Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 30.06.1998 Salı Sayı: 23388 (Asıl) 
Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulundan:  
  
Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yapılması Hakkında Tebliğ 
(Tebliğ No: 98/7)
      
           Bu Tebliğ, GATT Tarım Anlaşması çerçevesinde, 27/12/1994 tarihli ve 94/6401 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren "İhracata Yönelik Devlet Yardımları Kararı"na dayanılarak hazırlanan Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu'nun 18/6/1998 tarihli ve 98/12 sayılı Kararına istinaden hazırlanmıştır.  
  
AMAÇ VE TANIMLAR 

            Madde 1- Tarımsal ürünlerin ihracatına verilen ihracat iadesi yardımlarının Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası'na uyumunu kolaylaştırmak üzere, yurtiçi fiyat, dünya fiyatı, üretim-tüketim dengesi ve ithalatta uygulanan koruma oranları dikkate alınarak ve dönemsel olarak uygulanması ile ilgili esasların tesbiti amaçlanmaktadır.  

            Madde 2- Bu Tebliğ'de geçen;  

            Yurtiçi Fiyat: İhracat iadesi yardımından yararlanabilecek ürünler için seçilecek belli bir kalite sınıfı veya sınıflarının destekleme alım, borsa, hal, fabrika çıkış veya FOB maliyeti fiyatlarından malın çoğunluğunun mübadele edildiği fiyattır.  

            Referans Fiyat: İhracat iadesi yardımından yararlanabilecek ürünler için seçilecek belli bir kalite sınıfı veya sınıfları için belirli bir yurtdışı borsa, hal veya ülkemizin dönemsel ortalama ihraç fiyatlarından biridir.  

            Pazar Fiyat Desteği (PFD): Yurtiçi fiyat ile referans fiyat arasındaki farktır.  

            Temel Tarım Ürünleri: Hububat, şeker, süt (süttozu), et ve yağlı tohumdur (hamyağ).  

            İşlenmiş Tarım Ürünü: Bünyesinde temel tarım ürünü bulunan gıda sanayii ürünleridir. İhracat İade Miktarı: Fiziki birim başına yapılacak ödeme miktarıdır. 

            Miktar Barajı: Ürün bazında ihracat iadesi yardımlarına esas olacak kısmı belirten orandır.  

            Azami Ödeme Oranı: Mamulün ihracat bedeli dikkate alınarak yapılacak azami ödemeyi belirleyen orandır.  

İHRACAT İADESİ YARDIMLARININ VERİLMESİNDE UYGULANACAK YÖNTEM 

            Madde 3- Bir ürünün ihracat iadesi yardımına ve/veya ithalat korumasına ihtiyacı olup olmadığını belirlemede PFD'nin (+) veya (-) olması esas alınır.  

            PFD (+) ise (yurtiçi fiyatın referans fiyattan fazla olması) ihracat iadesi yardımı ve ithalat koruması uygulanabilir.  

            PFD (-) ise (yurtiçi fiyatın referans fiyattan düşük olması) ihracat iadesi yardımı uygulanmaz. İthalat korumalarının tesbitinde de bu durum dikkate alınır.  

            Ancak, ödemelerde, GATT Tarım Anlaşmasında öngörülen limitler içinde kalınır.  

            Madde 4- İhracat İadesi yardımı ihtiyacının tesbitinde ürün bazında üretim-tüketim dengesi dikkate alınır. Stokların ihracata yönetilmesi gerektiğinde, dünya fiyatları ihracatı cazip hale getirmiyorsa, ihracat desteği verilebilir.  

            Madde 5- Gıda sanayi ürünleri kapsamındaki işlenmiş tarım ürünlerine verilecek ihracat iadesi yardımlarında, bünyelerinde bulunan temel tarım ürünlerinin miktarı, bu ürünlere verilen ihracat desteği ve uygulanan ithalat koruması dikkate alınır.  

            Madde 6- İhracat iadesi yardımları dönemsel olarak uygulanır.  

            Madde 7- İthalat koruması belirli bir sınır içinde olmayan ürünlere ihracat iadesi yardımı verilmez. Bu sınır Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca belirlenir.  

