Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 27.04.1999 Salı  Sayı: 23678 (Asıl)  
Hazine Müsteşarlığından:  
 
Yarım Kalmış, İşletme Sermayesi Yetersizliği Nedeniyle İşletmeye Geçememiş veya Kısmen İşletmeye Geçmiş Yatırımların Ekonomiye Kazandırılmasına Dair 26/2/1999 Tarihli ve 99/12477 Sayılı Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 99/1)
 
  
            Amaç ve Kapsam 
            Madde 1- Bu Tebliğ 26/2/1999 tarihli ve 99/12477 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na istinaden; Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Bayburt, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Ordu, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Van ve Yozgat illerinde yarım kalmış, işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle işletmeye geçememiş veya kısmen işletmeye geçmiş imalat sanayi (çırçır ve paketleme yatırımları hariç), tarımsal sanayi (soğuk hava depoları dahil), sağlık, eğitim ve turizm (konaklama tesisleri) yatırımlarının teşviki, desteklenmesi ve dolayısıyla da ekonomiye kazandırılması, üretim ve istihdamın artırılması için kullandırılacak düşük faizli kredilerle ilgili usul ve esasların açıklanması amacıyla hazırlanmıştır. 

            Tanımlar 
            Madde 2- Bu Tebliğ'de geçen; 
            a) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığı'nı 
            b) Banka : Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.'ni 
            c) Aracı Banka: Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.'nı 
            d) Fon: Yatırımları Teşvik Fonu'nu 

            ifade eder. 

            Uygulama esasları 
            Madde 3- 1 inci maddede öngörülen amacın gerçekleştirilmesini teminen, Fon'dan yatırım ve/veya işletme kredisi tahsis edilebilmesi için; 

           Yatırımın; 
            a) Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Bayburt, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Ordu, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli, Van ve Yozgat illerinde bulunması, 

            b) İmalat sanayi (çırçır ve paketleme yatırımları hariç), tarımsal sanayi (sebze, meyve ve su ürünlerini işleme ve şoklama ile ilgili soğuk hava depoları dahil), sağlık, eğitim ve turizm (konaklama tesisleri) sektörlerine ilişkin konularda olması, 

            c) Sağlık yatırımlarında Sağlık Bakanlığı'ndan izin belgesi, eğitim yatırımlarında Milli Eğitim Bakanlığı'ndan izin belgesi ve turizm (konaklama tesisleri) yatırımlarında  Turizm Bakanlığı'ndan turizm yatırım belgesi ve/veya işletme belgelerinin alınmış olması, 

            d) İnceleme tarihi itibarıyla Banka'ca hesaplanacak toplam sabit yatırımın fiziki gerçekleşme oranının asgari %50 olması, 

            e) Fiziki olarak gerçekleştirilmiş sabit yatırımın özkaynak oranı; yatırımın teşvik belgeli olması halinde teşvik belgesinin istinad ettiği Kararnamede öngörülen asgari özkaynak oranında, teşvik belgesiz olması halinde ise asgari %30 olması, bu oranların tespitinde Maliye Bakanlığı'nca her yıl ilan edilen yeniden değerlendirme oranının dikkate alınması, 

            f) Krediden yararlanabilmek için yatırımcının 6/9/1999 tarihine kadar Bankaya müracaat etmesi gerekmektedir. 

            Yukarıda belirtilen şartları haiz yatırımlara Fon'dan her bir firma itibarıyla toplam 300 milyar Türk Lirasını geçmemek üzere, Bankaca işletmeye geçtiği tespit edilen turizm tesislerinin (konaklama tesislerinin) işletme kredileri hariç, yatırım ve/veya işletme kredisi tahsis edilebilir. Bu yatırımlarda, yatırım kredisi ve işletme kredisi ayrı ayrı kullandırılabileceği gibi birlikte de kullandırılabilir. 

            Daha önce, KOBİ finansmanından yararlanan işletmeler ile Fon Kaynaklı Kredi, Kaynak Kullanımını Destekleme Primi, Kaynak Kullanımını Destekleme Kredisi ve 7/11/1996 tarihli ve 96/8905 sayılı Karar kapsamında kredi tahsis edilen firmalar da talep etmeleri halinde yatırım ve/veya işletme kredisinden yararlanabilirler. 

