gümrük mevzuatı                      
Resmi Gazete: 01.02.1997 Cumartesi Sayı: 22895 (Asıl)  Düstur Tertip: 5 Cilt: 34 Sahife:
 Gümrük Müşteşarlığından:   
Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar)
Sıra No: 5
 
            Bu Tebliğ' in amacı, Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasında bir ortaklık yaratan Ankara Anlaşması' na ekli Karma Protokol' ün 1 nci Kısmının 6 sayılı Ek' i hükümlerinin uygulanması amacıyla "Türkiye menşeli ürünler" kavramının tanımına ilişkin olarak 4/72 ve 1/75 sayılı Ortaklık Konseyi Kararları ile yapılan düzenlemelerin uygulanması esnasında dikkate alınacak hususlara açıklık getirmektir. 

            I. Katma Protokol' ün 31, 32 ve 35 nci maddeleri hükümlerine göre, tarım ürünleri ile Ortak Tarım Politikası' nın uygulama alanına konulması sonucu olarak Topluluğa ithali özel bir düzene bağlı ürünlerin 6 sayılı Ek' te öngörülen tercihli rejimden ancak anılan Protokol' ün 2 ve 3 ncü maddelerinde belirtilen koşullara uymaları halinde yararlanabilecekleri hüküm altına alınmıştır. 

            Tamamen Türkiye' de elde edilmeleri şartı aranan bazı ürünler dışında, yukarıdaki fıkrada belirtilen ürünlerin tercihli rejimden yararlanmaları, ayrıca bunların Türkiye menşeli olmaları koşuluna bağlanmış bulunmaktadır. 

            Ancak, bahsi geçen ürünlerin Türkiye' den Topluluğa ihracında Topluluk menşeli ürün Türk menşeli ürün ile aynı statüye sahip bulunmaktadır. Buna göre, Katma Protokol' ün 6 sayılı Ek' inin 1 nci kısmının uygulanması amacıyla, aşağıdaki ürünler "Türkiye ve Avrupa Topluluğu menşeli ürünler" sayılmışlardır.: 

            a) Türkiye veya Topluluk' ta hasat edilen bitkisel ürünler,

            b) Türkiye veya Topluluk' ta doğan ve yetişen canlı hayvanlar;

            c) Türkiye veya Topluluk' ta yetişen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler;

            d) Türkiye veya Topluluk' ta yapılan kara avı ve balık avı ürünleri;

            e) Türkiye veya Topluluk gemilerince denizden çıkarılan deniz ürünleri;

            f) İmallerinde, Türkiye veya Topluluk dışında elde edilmiş ürünlerin ancak tali olarak kullanılmış olmaları koşuluyla (a) ila (e) fıkralarında belirtilen ürünlerin işlem veya işçiliğe tabi tutulması suretiyle elde edilen eşya. 

            II. 4/72 ve 1/75 sayılı Ortaklık Konseyi Kararları' nın yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde uygulanmasında aşağıda yer alan hususlara riayet edilmesi gerekmektedir. 

            1- "Türkiye' de" deyimi, Türk kara suları ile 4 üncü fıkrada belirtilen bütün koşullar saklı kalmak kaydıyla "fabrika gemiler" de dahil olmak üzere, üzerlerinde balık avı ürünlerinin işlem veya işçiliğe tabi tutulabildiği açık denizde faaliyet gösteren gemileri de kapsar. 

            2- Bir eşyanın Türkiye menşeli olup olmadığının tespiti sırasında, bu eşyanın elde edilmesi için kullanılan enerji ve yakıt, tesis ve ekipman, makina ve aletlerin üçüncü ülke menşeli olup olmadıklarına bakılmaz. 

            3- Tarım ürünlerinin menşeinin tespitinde ambalajlar dikkate alınmaz. 

