durumunda, herhangi bir hak, tazminat, faiz v.s. talebinde bulunulmayacağına ve taşınmazın devir bedeli üzerinden aynen iade edileceğine dair, örneği Ek:8 de yer alan taahhütname alınacaktır.

Taahhütname alınmadan taşınmazın satış bedeli tahsil edilmeyecek ve tapuda ferağı verilmeyecektir. Taahhütname alındıktan sonra satış bedeli tahsil edilecektir.

Alınacak taahhütname çerçevesinde; bu Kanunlarda öngörülen şartların yerine getirildiğinin, ilgilileri tarafından belgelendirilmesi ve bu durumun idarece belirlenmesinden sonra tapuda ferağı verilecektir.

2.2.4- Üzerine En Az Onmilyon ABD Doları Karşılığı Türk Lirası/Yeni Türk Lirası Tutarında Ve En Az Elli Kişi İstihdam Sağlayacak Yatırımlar İçin Yapılacak Satışlar

Üzerine en az onmilyon ABD Doları karşılığı Türk Lirası/Yeni Türk Lirası tutarında ve en az elli kişi istihdam sağlayacak yatırım yapacak gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerinin satın alma talepleri, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde harca esas değer üzerinden sonuçlandırılacaktır. Ancak, devre konu taşınmazın üzerinde kamuya ait, ihtiyaç duyulmayan bina ve müştemilatının bulunması durumunda, bina ve müştemilatı rayiç bedel üzerinden değerlendirilecektir.

2.2.4.1- Başvuru ve istenecek bilgi ve belgeler

Hazineye ait taşınmazlar üzerinde bu tür yatırım yapacak gerçek veya tüzel kişilerin ilk müracaatları sırasında talep yazılarına eklenecek Yatırım Talep Formuna, kuruşlandırılmış yatırım miktarı ile yatırım türünü içeren avan proje eklenecektir. Yatırımın türü itibarıyla, ilgili kurum veya kuruluşlarca belirlenmiş birim maliyetler olması halinde, yatırım tutarının hesabında bu maliyetler dikkate alınacaktır.

Başvurular, örneği EK:9 da yer alan dilekçe ile taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili idareye veya Bakanlığımıza yapılabilecektir.

2.2.4.2- Başvurularda öncelik sırası

Yatırım amaçlı olarak aynı taşınmazı birden fazla yatırımcının talep etmesi halinde, yatırım bedeli yüksek olan projeye öncelik verilecek, yatırım tutarının eşit olması halinde ise en fazla istihdam sağlayacak projeye öncelik verilecektir. Diğer yatırımcının talebinin de karşılanması için arsa veya arazi teminine çalışılacaktır. Yatırım amaçlı değerlendirilebilecek taşınmazlar internet yoluyla duyurulacaktır.

2.2.4.3- Taahhütname alınması

Taşınmazın devrinden önce, örneği EK:10 da yer alan Yatırım Taahhütnamesi noter tasdikli ve iki nüsha olarak yatırımcı tarafından ilgili idareye verilecektir. Taahhütnamenin bir örneği dosyasında muhafaza edilecek, bir örneği de devir sırasında tapu sicil müdürlüğüne gönderilecektir. Taşınmazın devri sırasında tapu kütüğünün beyanlar hanesine, taşınmazın amacı dışında kullanılamayacağına dair örneği EK:1,2 de yer alan yazı ile şerh konulacaktır.

2.2.4.4- Masraflar

Devir ve tapuya ilişkin diğer işlemlerle ilgili her türlü vergi, resim, harç, katılma payı ve diğer bütün masraflar yatırımcı tarafından karşılanacaktır.

2.2.4.5- Devredilen yerlerin başkalarına devri ve teminat olarak gösterilmesi

Yatırımcı, satışı yapılan taşınmazı üçüncü kişilere devredebilecektir. Devralan kişilerden de başlangıçtaki şart ve yükümlülüklerin kabul edildiğine ilişkin noter tasdikli taahhütname alınacaktır.

Satılan taşınmaz, sadece bu taşınmaz üzerinde gerçekleştirilecek yatırım amacında kullanılacak krediler için teminat olarak gösterilebilecektir.

2.2.4.6- Yatırımın başlaması ve tamamlanması aşamasında yapılacaklar

Yatırımcı tarafından öngörülen sürede yatırıma başlanılması ve faaliyete geçilmesi zorunludur. Bu sürenin hesabında, yatırıma başlanılmadan önce gerekmesi halinde imar planlarının yaptırılması ve yatırıma başlamak için gerekli izinlerin alınması için geçecek süre dikkate alınacaktır.

Belirlenen süreler içerisinde zorunlu nedenlerle tamamlanamayan yatırımlar için yatırımcının talep etmesi halinde ek süre verilecektir.

