Gümrük Mevzuatı

                     

Resmi Gazete: 16.03.2004 Çarşamba Sayı: 25404 (Asıl) 

Maliye Bakanlığından:  

 

İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
(İhracat: 2004/1)

 

Madde 1- 14/1/2000 tarihli ve 23933 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan  İhracat 2000/1 sayılı İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ve Döviz  Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında  Tebliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

"Madde 5- Aşağıda yazılı işlemler ve bu işlemler sebebiyle düzenlenen  kağıtlara (gümrük idarelerine verilen beyannameler dahil); ihracata ilişkin  olduğunun tevsiki halinde işlem yapan kuruluşlarca re'sen vergi, resim ve harç  istisnası uygulanır.

 

Bu işlemler ve kağıtlar;

 

a) ihracat karşılığı yapılacak ödemeler (Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu  çerçevesinde yapılan ödemelere ilişkin taahhütnameler ve temliknameler, Katma  Değer Vergisi iadesi ile bu iadenin mükellefin veya mükellefe ihraç edilen  malı teslim edenlerin vergi ve Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçları ile  genel ve katma bütçeli idarelere olan borçlarına mahsubu dahil),

 

b) İhracattan doğan alacağın ihracatçı tarafından temliki,

 

c) İhracat bağlantıları için düzenlenecek anlaşmalar,

 

d) Transit ticarete konu malın satın alınması ve satılması,

 

e) Tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımı,

 

f) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 131 inci maddesine istinaden ithalat  vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi ambalaj  maddeleri ithali,

 

g) Dahilde İşleme İzni kapsamında yapılan ithalat,

 

h) Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi almak  amacıyla proje formu ekinde verilecek taahhütnameler,

 

i) Yurt dışı ve uluslararası yurt içi ihaleler ile yap işlet modeli  çerçevesinde yapılacak yatırım projeleri ile ilgili işlemler ve bu konuda  düzenlenen kağıtlar ile sözleşme safhasından önceki diğer işlem ve kağıtlar  (Bu işlem ve kağıtlara ihale kararlarının tevsiki kaydıyla re'sen istisna  tatbik edilir.)

 

Madde 2- Aynı Tebliğin 6 ncı maddesinin (B) bendi aşağıdaki şekilde  değiştirilmiştir.

 

"a) Yatırım programında yer alan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye  çıkarılanların (Yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine  açık olmak üzere) ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin  yapımını üstlenen firmaların,

 

1- Yerli firma olması halinde, uluslararası ihalelerde tamamı üzerinden,  yabancı para ile finanse edilenlerde ise yabancı paraya isabet eden oranda  imalatçı firmalar tarafından üretilerek bu firmalara yapılan satış ve  teslimleri,

 

2- Yabancı firma olması halinde, yabancı firmanın bu işte kullanacağı  malları üreten imalatçı firmaların yapacakları satış ve teslimleri,

 

3- Yerli ve yabancı firmaların ortaklığı şeklinde olması halinde, yerli  firmaya kendi faaliyeti oranında, yabancı firmaya ise bu bendin (2) numaralı  alt bendi çerçevesinde imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve  teslimleri,

 

4- Yukarıda belirtilen bentler çerçevesinde proje sahibi kamu kurumları  ile bu projeleri üstlenen firmalara yapılacak teknik müşavirlik, mühendislik  vb. hizmet satışları,

 

 

 

b) 1- Savunma Sanayi Müsteşarlığınca onaylanan savunma sanayi projelerini  üstlenmiş imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri,

 

2- Savunma Sanayi Müsteşarlığınca savunma sanayi açısından önem arzettiği  belirtilen savunma araç ve gereçlerini üreten imalatçı firmaların, ülkenin  savunması ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına üreterek yapacakları satış ve  teslimleri,

 

3- Bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen firmalara,  imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri,

 

c) 1- Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarını  üreterek Yatırım Teşvik Belgesi sahibi yatırımcılara teslim eden imalatçı  firmaların yapacakları satış ve teslimleri,

 

2- İmalatçı firmaların, Müsteşarlıkça yayımlanan Tebliğ eki yatırım  malları listesinde belirtilen malları üreterek yapacakları satış ve  teslimleri,

 

3- İmalatçı firmaların, Yatırımlarda Devlet Yardımları Mevzuatı  çerçevesinde CKD ithal edebilecek firmalara ithal edebilecekleri bu aksam ve  parçaları üreterek yapacakları satış ve teslimleri,