            Ancak yukarıda sayılan destek unsurlarından yararlandırılan miktar ile bu krediden yararlandırılacak miktarların toplamı 300 milyar Türk Lirasını geçemez. Daha önce yararlandırılan destek unsurlarının hesaplanmasında fiilen ödenen miktarlar esas alınır. 

            7/11/1996 tarihli ve 96/8905 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde Fon'dan kredi tahsisi yapılarak kredi kullandırımına başlanıldığı halde aynı Karar ve buna ilişkin Tebliğ hükümleri uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve/veya Banka tarafından haklarında kanuni takibata geçilen veya krediyi amacı dışında kullanan firmalar ile 23/2/1998 tarihli 98/10755 sayılı Karar'ın geçici 4 üncü maddesi kapsamında Fon Kaynaklı Krediden faydalanan firmalar bu Karar hükümlerinden yararlanamazlar. 

            Kredi müracaat usulleri 
            Madde 4- Bu Tebliğ'in 3 üncü maddesindeki şartları taşıyan yatırımlar için yatırımcıların kredi müracaatlarını Banka'ya en geç 6/9/1999 tarihine kadar yapmaları gerekmektedir. Bu müracaatta Banka tarafından kendilerinden istenen belgeler tam ve eksiksiz tamamlanarak Banka'ya verilir. Kredi ile ilgili tüm işlemler Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce yürütülür. 

            Kredinin açılması ve kullandırılması 
            Madde 5- Bu Tebliğ kapsamındaki kredinin açılması ve kullandırılmasında; anonim şirket statüsündeki yatırımcılar için Banka'nın, anonim şirket statüsü dışındaki yatırımcılar için de Aracı Banka'nın bankacılık usul ve esasları çerçevesinde belirleyeceği şartlar geçerlidir. Kredi tutarı Banka ve Aracı Banka tarafından yapılacak değerlendirme sonucu tespit edilir. Değerlendirme sonucunda özkaynak oranı; yatırım teşvik belgeli olması halinde teşvik belgesinin istinat ettiği Kararnamede öngörülen asgari özkaynak oranında, teşvik belgesiz olması halinde ise asgari %30 oranında olması gerekmektedir. Bu tespit yapılırken Maliye Bakanlığı'nca her yıl ilan edilen yeniden değerlendirme oranı dikkate alınır. 

            Kredi kullandırma esasları 
            Madde 6- Yapılacak ön inceleme ve istihbarat sonucu uygun bulunan yatırım projeleri Banka ve Aracı Banka tarafından değerlendirmeye alınır. 

            Yapılacak değerlendirmeler sonucunda kredilendirilmesi uygun bulunan yatırımlara kredi tahsisi Banka ve Aracı Banka tarafından yapılır. Tahsis işlemini müteakip Müsteşarlık tarafından Banka'ya gerekli aktarımın yapılmasından sonra kredi kullandırımı Banka ve Aracı Banka tarafından yürütülür. 

            Yapılan değerlendirmede öngörülmüş olması halinde, krediden Banka ve Aracı Banka'ca belirlenecek oranda (işletme kredilerinde azami %50, yatırım kredilerinde azami %25) avans kullandırılabilir. Avans, hakedişlerden mahsup edilerek kapatılır. Kapatma süresi; işletme kredilerinde azami 2 ay, yatırım kredilerinde ise azami 4 aydır. Bu süreler içinde avansın  kapatılamaması halinde, kredi kullandırımına devam edilmeyeceği gibi Banka ve Aracı Banka müeyyideleri ile birlikte süresinde kapatılmayan avansın ödenmesini talep edebilir. 

            Avansın kullandırılmasından sonra bakiye kredi hak ediş raporlarına istinaden en fazla 3 dilim halinde kullandırılır. Krediye esas harcamaların firmaya yapılan ilk ödemeyi takip eden bir yıl içinde yapılması zorunludur. Bu süreden sonra bankaya ibraz edilen harcamalar kredi kullandırımında dikkate alınmaz. 

