Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 13.10.1999 Çarşamba Sayı:23845
Hazine Müsteşarlığından;

DİREKSİYON (YÖNLENDİRME) TERTİBATI KONUSUNDA TAŞITLARIN ONAYI İLE İLGİLİ TEKNİK DÜZENLEMEYE (R-79) İLİŞKİN TEBLİĞ
(Tebliğ No: SGM-99/13)
 

   
            Madde 1- Bu Tebliğ, ülkemizin 30/9/1996 tarihli ve 96/8657 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olduğu, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (AEK) İç Ulaşım Komitesince hazırlanan "Tekerlekli Araçların, Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçaların Müşterek Teknik Talimatlarının Kabulü ve Bu Talimatlar Temelinde Verilen Onayların Karşılıklı Tanınması Koşullarına Dair Andlaşmaya" uygulamada işlerlik kazandırılması ve Andlaşma çerçevesinde yayımlanmış bulunan AEK Regülasyonlarının Türk mevzuatına kazandırılması amacıyla, 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan "Tekerlekli Araçlar ve Bu Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçalar ile ilgili Teknik Mevzuatın Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin" 5 inci maddesinin değişik (a) bendine istinaden hazırlanmıştır.

            Madde 2- Bu Tebliğ, "Direksiyon (Yönlendirme) Tertibatı Konusunda Taşıtların Onayı İle İlgili Teknik Düzenlemeye (R-79)" ilişkin hükümleri kapsar.

            Madde 3- Bu Tebliğin kapsamına ilişkin uygulamalarda; Onay Kuruluşu olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Teknik Servis olarak da İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) yetkili kılınmıştır.

            Madde 4- Andlaşma hükümlerine göre bu Teknik Düzenlemeye (R-79) taraf olan ülkelerin onay kuruluşları tarafından verilen Tip Onay Belgeleri aynen kabul edilir. Uygulamada Andlaşma hükümleri geçerlidir. İhtilaf vukuunda Avrupa Ekonomik Komisyonu tarafından yayımlanan orjinal metinler esas alınır.

            Madde 5- Bu Tebliğ eki R-79 numaralı Teknik Düzenlemeye göre "E" Tip Onayı işareti için Bakanlığa müracaat eden üretici firmaların yukarıda belirtilen Andlaşma, Yönetmelik ve bu Teknik Düzenlemenin hükümlerine uymaları zorunludur.

            Madde 6- Bu Tebliğ eki R-79 numaralı Teknik Düzenleme, Birleşmiş Milletler (BM)/ Avrupa Ekonomik Komisyonu (AEK) R-79, 16/7/1999 tarihli değişiklik esas alınarak hazırlanmıştır. Avrupa Ekonomik Komisyonu tarafından yapılan ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği tarafından yürürlüğe konulan ilave ve değişiklikler ek Tebliğ olarak yayımlanır.

            Madde 7- Bu Tebliğ, Andlaşma hükümleri çerçevesinde yayımı tarihinde yürürlüğe girer

            Madde 8- Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

DİREKSİYON (DÜMENLEME) TERTİBATI KONUSUNDA TAŞITLARIN ONAYI İLE İLGİLİ TEKNİK DÜZENLEME (R-79)

    1- KONU

    1.1- Bu teknik düzenleme M*, N* ve O* kategorisi taşıtların direksiyon tertibatına uygulanır.
    1.2- Bu teknik düzenleme tamamen havalı, tamamen elektrikli veya tamamen hidrolik aktarma organlı direksiyon tertibatlarını kapsamaz. Ancak;
    1.2.1.- M ve N kategorisi taşıtların tamamen hidrolik veya tamamen elektrikli aktarma organlı yardımcı direksiyon tertibatı;
    1.2.2.- O* kategorisi taşıtların, tamamen hidrolik aktarma organlı direksiyon tertibatları bunun kapsamı dışındadır.

    2- TARİFLER
    Bu teknik düzenleme uyarınca;

    2.1- "Bir taşıt tipinin onayı", bir taşıt tipinin direksiyon tertibatı bakımından onayı anlamındadır.

    2.2- "Taşıt tipi", imalatçısının tanımına göre farklılık göstermeyen ve/veya taşıtın yönlendirilmesini etkileyebilen etkenler bakımından farklılık göstermeyen bir taşıt kategorisi anlamındadır.
    2.3- "Direksiyon tertibatı", amacı taşıtın hareket yönünü belirlemek olan donanımların tümü anlamındadır.

    Direksiyon tertibatı, aşağıdakilerden oluşur:

    - Direksiyon kumandası
    - Direksiyon aktarma organı
    - Dümenlenebilen tekerlekler
    - Eğer varsa enerji besleme sistemi

    2.3.1- "Direksiyon Kumandası" sürücünün doğrudan müdahalesi ile veya doğrudan müdahalesi olmaksızın hareket edebilen ve direksiyon tertibatının çalışmasını kontrol eden direksiyon tertibatı parçasıdır. Dümenleme kuvvetlerinin tamamen veya kısmen sürücünün kas kuvveti ile sağlandığı direksiyon tertibatları için, dümenleme kuvvetinin mekanik, hidrolik veya elektriksel yollarla dönüştürüldüğü noktaya kadar olan bütün parçaları kapsar.

    2.3.2- "Direksiyon Aktarma Organı" direksiyon kumandası ve dümenlenebilen tekerlekler arasında dümenleme kuvvetinin aktarma aracı olan, direksiyon tertibatının bütün parçalarını kapsar. Direksiyon aktarma organı, direksiyon kumanda kuvvetinin mekanik, hidrolik, elektriksel yollarla dönüştürüldüğü noktadan sonraki tüm parçaları kapsar.

    2.3.3- "Dümenlenebilen Tekerlekler" Taşıtın hareket yönünü belirlemek üzere, taşıtın boylamasına eksenine göre doğrultusu dolaylı veya dolaysız olarak değiştirilebilen tekerleklerdir. (Dümenlenebilen tekerlekler, taşıtın hareket yönünü belirlemek üzere etrafında döndürüldükleri ekseni kapsar.)

    2.3.4- "Enerji Besleme Sistemi" enerji sağlayan, enerjiyi kontrol eden ve gerektiğinde enerjiyi kullanan ve depolayan direksiyon tertibatı parçalarını kapsar. Enerji besleme sistemi, taşıtın motoru (madde 5.1.3 amaçları hariç) veya enerji besleme fonksiyonu dışında, direksiyon hidroliği ve dönüş hatları için depolama hatlarını da içerir.