 

d) Yap-İşlet Modeli çerçevesinde yapılacak yatırım projelerini üstlenen  yerli firmaların yapacakları hizmet ve faaliyetleri,

 

e) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan yatırım  malı ve sınai mamullerin ihalesini kazanan imalatçı firmaların üreterek  yapacakları satış ve teslimleri,

 

f) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan uluslararası taşımalar ve bu  kurum ve kuruluşlar tarafından uluslararası ihaleye çıkarılmış yurt içi  taşımaları yüklenen yerli firmaların bu faaliyetler,

 

g) Uluslararası taşımacılıktan kazanılan navlun bedellerinin yurda  getirildiğinin Döviz Alım Belgesi ile tevsiki kaydıyla kara, deniz veya hava  ulaştırma hizmet ve faaliyetleri,

 

h) Yurt dışı müteahhitlik müşavirlik, yazılım ve mühendislik hizmetleri  gibi döviz kazandırıcı hizmet projeleri,

 

i) Uluslararası ikili veya çok taraflı anlaşma hükümlerine göre yurt  içinde bulunan yabancı kuruluşların yurt dışından getirme imkanına sahip  bulundukları sınai mamulleri teslim eden imalatçı firmalar ile uluslararası  kuruluşlar, yabancı ülke temsilcilikleri ve kuruluşlarına ait tesislerin  yapımını ve onarımını üstlenen müteahhit firmaların faaliyet ve teslimleri,

 

j) Uluslararası ikili veya çok taraflı anlaşma hükümleri çerçevesindeki  tesislerin yapımını ve onarımını üstlenen müteahhit firmaların faaliyet ve  teslimleri (25/01/1988 tarihli ve 19705 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2  sayılı T.C. ile A.B.D. Hükümetleri Arasındaki İkili Anlaşmalar Kapsamına Giren  İnşaat Faaliyetlerine Ait Esas ve Usuller Tebliği kapsamında belirtilenlerin  dışında kalan tesisler),

 

k) İmalatçı firmalar tarafından üretilerek gümrük hattı dışı eşya satış  mağazalarına yapılacak satış ve teslimler (bu mağazalarda yapılan satışlar  hariç),

 

l) İmalatçı firmaların, yabancı uyruklulara (diplomatik temsilcilikler ve  mensupları dahil), turistlere veya yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarına  yapacakları ve yıllık 100.000 ABD Dolarını aşan satış ve teslimler (gümrük  hattı dışı eşya satış mağazalarında yapılan satışlar dahil),

 

m) Yabancı uyruklulara (diplomatik temsilcilikler ve mensupları dahil),  turistlere veya yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarına ülkemizde  bulundukları sürede, bedelleri yurt dışındaki sağlık ve sigorta  kuruluşlarından tahsil edilmek kaydıyla döviz karşılığı verilecek sağlık  hizmetleri,

 

n) Ambalaj malzemesi imalatçısı firmaların, belge süresi içinde teslim  edilmek ve teslim tarihinden itibaren 6 ay içerisinde ihracatçının ihraç ürünü  ile birlikte ambalaj olarak ihraç edilmek şartıyla, üreterek yapacakları satış  ve teslimleri,

 

o) İmalatçı firmaların, Dahilde İşleme İzin Belgesi sahibi firmalara  üreterek yapacakları kütük ve blum satış ve teslimleri,

 

p) Turizm müesseseleri ile seyahat acentelerinin yurt içinde ve yurt  dışındaki turizm faaliyetleri sırasında yaptıkları döviz karşılığı hizmet  satışları,

 

 

 

r) Bedelleri döviz olarak alınmak kaydıyla yurt dışında yerleşik firmalar  adına garanti kapsamında gerçekleştirilen bakım ve onarım hizmetiyle, yabancı  bandıralı gemi, uçak veya tırların bakımı ve onarımı ile bunlara yapılan mal  (yakıt ve madeni yağlar hariç) ve hizmet satışları,

 

s) Yalnız petrol türevi üreticilerinin uluslararası ikili veya çok taraflı  anlaşma hükümleri çerçevesinde yurt içinde faaliyet gösteren yabancı veya  uluslararası kuruluşlara konvertıbl döviz karşılığı akaryakıt satış ve  teslimleri,