Yatırımın tamamlanmasından sonra faaliyete başlanılmadan önce idareye verilen yatırım taahhüt formu çerçevesinde taahhüt edilen yatırımın, Kanunun öngördüğü yatırım tutarını ve istihdam sayısını karşılayıp karşılamadığı Yeminli Mali Müşavirler tarafından düzenlenecek tasdikli raporlarla belirlenecektir.

2.2.4.7- Devredilen taşınmazın tahliyesi ve geri alınması

Yatırımcının, yatırıma devam etmemesi, yatırımı öngörülen sürede tamamlamaması durumunda, taşınmaz Hazinece geri alınacak ve söz konusu taşınmazın tahsil edilen satış bedeli ile varsa üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatına ilişkin tahsil edilen bedeller faizsiz olarak iade edilecektir. Taşınmaz genel hükümlere göre tahliye edilecektir.

2.2.4.8- Yetki

4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrasına göre harca esas bedel üzerinden yapılacak doğrudan satın alma talepleri, Bakanlığımız tarafından değerlendirilerek, sonuçlandırılacaktır.

3- TAKSİTLE SATIŞ

Hazinece satılan taşınmazların satış bedeli taksitle de ödenebilir. Satış bedelinin taksitle ödenmesi halinde, bedelin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda, eşit taksitlerle ve hesaplanacak kanunî faizi ile birlikte tahsil edilir. Taksitli satışlarda, idare ile alıcı arasında örneği EK:11 de yer alan “Taksitle Satışı Yapılan Hazine Taşınmazlarına Ait Satış Sözleşmesi” düzenlenir. Sözleşmenin bir örneği alıcıya verilir.

Taşınmazın satış bedeli tamamen ödenmedikçe tapuda ferağ verilmez. Taksitli satışlarda, taksit tutarını ve kanunî faizlerini karşılayacak miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya satışı yapılan taşınmazın üzerinde 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümleri uyarınca Hazine lehine kanunî ipotek tesis edilmesi halinde, taşınmaz alıcısı adına devredilir. Ferağ işlemleri, tapu sicil müdürlüklerine ilgisine göre örneği EK:12,13 de yer alan yazılarla bildirilir.

Üst üste iki taksitin vadesinde ödenmemesi halinde, idarece, alıcıya borcunu 15 gün içerisinde ödemesi, borcunu bu süre içinde de hesaplanacak faizi ile birlikte ödememesi durumunda, sözleşmenin feshedileceği bildirilir. Tebligata rağmen borcun ödenmemesi halinde, taşınmaz Hazine mülkiyetinde ise sözleşme feshedilerek, ihale ile yapılan satışlarda geçici teminat olarak belirlenmiş tutar, doğrudan satışlarda ise satış bedelinin % 10 u, Hazineye irat kaydedilir ve satış bedeli olarak tahsil edilen tutarlardan mahsup edilerek kalanı faizsiz olarak alıcıya aynen iade edilir. Taşınmaz, banka teminat mektubu veya ipotek tesis edilerek alıcı adına tescil edilmiş ise teminat mektubu veya ipotek paraya çevrilerek, kalan borç faizi ile birlikte tahsil edilir.

İpotek tesis edilen taşınmazların başkasına devredilmesi halinde, Türk Medeni Kanununun 888 inci maddesine göre, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ipotekli taşınmazın devrinin borçlunun sorumluluğunda ve güvencede bir değişiklik meydana getirmeyeceği, yeni malik borcu yüklendiği takdirde alacaklının, kendisine başvurma hakkını saklı tuttuğunu bir yıl içinde yazılı olarak önceki borçluya bildirmezse, borçlunun borcundan kurtulacağı, hüküm altına alınmıştır.

Buna göre; ipotekli taşınmazların başkasına devredilmesi halinde, sözleşme hükümleri gereğince borçludan taksit ve faizlerin tahsiline devam edilmesi, yeni malik noter tasdikli taahhütname ile borcu yüklendiği takdirde, Hazinece, önceki borçluya borcu yükümlenen yeni malikin borcu ödememesi halinde kendisine başvurma hakkının saklı tutulacağının yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.

Ancak, 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (e) ve (f) bentlerine göre ipotek tesis edilerek satışı yapılan taşınmazların devir talepleri Bakanlığımıza iletilmeden reddedilecektir.