    2.3.4.1- "Enerji Kaynağı" hava kompresörü, hidrolik pompa vb. gibi istenilen şekilde enerji sağlayan, enerji besleme sistemi parçasıdır.
    2.3.4.2- "Enerji Haznesi" enerji kaynağı tarafından sağlanan enerjinin depolandığı enerji sağlama sistemine ait parçadır.
    2.3.4.3- "Depolama Haznesi" çalışma akışkanının atmosfer basıncında veya atmosfer basıncına yakın bir basınçta depolandığı enerji besleme sistemine ait parçadır.

    - 2.4- "Dümenleme Parametreleri"

    - 2.4.1- "Direksiyon Döndürme Kuvveti" taşıtı yönlendirmek için direksiyon kumandasına uygulanan kuvvettir.

    - 2.4.2- "Dümenleme Zamanı" direksiyon kumandası hareketinin başlangıcından, dümenlenen tekerleklerin belirli bir dümenleme açısına eriştiği ana kadar geçen zaman periyodudur.

    2.4.3- "Dümenleme Açısı" taşıtın boyuna ekseninin yol yüzeyi üzerindeki izdüşümünün tekerlekler düzlemi (tekerleğin dönme eksenine dik ve lastiğin merkezinden geçen düzlem) ve yol yüzeyinin kesiştiği hat ile arasındaki açıdır.

    2.4.4- "Dümenleme Kuvvetleri" direksiyon aktarma organında oluşan bütün kuvvetlerdir.

    2.4.5- "Ortalama Dümenleme Oranı" bir kilitlenme noktasından diğerine direksiyon kumandasının açısal yer değiştirmesinin dümenlenen tekerleklerin süpürdüğü döndürme açısının ortalamasına oranıdır.

    2.4.6- "Dönüş Dairesi" taşıt bir daire içinde döndürüldüğünde, dış aynalar ve ön sinyal lambaları hariç, taşıtın bütün noktalarının, yer düzlemindeki izdüşümlerinin içerisinde yer aldığı dairedir.

    2.4.7- "Direksiyon Kumandası Anma Yarıçapı" direksiyon simidi söz konusu olduğunda, direksiyonun dönüş ekseninden, dış kenarına olan en kısa ölçüdür. Farklı bir kumanda olması durumunda, dümenleme kuvvetinin tatbik edildiği nokta ile dönüş ekseni arasındaki ölçü olarak tanımlanır. Bunun gibi birden çok noktanın verilmesi durumunda, en büyük kuvvetin uygulanmasının gerektiği nokta kullanılmalıdır.

    2.5- "Direksiyon Tertibatının Tipleri" dümenleme kuvvetlerinin uygulama şekline bağlı olarak, direksiyon tertibatı aşağıdaki tiplere ayrılır.

    2.5.1- "Motorlu Taşıtlar İçin":

    2.5.1.1- "Takviyesiz Elle Kumandalı Direksiyon Tertibatı" dümenleme kuvvetleri, sürücünün kas kuvveti ile sağlanır.

    2.5.1.2- "Takviyeli Direksiyon Tertibatı" dümenleme kuvvetleri, hem sürücünün kas kuvveti, hem de enerji kaynağından veya kaynaklarından sağlanır.

    2.5.1.2.1- Tertibat arızasız çalışırken, dümenleme kuvvetleri tamamen bir veya daha fazla enerji kaynağından sağlanırken, dümenlemede (bütünleşik güç sistemlerinde) bir arıza olduğunda, dümenleme kuvvetlerinin yalnızca sürücünün kas kuvveti ile sağlanabildiği direksiyon tertibatı da, takviyeli direksiyon tertibatı olarak kabul edilir.

    2.5.1.3- "Tam Takviyeli Direksiyon Tertibatı" dümenleme kuvvetleri, yalnızca bir veya daha fazla enerji kaynağından sağlanır.

    2.5.1.4- "Kendinden Dümenlenebilen Tertibat" yalnızca yola temas halindeki lastiğe etkileyen kuvvet ve momentlerin etki etmesiyle bir veya daha fazla tekerleğin dümenleme açısından bir değişiklik oluşturmak için tasarlanan bir sistemdir.

    2.5.2- Römorklar için:

    2.5.2.1- "Kendinden Dümenlenebilen Tertibat"
    Yukarıdaki madde 2.5.1.4'e bakınız.

    2.5.2.2- "Mafsallı Dümenleme Tertibatı" bu durumda, dümenleme kuvvetleri çekici taşıtın doğrultusunda bir değişiklik olduğunda oluşur ve dümenlenen römork tekerleklerinin hareketi çekici taşıtın ve römorklerin boyuna eksenleri arasındaki açıya sıkıca bağlıdır.

    2.5.2.3- "Kendinden Dümenleme Tertibatı" bu durumda, yönlendirme kuvvetleri çekici taşıtın doğrultusunda bir değişiklik olduğunda oluşur ve dümenlenen römork tekerleklerinin hareketi römork şasesi veya onun yerine konan bir yükün boyuna ekseni ve dingil veya dingillerin bağlandığı alt şasenin boyuna ekseni arasındaki açıya sıkıca bağlıdır.

    2.5.3- Dümenlenebilen tekerleklerin yerleşimine bağlı olarak, dümenleme tertibatı aşağıdaki tiplere ayrılır.

    2.5.3.1- "Ön Tekerlek Dümenleme Tertibatı" sadece ön dingil veya dingillerin tekerlekleri
dümenlenir. Bu, aynı doğrultuda dümenlenen bütün tekerlekleri kapsar.

    2.5.3.2- "Arka Tekerlek Dümenleme Tertibatı" sadece arka dingil veya dingillerin tekerlekleri dümenlenir. Bu, aynı doğrultuda dümenlenen bütün tekerlekleri kapsar.

    2.5.3.3.- "Çok Tekerlekli Dümenleme Tertibatı" ön ve arka dingil veya dingillerin her birinin bir daha fazla tekerlekleri dümenlenir.

    2.5.3.3.1- "Tüm Tekerlek Dümenleme Tertibatı" bütün tekerlekler dümenlenir.

    2.5.3.3.2- "Başıboş (Sarhoş) Tekerlek" şase parçalarının birbirine göre hareketi doğrudan dümenleme kuvvetleri ile oluşur.

    2.5.3.4- "Yardımcı Dümenleme Tertibatı (ASE)" Ana dümenleme kuvvetini sağlayan tam olarak elektrik, hidrolik veya havalı olmayan dümenlenebilen tekerleklere ilaveten M ve N sınıfındaki taşıtların dingil tekerlekleri, ana dümenleme kuvveti sağlayan tekerleklerle aynı veya zıt yönde olarak ve/veya ön, merkezi ve/veya arka tekerleklerin dümenleme açısı, taşıt davranışına bağlı olarak ayarlanabilirler.

    2.6- "Direksiyon Aktarma Organı Tipi" dümenleme kuvvetlerinin aktarım biçimine bağlı olarak, direksiyon aktarma organı aşağıdaki tiplere ayrılır.

