Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 23.01.2001 Salı Sayı: 24296 (Asıl) 
Hazine Müsteşarlığından:

Yarım Kalmış, İşletme Sermayesi Yetersizliği Nedeniyle İşletmeye Geçememiş veya Kısmen İşletmeye Geçmiş Yatırımların Ekonomiye Kazandırılmasına Dair 22/11/2000 Tarihli ve 2000/1721 Sayılı Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2001/1)


            Amaç ve Kapsam
            Madde 1- Bu Tebliğ 22/11/2000 tarihli ve 2000/1721 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na istinaden; Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Bayburt, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Ordu, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Van ve Yozgat illerinde yarım kalmış, işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle işletmeye geçememiş veya kısmen işletmeye geçmiş imalat sanayi (çırçır ve paketleme yatırımları hariç), tarımsal sanayi (soğuk hava depoları dahil), sağlık, eğitim ve turizm (sadece konaklama tesisleri) yatırımlarının teşviki, desteklenmesi ve dolayısıyla da ekonomiye kazandırılması, üretim ve istihdamın artırılması, işletmede olanların; pazar paylarını koruyabilmeleri, artırabilmeleri, hayatiyetlerini sürdürebilmeleri ve yeni teknolojilere ayak uydurabilmeleri için yatırım ve işletme sermayesi ihtiyaçlarının karşılanmasını teminen kullandırılacak düşük faizli kredilerle ilgili usul ve esasların açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.

            Tanımlar
            Madde 2- Bu Tebliğ'de geçen;

            a) Müsteşarlık : Hazine Müsteşarlığı'nı,

            b) Aracı Banka : Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. ve Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.'nı,

            c) Fon : Yatırımları Teşvik Fonu'nu

            ifade eder.

            Uygulama Esasları
            Madde 3- Bu Tebliğin 1 inci maddesinde öngörülen amacın gerçekleştirilmesini teminen, Fon'dan yatırım ve/veya işletme kredisi tahsis edilebilmesi için;

            Yatırımın;

            a) Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Bayburt, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Ordu, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Van ve Yozgat illerinde bulunması,

            b) İmalat sanayi (çırçır ve paketleme yatırımları hariç), tarımsal sanayi (soğuk hava depoları dahil), sağlık, eğitim ve turizm (sadece konaklama tesisleri) sektörlerine ilişkin konularda olması,

            c) Sağlık yatırımlarında Sağlık Bakanlığı'ndan izin belgesi, eğitim yatırımlarında Milli Eğitim Bakanlığı'ndan izin belgesi ve turizm (sadece konaklama tesisleri) yatırımlarında Turizm Bakanlığı'ndan turizm yatırım belgesi ve/veya işletme belgelerinin alınmış olması,

            d) İnceleme tarihi itibarıyla Aracı Bankaca hesaplanacak toplam sabit yatırımın fiziki gerçekleşme oranının asgari %50 olması,

            e) Fiziki olarak gerçekleştirilmiş sabit yatırımın (yeniden değerlendirilmiş tutarları da dikkate alınarak) özkaynakla karşılanmış kısmının; yatırımın teşvik belgeli olması halinde teşvik belgesinin istinat ettiği Kararnamede öngörülen asgari özkaynak oranında, teşvik belgesiz olması halinde ise asgari %30 olması,

            f) Krediden yararlanabilmek için yatırımcının 30/6/2001 tarihine kadar Aracı Bankaya müracaat etmesi, gerekmektedir.

            Yukarıda belirtilen şartları haiz yatırımlara, Fon'dan her bir firma itibarıyla toplam 450 Milyar Türk Lirasını geçmemek üzere; yatırım ve/veya Aracı Banka tarafından yapılacak tesbitler neticesinde işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle işletmeye geçilememiş veya kısmen geçilmiş olması halinde işletme kredisi tahsis edilebilir. Bu yatırımlarda, yatırım kredisi ve işletme kredisi ayrı ayrı kullandırılabileceği gibi birlikte de kullandırılabilir.

            Madde 4- Daha önce, KOBİ finansmanından yararlanan işletmeler ile Fon Kaynaklı Kredi, Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Kredisi, 7/11/1996 tarihli ve 96/8905 sayılı, 26/2/1999 tarihli ve 99/12477 sayılı, 9/4/1999 tarihli ve 99/12655 sayılı kararlar kapsamında kredi tahsis edilen firmalar da talep etmeleri halinde yatırım ve/veya işletme kredisinden yararlanabilirler. Ancak, sözkonusu destek unsurlarından yararlandırılan miktar ile bu Tebliğin istinat ettiği Karar kapsamında yararlandırılacak kredinin toplamı 450 milyar Türk Lirasını geçemez.

