Gümrük Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ  
Resmi Gazete: 19.02.2000 Cuma Sayı: 23969 (Asıl) 
Gümrük Müşteşarlığından:

Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşleri) 
Seri No: 2


            Amaç ve Kapsam
            Madde 1- Bu Tebliğ, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 42, 44, 45 ve 237 nci maddeleri uyarınca özet beyan ve özet beyan eksiklik/fazlalıklarının takibine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.

            Tanımlar
            Madde 2- Özet beyan, konişmentolara göre gemide tutulan yük defteri ve yük beyannameleridir.

            Boşaltma listelerinde kayıtlı olduğu halde özet beyanda kaydına rastlanmayan eşya özet beyan fazlasıdır.

            Boşaltma listelerinde kayıtlı olmadığı halde özet beyanda kayıtlı bulunan eşya da özet beyan eksiğidir.

            Dökme eşya; Ambalajlanmamış ve genellikle yükleme ve boşaltması mekanik vasıta ve tesis gerektiren her nevi sıvı ve katı maddelerdir. (Maden cevheri, mineraller, hurda demir, kömür, hububat, hayvan yemi, küspe, çimento, kilinker, ponzo, sun'i gübre, mucur ve benzeri) Dökme olmayan eşya; Demir çelik mamulü ve yarı mamulleri; saç levha, kangal demir, profil, kütük demir, inşaat demiri, firkete demir, her türlü boru, rulo saç, pik demir ve benzeridir.

            Dökme olmayan eşya arasında sayılan eşya, üzerinde içindeki eşyanın ebatlarını, miktarını belirten orijinal ambalajında ise ya da fabrikada ambalajlandığına dair damgalar taşıyorsa veya özet beyanında boy, en, kalınlık, beher bağdaki sayısı belirtiliyorsa resmi belgelerinde dökme eşya olarak beyan edilse dahi dökme eşya olarak kabul edilmeyerek özet beyanlarında kayıtlı ağırlıkları değil kap, rulo, adet veya bağ adedi esas alınmak suretiyle; aksi takdirde özet beyanlarında kayıtlı ağırlıkları esas alınarak işlem yapılması gerekmektedir.

            Bölünmüş Özet Beyanlar
            Madde 3- Bir özet beyan kapsamının aynı liman içinde birden fazla yetkili gümrüğün emrindeki geçici depolama yerlerine boşaltılması halinde özet beyanın verildiği gümrük idaresince diğer gümrük idarelerine çıkarılan eşya için bölünmüş özet beyan verilir ve özet beyan kayıtları ilk gümrük idaresince bu özet beyanlara dayanılarak kapatılır.

            Bu takdirde bölünmüş özet beyanlara ait noksan ve fazlalıkların kovuşturulması bu özet beyanı alan gümrük idaresince yapılır.

            Gemiden gemiye yapılan aktarmalar da bu hükme tabidir.

            Lash sistemi ile çalışan gemilerin Marmara, Çanakkale limanlarına boşaltacağı ve oralardan alacağı yükü için de aynı usul uygulanır.

            Düzeltilmiş Olarak Verilen Özet Beyanlar
            Madde 4- Özet beyanların üzerlerinde silinti ve kazıntı bulunmaması ve düzeltmelerin de çıkış acentasının resmi mühür ve imzasıyla onaylanmış olması gerekir.

            Üzerlerinde kazıntı veya silinti bulunan ya da yapılan düzeltmeleri onaysız olan özet beyanlar, konişmentolarla karşılaştırıldıktan sonra kabul edilir.

            Yapılan karşılaştırmada bir aykırılık görüldüğü takdirde, özet beyan kayıtları konişmento kayıtlarına göre gümrük idarelerince re'sen düzeltilir ve altı resmi mühür ve imza ile onaylanır.

            Özet Beyanın Gümrüğe Verilmesinden Sonra Yapılacak Düzeltmeler
            Madde 5- Gümrüğe verilen özet beyanlar üzerinde düzeltme yapılması gerektiği takdirde ilgili kaptan veya acenta tarafından gümrük idaresine başvurulur.

            Gümrük idaresince yapılan inceleme sonucunda şüpheli bir hale rastlanmadığı takdirde gerekli düzeltme yapılır.

            Kap adedi, eşya cinsi hakkında yapılacak düzeltmeler için bu madde hükmü uygulanmaz. Bunlar hakkında 20.01.2000 tarih ve 23939 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 869 uncu maddesi uyarınca işlem yapılır.

            Özet Beyanların Tescili
            Madde 6- Gümrük idarelerince kabul olunan özet beyanlar Gümrük Yönetmeliğinin 125 inci maddesinde bahsi geçen defterin ilgili eşyaya ilişkin bölümüne kayıt ve tescil olunur. Bu özet beyan, üzerinde kayıt sıra numarasıyla tarihi ve saati gösterilerek görevli memur tarafından imza edilerek onaylanır.