    2.6.1- "Tam Mekanik Direksiyon Aktarma Organı" dümenleme kuvvetlerinin tamamen mekanik yollarla aktarıldığı bir direksiyon aktarma organıdır.

    2.6.2- "Tam Hidrolik Direksiyon Aktarma Organı" dümenleme kuvvetlerinin, aktarma organında kimi durumlarda, yalnızca hidrolik olarak aktarıldığı bir direksiyon aktarma organıdır.

    2.6.3- "Tam Elektrikli Direksiyon Aktarma Organı" dümenleme kuvvetlerinin aktarma organında kimi durumlarda, yalnızca elektriksel olarak aktarıldığı bir direksiyon aktarma organıdır.

    2.6.4- "Hibrid Direksiyon Aktarma Organı" dümenleme kuvvetlerinin bir kısmının yukarıda belirtilen direksiyon aktarma organı tiplerinden birisi, diğer kısmının ise diğer bir tipi ile aktarıldığı bir direksiyon aktarma organıdır.

    2.6.4.1- "Hidrid Mekanik Direksiyon Aktarma Organı" dümenleme kuvvetlerinin bir
kısmı tamamen mekanik olarak ve diğer kısımlarının aşağıdaki yollarla aktarıldığı, bir direksiyon aktarma organıdır.

    2.6.4.1.1- Hidrolik - mekanik-hidrolik; veya
    2.6.4.1.2- Elektrik - mekanik-elektrik; veya
    2.6.4.1.3- Havalı - mekanik-havalı;

    Her bir halde, aktarma organının mekanik kısmının, yalnızca geri besleme durumunu vermek için tasarlandığı ve dümenleme kuvvetlerinin tümünü aktarmaya elverişli olmadığı durumda, bu sistemin tamamen hidrolik veya sırasıyla tamamen elektrikli veya tamamen havalı direksiyon aktarma organı olduğu kabul edilmelidir.

    2.6.4.2- "Diğer Hibrid Direksiyon Aktarma Organı" yukarıda belirtilen direksiyon aktarma
organının başka her türlü kombinasyondur.

    3- ONAY İÇİN BAŞVURU
    3.1- Dümenleme tertibatı bakımından bir taşıt tipinin onayı için başvuru, taşıt imalatçısı veya onun tam yetkili temsilcisi tarafından yapılmalıdır.
    3.2- Onay başvurusu ile birlikte aşağıda belirtilen dokümanlar üç kopya halinde ve aşağıdaki ayrıntılar sunulmalıdır:

    3.2.1- Yukarıdaki madde 2.2'de belirtilen hususlar bakımından taşıt tipinin bir açıklaması; taşıt tipi belirtilmelidir.
    3.2.2- Dümenlemeye etki eden, taşıt üzerindeki çeşitli cihazların konumunu gösterecek şekilde direksiyon tertibatının tamamının bir çizimi:
    3.3-  Tasdik edilecek taşıt tipini temsil eden bir taşıt, onay deneylerini yürütmekten sorumlu teknik servise sunulmalıdır.
    3.4- Yetkili merci, tip onayını tasdik etmeden önce, imalatın uygunluğunun etkin kontrolünü garanti etmek için, yeterli teknik düzenlemelerin varlığını doğrulamalıdır.

    4- ONAY
    4.1- Bu yönetmeliğe uygun olarak, onay için sunulan taşıt aşağıda Madde 5 ve Madde 6'da belirtilen özellikleri karşılıyorsa, taşıt tipinin direksiyon tertibatı bakımından onayı tasdik edilmelidir.
    4.1.1- Yetkili merci, tip onayını tasdik etmeden önce, imalatının uygunluğunun etkin kontrolünü garanti etmek için yeterli teknik düzenlemelerin varlığını doğrulamalıdır.
    4.2- Onaylanan her tipe bir onay numarası verilmelidir. Bu numaranın ilk iki rakamı (şu anda 01), onayın yayımlandığı, teknik düzenlemeye yapılan son belli başlı teknik değişiklikleri içeren tadilat serisini göstermelidir. Aynı andlaşmalı taraflar bu teknik düzenlemede aşağıda Madde 6'da belirtilen hükümlere bağlı olarak, yukarıda Madde 3.2'de belirtilen dokümanlarda açıklanandan farklı direksiyon tertibatı ile sunulan aynı taşıt tipine veya başka bir taşıt tipine bu numarayı veremez.
    4.3- Bu yönetmeliğe göre bir taşıt tipinin onaylanması veya onay kapsamının genişletilmesi veya onayın reddedilmesi ile ilgili bildirim; bu teknik düzenlemede Ek-1'deki modele uygun bir form ile bu yönetmeliği uygulayan 1958 andlaşması taraflarına bildirilmelidir.
    4.4- Bu teknik düzenleme altında tasdik edilen bir taşıt tipine uyan her taşıta onay formunda belirtilen göze çarpan ve kolayca ulaşılabilen bir yere aşağıdaki hususları içeren uluslararası bir onay işareti takılmalıdır.
    4.4.1- Bir daire içerisinde "E" harfi ve "E" harfini takiben onayı tasdik eden ülkenin ayrım numarası; (1)
    4.4.2- Madde 4.4.1'de belirtilen dairenin sağına bu yönetmeliğin numarası "R" harfi bir tire ve onay numarası konulur.
    4.5- Taşıt bu yönetmeliğe göre onayın tasdik edildiği ülkede, bu andlaşmanın ekindeki diğer teknik düzenlemelerden bir veya birkaçına göre tasdik edilen bir taşıta uygun ise, Madde 4.4.1'de belirtilen sembolü tekrarlamaya gerek yoktur. Böyle bir durumda, bu yönetmeliğe göre onayın tasdik edildiği ülkede, onayın tasdik edildiği bütün teknik düzenlemelerin teknik düzenleme ve onay numaraları ve ek sembolleri Madde 4.4.1'de belirtilen sembolün sağındaki düşey kolonlara yerleştirilmelidir.
    4.6- Onay işareti, açık bir şekilde okunabilmeli ve silinmez olmalıdır.
    4.7- Onay işareti, imalatçı tarafından takılan taşıt tanıtım plakası üzerine veya yakınına yerleştirilmelidir.
    4.8- Bu yönetmeliğin EK-2'sinde, onay işaretinin düzenlemeleri ile ilgili örnekler verilmiştir.

