Sermaye Piyasası Mevzuatı  
Resmi Gazete: 31.07.1992 Cuma Sayı: 21301(Mük.)  Düstur Tertip: 5 Cilt:  Sahife:
 Sermaye Piyasası Kurulu'ndan: 
 
MENKUL KIYMETLERİN GERİ ALMA VEYA  SATMA  TAAHHÜDÜ İLE ALIM SATIMI HAKKINDA TEBLİĞ
Seri No:V/7

            AMAÇ  
            Madde 1-  Menkul kıymetlerin geri alma taahhüdü ile satım ve geri satma taahhüdü ile alım işlemleri, 3794 sayılı Kanun’la değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 22  nci maddesinin (k) bendinin verdiği yetkiye dayanılarak bu Tebliğ ile düzenlenmiştir. 

            KISALTMALAR  
            Madde 2- Bu Tebliğde geçen; 

            Kanun : 3794   sayılı  Kanun   ile  değişik  2499  sayılı  Sermaye Piyasası Kanunu’nu, 

            Kurul : Sermaye Piyasası Kurulu’nu, 

            Aracı Kuruluş : Aracı kurum ve bankaları, 

            Repo : Menkul kıymetlerin geri alma taahhüdü ile satımını, 

            Ters Repo : Menkul kıymetlerin geri satma taahhüdü ile alımını, 

            ifade eder. 

            KAPSAM  
            Madde 3- Sermaye Piyasası Kanunu’nun 30 uncu maddesi 1 inci fıkrası (d) bendinde yer alan faaliyetlerde bulunmak üzere Kurulca yetki belgesi verilen aracı kuruluşların, bu Tebliğ’de yer alan menkul kıymetler üzerinde, Tebliğin 12  nci maddesinde belirlenen yazılı bir çerçeve anlaşması uyarınca, kendi aralarında veya gerçek veya tüzel kişiler ile, belirli bir vadede, belirli bir fiyattan, repo ve ters repo işlemleri yapmaları, bu Tebliğ hükümlerine tabidir. 

            T.C. Merkez Bankası ile açık piyasa işlemleri çerçevesinde yapılan işlemler bu Tebliğ kapsamı dışındadır. 

            YETKİLİ KURULUŞLAR   
            Madde 4- Repo ve ters repo işlemlerini, Kanun’un 34’üncü maddesi uyarınca faaliyet izni almış bankalar ile sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde faaliyet gösteren, sermaye piyasası araçlarının ihraç edilerek halka arzedilmeksizin veya halka arz yoluyla satışına ve daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık etmeye yetkili ve ödenmiş sermayesi asgari 10 milyar TL. olan aracı kurumlar yapabilirler. 

            Aracı kuruluşlar bu konuda faaliyete başlamadan önce Kurul’dan yetki belgesi almak zorundadırlar. 

            İŞLEM KONUSU MENKUL KIYMETLER   
            Madde 5- Repo ve ters repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler münhasıran şunlardır: 

            a)  Devlet tahvilleri, 

            b)  Hazine bonoları, 

            c)  Banka bonoları ve banka garantili bonolar, 

            d)  Kamu Ortaklığı İdaresi, Toplu Konut İdaresi’nce ihraç edilen borçlanma  

            senetleriyle, mahalli idareler ve bunlarla ilgili idare, işletme ve kuruluşların 

            Kanun uyarınca ihraç ettikleri borçlanma senetleri, 

            e) Bunlar dışında kalan, menkul kıymetler borsaları veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya borsada tescil edilmiş olan borçlanma senetleri, 

             Menkul kıymetleri temsilen T.C.Merkez Bankası'nca verilen makbuzlar dışında, saklama makbuzları üzerinde bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde işlem yapılamaz. 

            VADE VE FAİZ ORANI  
            Madde 6- Repo ve ters repo işlemlerinde vade, ilgili menkul kıymetin itfa tarihini aşmamak kaydıyla, serbestçe belirlenebilir. Vade sonu işgünü olarak tespit edilir. 

            Repo ve ters repo işlemlerinde uygulanacak faiz oranı taraflarca belirlenir. 

            REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİ ESASLARI  
            Madde 7- Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde repo ve ters repo işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır: 

            - Taraflar arasında, işlemlerin genel esaslarını düzenleyen yazılı bir çerçeve anlaşması yapılması, 

            - Taraflar arasında kararlaştırılan şartlarla işlemin yapılarak menkul kıymetin çerçeve anlaşmasında belirlenen usuller dahilinde tevdi edilmesi, bedelinin yine çerçeve anlaşmasında belirlenen şekilde ödenmesi, 

            - İşlemin vadesinde taahhütlerin yerine getirilerek kararlaştırılan bedelin ilgili tarafa iletilmesi ile menkul kıymetin karşı tarafa iade edilmesi. 

            Yetkili kuruluşlar ekte verilen (Ek :1) örneğe uygun olarak düzenlenecek, müteselsil seri numarası taşıyan teyit formunun bir örneğini, işlemi yaptıkları günü izleyen işgünü karşı tarafa gönderir veya teslim ederler. 

            Yetkili kuruluşlar bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde kendi aralarında, mevzuata uygun olarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda açılacak pazarlarda repo ve ters repo işlemleri yapabilirler. 

            İŞLEM HÜKÜMLERİ  
            Madde 8- Repo işleminde menkul kıymetin mülkiyeti alıcıya geçer ve getirileri de, çerçeve anlaşmasında aksine hüküm bulunmadıkça bu kuruluşa veya kişiye ait olur. Vade tarihinde ise menkul kıymetin mülkiyeti, kararlaştırılan bedelin ödenmesi ile tekrar yetkili kuruluşa geçer. 
Ters repo işlemi ile menkul kıymet alımında ise menkul kıymetin mülkiyeti yetkili kuruluşa geçer ve getirileri de çerçeve anlaşmasında aksine hüküm bulunmadıkça yetkili kuruluşa ait olur. Vade tarihinde, menkul kıymetin mülkiyeti kararlaştırılan bedelin ödenmesi ile tekrar karşı tarafa geçer. 

            TESLİM ESASLARI  
            Madde 9- Repo ve ters repo işlemlerinde, işleme  konu olan menkul kıymetler alıcıya teslim edilebileceği gibi, çerçeve anlaşmasında hüküm bulunmak kaydıyla, işlemin vadesine kadar, işlemin tarafı olan yetkili kuruluşun veya yasal olarak saklama hizmeti vermeye yetkili bir beaşka kuruluşun saklama merkezinde alıcı adına da saklanabilir. 

            Saklamada tutulan menkul kıymetler saklayan kuruluş tarafından başka amaçlarla kullanılamaz. 

            Repo ve ters repo işlemlerinde, işleme konu menkul kıymetlerin, 8'inci madde çerçevesinde tahsil edilen getirilerinden faiz kuponları dışında, sözleşmede belirlenen esaslar çerçevesinde aynen teslimi esastır.Ancak ters repo ile alınan menkul kıymetlerin işlem tarihi ile vade arasındaki süre içinde kalmak ve vadesi geri satma vadesini geçmemek koşuluyla, repo işlemi ile yeniden satılması mümkündür. 

            FAALİYET ESASLARI  
            Madde 10- Yetkili kuruluşlar sadece kendi nam ve hesaplarına işlem yapabilirler.Kendi mülkiyetlerinde olmayan menkul kıymetleri bu işlemlerde kullanamayacakları gibi müşterileri nam ve hesabına veya kendi namlarına müşteri hesabına işlem de yapamazlar. 

            İŞLEM LİMİTLERİ  
            Madde 11- Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde işlem yapacak yetkili aracı kurumlarca yapılan vadesi gelmemiş repo işlemlerinin tutarından ters repo işlemleri tutarı düşürüldükten sonraki bakiye, özkaynaklarının 20 katını aşamaz. 

            Yetkili aracı kurumlar aynı kişi veya kuruluş ile yukarıdaki işlem limitlerinin %10'unu aşan miktarda repo işlemleri yapamazlar. 

            ÇERÇEVE ANLAŞMASININ ŞEKLİ VE İÇERİĞİ  
            Madde 12- Repo ve ters repo işlemlerinde sözleşmenin taraflar arasında yazılı şekilde yapılması şarttır. 