4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yapılan düzenleme ile taksitli satışlarda, taksitlendirme dışında bırakılacak bedel ile taksit süresi ve sayısını köy sınırları veya belediye ve mücavir alan sınırları itibarıyla belirlemeye Bakanlık yetkili kılınmıştır. Buna göre bedelin taksitle ödenmesinde esas alınacak satış bedeli, taksit süresi ve sayısı belediye ve mücavir alan sınırları ile köy sınırları içinde kalan taşınmazlar itibarıyla aşağıdaki şekilde belirlenmiştir;

 

Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçindeki Yerler

Köyler

Taksit Süresi

Taksit Sayısı

5 Milyar TL ye Kadar

(5.000 YTL ye Kadar)

1 Milyar TL ye Kadar

(1.000 YTL ye Kadar)

0

0

5-10 Milyar TL Arası

(5.000-10.000 YTL Arası)

1-2 Milyar TL Arası

(1.000-2.000 YTL Arası)

12 Ay

4

10-20 Milyar TL Arası

(10.000-20.000 YTL Arası)

2-5 Milyar TL Arası

(2.000-5.000 YTL Arası)

18 Ay

6

20 Milyar TL Üstü

(20.000 YTL Üstü)

5 Milyar TL Üstü

(5.000 YTL Üstü)

24 Ay

8

 

Yukarıda belirtilen taksitle satışa esas tutarların belirlenmesinde, alt limitlerin üzeri ve üst limitler dahil olarak esas alınacaktır. Taşınmaz, belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki bir köyde ise parasal değerlerin hesabında, belediye ve mücavir alan sınırları dikkate alınacaktır.

Taksit tutarları eşit olarak belirlenecek ve her bir taksit süresi 3 ay olacaktır. Taksitlerin vadesinden önce ödenmesi durumunda, tahsil tarihi itibarıyla faiz hesaplanacaktır.

Örnek 1- Tablodaki belediye ve mücavir alan sınırları içindeki 5-10 milyar (5.000-10.000 YTL) arası ifadesinden, 5 milyarın (5.000 YTL) üzerini ve 10 milyar (10.000 YTL) dahil tutarı anlamak gerekmektedir.

Örnek 2- Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan bir köyde yapılan satışta ihale bedeli 2 milyar TL (2.000 YTL) dir. Alıcı taksitlendirme talebinde bulunmuştur. Bu durumda, taşınmaz belediye ve mücavir alan sınırı içinde kaldığından talep kabul edilmeyerek, satış bedelinin tamamı peşin tahsil edilecektir.

Örnek 3- Köy sınırları içerisindeki bir taşınmaz 1 milyar TL (1.000 YTL) bedel üzerinden satılmıştır. Bu durumda satış bedelinin tümü peşin olarak tahsil edilecektir.

Örnek 4- Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmaz 20 milyar TL (20.000 YTL) bedelle satılmış olup, alıcı her biri 5 er aylık dönemler halinde ve 3 eşit taksitte ödeme talebinde bulunmuştur. Bu durumda, taşınmazın bedeli en fazla 18 aylık süre içinde ve 3 er aylık dönemler halinde 6 eşit taksit ile ödenebileceğinden, talep bu şekilde revize edilerek dikkate alınacaktır.

Örnek 5- Alıcı ilk 7 ayı ödemesiz, 12 ayda ve 12 eşit taksitte ödeme talebinde bulunmuştur. Bu durumda, 7 aylık ödemesiz tabloya uygun olmadığından, ilk taksit en fazla 3 ay sonra başlamak üzere 12 ayda 4 eşit taksitte ödenebilecektir.

Örnek 6- Alıcı eşit olmayan taksit tutarları üzerinden ödeme talebinde bulunmuştur. Bu durumda, her bir taksit için ayrı bedel söz konusu olduğundan, talep eşit taksitlere dönüştürülerek kabul edilecektir.

4- BELEDİYELERE DEVİR

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, Bakanlıkça tespit edilen Hazineye ait taşınmazlardan, 31.12.2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olanlar; öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili belediyelere bedelsiz olarak devredilecektir. Tek parsel üzerindeki yapılanma/yapılanmalar da bu kapsamda değerlendirilecektir.

4.1- Devir Talebi

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, üzerinde 31.12.2000 tarihinden önce yapılanma bulunan taşınmazın/taşınmazların ilgili belediyeye devri için, belediyelerce, bu Genel Tebliğin 4.3 bölümünde belirtilen belgeler ile birlikte taşınmazın bulunduğu yerdeki defterdarlığa veya malmüdürlüğüne müracaat edilecektir.

Bu maddeye göre sadece ilgili belediyeye devir yapılabileceğinden, şahıslardan gelecek devir talepleri değerlendirilmeden ilgili belediyeye yönlendirilecektir.

