Vergi Mevzuatı          
Resmi Gazete: 08.12.1984 Cumartesi Sayı: 18599 (Asıl) Düstur Tertip: 5 Cilt: 36 Sahife:
Maliye Bakanlığından:   
Katma Değer Vergisi Genel Tebliği 
Seri No:4
    
            3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1/a fıkrası hükmü ile ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler vergiden istisna edilmektedir.

            Kanunun 12 nci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca da bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için ;

            - Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması,
            - Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olması gerekmektedir. Ayrıca 12 nci maddenin 2 nci fıkrasında yurt dışındaki müşteri kavramına açıklık getirilmiş ve söz konusu kavramın tanımı yapılmıştır. Bu tanımlamaya göre yurt dışındaki müşteri kavramından anlaşılması gereken ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan firmanın yurt dışında kendi adına müstakil olarak faaliyet gösteren şubeleridir. Ayrıca bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmet sayılabilmesi için de;

            - Hizmetlerin yurt dışındaki bir müşteri için yapılması,
            - Hizmetten yurt dışında faydalanılması zorunludur.

            Öte yandan, Kanunun 11 inci maddesinin 2 nci fıkrasında, istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgari miktarları tespit etmeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

            Maddede Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden açıklığa kavuşturulması gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir .

            A. İhracat istisnası uygulaması :

            1. Bilindiği üzere Türkiye'den ihracat, İhracat Rejimi Kararı ve Yönetmelikleri ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Kararlar ve bu kararlara ilişkin tebliğler ve talimatlar çerçevesinde yapılmaktadır. Söz konusu düzenlemelerde yer alan hükümlere göre fiili ihracat gümrük çıkış beyannamesinin ilgili gümrük idareleri tarafından tescil edilmesi ile gerçekleşmiş sayılmaktadır. Fiili ihracat tarihi ise bu beyannamelerin ön yüzünün üst orta bölümündeki tarihtir.

            Diğer yandan, Türkiye'de ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunan firmaların yurt dışında iş yapmak için açmış bulundukları şube, büro, temsilcilik, acentalık ve benzeri kuruluşlarında kullanmak veya satmak üzere yurt dışına çıkaracakları mallarla ilgili teslimler de ihracat niteliğindedir.

            2. İhracat istisnası uygulamasından sadece "ihracatçı" lar yararlanacaktır.İhracat Yönetmeliği uyarınca ihracatçı, "İhracat Belgesi veya İhracat Belgesi ve Ruhsatnamesi'ni haiz olan ve ilgili diğer Kanunlara göre ihracat yapmasına bir engel bulunmayan gerçek veya tüzel kişi tacirlerdir." Yurt dışında inşaat, tesisat ve montaj işi alan müteahhitler de yurt dışına bir daha ülkeye geri getirmemek üzere götürdükleri makine, teçhizat, inşaat malzemeleri ve işçilerin ihtiyacı olan tüketim maddeleri nedeniyle ihracatçı olarak kabul edilmişlerdir.

            3. Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1/a fıkrasında ve 12 nci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanabilmek için istihsal vergisi uygulamasında olduğu gibi ihracattan önce vergi dairesine başvurulmasına ve herhangi bir belge verilmesine ve alınmasına gerek bulunmamaktadır.

            4. Mal ve hizmet ihraç edilinceye kadar bu mal ve hizmetin meydana getirilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımları katma değer vergisine tabi bulunmaktadır. Yani ihracat öncesi istisnası söz konusu değildir.

            5. Kanunun 11 ve 32 nci maddelerinin birlikte incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, mal ve hizmet ihracatında tam istisna uygulanmaktadır. Şöyleki, ihraç edilen mal ve hizmet dolayısıyla ödenecek katma değer vergisi Kanununda belirtilen kayıt ve şartlarla aranılmamaktadır. Ayrıca ihraç edilen mal ve hizmetin meydana getirilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımları dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirilecek, indirim imkanının olmadığı hallerde de iade edilecektir.

            6. Kanunun 12 nci maddesi gereğince, bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için ; teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olması gerekmektedir. Buradaki "bir dış ülkeye vasıl olma" ifadesinden, malın gümrük hattımızı geçmesi anlaşılacaktır. Gümrük hattımızı geçen bir mal başka bir ülkeye ulaşmış sayılacaktır. Ayrıca, fatura ve belgelerin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi zorunludur. Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesi veya her hangi bir şekilde değerlendirilmesi halinde de ihracat istisnasından yararlanabilmek için malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçmesi şarttır. Bu durumda da yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki ilgililere yapılan teslimler vergiye tabi olacak, bunların yaptığı ihracat ise istisna kapsamına girecektir.

            7. İstihsal vergisi uygulamasında, ihracat imalatçı veya müstahsil tarafından bizzat veya ihraçatçı yahut komisyoncu vasıtasıyla kendi namına yapılabilmekte yahut mal memleket içinde ihracatla uğraşan bir tüccara satılarak onun tarafından doğrudan doğruya ihraç edilebilmekteydi. Katma değer vergisi uygulamasında ise doğrudan doğruya değilde aracı vasıtasıyla yapılan ihracatlarda, (İhracatçı sermaye şirketleri tarafından yapılan ihracatlar gibi) mükellefler tarafından ihraç kaydıyla da olsa bu aracı firmalara yapılan teslimler katma değer vergisine tabiidir.  Ancak aracı firmalar tarafından yapılan ve yukarıda açıklanan şartları taşıyan fiili ihracat istisnadan yararlandırılacaktır.

            8. Diğer taraftan, ihracat istisnası; malın satıldığı ve hizmetin ifa edildiği vergilendirme döneminde uygulanacak, başka bir deyişle ihraç edilen mal ve hizmet bedeli satışın yapıldığı ve hizmetin ifa edildiği vergilendirme dönemine ait beyannamede yer alan "Teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedel" den indirilecektir. Ayrıca ihracata ilişkin mal teslimi ve 
hizmet ifaları dolayısıyla düzenlenen fatura ve belgelerde katma değer vergisi tahakkuk ettirilmeyecek ve gösterilmeyecektir.

            9. Vergi dairelerince gümrük çıkış beyannamesi örneklerinin ibrazı istenmeyecek, ancak ihraç edilen malların nevi, miktarı, bedeli ve çıkış gümrüğü ile gümrük çıkış beyannamesinin tarih ve no.sunu gösterir imzalı ve kaşeli bir liste beyannameye eklenecektir. Mükelleflerin defter ve kayıtlarında ihracat teslimleri ve hizmet ifaları açık bir şekilde gösterilecektir. Mükelleflerce malın ihraç edildiğine ilişkin gümrük çıkış beyannamesi örnekleri muhafaza edilecek ve bir inceleme talebinde ibraz edilecektir.

            B. Vergi indirimi :

            İhraç edilen mal ve hizmetin meydana getirilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımları dolayısıyla  yüklenilen katma değer vergisi, ihracat teslimlerinin yapıldığı ve hizmetin ifa edildiği vergilendirme döneminde yapılan vergiye tabi işlemler (Yurt içi mal teslimleri ve hizmet ifası gibi) üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirilecektir. Vergilendirme dönemi itibariyle indirilemeyen katma değer vergisi, Kanununun 32 nci maddesi gereğince iade konusu olacaktır.

            Tebliğ olunur.