            7/11/1996 tarihli ve 96/8905 sayılı, 26/2/1999 tarihli ve 99/12477 sayılı, 9/4/1999 tarihli ve 99/12655 sayılı kararlar çerçevesinde Fon'dan kredi tahsisi yapılarak kredi kullandırımına başlanıldığı halde sözkonusu kararlar ve bunlara ilişkin tebliğ hükümleri uyarınca Aracı Bankaca verilecek süreler içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve/veya Aracı Banka tarafından haklarında kanuni takip işlemi yapılan veya krediyi amacı dışında kullanan firmalar bu Tebliğin istinat ettiği Karar hükümlerinden yararlanamazlar.

            Kredi Müracaat Usulleri
            Madde 5- Bu Tebliğ'in 3 üncü maddesindeki şartları taşıyan yatırımlar için kredi müracaatlarının en geç 30/6/2001 tarihine kadar; anonim şirket statüsündeki firmalar tarafından Türkiye Kalkınma Bankasına, diğer firmalar tarafından ise Türkiye Vakıflar Bankasına yapılması gerekmektedir. Başvurular müracaat edilen Aracı Banka tarafından sonuçlandırılır. Bu müracaatta firmalardan istenilen belgeler, tam ve eksiksiz olarak tamamlanarak Aracı Bankaya verilir. Kredi ile ilgili tüm işlemler Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce yürütülür.

            Kredinin Açılması ve Kullandırılması
            Madde 6- Bu Tebliğ kapsamındaki kredinin açılması ve kullandırılmasında Aracı Bankanın bankacılık usul ve esasları çerçevesinde belirleyeceği şartlar geçerlidir. Kredi tutarı Aracı Banka tarafından yapılacak değerlendirme sonucu tespit edilir. Değerlendirme sonucunda özkaynak oranı; yatırım teşvik belgeli olması halinde teşvik belgesinin istinat ettiği Kararnamede öngörülen asgari özkaynak oranında, teşvik belgesiz olması halinde ise asgari %30 oranında olması gerekmektedir. Bu tespit yapılırken Maliye Bakanlığı'nca her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınır.

            Kredi Kullandırma Esasları
            Madde 7- Yapılacak ön inceleme sonucu uygun bulunan yatırım projeleri Aracı Banka tarafından değerlendirmeye alınır.

            Yapılacak değerlendirmeler sonucunda kredilendirilmesi uygun bulunan yatırımlara kredi tahsisi Aracı Banka tarafından yapılır. Tahsis işlemini müteakip Müsteşarlık tarafından Aracı Bankaya gerekli aktarımın yapılmasından sonra kredi kullandırımı Aracı Banka tarafından yürütülür.

            Aracı Bankaca kredinin %40'ı avans olarak kullandırılabilir. Avans, hakedişlerden mahsup edilerek kapatılır. Kapatma süresi; işletme kredilerinde azami 2 ay, yatırım kredilerinde ise azami 4 aydır. Bu süreler içinde avansın kapatılamaması halinde, kredi kullandırımına devam edilmeyeceği gibi Aracı Banka müeyyideleri ile birlikte süresinde kapatılmayan avansın geri ödenmesini talep edebilir. İthal makine-teçhizat akreditif yolu ile temin edilecek ve bu akreditif krediyi kullandıran banka tarafından açılacak ise, kredi kullandırım koşulları dikkate alınarak, kredinin gerekli bölümü, Fon kaynaklarından Aracı Bankaya aktarılmasından sonra akreditif için kullandırılabilir. Krediden akreditif açılması firmanın avans kullanmasına engel teşkil etmez.

            Avansın kullandırılmasından sonra bakiye kredi hakediş raporlarına istinaden en fazla 3 dilim halinde kullandırılır. Krediye esas harcamaların firmaya yapılan ilk ödemeyi takip eden bir yıl içinde yapılması zorunludur. Bu süreden sonra Aracı Bankaya ibraz edilen harcamalar kredi kullandırımında dikkate alınmaz.

