vergi mevzuatı  
Resmi Gazete: 10.02.1990 Cumartesi Sayı: 20429 (Asıl)  
 Maliye Bakanlığından:  
 
KDV Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hk. Kanunla İlgili Genel Tebliğ
Seri No:21
  
            Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine 5.11.1988 gün ve 19980 sayılı ResmŒ Gazete'de yayımlanan 3482 sayılı Kanun ile eklenen 5 inci fıkra gereği oluşturulan "Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabı" ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.

            Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabından yapılacak harcamalar ve işlemler aşağıdaki usul ve esaslara göre yapılır.

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler

            HESABIN KURULUŞ AMACI 
            MADDE 1 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabının Amacı; Üretici veya ithalatçı kuruluşların piyasadan çekilmeleri veya verilen onayın iptal edilmesi gibi hallerde, daha önce satılan cihazların kullanımının devamının sağlanması için gerekli olan servis hizmetlerinin verilmesi, yedek parça alımı veya yeni bir cihaz temini yoluyla mükelleflerin mağduriyetlerinin önlenmesi ile uygulamanın geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve teknolojinin izlenmesidir.

            HESABIN KAYNAKLARI 
            MADDE 2 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabının kaynağı, Maliye ve Gümrük Bakanlığından onay alan kuruluşlarca;

            - Maliye ve Gümrük Bakanlığınca cihazların (herbir modelin) onayı sırasında, her bir onay için 5.000.000 lira tutarında yapılacak ödemeler (Bu tutarı 10 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.),

            - Taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde ödenecek tazminatlar,

            - Üretilen veya ithal edilen cihazların toptan satış bedelinin % 0,5'i (yüzde yarım) oranında yapılacak ödemeler,

            ve diğer gelirlerden oluşu.

            HESABA YAPILACAK ÖDEMELERİN YERİ VE ZAMANI 
            MADDE 3 - a) Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabına ödenecek meblağ, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Merkez Şubesinde Maliye ve Gümrük Bakanlığı adına açılan 30400/2291 no.lu hesaba yatırılır.

            b) Kuruluşlarca yeni bir ödeme kaydedici cihazın onaylanması talebinde bulunulması veya daha önce Bakanlıkça onaylanan ödeme kaydedici cihazların onay sürelerinin uzatılmasının istenmesi halinde, Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabına yatırılması gereken meblağ, onay belgesinin veya süre uzatımına ilişkin yazının verilmesinden önce ödenir.

            c) Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabına, üretilen veya ithal edilen cihazların toptan satış bedelinin % 0,5'i (yüzde yarım) oranında yapılacak ödemeler, bu cihazların Maliye ve Gümrük Bakanlığı'nın özel mühürü ile mühürlendiği ayı takip eden aybaşından itibaren üç ay içerisinde ödenecektir.

            Söz konusu % 0,5 (Yüzde yarım) oranına isabet eden tutarların zamanında ödenmemesi halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Hakkında Kanun hükümleri uyarınca işlem yapılır.

            HESAPTA BİRİKEN MEBLA¦IN KULLANILMA YERLERİ 
            MADDE 4 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabı üretici veya ithalatçı kuruluşların piyasadan çekilmesi veya verilen onayın iptal edilmesi gibi hallerde, daha önce satılan cihazların kullanımının devamının sağlanması için gerekli olan servis hizmetlerini verilmesi, yedek parça alımı veya yeni bir cihaz temini yoluyla mükelleflerin mağduriyetlerinin önlenmesi amacına yönelik olarak kullanılır.

            Bu hesap, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca uygun görülmesi halinde ödeme kaydedici cihazları ilişkin uygulamanın geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve teknolojinin izlenmesi amacı ile yapılacak araştırma ve çalışmalarda da kullanılabilir.

İKİNCİ BÖLÜM
Hesapta Biriken Meblağın Kullanılma Usul ve Esasları

            İTA AMİRİ 
            MADDE 5 - İta Amiri Maliye ve Gümrük Bakanıdır. Bakan bu konudaki İta Amirliği yetkisini Müsteşar veya Müsteşar Yardımcısına devredebilir.

            YÖNETİM KURULU 
            MADDE 6 - Müsteşar, Gelirler Genel Müdürü, Türkiye Ticaret Sanayi Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin bir ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonunun bir temsilcisinden oluşur. Yönetim Kurulu Başkanı Müsteşardır. Kurul üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta kabul edilir.

            YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ 
            MADDE 7 - Gelirler Genel Müdürlüğünce, bu hesapta biriken meblağın kulanımı ile ilgili olarak teklif edilen hususları  görüşerek karara bağlamak ve Hesap Sorumlusunu denetlemektir.

            Kurulun sekreterya görevi Gelirler Genel Müdürlüğünce yürütülür.

            HESAP SORUMLUSU 
            MADDE 8 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabının sorumlusu, Gelirler Genel Müdürlüğünün "Ödeme Kaydedici Cihazlarla İlgili İşlemler Şubesi" Müdürüdür.