            (1) Ülke ayırım numaraları; Almanya için 1, Fransa için 2, İtalya için 3, Hollanda için 4, İsveç için 5, Belçika için 6, Macaristan için 7, Çek Cumhuriyeti için 8, İspanya için 9, Yugoslavya için 10, Birleşik Krallık için 11, Avusturya için 12, Lüksemburg için 13, İsviçre için 14, 15 (boş), Norveç için 16, Finlandiya için 17, Danimarka için 18, Romanya için 19, Polonya için 20, Portekiz için 21 ve Rusya Federasyonu için 22, Yunanistan için 23, İrlanda için 24, Hırvatistan için 25, Slovenya için 26, Slovakya için 27, Beyaz Rusya için 28, Estonya için 29, 30 (boş), Bosna ve Hersek için 31, Letonya için 32, 33-36 (boş), Türkiye için 37, 38-39 (boş), Eski Makedonya Yugoslav Cumhuriyeti için 40, 41 (boş), Avrupa Topluluğu için 42 (Her bir AT üyesi devlet, verdiği onaylarda kendi ECE ülke ayırım numarasını kullanmaktadır) ve Japonya için 43'dür. Sonraki numaralar ülkelerin "Tekerlekli Araçların, Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçaların Müşterek Teknik Talimatlarının Kabulü ve Bu Talimatlar Temelinde Verilen Onayların Karşılıklı Tanınması Koşullarına Dair Andlaşma"ya katılma onaylama veya onay verme sırasına göre diğer ülkelere de tahsis edilir. Tahsis edilen numaralar, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği tarafından Andlaşmaya Taraf olan ülkelere bildirilir.

    5- YAPI ŞARTLARI
    5.1- Genel Şartlar
    5.1.1- Direksiyon tertibatı, azami tasarım hızına kadar veya bir römork takılması durumunda, teknik olarak müsaade edilen azami hızına kadar, taşıtın kolay ve emniyetli kullanımını garanti etmelidir. Madde 6'ya göre deneye tabi tutulduğunda düz yol konumuna gelmelidir. Taşıta römork takılı olmadığı durumda, Madde 6.2'nin özelliklerini ve römork takılı olduğu durumda, Madde 6.3'ün özelliklerini sağlamalıdır. Eğer bir taşıt ASE ile donatılmış ise, bu yönetmeliğin Ek-4'teki özelliklerini de sağlamalıdır. Tamamen hidrolik direksiyon aktarma organları ile donatılan römorklar Ek-5'e uygun olmalıdır.
    5.1.1.1- Taşıtın, sürücü tarafından olağan dışı direksiyon düzeltmesi yapılmaksızın ve taşıtın azami tasarım hızında direksiyon sisteminde olağan dışı titreşim olmaksızın, yolun doğru kesiti boyunca hareket etmesi mümkün olmalıdır.
    5.1.1.2- ASE tarafından dümenlenen tekerlekler hariç, direksiyon kumandası ve dümenlenen tekerlekler arasında, hareket eşgüdümü olmalıdır.
    5.1.1.3- ASE tarafından dümenlenen tekerlekler hariç, direksiyon kumandası ve dümenlenen tekerlekler arasında, zaman eşgüdümü olmalıdır.
    5.1.2- Direksiyon tertibatı, taşıtın veya taşıt katarlarının normal çalışması sırasında oluşan gerilmelere dayanabilecek şekilde tasarımlanmalı, yapılmalı ve takılmalıdır. Azami dümenleme açısı özellikle bu amaç için tasarımlanmadıkça, direksiyon aktarma organının herhangi bir parçası tarafından sınırlanmamalıdır.
    5.1.2.1- Aksi belirtilmedikçe, bu yönetmeliğin amaçlarına uygun olarak direksiyon tertibatında herhangi bir anda birden fazla hata olmayacağı varsayılacaktır. Bir boji üzerindeki iki dingil tek dingil olarak kabul edilmelidir.
    5.1.3- Motoru durduğunda veya Madde 5.1.4'te belirtilen parçalar hariç, direksiyon tertibatının bir parçası bozulduğunda, direksiyon tertibatı römork takılı olmadığında Madde 6.2.6, römork takılı olması durumunda Madde 6.3'deki özellikleri devamlı sağlamalıdır.
    5.1.4- Bu yönetmeliğin amacına yönelik olarak, dümenlenebilen tekerlekler, direksiyon kumandası ve direksiyon aktarma organlarının bütün mekanik parçaları, eğer en azından taşıtın diğer esas aksamları için (fren sistemi gibi) belirtilenlere eşit emniyet özelliklerine sahipse, bakım için rahatlıkla erişilebiliyorsa ve yeterli boyutta ise arızalanması muhtemel parçalar olarak değerlendirilmemelidirler. Böyle herhangi bir parçadaki arızanın taşıtın kontrolünün kaybına yolaçmasının muhtemel olması durumunda, o parça eşit özellikteki bir malzemeden veya metalden yapılmalı ve direksiyon sisteminin normal çalışması esnasında dikkate değer bir bozulmaya maruz kalmamalıdır.
    5.1.5- Taşıt sürücüsü, bir aktarma organındaki tamamen mekanik olanlardan başka herhangi bir arızadan haberdar edilmelidir. Römorksuz durumda, dümenleme kuvvetindeki bir artış bir uyarı işareti olarak kabul edilir. Römorklu durumda, bir mekanik göstergeye müsaade edilir. Bir arıza olduğunda, aşağıdaki Madde 6.2.6'da belirtilen dümenleme kuvveti aşılmadığı takdirde, ortalama dümenleme oranında bir değişikliğe izin verilir.
    5.2- Özel Şartlar
    5.2.1- Direksiyon Kumandası
    5.2.1.1- Direksiyon kumandası, doğrudan sürücü tarafından idare ediliyorsa,
    5.2.1.1.1- İdaresi kolay olmalı;
    5.2.1.1.2- Direksiyon kumandasının hareket yönü, taşıtın yönünde yapılması istenilen değişikliğe uygun olmalıdır.
    5.2.1.1.3- ASE hariç, direksiyon kumandası açısı ile dümenleme açısı arasında sürekli ve değişmeyen bir ilişki olmalıdır.
    5.2.2- Direksiyon Aktarma Organı