            Madde 8- İlke olarak, ithal girdi kullanan ürünlerin ihracatına verilecek destek, ithalde alınan fon ve vergilerin alınmaması şeklinde olacaktır. Ancak, dünya pazarında önemli ihraç potansiyeline sahip olduğu tesbit edilen ürünler, pazara girme ve pazarı genişletme aşamasında ihracat iadesi ödemelerinden yararlandırılabilir.  

İHRACAT İADESİ YARDIMLARINDAN YARARLANACAK ÜRÜNLER 

            Madde 9- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ödenekleri çerçevesinde karşılanmak üzere, aşağıda belirtilen tarım ürünlerinin ihracatında ihracatı müteakip finansmanı, hizalarında gösterilen ABD Doları karşılığı Türk Lirası üzerinden, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde imalatçı/ihracatçı veya ihracatçı adına açılacak hesaptan, bu Tebliğ'de belirtilen giderler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kanalıyla mahsup yoluyla karşılanır. İmalatçı firmalar, kendi dış ticaret şirketleri ya da şirketlerinin de yer aldığı aynı kuruluş bünyesindeki bir dış ticaret firması kanalıyla ihracatı gerçekleştirmesi ve dış ticaret firmalarının hak edişlerini imalatçı firmalarına devretmesi durumunda teşvikten faydalanabilir.  
 
 

Sıra  
No
MADDE ADI ARMONİZE  
GTİP
İHRACAT İADE MİKTARI MİKTAR 
BARAJI
AZAMİ  
ÖDEME ORANI
1 Buket Yapmaya Elverişli veya Süs Amacına UygunCinsten Çiçekler ve Tomurcuklar --0603.10 297$/Ton %59 %20
2 Sebzeler (Pişirilmemiş,Buharda veya Suda Kaynatarak Pişirilmiş) (Dondurulmuş) 0710(07 10.10 Hariç) 107$/Ton %40 %20
3 Kurutulmuş Sebzeler (BütünHalde, Kesilmiş, Dilimlenmiş, Kırılmış veya Toz Halinde, fakat Başka Şekilde Hazırlanmamış) 0712 370$/Ton %23 %10
4 Meyvalar ve Sert Çekirdekli Meyvalar (Pişirilmemiş, Buharda veya Suda Kaynatılarak Pişirilmiş, Dondurulmuş) 0811 94$/Ton %32 %20
5 Dondurulmuş Meyva ve Sebze ile Meyva ve Sebze İşleme Sanayiine Dayalı Gıda Maddeleri 2001, 2002, 2003, 2004.90, 2005, 2006, 2008,2008.11,2008.19.13, 2008.19.19.00.39, 
2008.19.51.59.93.99, 
2008.19.95.00.39, 
2008.95.00.49 hariç)
57$/Ton %72 %20
6 Reçel, Jöle, marmelat, Meyve veya sert kabuklu meyve püreleri veya pastaları 2007 (2007.99.20, 
2007.99.51, 
2007.99.98.00.18 hariç)
55$/Ton %69 %20
7 Meyva Suları 2009 (2009.90 hariç) 170$/Ton %33 %20
8 Zeytinyağı 1509, 1516.20.91.00.14 
1516.20.98.00.11
96$/Ton %100 %10
9 Dondurulmuş patates 2004.10 55$/Ton %85 %20
10 Hazırlanmış veya konserve edilmiş balıklar 1604 150$/Ton %100 %10
11 kümes hay. etleri (sakadat hariç) 0207 (0207.13.91,99 
0207.14.91.99, 
0207.26.91,99, 
0207.27.91,99, 
0207.34, 0207.35.91,99, 
0207.36.81,85,89 hariç)
202$/Ton %28 %20
12 Süttozu 0402 70$/Ton %87 %10
13 Yumurta 0407.00 7$/1000Adet %10 %10
  
DİĞER HUSUSLAR 

            Madde 10- Bu Tebliğ kapsamında aşağıdaki giderler, kullanım oranları kadar mahsup edilecektir.  