            Aracı Banka hazırlayacağı avans ve hakediş raporlarını Banka'ya gönderir. Ödemeler Müsteşarlık tarafından Banka'ya gerekli aktarımın yapılmasını müteakip, anonim şirket statüsündeki firmalara Banka tarafından, diğer firmalara da Banka tarafından Aracı Banka'ya aktarılarak yapılır. 

            Kredinin teminatı 
            Madde 7- Kredi tahsis şartlarının yerine getirildiğinin tevsikini müteakip Banka ve Aracı Banka'ca kredinin teminatı tesis edilerek, lehine kredi tahsis edilen yatırımcı ile mukavele imzalanır. Alınacak teminata ait esaslar, Banka ve Aracı Banka tarafından Bankacılık usullerine göre tespit edilir. 

            Kredinin faiz ve geri ödemesi 
            Madde 8- Fon kaynaklarından kullandırılacak kredilerden; 

            a) Yatırım kredileri, 2 yıl ödemesiz toplam 5 yıl vadeli olup, 7 eşit taksit halinde, 

            b) İşletme kredileri, 1 yıl ödemesiz toplam 3 yıl vadeli olup, 5 eşit taksit halinde, geri ödenir. 

            Yatırım kredilerinin yıllık faiz oranı %20, işletme kredilerinin ise %30'dur. Faiz, ödemesiz dönem dahil her  6 ayda bir tahakkuk ettirilerek tahsil edilir. 

            Kredi anapara ve faiz geri ödemeleri Fon'a yapılır. 

            Bankanın sorumluluğu 
            Madde 9- Banka, kredilerin amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığından, anapara taksit ve faizlerinin zamanında Fon'a yatırılmasından sorumludur. 

            Bu Tebliğ'de öngörülmeyen hususlara ilişkin olarak Fon kaynaklarından kullandırılan kredilerin Fon'a yatırılma süreleri, Banka sorumluluğu ve diğer konularda yürürlükte olan Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Karar'ın ilgili hükümleri uygulanır. Yukarıda belirtilen hususlarda Aracı Banka da Banka'ya karşı sorumludur. 

            Diğer hükümler 
            Madde 10- Banka ve Aracı Banka, yapacakları aracılık işleminden dolayı krediye tahakkuk eden faizin 4 puanına kadar komisyon alırlar. Banka ve Aracı Banka bunun dışında ücret, komisyon v.b. isimler altında hiçbir talepte bulunamaz. 

            Madde 11- Kredi incelemelerinde ve bu krediler vadelerinde tasfiye edilinceye kadar, Banka ve Aracı Banka tarafından talep edilecek her türlü bilgi ve belgelerin yatırımcı tarafından verilmesi zorunludur. 

            Madde 12- Aracı Banka tarafından tahsis edilerek kullandırılacak kredilerin kullanımı ile geri tahsili, Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Esasları Hakkında Karar hükümleri çerçevesinde Banka ile Aracı Banka arasında yapılacak protokol esaslarına göre yürütülür. 

            Uygulama mercii 
            Madde 13- Bu Tebliğ'in uygulaması, Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden Banka'ca yürütülür. Müsteşarlık, Banka veya Aracı Banka ile müştereken kredi tahsis edilen firmaları, görevlendirecekleri yetkili uzmanları vasıtasıyla gerek yatırımın fiziki durumu gerekse kredi kullanımı açısından yatırımı yerinde denetleyebilir, izleyebilir ve gerekli göreceği diğer tedbirleri alabilir. 

            Uygulamada ortaya çıkacak tereddüt ve ihtilaflarda Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir. 

            Geçici Madde 1- 26/2/1999 tarihli ve 99/12477 sayılı Karar'ın yayımı tarihinden önce Fon'dan 7/11/1996 tarihli ve 96/8905 sayılı Karar kapsamında tahsis edilen kredilere uygulanan işlemler istinad ettiği Karar ve Tebliğ hükümlerine tabidir. 

            Madde 14- 1/2/1997 tarihli ve 22895 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 97/1 nolu Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır. 

            Yürürlük 
            Madde 15- Bu Tebliğ 5/3/1999 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            Yürütme 
            Madde 16- Bu Tebliğ hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.