    5.2.2.1- Direksiyon geometrisi için ayar tertibatları, ayardan sonra uygun kilitleme tertibatları kullanarak, ayar parçaları arasında pozitif bir bağlantı kurabilmelidir.
    5.2.2.2- Bir taşıtın farklı düzenlemelerini kapsamak üzere ayrılabilen direksiyon aktarma organları (örneğin; uzatılabilir yarı-römorklarda) aksamların pozitif olarak yeniden yerleştirilmesini sağlayan kitleme tertibatlarına sahip olmalıdır; kilitlemenin otomatik olduğu durumda elle çalıştırılan ek bir emniyet kilidi olmalıdır.
    5.2.3- Dümenlenebilen Tekerlekler
    5.2.3.1- Dümenlenebilen tekerlekler, sadece arka tekerlekler olmamalıdır. Bu şart yarı-römorklar için geçerli değildir.
    5.2.3.2- Birden fazla dümenlenebilen dingile sahip römorklar (yarı-römork hariç) ve en az tek dingili dümenlenebilen yarı-römorklar aşağıdaki Madde 6.3'de verilen şartları yerine getirmelidir. Ancak, eğer bütün yükleme şartları altında, kendinden dümenlemeli dingiller ve dümenlenemeyen dingiller arasındaki dingil yükleme oranı 1.6'ya eşit veya daha yüksekse, kendinden dümenlemeli tertibatlı römorklar için, Madde 6.3'e göre bir deney yapılması
gerekli değildir.
    5.2.4- Enerji besleme sistemi
    5.2.4.1- Aynı enerji kaynağı, fren donanımını ve direksiyon tertibatını beslemek için kullanılabilir. Fakat enerji besleme sisteminin veya diğer iki sistemden birinin arızalanması durumunda, aşağıdaki şartlar tamamen karşılanmalıdır.
    5.2.4.1.1- Direksiyon tertibatı, Madde 6.2.6'nın özelliklerini sağlamalıdır.
    5.2.4.1.2- Bir enerji kaynağında arıza olduğunda, frenleme performansı, ilk fren uygulamasında Ek- 3'de belirtildiği gibi servis fren performansının altına düşmemelidir.
    5.2.4.1.3- Bir enerji besleme sisteminde arıza olduğunda, frenleme performansı Ek-3'deki talimatlara uygun olmalıdır.
    5.2.4.1.4- Depolama haznesindeki sıvı, dümenleme veya frenleme kuvvetinde bir artmaya neden olabilecek bir seviyeye düşerse, bir akustik veya optik ikaz cihazı ile sürücü uyarılmalıdır. Bu ikaz fren arızasını ikaz etmek için kullanılan bir cihazla birleştirilebilir, lambanın yeterlilik durumu, sürücü tarafından kolaylıkla doğrulanabilmelidir.
    5.2.4.2- Depolama haznesindeki sıvı, dümenleme kuvvetinde bir artmaya neden olacak şekilde bir seviyenin altına düştüğünde, bir akustik veya optik ikaz cihazı ile sürücü uyarılıyorsa, aynı enerji kaynağı direksiyon tertibatını ve frenleme donanımından başka sistemleri beslemek için kullanılabilir.
    5.2.4.3- İkaz cihazları, devreye doğrudan ve devamlı bağlanmalıdır. Motor, normal çalışma şartlarında çalışırken ve direksiyon tertibatında arıza olmadığında, alarm cihazı, motorun çalışmasından sonra enerji haznesinin veya haznelerinin dolumu için gerekli zaman süresi hariç, sinyal vermemelidir.

    6- TEST ŞARTLARI
    6.1- Genel Şartlar
    6.1.1- Test, iyi yapışmaya uygun düz bir yüzeyde yapılmalıdır.
    6.1.2- Test veya testler esnasında, taşıt dümenlenebilir dingil veya dingiller üzerinde teknik olarak müsaade edilebilir yükte yüklenir. ASE ile donatılmış dingilli taşıtlarda, taşıt teknik olarak müsaade edilen azami ağırlığına yüklenmiş ve ASE ile donatılmış dingil, azami müsaade edilebilir yükü yüklenmiş durumda, deney tekrar edilmelidir.
    6.1.3- Teste başlamadan önce, taşıt hareketsizken, lastik hava basınçları, Madde 6.1.2'de belirtilen yük için imalatçı tarafından belirtilen şekilde olmalıdır.

    6.2- Römorksuz Motorlu Taşıtlar İçin Şartlar
    6.2.1- Taşıt, aşağıda belirtilen hızlarda, 50 m yarıçapındaki eğriyi, direksiyon tertibatında alışılmışın dışında bir titreşim olmadan terkedebilmelidir;

        -M1 kategorisi taşıtlarda: 50 km/h
        M2, M3, N1, N2, N3 sınıfı taşıtlarda: 40 km/h
        veya azami tasarım hızı yukarıda verilenlerden düşükse azami tasarım hızı.

    6.2.2- Madde 5.1.1.1, Madde 5.1.1.2, ve Madde 6.2.1'deki gerekler, direksiyon tertibatındaki bir arızada da sağlanmalıdır.
    6.2.3- Taşıt, dümenlenebilen tekerlekleri yaklaşık olarak yarım kilitli durumda ve en az 10 km/h'lik sabit hızda bir daire içinde kullanıldığında dönülen dairenin yarıçapı, direksiyon kumandası serbest bırakıldığında aynı kalmalı veya daha artmalıdır.
    6.2.4- Direksiyon kontrol kuvvetinin ölçülmesi esnasında, 0.2 saniyeden daha aşağı sürede etkiyen kuvvetler dikkate alınmamalıdır.
    6.2.5- Takviyeli Direksiyon Tertibatı Motorlu Taşıtlar Üzerindeki Direksiyon Kuvvetlerinin Ölçülmesi
    6.2.5.1- Taşıt, 10 km/h'lik hızda, düz doğrultudan spiral bir şekle doğru kullanılmalıdır. Dümenleme kuvveti, özellikle takviyeli direksiyon tertibatlı taşıt sınıfı için aşağıdaki tabloda verilen dönme yarıçaplarına uyan, direksiyon kumandası konumuna karşılık gelinceye kadar, direksiyon kumandasının anma yarıçaplarında ölçülmelidir. Bu dümenleme hareketi bir sağa ve bir sola yapılmalıdır.
    6.2.5.2- Takviyeli direksiyon tertibatlı azami müsaade edilen dümenleme zamanı ve azami müsaade edilen direksiyon kumandası kuvveti, aşağıdaki tabloda her bir taşıt sınıfı için verilmiştir.
    6.2.6- Direksiyon Tertibatında Arıza Olması Durumunda Motorlu Taşıtlar Üzerindeki Direksiyon Kuvvetlerinin Ölçülmesi
    6.2.6.1- Madde 6.2.5'de belirtilen test, arızalı direksiyon tertibatı ile tekrarlanmalıdır. Dümenleme kuvveti, özellikle arızalı direksiyon tertibatlı taşıt sınıfı için aşağıdaki tabloda verilen dönme yarıçaplarına uyan, direksiyon kumandası konumuna karşılık gelinceye kadar, direksiyon kumandasının anma yarıçaplarında ölçülmelidir.
    6.2.6.2- Arızalı direksiyon tertibatında azami müsaade edilen direksiyon kumandası kuvveti ve azami müsaade edilen dümenleme zamanı her bir taşıt sınıfı için aşağıdaki tabloda verilmiştir.