4.2- Belediyelere devredilmeyecek taşınmazlar

a) Üzerinde 31.12.2000 tarihinden sonra inşa edilen yapıların bulunduğu taşınmazlar,

b) Hali hazırda belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan taşınmazlar,

c) Üzerinde hissedarı dışında üçüncü kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden fazla hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan ve hissedarından muvafakat alınamayan hisseli taşınmazlar,

d) Üzerinde kamuya ait (Hazine, belediye vs.) bina ve müştemilatı bulunan taşınmazlar,

e) Kamu hizmetine tahsisli olup fiilen bu amaçta kullanılan yerler ve ileride kamu hizmetleri için gerekli olacak yerler,

f) 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında kalan yerler,

g) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ile bunlara ait koruma alanları dahilindeki yerlerden Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygun görülmeyenler,

h) 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununa göre, askeri yasak bölgeleri ile güvenlik bölgelerinde kalan taşınmazlardan Milli Savunma Bakanlığınca uygun görülmeyenler,

ı) Teferruğ yoluyla edinilip de edinme tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş olan taşınmazlar,

j) Kamulaştırma yoluyla edinilip de amacına uygun kullanılmadığı için boş kalan yerlerden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü maddesinde yazılı süresi dolmamış olan yerler,

k) Üzerinde irtifak hakkı kurulmuş ve hak süresi dolmamış bulunan yerler,

l) 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler ile Yapılacak Yardımlara Dair Kanun gereğince, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı emrine verilmesi veya tahsis edilmesi gereken taşınmazlardan Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca uygun görülmeyenler,

m) 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesine göre, orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazlar,

n) 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında kalan yerler,

o) 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında kalan yerler,

p) 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununa göre, uygulayıcı kuruluş tasarrufuna geçen yerlerden uygulayıcı kuruluş tarafından tahsisi uygun görülmeyenler ile tarım dışına çıkarılması mümkün olmayan tarım arazileri,

r) Mülkiyeti ihtilaflı olan taşınmazlar,

s) 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca tespit edilen içme ve kullanma sularının koruma alanları,

t) Özel çevre koruma alanlarında kalan taşınmazlardan uygun görülmeyenler,

u) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalan taşınmazlardan uygun görülmeyenler,

v) 2981 sayılı Kanun gereğince muhafazası mümkün olmayan yapıların bulunduğu alanlar ile 2981 sayılı Kanuna göre hak sahibi olup, hak lehtarının muvafakatı olmayan yerler,

y) Bakanlıkça devri uygun görülmeyen yerler.

4.3- Belediyelerin devir talepleri ekinde yer alacak bilgi ve belgeler

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde 31.12.2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan Hazineye ait taşınmazların, ilgili belediyece devrinin talep edilmesi halinde, talep yazısı ekinde aşağıdaki belgelerin aslı veya onaylı örnekleri belediyece defterdarlık veya malmüdürlüklerine verilecektir.

a) Devri talep edilen taşınmazların üzerinde 31.12.2000 tarihinden önce yapılanma olduğunu gösteren her türlü belgenin ( hava fotoğrafı, tespit tutanağı, yapı tatil veya kaçak inşaat zaptı, idari ve adli yargı mercilerince verilmiş kararlar, devri talep edilen taşınmaz üzerindeki yapıya ait elektrik, su, telefon, doğalgaz faturası ve benzeri faturaları, seçmen kütük kayıtları gibi belgelerden birbirinden farklı ve açık adres içerir en az iki belge) aslı veya onaylı örneği,

b) Varsa onaylı imar durum belgesi ve mevcut yapıların işaretlendiği onaylı imar planı örneği veya devri istenilen taşınmaz/taşınmazlar imar planı sınırları dışındaysa kadastral sınırlar ve mevcut yapıların işaretlendiği halihazır harita,

c) Yapılanmayı gösterir fotoğraflar,

d) Devri talep edilen taşınmazların pafta, ada, parsel numaraları, yüzölçümü, imar durumu, işgal durumu, işgalcisine ilişkin bilgilerin yer aldığı liste, disket veya cd,

e) Üzerinde hissedarı dışında üçüncü kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden fazla hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan taşınmazlar için hissedarından alınmış muvafakat.

4.4- Valilik (Defterdarlık) veya Malmüdürlüğü Tarafından Yapılacak işlemler

Belediyelerin devir talebi alındığında öncelikle talep konusu taşınmazın belediyeye devredilebilecek yerlerden olup olmadığı incelenecektir. Taşınmazın belediyeye devrinde sakınca olmaması halinde, belediyece verilen belgelerin eksik olup olmadığı ivedilikle incelenecektir. Belgelerdeki eksikliklerin tamamlanması ve adres değişikliği varsa buna ilişkin belgelerin eklenmesi ilgili belediyeden istenecektir.

Belgelere ilişkin eksikliklerin tamamlanmasından sonra devir konusundaki Valilik görüşü de eklenerek aşağıdaki bilgi ve belgeler defterdarlıkça Bakanlığa gönderilecektir.

a) Belediyeden alınan belgeler,

b) 150 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğine göre düzenlenerek onaylanmış bilgi formu,

c) Defterdarlık veya malmüdürlüğü tarafından düzenlenmiş ve söz konusu taşınmaz üzerinde 31.12.2000 tarihinden önce yapılanma olduğunu belirleyen tespit tutanağı, ecrimisil ihbarnamesi ve tahsilat makbuzu vb. belgeler,

d) Taşınmazın talep tarihindeki fiili durumunu belirten, mahallinde düzenlenmiş ve belediyece gönderilen bilgi ve belgelerdeki adres, abone bilgileri ve kapı numaralarının taşınmazın üzerindeki yapıya ait olup olmadığı hususlarını da içeren tespit tutanağı,

e) En son durumu gösteren ve taşınmaza ilişkin şerh veya beyanları da içeren tapu kayıt örneği.