            Giderler                                                                         Kullanım Oranı (%)  

            A) Vergiler:                                                                         100  
                - Kurumlar Vergisi (peşin vergi dahil)  
                - Kurumlar Vergisi tevkifatı,  
                - Gelir Vergisi (peşin vergi dahil),  
                - Gelir Vergisi Tevkifatı.  
            B) SSK primleri, gecikme zammı ve faizi.                       100  
            C) Haberleşme Giderleri 100  
                (telefon, telefaks vb. gecikme zammı ve faizi hariç)  
            D) Enerji Giderleri                                                              100  
                - Elektrik  
                - Doğalgaz  

            Madde 11- Bu Tebliğ kapsamındaki mahsup işlemlerinden yararlanabilmek için, fiili ihraç tarihinden (Gümrük Beyannamesindeki (GB) yüklemenin bitim tarihi) itibaren en geç bir yıl içerisinde, ibrazı zorunlu belgelerle birlikte, doğrudan bağlı bulunulan ya da kanuni merkez veya şubelerin bulunduğu yerdeki İhracatçı Birliğine müracaat edilmesi gerekmektedir.  

            Madde 12- a) Adına hesap açılacak imalatçı/ihracatçı veya ihracatçılardan, İhracatçı Birliklerine başvuruları sırasında, Maliye Bakanlığı'na hitaben bir örneği ekte yer alan taahhütname alınacaktır. 

            b) İhracatçı Birlikleri tarafından ABD Doları olarak belirlenerek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na bildirilen her hak ediş tutarı, hak ediş belgesinin düzenlendiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası alış kuru itibarıyle Türk Lirası'na çevrilerek sabitleştirilir.  

            Madde 13- a) Mahsup işlemleri, imalatçı/ihracatçı veya ihracatçılara Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından verilen hak ediş belgeleri üzerinde alacaklı kuruluşlar tarafından yapılır. Bu işlemler tahsil hükmündedir.  

            b) Şubeler, mahsubu istenen meblağı imalatçı/ihracatçı veya ihracatçıların hesabından düşerek ilgili kurumun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki hesabına aktaracaktır. İlgili kurumlara alacak kaydedilen meblağların kurumlara transferinde, kurumun Hazine'ye borçlu olup olmadığına bakılacak, borçlu ise öncelikle kurumun borcundan mahsup yapılacaktır.  

            c) Bu Tebliğ kapsamında imalatçı/ihracatçı veya ihracatçıların giderleri ile ilgili mahsuplar sonucu Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'ndan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kanalıyla ilgili kurumlara yapılacak ödemelerin uygulama usul ve esasları protokollerle belirlenecektir.  

            Madde 14- a) İmalatçı/ihracatçı veya ihracatçıların açılacak hesaplardan kullanabilecekleri harcama kalemlerine ilişkin azami kullanım oranları 10'ncu maddede belirtilen şekilde olacaktır. b) Tebliğ kapsamı mahsup işlemlerinde, hesapların kullanımı sırasında imalatçı/ihracatçı veya ihracatçılara hiçbir şekilde doğrudan nakden iade yapılmayacaktır.  

            Madde 15- Bu Tebliğ'de yer alan tarım ürünleri ihracatında ihracatı müteakip-imalatçı/ihracatçı veya ihracatçı adına açılacak mahsup hesabına alacak kaydedilecek meblağ, mamulün FOB ihraç bedeli üzerinden, ilgili mamulün karşısında gösterilen azami ödeme oranını aşamaz. Aştığı takdirde azami ödeme oranı uygulanır. İmalatçı/ihracatçı veya ihracatçı adına açılacak mahsup hesabına esas teşkil edecek ihracat iadesinin belirlenmesinde, beher sevkiyat için miktar barajı dikkate alınır.  