            Boş gelen veya geldiği limana çıkarılacak eşyası olmayan gemilerle Türk ve yabancı donanmaya mensup gemilerin kaptan veya komutanlarının verecekleri yazılı bildirimler de ayrı bir deftere sıra ile kaydolunur.

            Özet Beyan Eksik/Fazlalıkları İle İlgili Olarak Yapılacak İşlemler
            Madde 7- Özet beyan veya özet beyan olarak kabul edilen ticari ya da resmi belgelerin tescilden sonra boşaltma listeleriyle karşılaştırılmasına geçilir.

            Yapılan karşılaştırma neticesinde, özet beyanda kaydı olduğu halde, boşaltma listelerinde ve aynı zamanda kargo raporlarında kayıtlı olmayan özet beyan eksiği eşya veya boşaltma listelerinde kayıtlı olduğu halde özet beyanda kaydına rastlanmayan özet beyan fazlası eşya, noksanlığın veya fazlalığın tespit edildiğini gösterir ve kaptan veya acenta memuru, işletme idaresi ve karşılaştırmayı yapan memurlar tarafından imzalanacak tutanağın tanzimini müteakip aynı tarihte ilgili deftere kaydolunur.

            Durum, aynı tarihte Gümrük Yönetmeliği ekinde yer alan örneğine uygun bir yazı ile acentası bulunan hallerde bunlara, bulunmayan hallerde ise, taşıt araçları sahipleri veya kaptanlarına bildirilir.

            Özet beyan fazlası olarak kovuşturulan eşya için özet beyan itibariyle, özet beyan noksanı olarak kovuşturulan eşya için de konişmento itibariyle ayrı birer dosya açılır ve kovuşturmalara ait bütün yazışmaların birer örnekleri ile verilecek kararların asılları veya örnekleri bu dosyalarda muhafaza edilir.

            Cezai İşlem
            Madde 8- Eksikliğin veya fazlalığın tespit edildiğini gösterir tutanağın imzalandığı tarihte yapılan bildiri üzerine 6 ay içinde ilgililer tarafından bu eksiklik veya fazlalığın neden kaynaklandığının ilgili mercilerden alınan ve eşyanın yüklendiği limandaki en büyük mülki idare amirince veya Ticaret ve Sanayi Odalarınca veya liman başkanlığınca onaylanmış belgelerle ispat edilmediği takdirde Gümrük Kanununun 237 nci maddesi uyarınca cezai işleme başlanır.

            Ceza kararları, bu Tebliğe ekli Birim Miktar Üzerinden Hesaplanacak Özet Beyan Eksikliğine/Fazlalığına İlişkin Tablo'ya uygun olarak düzenlenir.

            Ceza miktarları ise, Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin 2 nci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla eksikliğin tespit edilip tutanağın imzalandığı ve aynı gün deftere kaydedildiği tarihte yürürlükte bulunan Gümrük Giriş Tarife Cetveli'ndeki 474 Kanuni Vergi Haddi Sütununda yer alan oran dikkate alınarak hesaplanır.

            Eşyanın kıymeti üzerinden vergiye tabi olması halinde gümrük vergisinin mutlaka CIF bedel (FOB+Navlun+Sigorta+Diğer Giderler) üzerinden hesaplanması,

            Sigorta poliçesi bulunan eşyada, hiçbir surette CF bedel üzerinden %3 emsal sigorta bedelinin hesap edilmeyerek, noksan veya fazla çıkan eşyanın sigorta poliçesindeki miktar üzerinden oranlanmak suretiyle CF bedeline ilave edilmesi,

            gerekir.

            Diğer taraftan; düzenlenecek ceza kararına ilişkin dosyalarda aşağıdaki belgeler ile herhangi bir itiraz yapılmış olması halinde buna ilişkin belgelerin bulunması zorunludur.

            a) Eksik veya fazlalığa konu eşyanın konşimentosu veya yük senedi ile varsa beyanname örnekleri,

            b) Eksiklik veya fazlalığa ilişkin tutanak,

            c) Takibata geçildiğine dair gümrük idaresinin yükümlüye muhatap yazısı ve tebliğ zarfı (yazının elden teslim edilmesi durumunda; tebellüğ edenin adı, ünvanı, imzası ve tebliğ tarihi),

            d) Yükümlü tarafından ek süre istenilmesi veya takibatın kaldırılmasının talep edilmesi durumunda; bu taleplere ilişkin dilekçeler (posta kanalıyla müracaat edilmesi halinde, dilekçelerin içinde bulunduğu zarfların) ve ilgili gümrük idaresinin takibatın devam ettiğini veya ek süre verildiğini bildirir yazısı ve tebliğ zarfı,

            e) Gümrük Müdürlüğünün ilgili servisi tarafından makama yazılan ve ceza miktarının belirlenmesi için muayene servisine havale edilen yazı,

            f) Ceza tahakkukunun yapılması sırasında hesaplamaya yardımcı bilgi ve belgeler (eşyanın faturası, eksik-fazlalık kısmının fatura değeri, günlük kur, eşyanın gümrük giriş tarife pozisyonu ve vergi oranı) ile tahakkukun nasıl yapıldığını gösterir ayrıntılı liste,

            g) Ceza kararı,

            h) Ceza kararının mükellefine gönderilme yazısı ile tebliğ zarfı,

            ı) İtiraz dilekçesi.