4.5- Devir

Belediyeye devri uygun görülen taşınmazlar, belediyeye yapılacak tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde belediye başkanlığı ile defterdarlık veya malmüdürlüğü arasında düzenlenecek ve örneği EK:14 de yer alan protokol ile belediyeye devredilecektir.

Taşınmazların belediyeye devri sırasında, devredilen taşınmazların tapu kütüğünün beyanlar hanesine örneği EK:15 de yer alan yazı ile, haczedilemeyeceğine, üzerinde üçüncü kişiler lehine herhangi bir sınırlı ayni hak tesis edilemeyeceğine, devredilen taşınmazların, belediyece satışı halinde, satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcısı adına tapuda devir işleminin yapılamayacağına, taşınmazın belediye adına tapuya tescil edildiği tarihten itibaren üç yıl içinde satılamadığı takdirde, belediyenin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına resen tescil edileceğine dair şerh konulacaktır.

Belediyeye devredilen taşınmazlar MEOP programında “Belediyelere Satış Amaçlı Devirler” programında izlenecektir.

Devredilen taşınmazlardan gerekli olanlar için belediyece öncelikle imar planları veya imar uygulaması yapılacaktır. Belediyelerce imar planı ve/veya imar uygulaması yapılmadan kadastral parsel üzerinden yapılan satışlarda, taşınmazın imar uygulaması sırasında düzenleme ortaklık paylarına ilave olarak, satışı yapılan arazinin düzenlemeden önceki yüzölçümünün % 20 sinin, satış bedelinden aynı oranda düşülmek kaydıyla eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanları için ayrılabileceğine ve bu amaçla ayrılan alanların bedelsiz ve müstakil parsel şeklinde Hazine adına resen tescil edileceğine dair tapu kütüğüne belediyece şerh koydurulacaktır. Bu hizmetlere ayrılan kısmın % 20 nin altında kalması halinde eksik ayrılan kısma isabet eden bedele, kanuni faiz uygulanarak tahsil edilecektir. Belediyece, taşınmazın kadastral parsel olarak satışı sırasında bu hususa ilişkin örneği EK:16 da yer alan taahhütname alınarak, bir örneği defterdarlık veya malmüdürlüğüne gönderilecektir. Bu husus, defterdarlık veya malmüdürlüklerince uygulama imar planları üzerinden, titizlikle takip edilecektir.

Örneğin, belediye mücavir alan sınırları içinde plansız alanda kalan, üzerinde yapılanma olan 10.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz belediyeye devredilmiş olup, belediye tarafından da imar uygulaması yapılmadan, kadastral parsel üzerinden kullanıcısına satılmıştır. Taşınmazın belediyece tespit edilen m2 rayiç bedeli 2 milyon TL (2 YTL) dir.

Taşınmazın belediye tarafından üçüncü kişiye devri sırasında, tapu kaydına yukarıda belirtilen şerh konulacak; tahsil edilecek satış bedelinin hesaplanmasında, taşınmazın toplam değeri olan 20 milyar TL (20.000 YTL) den, imar uygulaması sonucu Hazine adına tescil edilecek eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanlarının değeri olan % 20 lik kısma ait 4 milyar TL (4.000 YTL) düşülerek, sadece 16 milyar TL (16.000 YTL) tahsil edilecektir. İmar uygulamasında eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanları olarak ayrılacak alanlar, Hazine adına bedelsiz ve müstakil parsel olarak tescil edilecektir.

İmar uygulaması sonucunda eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanları olarak düzenlemeden önceki yüzölçümünün % 20 sinin altında, örneğin % 10 oranında pay ayrılması durumunda; eksik ayrılan % 10 luk kısma isabet eden 2 milyar TL (2.000 YTL), satış tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte alıcısından ayrıca tahsil edilecektir.

4.6- Belediyece Yapılacak Satışlar

Belediyelere devredilen taşınmazlar, belediyelerce öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine doğrudan, bunların satın almak istememesi halinde, genel hükümlere göre rayiç bedel üzerinden satılacaktır. Rayiç bedel, vergi değerinden az olmamak üzere normal alım satım bedeli olup, bu bedel belediyelerce kendi mevzuatına göre tespit edilecektir.