 

t) Yerli firmalarca, ihraç ürünlerimizin pazarlanması amacıyla yurt  dışında mağaza açılması veya işletilmesi,

 

u) Yerli firmalarca, yabancı ülkelerde ekonomik ve sosyal araştırmalar  yapmak suretiyle bilgi bankası oluşturulması ile bu bilgilerin yurt içinde ve  dışında pazarlanması amacıyla bilgi iletişim ağı kurulması ve işletilmesi,

 

v) Profesyonel spor kulüpleri ile bunların %51'den fazla iştiraki olan  şirketlerin uluslararası spor müsabakalarına iştirak etmeleri nedeniyle  sağladıkları hasılat ile yurt dışına sporcu transferlerinden elde ettikleri  gelirlerdir.

 

Bu maddede belirtilen ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz  kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden, 5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik  Yapılması Hakkında Kanunun 28 inci maddesi ile 488 sayılı Damga Vergisi  Kanununa eklenen ek-2 nci ve 33 üncü maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununa  eklenen ek-1 inci maddesine istinaden yayımlanan Döviz Kazandırıcı  Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğde yer  almayanları, damga vergisi ve harç istisnasından yararlandırılmaz."

 

Madde 3- Aynı Tebliğin 8 inci maddesi birinci ve üçüncü fıkrası aşağıdaki  şekilde değiştirilmiştir.

 

"Vergi Resim Harç İstisnası Belgelerinin süreleri azami 18 (onsekiz)  aydır. Ancak, yurt dışı ve yurt içi müteahhitlik hizmetleri, savunma sanayii  projeleri (6 ncı maddenin birinci fıkrasının (B) bendinin (b/2) ve (b/3) alt  bendi dahil) ile yurt dışında mağaza açılması ve işletilmesine ilişkin  belgelerin süresi, proje süresi kadar tespit edilebilir. Ayrıca, yap işlet  modeli çerçevesinde düzenlenen belgelerin süresi yatırım projesi süresi  kadardır."

 

"Yurt dışı ve yurt içi müteahhitlik hizmetleri ile savunma sanayii  projelerine (6 ncı maddenin birinci fıkrasının (B) bendinin (b/2) ve (b/3) alt  bendi dahil) ilişkin belgelere ihale makamının, yurt dışında mağaza açılması  ve işletilmesi projelerine ise Türk Eximbank'ın uygun görüşü alınarak belge  konusu iş tamamlanıncaya kadar ek süre verilebilir. Belge süresi bitiminden  sonra yapılan süre uzatımları, belge bitim tarihinden itibaren hüküm ihtiva  eder."

 

Madde 4- Aynı Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki  şekilde değiştirilmiştir.

 

"Vergi Resim Harç İstisnası Belgelerine ilişkin ihracat taahhütleri; belge  süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde gerekli bilgi ve belgelerle  müracaat edilmesi kaydıyla, Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden Türkiye  Cumhuriyet Merkez Bankası'nca belirlenen usuller çerçevesinde, anılan Bankanın  ilgili şubesi tarafından kapatılır. Kapatma işlemi Müsteşarlığa, firmaya ve  ilgili vergi dairesine bildirilir."

 

Madde 5- Aynı Tebliğin 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

"Madde 16- Belgesiz ihracat kredilerine ilişkin ihracat taahhütleri;  Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca  belirlenen usuller çerçevesinde, ihracatın gerçekleştirildiğini tevsik eden  gümrük beyannamelerine istinaden krediyi kullandıran kuruluş tarafından  kapatılır.

 

İmalatçı ihracatçı firmalar, taahhüt ettikleri ihracatı bizzat  yapabilecekleri gibi Müsteşarlıktan izin almadan başka bir ihracatçı  aracılığıyla yapabilirler. Bu firmaların üretim tesislerinin başka bir firmaya  kiralanmış veya devredilmiş olması halinde ise, imalatçı ihracatçı firmaların  kullandıkları kredilerin taahhütleri üretim tesisini devralmış veya kiralamış  olan firma tarafından gerçekleştirilen ihracat ile kapatılabilir.