            Eşyaya İlişkin İşlemler
            Madde 9-a) Dökme olarak gelen ve taşıt üstü gümrük işlemine tabi tutulan eşyada %3'ü aşan özet beyan fazlası için Gümrük Kanununun 237 nci maddesi uyarınca başlatılan takibat devam ederken ithalatçı firma tarafından fazla çıkan eşyanın teslim edilmesinin istenilmesi halinde aynı Kanunun 234 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendi uyarınca ithalatçı hakkında işlem tesis edilmesi ve bundan sonra eşyanın sahibine teslim edilmesi gerekir.

            Yapılan takibat sonucunda bu fazlalığın nereden kaynaklandığının ispat edilememesi halinde ise, Gümrük Kanununun 237 nci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca acenta, taşıt araçları sahipleri veya kaptanlardan anılan maddenin 1 inci fıkrasına göre hesaplanacak gümrük vergileri kadar para cezası alınır.

            b) %3'ü aşmayan eksiklik ve fazlalıklar için takibat yapılmaz. Ancak dökme olarak gelen ve taşıt üstü gümrük işlemine tabi tutulan eşyada tespit edilen özet beyan fazlası için Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin 1 fıkrasının (b) bendi uyarınca işlem yapılır.

            c) Dökme olmayan eşyada meydana gelen özet beyan fazlası eşya müsadere edilir. Ayrıca eşyanın CIF kıymeti kadar para cezası alınır.

            d) Cezanın hesaplanmasında esas olarak alınan Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin "474 Kanuni Gümrük Vergi Haddi" sütununda gümrük vergisinden muaf olarak gösterilen eşyada meydana gelen özet beyan eksik ve fazlalığında Gümrük Kanununun 237 nci maddesi uyarınca bir ceza tahsil edilmesi mümkün bulunmadığından, Kanunun 241 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca işlem yapılır.

            e) Kap sayısı noksan olmamakla birlikte içlerinde noksanlık tespit edildiğinde, söz konusu eşya vergiye tabi ise Gümrük Kanununun 237 nci madde hükümlerine göre cezai işlem yapılır.

           Madde 10- Bu Tebliğ 05.02.2000 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

           Madde 11- Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
 
 
 
BİRİM MİKTAR ÜZERİNDEN HESAPLANACAK ÖZET BEYAN
EKSİKLİĞİNE/FAZLALIĞINA İLİŞKİN TABLO

GÜMRÜK İDARESİ:

FİRMA :
ÖZET BEYAN NO/TARİHİ :
EŞYA (Ticari İsmi) :
GTİP :
PARA CEZASI KARARININ TARİHİ VE SAYISI :
MANİFESTO EKSİKLİĞİNE/FAZLALIĞINA AİT TUTANAĞIN TARİHİ :
     1- TUTANAK TARİHİNDEKİ DÖVİZ SATIŞ KURU (Merkez Bankası):
     2- TOPLAM MAL MİKTARI :
                                                                          DÖVİZ                             TL.
     3- FATURA BEDELİ (Tut. Tar. İtibariyle) :
     4- NAVLUN BEDELİ (Tut. Tar. İtibariyle) :
     5- SİGORTA BEDELİ (Tut. Tar. İtibariyle):
     6- DİĞER GİDERLER (Tut. Tar. İtibariyle):
     7- TOP. CIF KIYMET (TL.) (3+4+5+6) :

     8- BİRİM MAL BEDELİ (TL.) (TOP. CIF/TOP.MAL.MİK.) (7/2) :

     9- ÖZET BEYAN EKSİKLİĞİ/FAZLALIĞININ MİKTARI :

     10- EKS./FZL. CIF KIY. (BİRİM MAL BED. x EKS./FZL. MİK.) (8x9):

     11- KANUNİ VERGİ HADDİ (474 Kanuni Vergi Haddi Sütunu):

     EKSİK FAZLA ÇIKAN MALA KARŞILIK GELEN GÜMRÜK VERGİSİNİN HESAPLANMASI

     12- EKS./FZL., ÇIKAN KISMIN CIF KIYMETİ x GÜMRÜK VERGİSİ ORANI (10x11):

     13- GÜMRÜK VERGİSİ (CEZA MİKTARI) :

HAZIRLAYAN                     TASDİK EDEN                          TASDİK EDEN

Muayene Memuru                  Gümrük Müdürü                               Başmüdür

            23/03/2000 tarihli ve 23998 sayılı Resmi Gazetede Devlet Bakanlığının 10/03/2000 tarihli ve B.02.1.GÜM.0.06.00.07.193-669/007856 sayılı yazısı gereğince düzeltilmiştir.