            Kredinin Teminatı
            Madde 8- Kredi tahsis şartlarının yerine getirildiğinin tevsikini müteakip Aracı Banka tarafından kredinin teminatı tesis edilerek, lehine kredi tahsis edilen yatırımcı ile mukavele imzalanır. Alınacak teminata ait esaslar, Aracı Banka tarafından bankacılık usullerine göre tespit edilir.

            Kredinin Faiz ve Geri Ödemesi
            Madde 9- Fon kaynaklarından kullandırılacak kredilerden;

            a) Yatırım kredileri, 2 yıl ödemesiz toplam 5 yıl vadeli olup, 7 eşit taksit halinde,

            b) İşletme kredileri, 1 yıl ödemesiz toplam 3 yıl vadeli olup, 5 eşit taksit halinde, geri ödenir.

            Yatırım kredilerinin yıllık faiz oranı %10, işletme kredilerinin ise %15'dir. Faiz, ödemesiz dönem dahil her 6 ayda bir tahakkuk ettirilerek tahsil edilir.

            7/11/1996 tarihli ve 96/8905 sayılı, 26/2/1999 tarihli ve 99/12477 sayılı, 9/4/1999 tarihli ve 99/12655 sayılı kararlar kapsamında kredi tahsis edilerek kullandırılan firmaların borçlarına, bu Tebliğin istinat ettiği Karar'ın yürürlüğe girdiği tarihten sonra, her bir ödeme planında ödenecek olan anapara ve/veya faiz döneminin sona ermesinden itibaren başlayacak anapara ve/veya faiz dönemi için yukarıda belirtilen faiz oranları uygulanır. Uygulamaya ilişkin esaslar Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda Aracı Bankanın kendi usul ve prensipleri çerçevesinde belirlenir.

            Kredi anapara ve faiz geri ödemeleri Fon'a yapılır.

            Aracı Bankanın Sorumluluğu
            Madde 10- Aracı Banka, kredilerin amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığından, anapara taksit ve faizlerinin zamanında Fon'a yatırılmasından sorumludur.

            Bu Tebliğ'de öngörülmeyen hususlara ilişkin olarak Fon kaynaklarından kullandırılan kredilerin Fon'a yatırılma süreleri, Aracı Bankanın sorumluluğu ve diğer konularda yürürlükte olan Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Karar'ın ilgili hükümleri uygulanır.

            Diğer Hükümler
            Madde 11- Aracı Banka, yapacağı aracılık işleminden dolayı krediye tahakkuk eden faizin 4 puanına kadar komisyon alır. Aracı Banka bunun dışında ücret, komisyon v.b. isimler altında hiçbir talepte bulunamaz.

            Madde 12- Kredi incelemelerinde ve bu krediler vadelerinde tasfiye edilinceye kadar, Aracı Banka tarafından talep edilecek her türlü bilgi ve belgelerin yatırımcı tarafından verilmesi zorunludur.

            Madde 13- Aracı Banka tarafından tahsis edilen kredilerin kullandırılması ve geri ödenmesi, yürürlükte olan Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Karar hükümleri çerçevesinde yürütülür.

            Uygulama Mercii
            Madde 14- Bu Tebliğin uygulanması, Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden Aracı Banka tarafından yürütülür. Müsteşarlık, Aracı Banka ile müştereken kredi tahsis edilen firmaları, görevlendirecekleri yetkili uzmanları vasıtasıyla gerek yatırımın fiziki durumu gerekse kredi kullanımı açısından yatırım yerinde denetleyebilir, izleyebilir ve gerekli göreceği diğer tedbirleri alabilir.

            Uygulamada ortaya çıkacak tereddüt ve ihtilaflarda Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir.

            Geçici Madde 1- 22/11/2000 tarihli ve 2000/1721 sayılı Karar'ın yayımı tarihinden önce Fon'dan 7/11/1996  tarihli ve 96/8905 sayılı, 26/2/1999 tarihli ve 99/12477 sayılı, 9/4/1999 tarihli ve 99/12655 sayılı Kararlar kapsamında tahsis edilen kredilere uygulanan işlemler faiz oranları dışında istinat ettiği Karar ve Tebliğ hükümlerine tabidir.

            Yürürlük
            Madde 15- Bu Tebliğ 25/12/2000 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Yürütme
            Madde 16- Bu Tebliğ hükümlerini Hazine Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.