Belediyece yapılacak satışlarda satış bedeli, en az dörtte biri peşin ödenmek üzere, üç yıla kadar taksitlendirilebilecektir. Taksit tutarlarına kanuni faiz oranının yarısı uygulanacaktır. Taksitle satışa esas bedel ile üç yılı aşmamak üzere taksit süresi ve sayısını belirlemeye ilgili belediyeler yetkilidir.

Belediyelerce satış bedelinin tahsili yoluna gidilmeyecek ve satış bedellerinin tamamı, alıcısı tarafından ilgili defterdarlık veya malmüdürlüğü hesabına yatırılacaktır. Hesap numaraları devir aşamasında ilgili belediyeye bildirilecek, belediye tarafından da vatandaşlara duyurulacaktır. Tahsil edilen bu bedeller hiçbir şekilde haczedilemeyecektir.

4.7- Belediyece Satıştan Sonra Gönderilecek Bilgi ve Belgeler

Devredilen taşınmazların belediyece satılması halinde, taşınmaza ve satın alan kişiye, bedele ilişkin bilgiler ile bedelin ödenme şekli, taksitle ödeme halinde taksitlerin sayısını, tutarını gösteren satış sözleşmesi, satış bedelinin yatırıldığını gösteren makbuzun bir örneği, kadastral parsel üzerinden yapılan satışlarda tapu kütüğüne şerh konulduğunu gösteren tapu kaydı veya tapu senedi örneği ile alıcıdan alınan örneği EK:16 da yer alan taahhütname, defterdarlık veya malmüdürlüğüne gönderilecektir.

Devredilen taşınmazlar, belediye adına tapuya tescil edildiği tarihten itibaren üç yıl içerisinde yapı sahipleri ile bunların kanuni ve akdi halefleri tarafından satın alınmaması ya da belediyece genel hükümlere göre değerlendirilememesi halinde belediyenin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına resen tescil edilecektir.

5- 19.07.2003 TARİHİNDEN SONRA HAZİNE TAŞINMAZLARI ÜZERİNDE YAPILAN YAPI VE TESİSLER

4916 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 19.07.2003 tarihinden sonra Hazineye ait taşınmazlar üzerinde yapılan yasal olmayan her türlü yapı ve tesisler, başka bir işleme gerek kalmaksızın Hazineye intikal edecektir. Yapı ve tesisleri yapanlar herhangi bir hak ve tazminat talep edemeyeceklerdir. Muhafazasında yarar görülen yapı ve tesislerin varlığı halinde, tapu idarelerine bildirilmek suretiyle, gerektiğinde cins tashihleri yaptırılacaktır.

Yapılan düzenleme ile 4916 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 19.07.2003 tarihinden sonra Hazine taşınmazları üzerinde kaçak yapılaşmanın önlenmesi yönünde önemli bir yaptırım getirilerek, caydırıcılık sağlanmıştır. Bu hususun ilgililer tarafından titizlikle takip edilmesi gerekmektedir.

6- KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE SATIŞ

Hazineye ait taşınmazlar, konut yapılmak amacıyla rayiç bedel üzerinden konut yapı kooperatiflerine, kooperatif birliklerine veya bu birliklerin oluşturduğu üst birliklere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre, sadece bunlar arasında yapılacak ihale ile satılabilecektir.

Satılan taşınmazın satış amacı dışında kullanılamayacağına, amacı dışında kullanıldığının tespiti halinde, satış bedelinin faizsiz iade edilerek, Hazinece geri alınacağına, yapılacak imar uygulaması sonucunda kamu hizmet alanlarına ayrılan yerlerin, bedelsiz ve müstakil parsel olarak Hazine adına resen tescil edileceğine dair tapu kütüğünün beyanlar hanesine, ilgisine göre örneği EK:5,6 da yer alan yazı ile şerh konulacaktır.

İhaleye katılacakların, ihale konusu taşınmazın tahmini bedelinin dörtte birini bir bankada adlarına açılan hesapta bloke etmeleri ve ayrıca idarece istenilen geçici teminatı yatırmaları şarttır.

Konut yapılmak üzere konut yapı kooperatifleri, kooperatif birlikleri veya bu birliklerin oluşturduğu üst birlikleri arasında yapılacak satışlara ilişkin ihale ilan ve şartnamelerinde yukarıda belirtilen hususlar ayrıntılı olarak yer alacaktır. Satışlara ilişkin talepler, 276 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği ile valiliklere (defterdarlık) devredilen yetki çerçevesinde değerlendirilecektir. Devredilen yetki sadece satışa çıkarmaya ilişkin olup, ihale kararlarının onaylanmasında 2886 sayılı Devlet İhale Kanunundaki parasal sınırlara uyulacaktır.