 

İmalatçı olmayan ihracatçı firmaların kullandıkları kredilerin  taahhütleri, Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ile Sektörel Dış Ticaret  Şirketleri tarafından gerçekleştirilen ihracat hariç olmak üzere, aracı  ihracatçı firmalar tarafından gerçekleştirilen ihracat ile kapatılamaz.  Sektörel Dış Ticaret Şirketleri tarafından kullanılan kredilerin taahhütleri  ise şirket ortağı olan imalatçı ihracatçı firmalar tarafından gerçekleştirilen  ihracat ile kapatılabilir.

 

Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithalatın finansmanı amacıyla döviz  kredisi kullandırılmış olması halinde; üzerinde Dahilde İşleme İzin Belgesi  sayısı kayıtlı olan gümrük beyannamesi konusu ihracatın, ithalat bedelinin  transferinde kullanılan kredinin 1/3 fazlasına faiz ve komisyonlar ile varsa  diğer masrafların ilavesiyle bulunacak tutarına tekabül eden kısmı, belgesiz  ihracat kredisinin ihracat taahhüdüne sayılmaz.

 

Kredi kuruluşları tarafından, kullandıracakları kredilere ilişkin ihracat  taahhüdü hesaplanırken  (Türk Lirası ihracat kredileri hariç), ana para ile  birlikte faiz, komisyon ve diğer masraflar da hesaplamaya dahil edilir."

 

     Madde 6- Aynı Tebliğin 17 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki  şekilde değiştirilmiştir.

 

   "Mücbir Sebep ve Fevkalade Haller

 

   Madde 17- Aşağıda belirtilen mücbir sebep ve fevkalade hallerin Vergi Resim  Harç İstisnası Belgesi ve belgesiz ihracat kredilerinin süresi içinde vukuu  halinde, ihracat süresi (ek süre dahil) bitim tarihinden itibaren 8 ve 14 üncü  maddede belirtilen sürelere ilave olarak ek süre verilebilir;

 

a) Deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın  (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı veya Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı İl  Müdürlükleri, İtfaiye Müdürlükleri veya ilgili diğer kurumlardan alınacak yazı  ile),

 

b) Yükümlü firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince kısıtlanması veya  durdurulması (firma faaliyetini durduran kamu kurumundan alınacak yazı ile),

 

c) Grev ve lokavt (İl Çalışma Müdürlüklerinden alınacak yazı ile),

 

d) Ülkemiz veya ithalatçı ülkede Devletçe konulan yasaklar ile harp ve  abluka hali,

 

e) Yükümlü firmanın iflası ya da konkordato ilan etmiş olması (Mahkeme  Kararı),

 

f) Şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü,

 

g) Karşılığı ihracat süresi içerisinde yerine getirilmediği için  prefinansman hükümlerine tabi hale gelen peşin döviz ile ilgili ihracatın  yapılamaması (ithalatçı firmadan ihracatın belirlenen süreden daha geç  yapılmasını istenildiğine dair alınan yazı veya diğer haklı sebeplere ilişkin  bilgi ve belge).

 

Firmaların mücbir sebep ve fevkalade hallerden yararlanabilmesi için;  Vergi Resim Harç İstisnası kapsamında en geç belge süresi sonundan itibaren 3  (üç) ay içerisinde Müsteşarlığa, belgesiz ihracat kredisi kapsamında ise en  geç kredinin istisnadan yararlanma süresinin sonunu takip eden 1 (bir) ay  içerisinde krediyi kullandıran kuruluşa müracaat etmeleri gerekir. Belirtilen  süreler dışında yapılan müracaatlar değerlendirilmez.

 

Birinci fıkranın (d) bendindeki mücbir sebep ve fevkalade haller  Müsteşarlıkça, diğer bentlerdeki mücbir sebep ve fevkalade haller ise, krediyi  kullandıran kuruluş tarafından belirlenir.

 

Kredi kuruluşlarınca krediye ilişkin ihracat taahhüdü süresi, mücbir sebep  ve fevkalade hale ilişkin ilgili kamu kurumundan alınacak belgede belirtilen  süreler dikkate alınarak ve 1 (bir) yılı geçmemek üzere uzatılabilir. 1 (bir)  yılı aşan süre talepleri ise, krediyi kullandıran kuruluşun onayı olması  halinde Müsteşarlığın uygun görüşü alınmak suretiyle sonuçlandırılır.

 

Birinci fıkrada belirtilen mücbir sebep ve fevkalade haller yalnız süre  uzatımlarında dikkate alınır, ihracat taahhüdünü ortadan kaldırmaz.