            4- "Türk gemileri" deyiminden aşağıda belirtilen şartların tamamını taşıyan gemiler anlaşılır: 

            a) Türkiye' de tescil veya kayıtlı olanlar;

            b) Türk bayrağı çekili olarak seyredenler;

            c) Mülkiyetinin en az yarısı Türk uyruklulara veya merkezi Türkiye' de bulunan, idareci veya idarecileri, idare veya denetleme heyeti başkanı, bu heyetler üyelerinin çoğunluğu Türk uyruklu olan ve şahıs şirketleri ile sınırlı sorumlu şirketler söz konusu olduğunda ayrıca sermayesinin en az yarısı Türk kamu kuruluşları veya Türk uyrukluların şirketlerine ait gemiler; 

            d) Kumanda heyeti tamamen Türk uyruklulardan meydana gelenler ve 

            e) Mürettebatı en az %75 oranında Türk uyruklu olanlar. 

            5- I nci maddenin (a) ila (e) fıkralarında belirtilen ürünlerde kullanılan ve miktar olarak %10' unu geçmeyen Türkiye veya Topluluk dışında elde edilmiş ürün "tali" olarak kullanılmış sayılır.

            III. Bu çerçevede, Türkiye' den Avrupa Topluluğu' na yapılan balık konservesi ihracatında karşılaşılan sorunlara çözüm getirilmesi amacıyla, A.TR Dolaşım Belgelerinin Ticaret ve Sanayi Odalarınca düzenlenmesi ve gümrük idarelerine vize edilmesi esnasında A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği' nin ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, aşağıdaki şekilde işlem yapılması uygun görülmüştür: 

            1- İhracatçılar, A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği' nin 5(f) maddesi gereğince eşyanın Türkiye menşeli olduğuna dair tevsik edici bilgi ve belgeler kapsamında aşağıda belirtilen belgeleri de Odalara vermekle yükümlüdürler: 

            a) İhracata konu eşyanın bünyesinde daha evvelce Avrupa Topluluğu' ndan veya diğer ülkelerden ithal edilmiş olan balıkları kullanılması halinde, söz konusu ithalata ait diğer gümrük beyannamelerinin gümrükçe tasdikli birer örneği; 

            b) A.TR Dolaşım Belgesi ibrazı suretiyle yapılan ithalat işlemlerine ait A.TR Dolaşım Belgelerinin birer örneği; 

            c) İhraç konusu eşyanın bünyesinde kullanılan balıklara ait alış faturalarının birer örneği; 

            d) İhraç konusu eşyanın bünyesinde kullanılan balıkların fabrikada muhafazası esnasında söz konusu balığın Türkiye/Avrupa Topluluğu menşeli veya üçüncü ülke menşeli olduğuna dair ayrı bölümlerde tutulması gerektiğinden, bu bölümlere eşya giriş ve çıkış kayıtlarının bölüm numaraları ile birlikte işlendiği defterlerin ilgili sayfalarının birer örneği. 

            İlgili Odalar, A.TR Dolaşım Belgelerinin tanzimi esnasında yukarıda belirtilen belgeleri ihracata ait diğer belgelerle birlikte inceleyerek gerekli işlemleri tamamlarlar. 
Sözkonusu belgeler, düzenlenen A.TR Dolaşım Belgelerinin Odada kalacak nüshası eki olarak muhafaza edilerek izlenir. 

            2- A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği' nin 7 nci maddesi gereğince vize edilmek üzere gümrük idarelerine ibraz edilecek A.TR Dolaşım Belgelerine III/1 nci maddede sayılan belgelerin de eklenmesi zorunludur. 

            Aynı şekilde, gümrük idareleri fiili ihracatın gerçekleşmesinden sonra kendilerinde alıkonulan A.TR Dolaşım Belgesi nüshası ekinde, söz konusu belgeleri muhafaza ederek izlerler. 

            3- Avrupa Topluluğu' na yapılacak balık konservesi ihracatlarında düzenlenecek A.TR Dolaşım Belgelerinin işbu Tebliğ' de yer alan esaslara uygunluğunun tespiti amacıyla ilgili Ticaret ve Sanayi Odaları ve firmaların her türlü defter ve belgeleri uygun görülecek zamanlarda Gümrük Müsteşarlığı' nca incelenebilir. 

            IV. Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğr girer. 

            Tebliğ olunur.