            Madde 16- Mahsup hesabına 9 uncu madde'de yer alan mamullerin; 

            a) İthalat rejimi çerçevesinde ithal edilmiş bulunan (yeni ve kullanılmış) yabancı malların ihracatı,  
            b) Transit ticareti,  
            c) Sınır ve kıyı ticareti,  
            d) Bedelsiz ihracatı,  
            e) Bağlı muamele ve takası,  
            f) 1615 sayılı Gümrük Kanununun 118 inci maddesi hükümleri çerçevesinde ithal edilerek işlenmesi sonucunda ihracı,  
            g) Hariçte İşleme Rejimi Kararı hükümleri çerçevesinde ihracı,  
            h) İhracat sayılan yurt içi satış ve teslimleri, 
            ı) Gümrük hattı dışı eşya satış mağazalarına yapılan ihracatı, 

            dahil edilmeyecektir.  

            Tebliğ kapsamındaki ürünlerin bünyelerine giren hammaddelerin 25/12/1995 tarihli ve 95/7615 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren "Dahilde İşleme Rejimi Kararı" hükümleri çerçevesinde ithal edilmesi halinde, sözkonusu ürünlere ilişkin ihracat iadesi hesaplamalarında net döviz girdisi esas alınacaktır.  

            9 uncu maddede belirtilen ürünlerin Türkiye'deki Serbest Bölgelere yapılan ihracatında, fiili ihraç tarihinden itibaren bir yıl içerisinde sözkonusu malların Serbest Bölgeden yurtdışına ihraç edildiğinin tevsik edilmesi durumunda, ihraç edilen ürünün Türkiye'ye geri getirilmesi halinde iade edilmek kaydıyla, ihracat iadesi ödemesi yapılır.  

            Madde 17- Bu Tebliğ kapsamında yapılan konsinye ihracat kapsamında kesin satış faturasında belirtilen FOB birim ihraç fiyatının GB'de belirtilen FOB birim ihraç fiyatının %50'sinin altında olması halinde mahsup işlemlerinden yararlandırılmaz.  

            Madde 18- Bu Tebliğ'in 9 uncu maddesinin 5 inci sıra numarasında yer alan ürünlerden 2001, 2003, 2005, 2006, 2008 G.T.İ.P. altında yer alan maddeler, 10 kg'ın (net ağırlık) üzerinde ambalajlarda ihraç edilmeleri halinde, geçici konserve olarak mütalaa edilir ve mahsup hesabına dahil edilmez.  

            Madde 19- Bu Tebliğ'in 9 uncu maddesinin 8 inci sıra numarasında yer alan zeytinyağı azami 18 kg (dahil) (net ağırlık)'a kadar ambalajlarda ihraç edilmesi halinde mahsup hesabına dahil edilecektir.  

            Madde 20- Bu Tebliğ'in uygulama usul ve esaslarının belirlenmesinde, bu çerçevede idari müeyyidelerin tesbitinde ve ortaya çıkacak ihtilafların sonuçlandırılmasında Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir.  

            Madde 21- 9 uncu madde gereğince imalatçı/ihracatçı veya ihracatçı adına açılacak mahsup hesabına esas olan fiili ihracat 1/1/1998 ile 31/12/1998 tarihleri arasında gerçekleştirilecek fiili ihracattır. Ancak bu tarihler arasında gerçekleştirilecek fiili ihracat neticesinde imalatçı/ihracatçı veya ihracatçı adına açılacak hesaptan 10 uncu madde kapsamında giderlerin mahsubuna 31/12/1998 tarihinden sonra da devam olunur.  

            Madde 23- Bu Tebliğ 1/1/1998 tarihinde yürürlüğe girer.  

EK:  

TAAHHÜTNAME ÖRNEĞİ:  
MALİYE BAKANLIĞI'NA  

            Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi yapılmasına ilişkin ..... tarihli ve ..... sayılı Para Kredi ve Koordinasyon Kurulu Kararı çerçevesinde, İhracatçı Birliği tarafından tespit edilen hakedişle ilgili olarak T.C. Merkez Bankası nezdinde adıma açılan hesabımın haksız kullanımına yol açacak bir durumun tesbiti halinde, bu tutarın mahsup tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da öngörülen gecikme zammına eşit oranda faiziyle birlikte aynı Kanun hükümlerine göre geri ödeyeceğimi taahhüt ederim.  

Firma Ünvanı             :  
Adres                         :  
Tel                              :  
Yetkili Kişi                 :  
Yetkili İmza                :