 

Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi ve belgesiz ihracat kredisi kapsamında  mücbir sebep ve fevkalade hallere istinaden ek süre verilmesi halinde, bu ek  süreler içinde yapılan işlemler taahhüde sayılır ve vergi, resim ve harç  istisnasından yararlandırılır."

 

Madde 7- Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici 3 üncü madde ilave edilmiştir.

 

"Geçici Madde 3- Bu Tebliğin yayımından önce süresi biten ve mücbir sebep  ve fevkalade hallerden dolayı ek süre almak isteyen Vergi Resim Harç İstisnası  Belgesi ve belgesiz ihracat kredisi sahibi firmalar, bu Tebliğin yayımı  tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi  için Müsteşarlığa, belgesiz ihracat kredisi için ise krediyi kullandıran  kuruluşa müracaat edebilirler."

 

Madde 8- Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici 4 üncü madde ilave edilmiştir.

 

"Geçici Madde 4- Süresi 31/12/2003 tarihinde sona eren belgesiz ihracat  kredisine ilişkin ihracat taahhütleri, krediyi kullanan firmanın grup  firmaları tarafından yapılan ihracatla da kapatılabilir."

 

Madde 9- Aynı Tebliğin eki ek-1 ekteki şekilde değiştirilmiştir.

 

Madde 10- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

Madde 11- Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu  Bakan yürütür.

 

 

 

EK-1  

 

VERGİ RESİM HARÇ İSTİSNASI BELGESİ ALMAK İÇİN  GEREKLİ BİLGİ VE BELGELER

 

1- Dilekçe (imza sirkülerinde yer alan yetkililerce imzalanmış)

 

2- Vergi Resim Harç İstisnası Proje Formu (ek-2)

 

3- Son üç ayda kapatılan belgelere ilişkin kapatma yazısı fotokopileri ile  ihracat taahhütleri kapatılmamış Vergi Resim Harç İstisnası Belgeleri  kapsamında gerçekleştirilen faaliyet tutarını gösteren liste (banka tasdikli)

 

4- Ticaret Sicil Gazetesi (aslı veya noter tasdikli örneği)*,

 

5- İmza Sirküleri (noter tasdikli)

 

6- Son yıla ait Bilanço ve Kar-Zarar Cetveli (vergi dairesince  tasdikli),**

 

7- İhracat Taahhütnamesi (imza sirkülerinde yer alan yetkililerce  imzalanmış) (ek-3)

 

8- Faaliyetin firma tarafından yapılabileceğini tevsik eden bilgi ve  belgeler (Turizm İşletme Belgesi, C 2 Karnesi, Seyahat Acentası Belgesi, Gemi  Tasdiknamesi, Müteahhitlik Karnesi, Mukavele örneği v.b.)

 

9- Faaliyetin üstlenildiğini tevsik eden bilgi ve belgeler (ihalenin  uluslararası olduğu veya faaliyetin yabancı para ile finanse edildiğine dair  ilgili kurumdan alınan yazı) (*) Bu Tebliğin 6/B-v maddesinde geçen  Profesyonel Spor Kulüpleri için ilgili Kulübün kamu yararına çalışan dernek  olduğunu tevsik eden belge, Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmayan kamu kurum  ve kuruluşları için kuruluş kanunu ile konsorsiyum şeklinde yapılan  müracaatlarda konsorsiyumu oluşturan firmaların her birine ait Ticaret Sicil  Gazetesi. (**) Bu Tebliğin 6/B-v maddesinde geçen Profesyonel Spor Kulüpleri  için Genel Kurul tarafından onaylanmış Bilanço ve Kar-Zarar Cetveli, yeni  kurulan firmalar için Bilanço ve Kar-Zarar Cetveli yerine noter tasdikli Vergi  Levhası, Bilanço ve Kar-Zarar Cetveli düzenlenmeyen kamu ve kuruluşları için  vergi dairesinden alınan mükellefiyet belgesi ile konsorsiyum şeklinde yapılan  müracaatlarda konsorsiyumu oluşturan firmaların her birine ait Bilanço ve  Kar-Zarar Cetveli.

 

NOT:

 

1- Firmanın önceki dosyasında bulunan süresi geçerli bilgi ve belgeler  tekrar istenmez.

 

2- Projenin özelliğine göre ek bilgi ve belge istenebilir.