6.1- Plansız alanda kalan taşınmazlar ile imar planlarında konut dışı amaçlara ayrılmış yerlerin satışı

Plansız alanda kalan taşınmazlar ile imar planlarında konut dışı amaçlara ayrılmış yerlerin konut yapı kooperatiflerine, kooperatif birliklerine veya bu birliklerin oluşturduğu üst birliklere satışında, aşağıda yer alan esaslara göre hareket edilecektir.

a) Taşınmazlar konut yapılmak amacıyla satılacağı için taşınmazın, o bölgede bulunan ve imar planında konut alanı olarak belirlenmiş emsalleri dikkate alınmak suretiyle, değeri tespit edilecektir.

b) Satışı yapılan taşınmazların, yapılacak imar uygulaması sonucunda kamu hizmetlerine ayrılması halinde, kamu hizmetine ayrılan yerler bedelsiz ve müstakil parsel olarak Hazine adına tescil edilecektir.

c) Satış sonrasında taşınmazı satın alan konut yapı kooperatifleri, kooperatif birlikleri veya bu birliklerin oluşturduğu üst birlikler ile Hazine arasında çıkması muhtemel hukuki sorunların asgari düzeye çekilmesini teminen;

- İstekliler, ihaleye katılabilmek için, örneği EK:17 de yer alan Taşınmaz Satış Şartnamesini imzalayarak idareye teslim edeceklerdir.

- Üzerinde ihale kalan alıcıdan örneği EK:18 de yer alan taahhütname alınacaktır.

- 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 32 nci maddesine göre ihale kararının alıcıya tebliğini izleyen günden itibaren 15 gün içinde, örneği EK:19 da yer alan Satış Sözleşmesi düzenlenecektir.

7 - SİT ALANLARINDA KALAN TAŞINMAZLAR

21.07.1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca, sit alanı ilan edilmiş ve onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilmiş arsa ve arazilerin, Hazineye ait taşınmazlarla değiştirilmesi işlemlerinde, taşınmaz maliklerinin kabul etmeleri halinde, Hazineye ait taşınmazların satış işlemlerinde ödeme aracı olarak kabul edilmek üzere, taşınmazın bedelini gösteren bir belge verilir.

Belgenin işleme tabi tutulacağı tarihteki bedeli, belgede yazılı bedele kıymet takdir tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanmak suretiyle tespit edilir.

Ancak; 3573 sayılı Kanun hükümleri gereğince Devletçe dağıtımı yapılan taşınmazlardan sit alanı olarak belirlenmiş taşınmazların ilk malikleri ile mirasçılarına, tapu kayıtlarında halen 3573 sayılı Kanun kapsamında kaldığına dair şerh bulunan taşınmazları satın alanlara ve 383 sayılı KHK hükümleri gereğince Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilen özel çevre koruma bölgelerindeki 1. derece doğal sit alanı olarak belirlenmiş taşınmazların maliklerine belge düzenlenemez.

Buna göre;

a) 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planında kesin inşaat yasağı getirilen I. ve II. derece arkeolojik ve I. derece doğal sit alanında taşınmazı bulunan maliklerin istemeleri halinde, Bakanlığımızca düzenlenen ve taşınmazın bedelini gösteren örneği EK:20 de yer alan belge verilecektir.

03.07.2003 tarihli ve 4916 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 19.07.2003 tarihinden önce Kültür ve Turizm Bakanlığınca takas programına alınan, ancak belge düzenlenmemiş taşınmazlar için 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planı yapılmadan belge düzenlenemeyecektir.

b) I. derece doğal ve I. ve II. derece arkeolojik sit alanında kalan taşınmazlardan 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planlarında kesin inşaat yasağı getirilmemiş olanlar için belge düzenlenmeyecektir.

c) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanlarında kalan taşınmazlardan; imar planında meydan, yol, park, yeşil alan, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış olanların ilgili belediyelerce, sair kamu kurum ve kuruluşlarının bakım ve onarımı ile görevli oldukları veya kullandıkları taşınmazların ise ilgili kurum ve kuruluşlarca kamulaştırılması gerektiğinden, bu taşınmazlar için belge düzenlenmeyecektir. Benzer şekilde, kıyıda kalan taşınmazlar için de belge düzenlenmeyecek ve trampa yapılmayacaktır.

d) Hazineye ait taşınmazların satış ihalelerine katılan ve adına geçici satış ihalesi yapılan belge sahipleri, bu belgeyi ihale bedelinin ödenmesinde, ödeme aracı olarak kullanabileceklerdir.

e) Kültür ve Turizm Bakanlığınca takas programına alınarak belgeleri Bakanlığımıza gönderilen taşınmazlar için 2886 sayılı Kanunun 9 ve 13 üncü maddelerine göre kıymet takdiri yapılacaktır. Kıymet takdirinde, taşınmazın sit alanı ilan edilmemiş hali dikkate alınacaktır.

f) Düzenlenen bu belgeler, satış gelirleri özel ödenek kaydedilen taşınmazlar için ödeme aracı olarak kullanılamayacaktır. Bu taşınmazların satış ihalelerine ilişkin şartname ve ilanlarında, bu belgelerin ödeme aracı olarak kullanılamayacağı belirtilecektir.

g) Satışı yapılan taşınmazın bedelinin belge ile ödenmek istenmesi halinde, ihale bedeline bakılmaksızın geçici ihale kararı onay için Bakanlığa gönderilecektir.

h) Sertifika düzenlendikten sonra taşınmazın mülkiyetinin devredilmesi halinde, verilen sertifika iptal edilecek ve yeni malike sertifika düzenlenmeyecektir.