TABLO
DİREKSİYON KUMANDA KUVVETİ ÖZELLİKLERİ

Araç Sınıfı
Takviyeli 
Arızalı 
Azami Kuvvet
Zaman
Dönme Yarıçapı
Azami Kuvvet
Zaman
Dönme Yarıçapı
(daN) 
(s) 
(m) 
(daN) 
(s) 
(m) 
M1 
          15
    4
   12
       30
    4
      20
M2 
          15
    4
   12
       30
    4
      20
M3 
          20
    4
   12(1)
       45
    6
      20
N1 
          20
    4
   12
       30
    4
      20
N2 
          25
    4
   12
       40
    4
      20
N3 
          20
    4
   12(1)
       45(2)
    6
      20
(1) Eğer 12 m gerçekleşemez ise, tam kilitleme.
(2) Kendinden dümenlenebilen tertibat hariç iki veya daha fazla dingili dümenlenebilen rijit araçlar için 50(daN)

    6.3- Römork için şartlar
    6.3.1- Çekici taşıt pürüzsüz ve yatay bir yolda doğru bir hat boyunca 80 km/h'lik bir hızda veya römork imalatçısı tarafından belirtilen teknik olarak müsaade edilebilir azami hız 80 km/h'den az ise, bu hızda hareket ettiğinde, römork direksiyon tertibatında aşırı bir sapma veya alışılmamış titreşim olmaksızın hareket etmelidir.
   6.3.2- Çekici taşıtın ön dış kenarı 5 km/h'lik sabit bir hızda, Madde 6.2'e uygun olarak 25 m yarıçaplı bir daire etrafında dönecek şekilde, çekici taşıt ve römork sabit bir dönüş yaparken, römorkun en arka dış kenarının çizdiği daire yarıçapı ölçülmelidir. Bu manevra, 25 km/h + 1 km/h'lik hızda aynı şartlarda tekrarlanmalıdır. Bu manevralar esnasında, 25 km/h +- 1 km/h'lik hızda hareket eden römorkun en arka dış kenarı 5 km/h sabit hızda çizilen dairenin 0.7 m'den daha fazla dışına hareket etmemelidir.
    6.3.3- Römorkun hiç bir parçası, Madde 6.3.2'de tanımlanan dairesel yolu, 25 km/h hızda daireye teğet olarak terk eden bir taşıt tarafından çekilirken, 25 m yarıçaplı daireye teğet çizginin 0.5 m ötesine hareket etmemelidir. Bu gerek, teğet hattın daireye kestiği noktadan teğet hat üzerinde 40 m ötedeki noktaya kadar olan yol boyunca yerine gelmelidir. Bu noktadan sonra, römork Madde 6.3.1'de belirtilen şartı sağlamalıdır.
    6.3.4- Madde 6.3.2'de ve Madde 6.3.3'de belirtilen testler bir sola bir sağa dümenleme hareketi ile yapılmalıdır.

    7- İMALATIN UYGUNLUĞU
    7.1- Bu yönetmeliğe göre onaylanmış bir taşıt, yukarıda Madde 5 ve Madde 6'da belirtilen özellikleri sağlayan, onaylanmış tipe uygun olarak imal edilmelidir.
    7.2- Madde 7.1'deki özelliklerin sağlandığını doğrulamak için imalatın uygun kontrolleri yapılmalıdır.
    7.3- Onay Sahibi özellikle;
    7.3.1- İmalatların etkin kalite kontrolü için işlemlerin varlığını garanti etmelidir.
    7.3.2- Her bir onaylı tipin uygunluğunu kontrol etmek için gerekli kontrol teçhizatına ulaşabilmelidir.
    7.3.3- Deney sonuçlarına ait bilgilerin kayıt edildiğini ve ekli dökümanların idari servis tarafından tespit edilecek bir peryod için muhafazasını garanti etmelidir.
    7.3.4- Bir endüstriyel imalattaki değişiklikleri göz önünde tutarak, mamul özelliklerinin aynı kaldığını doğrulamak ve garanti etmek amacıyla her bir testin sonuçlarını analiz etmelidir.
    7.4- Tip onayını tasdik eden yetkili merci, herhangi bir zamanda her bir mamule uygulanan kontrol metotlarının uygunluğunu doğrulayabilir.
    7.4.1- Her kontrolde, deney talimatları ve mamul ölçüm kayıtları tetkik ediciye sunulmalıdır.
    7.4.2- Yetkili merci, bu teknik düzenlemede belirtilen herhangi bir deneyi uygulayabilir.

    7.4.3- Yetkili merci tarafından yapılan kontrollerin normal sıklığı iki yılda bir olmalıdır. Bu ziyaretlerden biri esnasında uygun olmayan sonuçlar kayıt edilirse, yetkili merci imalat uygunluğunun en kısa zamanda tekrar oluşturulması için gerekli tüm tedbirlerin alındığından emin olmalıdır.

    8- İMALATIN UYGUNSUZLUĞU İÇİN CEZALAR
    8.1- Bu yönetmeliğe göre bir taşıt tipi için tasdik edilen onay, Madde 7.1'de belirtilen gereğe uyulmadığında veya taşıt veya taşıtların yukarıdaki Madde 7'de belirtilen deneylerden başarılı olmaması durumunda geri çekilebilir.
    8.2- Bu yönetmeliği uygulayan andlaşmalı bir taraf daha önce tasdik ettiği bir onayı geri çekmesi durumunda bu yönetmeliği uygulayan diğer andlaşmalı taraflara, bu yönetmeliğin Ek-1'ine uygun bir bildirim formu ile bildirimde bulunmalıdır.

    9- TAŞIT TİPİNİN DEĞİŞİKLİĞİ VE ONAY KAPSAMININ GENİŞLETİLMESİ
    9.1- Taşıt tipindeki her değişiklik, taşıt tipini tasdik eden idari bölüme bildirilmelidir. Bu idari bölüm aşağıdakilerden birine karar verebilir.
   9.1.1- Yapılan değişiklerin önemli bir olumsuz etkiye sebep olmayacağını ve her bir durumda taşıtın halen gereklere uygun olduğunu düşünebilir; veya
   9.1.2- Deneyleri yürütmekten sorumlu teknik servisten ilave bir test raporu isteyebilir.
   9.2- Değişiklikler belirtilerek onayın tasdiki veya onay kapsamının genişletilmesi veya onayın reddedilmesi, yukarıda Madde 4.3'te belirtilen işlem ile bu yönetmeliği uygulayan andlaşmalı taraflara bildirilmelidir.
    9.3- Onay kapsam genişletmesini yayımlayan yetkili merci, bu genişletme için bir seri numarası vermeli ve bu yönetmeliğin Ek-1'inde belirtilene uygun bir bildirim formu vasıtası ile bu yönetmeliği uygulayan diğer 1958 andlaşmasına taraf olanlara bu genişletmeyi bildirmelidir.