            Bu sözleşmede en az aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunludur: 

            - Tarafların adı, soyadı veya ticaret ünvanı, 

            - Anlaşmanın taraflar arasındaki repo ve ters repo işlemlerinin genel esaslarını içerdiği, münferit işlemlerde Tebliğ’in 1 no.lu ekinde sözü edilen dekont kapsamının yerine getirileceği, tarafların anlaşmasını müteakip iki nüsha olarak düzenlenen dekontun bir nüshasının işlem esnasında karşı tarafa teslim edileceği, diğer nüshasının da yetkili kuruluşta saklanacağı,  

            - Satıcının dekontun içeriğine uygun olarak, menkul kıymeti satmayı ve vadesinde geri almayı; alıcının da menkul kıymeti almayı ve vadesinde geri satmayı karşılıklı olarak kabul ettiklerine dair  taahhüt, 

            - Edimini ifada temerrüde düşen tarafın karşı tarafa cezai şart ödeyeceği ve cezai şartın türü ve tutarı, 

            - İşlem nedeniyle yapılacak nakit ödemelerinin şekli; banka kanalıyla yapılacak ödemelerde banka şubesi ve hesap numarası, 

            - Dekontları imzalamaya, ödemeleri yapmaya ve kabule, çerçeve anlaşması ve dekontların içinde yer alan hususları yerine getirmek üzere tarafları temsile yetkili kişilerin adı ve soyadı ile temsil yetkilerinin kapsamı, 

            - Tebligat adresleri, 

            - Sözleşmenin süresi, 

            - Repo ve ters repo işlemlerine konu olan menkul kıymetlerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nca düzenlenecek şekilde “Depo” edileceği, 

            - Repo ve ters repo işlemlerinin Borsa’da ve/veya Borsa dışında yapılacağı. 

            Taraflarca iki nüsha halinde hazırlanan ve imzalanan anlaşmanın hükümleri, anlaşmada belirtilen süre içinde taraflar arasında yapılan işlemlerde uyulacak genel esasları oluşturur ve her işlemde ilgili dekont ile birlikte uygulanır. 

            KAYIT ESASLARI  
            Madde 13- Yetkili kuruluşlar repo ve ters repo işlemlerini, işleme mmkonu olan menkul kıymetler ile işlem tarafları itibariyle menkul kıymet ve müşteri bazında, işlemden doğan taahhüt ve sorumluluklarını da nazım hesaplara intikal ettirmek suretiyle izlerler.  

            Yetkili kuruluşlar, bu Tebliğ uyarınca yapacakları işlemlerde, müşterilerine bir kod numarası verirler ve kayıtlarında bu kod numarası ile müşterilerini izlerler. Yetkili kuruluşlar müşterilerinin kimlik bilgilerinin doğruluğundan sorumludurlar. 

            DENETİM VE BİLGİ VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ  
            Madde 14- Bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde yapılan repo ve ters repo işlemleri ile, bunları yapmaya yetkili kuruluşlar, Kurul’ca denetlenir. 

            Yetkili kuruluşlar, yaptıkları repo ve ters repo işlemlerini ayrı ayrı izlenebilecek şekilde nazım hesaplarında takip etmek ve bu işlemleri yapıldıklarını izleyen haftanın ilk iş gününde, içeriği Kurul'ca belirlenecek bilgi formları ile Kurul'a bildirmekle yükümlüdürler. 

            YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER  
            Madde 15- Kurul’ca yayımlanmış sirküler ve buna bağlı duyuruların, bu Tebliğ’de yer alan düzenlemelere aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. 

            YÜRÜRLÜK  
            Madde 16- Bu Tebliğ yayımından onbeş gün sonra yürürlüğe girer.  

            YÜRÜTME  
            Madde 17- Bu Tebliğ hükümlerini, Sermaye Piyasası Kurulu yürütür. 

EK- 1  

            REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİ TEYİT FORMU ÖRNEĞİ  

            Yapılan İşlemin Niteliği                              : 

            İşlem Yapılan Kişi veya Kuruluş                       : 

            Alınan/Satılan Menkul Kıymetin Cinsi                  : 
(Özel sektör menkul kıymetlerinde ihraçcı kuruluş da belirtilir.) 

            Menkul Kıymete İlişkin Bilgiler(*) 

            - Nominal Değer 

            - Vadesi 

            - Kupür Adedi 

            - Faiz Oranı 

            - Varsa Seri Numarası 

            Menkul Kıymetin Satış/Alış Fiyatı                     : 
(Birim satış fiyatı da belirtilir.) 

            Vade                                                  : 

            Vadede Ödenecek/Alınacak Miktar                       : 

            Valör                                                 :