8- DİĞER HÜKÜMLER

a) Hazineye ait taşınmazların değerlendirilmesi işlemlerinde, ilgili kurumlardan çok sayıda bilgi ve belge istenilmektedir. Uygulamada, bu bilgi ve belgelerin temini uzun süre almakta ve beklenen verim alınamamaktadır. Ayrıca, talep edilen bu bilgi ve belgeleri mevzuatı gereğince sonuçlandırması gereken bazı kuruluşlar ücret, bedel ve gider karşılığı talep etmektedirler.

Hazineye ait taşınmazların değerlendirilmesi ile ilgili işlemlerde, Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatı tarafından istenilen bilgi ve belgelerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca öncelikle gönderilmesi, görüş yazılarının en geç iki ay içinde cevaplandırılması gerekmektedir. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde olumlu görüş verilmiş sayılacaktır. Bu hususun, ilgili idarelere yazılacak talep yazılarında belirtilmesi gerekmektedir.

b) Değerlendirilmesi öngörülen taşınmazlara ilişkin ifraz, tevhit, tescil ve tespit işlemleri imar mevzuatındaki kısıtlamalara tâbi olmaksızın ve ilgili idarelerce herhangi bir ücret, bedel ve gider karşılığı talep edilmeksizin talebi izleyen iki ay içinde yerine getirilecektir. Bu hususlar ilgili idarelere yazılacak talep yazılarında belirtilecektir.

c) İhale komisyonları, gerektiğinde basın ve yayın organlarının satış işlemlerini izlemesi de dahil olmak üzere, ihalenin rekabet ve açıklık ilkelerine uygun şekilde yapılmasını sağlayan her türlü tedbiri alacaktır. Onaylanan ihale kararları, kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla internet aracılığı ile ayrıca yayınlanacaktır.

d) Hazineye ait taşınmazların satış ve devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi, resim ve harçtan müstesnadır. Satışı yapılan taşınmazlar, satış tarihini takip eden yıldan itibaren beş yıl süre ile emlak vergisine tabi tutulmaz.

e) Hazineye ait taşınmazların satışında, kiraya verilmesinde veya üzerinde sınırlı aynî hak tesisinde; 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kanuna tâbi olmaksızın, 28.7.1981 tarihli ve 2499 sayılı Kanuna tâbi ekspertiz şirketlerine ve Bakanlığımız merkez denetim elemanlarına rayiç bedel tespit ettirilebilecektir. Bu yolla tespit edilen bedel, emlak vergisi esas değere bakılmaksızın tahmin edilen bedel olarak dikkate alınacak ayrıca kıymet takdir komisyon kararı alınmayacaktır. Ayrıca, ilan, reklam veya pazarlama gibi konularda hizmet satın alınabilecektir. Bu talepler Bakanlık tarafından değerlendirilerek, sonuçlandırılacaktır.

f) Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin kiralanması, satışı, üzerinde sınırlı ayni hak tesisi veya ön izin verilmesi ihalelerinde yapılacak işin niteliği dikkate alınarak tahmini bedelin % 3 ünden az olmamak üzere, % 30 una kadar idarece belirlenecek oranda geçici teminat alınabilecektir.

g) 4706 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanacaktır.

h) MEOP uygulama programlarındaki bilgi girişleri 2003/9 nolu Milli Emlak Genelgesinin 9. maddesinde belirtildiği şekilde titizlikle takip edilecektir.

9-YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENELGE ve TEBLİĞLER

a)-11.02.1989 tarihli ve 150 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliğinin “F- Tapu Kaydında “Fazlası Hazineye Aittir” Şerhi Bulunan Taşınmaz Mallardaki Hazineye Ait Kısmın Satışı”, “G- Hissedarları Tarafından Satışı İstenen Taşınmaz Malların Satışı”, “İ- Taksitlendirme ve Ödeme Konusunda Süre Uzatımı Talebinde Bulunulmaması” bölümleri,

b)-26.08.2003 tarihli ve 269 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği,

c)-21.11.2003 tarihli ve 2003/10 sayılı Genelge,

d)-15/6/2004 tarihli ve 2004/7 sayılı Genelge,

Yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğ olunur.

 

İlgili ekler 26.11.2004 sayılı Resmi Gazete’ de mevcuttur!