    10- İMALATIN TAMAMEN DURDURULMASI
    Onay sahibi, bir yönetmeliğe uygun olarak tasdik edilen bir taşıt tipini imal etmeyi tamamen durdurması halinde, onayı tasdik eden merciye bunu bildirmelidir. Yetkili merci, ilgili bildiriyi alır almaz, bu yönetmeliği uygulayan, diğer 1958 andlaşmasına taraf olanlara bu yönetmeliğin Ek-1'ine uygun bir bildirim formu vasıtası ile bildirimde bulunmalıdır.

    11- ONAY DENEYLERİNİ YAPMAKTAN SORUMLU TEKNİK SERVİSLERİN VE İDARİ BÖLÜMLERİN İSİM VE ADRESLERİ
    Bu yönetmeliği uygulayan 1958 andlaşması tarafları, Birleşmiş Milletler Sekreterliğine onay deneylerini yürütmekle sorumlu olan teknik servisler ile onayı tasdik eden ve diğer ülkelere onayın verilmesi veya onay kapsamının genişletilmesi veya onayın reddedilmesi veya onayın geri çekilmesi veya imalatın tamamen durdurulması konularını bildirecek olan idari bölümün isim ve adreslerini bildirmelidir.

                                                                                                EK-1

    (Azami format: A 4 (210 mm x 297 mm))

                                                                                        Yayınlayan İdarenin İsmi
                                                                                        .........................................
                                                                                        ........................................
                                                                                        .........................................

79 No'lu teknik düzenlemeye göre direksiyon tertibatı ile ilgili bir taşıt tipi ile ilgili: (2)

     ONAY TASDİK EDİLDİ
     ONAY KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
     ONAY REDDEDİLDİ
     ONAY GERİ ÇEKİLDİ
     İMALAT TAMAMEN DURDURULDU

     Onay No.                                                                Kapsam genişletme No.
     1. Taşıtın ticari ismi veya markası .....................................
     2. Taşıt tipi ...........................................................
     3. İmalatçının adı ve adresi ............................................
     4. Varsa imalatçı temsilcisinin adı ve adresi ...........................
     5. Direksiyon tertibatının kısa açıklaması ..............................
     5.1 Direksiyon tertibatının tipi ........................................
     5.2 Direksiyon kumandası ................................................
     5.3 Direksiyon aktarma organı ...........................................
     5.4 Dümenlenebilen tekerlekler ..........................................
     5.5 Enerji kaynağı ......................................................
     6.  Deney sonuçları: 12 m'lik yarıçaplı veya takviyesiz 20 yarıçaplı bir
          dönüş dairesini tamamlamak için gerekli dümenleme kuvveti ...........
     6.1 Normal şartlarda ....................................................
     6.2 Özel tertibatın arızalanmasından sonra ..............................
     7. Taşıtın onaya sunulma tarihi .........................................
     8. Onay deneylerini yürütmekten sorumlu teknik servis ...................
     9. Servis tarafından verilen raporun tarihi .............................
     10. Servis tarafından verilen raporun numarası ..........................
     11. Onay tasdik edildi/kapsamı genişletildi/reddedildi/geri çekildi(2) ..
     12. Taşıt üzerindeki onay işaretinin konumu .............................
     13. Yer .................................................................
     14. Tarih ...............................................................
     15. İmza ................................................................
     16. Onayı vermiş olan idari bölümlere bırakılan ve istek üzerine temin edilebilen onay dosyasındaki dökümanların bir listesi bu bildirime etkilidir.

     (2) Uygun olmayanın üzerini çiziniz.

                                                                          EK-2
              ONAY İŞARETLERİNİN DÜZENLENMELERİ

 
İLGİLİ ŞEKİLLER 13/10/1999 TARİHLİ VE 23845 SAYILI RESMİ GAZETENİN 48. SAYFASINDADIR.

                                                                                  EK-3

FRENLEME DONANIMININ VE DİREKSİYON TERTİBATININ BESLENMESİ İÇİN AYNI ENERJİ KAYNAĞINI KULLANAN TAŞITLARDA FRENLEME PERFORMANSI

    1. Eğer bir enerji kaynağında arıza meydana gelirse, ilk fren uygulamasında servis frenleme performansı aşağıdaki çizelgede verilen değerleri sağlamalıdır.
 
Araç sınıfı
V (km/h)
m/s(2)
F (daN)
M1
      80
   5,8
     50
M2, M3
      60
   5,0
     70
N1
      80
   5,0
     70
N2, N3
      60
   5,0
     70

    2. Direksiyon tertibatında veya enerji besleme sisteminde herhangi bir arızadan sonra, servis freninin sekiz tam strokundan sonraki dokuzuncu uygulamada, en azından yardımcı (acil) fren sistemi için belirtilen performansı sağlayabilmelidir (aşağıdaki tabloya bakınız).

    Depolanmış enerjinin kullanımına ihtiyaç duyan ikinci performansın ayrı bir kumanda tarafından sağlandığı durumda, servis fren kumandasının sekiz tam hareketinden sonra kalan performansı. dokuzuncu uygulamada elde etmek mümkün olmalıdır (aşağıdaki çizelgeye bakınız).

    YARDIMCI VE PARK FREN İVMESİ
 
Araç sınıfı
V (km/h)
Yardımcı frenleme m/s2
Park frenleme
M1 
      80
              2,9
          1,7
M2 
      60
              2,5
          1,5
M3 
      60
              2,5
          1,5
N1 
      70
              2,2
          1,3
N2 
      50
              2,2
          1,3
N3 
      40
              2,2
          1,3

                                                                              EK-4

ASE İLE DONATILMIŞ TAŞITLAR İÇİN İLAVE ŞARTLAR

    1. Genel Şartlar
    Bu ek, taşıtların ASE ile donatılmasını zorunlu tutmamaktadır. Ancak, eğer taşıt böyle bir tertibat ile donatılmış ise, takılı taşıtlar bu ekin hükümlerine uygun olmalıdır.

    2. Özel Şartlar
    2.1- Direksiyon aktarma organı
    2.1.1- Mekanik direksiyon aktarma organları
Bu teknik düzenlemenin Madde 5.1.4'ü uygulanır.
    2.1.2- Hidrolik direksiyon aktarma organları
Hidrolik direksiyon aktarma organı, müsaade edilen azami "T" çalışma basıncını geçmesi önlenmelidir.
    2.1.3- Elektrikli direksiyon aktarma organları Elektrikli direksiyon aktarma organının, aşırı enerji beslenmesi önlenmelidir.
    2.1.4- Direksiyon aktarma organlarının birleştirilmesi Mekanik, hidrolik ve elektrikli aktarma organlarının kombinasyonu yukarıdaki Madde 2.1.1, Madde 2.1.2 ve Madde 2.1.3'de belirtilen şartlara uygun olmalıdır.
    2.2- Arıza İçin Deney Şartları
    2.2.1- ASE'nin herhangi bir parçasının arızası veya işleyişindeki aksaklık (bu teknik düzenlemenin Madde 5.1.4'de belirtildiği gibi bozulmaya karşı hassas olmadığı kabul edilen parçalar hariç) taşıtın davranışında kayda değer ani bir değişiklik meydana getirmemeli ve bu teknik düzenlemenin Madde 6.2.1, Madde 6.2.4 ve Madde 6.2.6'daki şartları bu durumda da sağlanmalıdır. Bundan başka, olağandışı direksiyon düzeltmesi yapmaksızın taşıtın kumandası mümkün olmalıdır. Bu husus, aşağıdaki deneyler ile doğrulanmalıdır.
    2.2.1.1- Dönme Deneyi
    Taşıt, aşağıdaki tablo'da verilen değerlere ve taşıt sınıfına uyan "V" (km/h) hızında ve "R" dönüş yarı çaplı bir deney dairesi içinde hareket ettirilmelidir. Belirtilen deney hızına ulaşıldığında, arıza ortaya çıkmalıdır. Deney, saat ibaresi dönme yönünde ve saat ibresi dönme yönünün tersinde taşıt hareketini kapsamaktadır.
 
Araç sınıfı
M1, N1 
 100
      80
M2, N2 
  50
      50
M3, N3 
  50
      45

    2.2.1.2- Geçiş Deneyi
    Deney işlemlerinin bir örnekliği üzerinde uyum sağlanıncaya kadar, taşıt imalatçısı, bir arıza durumunda taşıtın geçiş davranışı için deney işlemleri ve sonuçlarını teknik servislere sunmalıdır.

    (1) Eğer ASE belirtilen bu hızda mekanik olarak kilitlenme durumunda ise, deney hızı, sistemin çalıştığı azami hıza denk gelecek şekilde değiştirilmelidir. Azami hız, ASE'nin kilitlendiği hızın 5 km/h altındaki hızdır.
    (2) Eğer taşıtın boyutsal karakteristiklerinden devrilme riski olduğu anlaşılıyorsa, imalatçı deneyin gerçekleştirilmesi için daha düşük bir azami emniyet hızını ispat eden taşıt davranışı benzetim verilerini teknik servise sunmalıdır.
    (3) Eğer, test mahallinin biçiminden dolayı, yarıçap değerlerine uyulamıyorsa, tabloda belirli bir araç sınıfı için belirtilen yarıçap ve hız değerine karşılık gelen enine ivme değerini sağlamak üzere hızın değiştirilmesi koşuluyla, testler farklı yarıçap değerlerine sahip test pistlerinde gerçekleştirilebilir. (azami sapma: +- 25).

    2.3- Arıza Durumunda İkaz Sinyalleri
    2.3.1- Bu teknik düzenlemede, Madde 5.1.4'te belirtildiği gibi arızaya karşı hassas olmadığı kabul edilen ASE'nin parçaları hariç, ASE'nin arızası ile ilgili aşağıdaki husus sürücünün dikkatine açıkca getirilmelidir.
    2.3.1.1- ASE elektriksel veya hidrolik kumandasının devreden çıkması
    2.3.1.2- ASE enerji beslenmesinin arızası
    2.3.1.3- Eğer var ise, elektrikli kumandanın dış hat sisteminde bir kopukluk
    2.4- Elektromanyetik Parazit
    2.4.1- ASE'nin çalışması elektromanyetik alanlardan olumsuz olarak etkilenmemelidir. Deney işlemlerinin bir örnekliği üzerinde uyum sağlanıncaya kadar, taşıt imalatçısı deney işlemleri ve sonuçlarını teknik servislere sunmalıdır.

                                                                        EK - 5
TAMAMEN HİDROLİK DİREKSİYON AKTARMA ORGANLARINA SAHİP RÖMORKLAR İÇİN ŞARTLAR
    1- Genel Şartlar
    Taşıtların, tamamen hidrolik direksiyon aktarma organları ile donatılması zorunlu değildir. Ancak, eğer taşıt böyle bir tertibat ile donatılmış ise, bu taşıtlar bu ekin şartlarına uygun olmalıdır.

    2- Özel Şartlar
    2.1- Hidrolik-boruların ve hortum ünitelerinin performansı
    2.1.1- Tamamen hidrolik aktarma organının hidrolik boruları, imalatçı tarafından belirtilen azami normal servis "T" çalışma basınca, en az dört kezlik bir basınca dayanabilmelidir. Hortum üniteleri ISO standartları 1402: 1984, 6905: 1986 ve 1751: 1953'e uygun olmalıdır.
    2.2- Bir enerji besleme sistemine bağlı sistemlerde;
    2.2.1- Enerji beslemesi, "T" basıncında çalışan bir basınç sınırlama valfi vasıtasıyla aşırı basınçtan korunmalıdır.
    2.3- Direksiyon Aktarma Organının Korunması
    2.3.1- Direksiyon aktarma organı, 1,5 T ve 2 T arasında çalışan bir basınç sınırlama valfi vasıtasıyla aşırı basınçtan korunmalıdır.
    2.4- Çekici/Römork dizilişi;
    2.4.1- Bir çekici/römork katarında çekici düz bir doğrultuda ilerlerken, römork, çekici ile aynı hizada kalmalıdır.
    2.4.2- Yukarıdaki Madde 2.4.1'e göre yönleniş dizilişini muhafaza etmek için, römorklarda otomatik veya manuel olabilen yeniden ayarlama düzeneğine sahip olmalıdır.
    2.5- Direksiyon aktarma organında arıza durumunda dümenleme
    2.5.1- Tamamen hidrolik direksiyon aktarma organlı taşıtların dümenlenmesi, aktarma organının herhangi bir parçasındaki arıza durumunda dahi sürdürülebilmelidir. Taşıtlar bu koşulda (arızada) deneye tabi tutulmalı ve bu teknik düzenlemede madde 6.3'ün şartlarını yerine getirmelidir. Bilhassa, Madde 6.3.2'de belirtilen 5 km/h ve 25 km/h'lik deneyler, sırasıyla direksiyon aktarma organı takviyeli ve arızalı durumlarda yapılmalıdır.
    2.6- Elektromanyetik Parazit
    2.6.1- Direksiyon tertibatının çalışması elektromanyetik alanlardan olumsuz olarak etkilenmemelidir. Deney işlemlerinin bir örnekliği üzerinde uyum sağlanıncaya kadar, taşıt imalatçısı deney işlemleri ve sonuçlarını teknik servise sunmalıdır.