            Hesap Sorumlusu, Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabını tutmak, muhasabe planına göre bilanço çıkarmak, muhasebe işleminin düzenli yürütülmesini sağlamak, tahakkuk belgelerine gerekli belgelerin eklenmesini sağlamak, ödemelerin Yönetim Kurulu Kararlarına uygunluğunu araştırmak, ödeme yapılmadan önce bankada yeterli nakit bulunup bulunmadığını kontrol etmek, bu hesaba ilişkin defter ve belgeleri korumak ve korunmasını sağlamak, bu defter ve belgeleri 10 yıl süre ile saklamak, yıl sonu bilançosunu düzenleyerek mali yılı izleyen üçüncü ayın sonuna kadar Yönetim Kuruluna sunmak görevleri ile sorumludur.

            TAHAKKUK MEMURU 
            MADDE 9 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabı ile ilgili Tahakkuk Memuru, Gelirler Genel Müdürlüğünde Ödeme Kaydedici Cihazlarla İlgili İşlemler Şubesinden sorumlu Daire Başkanıdır.

            Tahakkuk memuru bu hesaptan yapılacak harcamaların Yönetim Kurulu Kararlarına uygun olup olmadığını araştırarak tahakkukunu yapar.

            ÖDEMELERE İLİŞKİN SORUMLULUK 
            MADDE 10 - Hesap Sorumlusu, ödemelerden Tahakkuk Memuru ile birlikte Yönetim Kuruluna karşı müştereken sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabının İşleyişi

            ONAY MERCİİ VE SARF YETKİSİ 
            MADDE 11 - Bu hesaptan yapılacak harcamalar Gelirler Genel Müdürlüğünün tekliği, Yönetim Kurulunun Kararı ve Bakan'ın onayı ile gerçekleştirilir.

            HESAPTAKİ PARALAR 
            MADDE 12 - Hesaptaki paralar Hesap Sorumlusu ile ilgili Genel Müdür Yardımcısının müştereken imzaladıkları çeklere dayanılarak sarfedilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İhale İşlemleri

            İHALE KOMİSYONU 
            MADDE 13 - Bu hesaptan yapılacak harcamalar İhale Komisyonu marifetiyle yapılır.

            Komisyon, ilgili Gelirler Genel Müdür Yardımcısının Başkanlığında bu hesapla ilgili Tahakkuk Memurluğu ile görevli Daire Başkanı, Hesap Sorumlusu ve gerekli görülen hallerde 3100 sayılı Kanunun 5 inci Maddesinde belirtilen Komisyonun bir teknik üyesinden oluşur.

            KOMİSYONUN ÇALIŞMASI 
            MADDE 14 - Komisyon eksiksiz olarak toplanır. Komisyonun kararları çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması halinde Başkan'ın bulunduğu taraf çoğunlukta kabul edilir. Kararlarda çekimser kalınmaz. Muhalif üye anında karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalar.

            TAHMİN EDİLEN BEDELİN TESPİTİ 
            MADDE 15 - Tahmin edilen bedel Yönetim Kurulunca tespit edilir veya ettirilir.

            ONAY BELGESİ 
            MADDE 16 - İhalesi yapılacak her için için bir onay belgesi hazırlanır.Onay belgesinde ihale konusu işin nev'i, niteliği, miktarı, tahmin edilen bedeli, avans verilecekse şartları, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi belirtilir.

            Onay belgesinde ayrıca şartname ve eklerinin bir bedel karşılığında verilip verilmeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı gösterilir.

            Bu belge İta Amiri tarafından imzalanır.

            İHALE İŞLEM DOSYASININ DÜZENLENMESİ 
            MADDE 17 - İhale suretiyle yapılacak işler için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada onay belgesi, tahmin edilen bedele ilişkin Yönetim Kurulu Kararı, yapılacak işin esas ve usullerini gösteren şartname ve ekleri, ilana dair belge ve gazete nüshaları, sözleşme tasarısı ile saklanmasında lüzum görülen diğer belgeler bulunur.

            İHALENİN İLANI 
            MADDE 18 - Yönetim Kurulunca gerekli görülen çerçevede ilan yapılır. Yönetim Kurulu Kararına göre ilan yapılmayabilir.

            GEÇİCİ TEMİNAT 
            MADDE 19 - İhalelerde teminat miktarı tahmin edilen bedelin % 3'üdür.

            KOMİSYONUN İHALEYİ YAPIP YAPMAMAKTA SERBEST OLMASI 
            MADDE 20 - Komisyon gerekçesini belirtmek suretiyle ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir. Komisyonun ihaleyi yapmama kararı kesindir.

            İhale Komisyonunca alınan kararlar, komisyon başkanı ve üyelerinin adları, soyadları ve esas görevleri belirtilerek imzalanır.

            Kararlarda isteklilerin isimleri, adresleri, teklif ettikleri bedeller, ihalenin hangi tarihte ve hangi istekli üzerine, hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

            İHALE KARARLARININ ONAYI VEYA İPTAL EDİLMESİ 
            MADDE 21 - İhale Komisyonu tarafından alınan ihale kararları karar tarihinden itibaren en geç 30 işgünü içinde, ita Amiri tarafından onaylanır veya iptal edilir.

            İta Amirince karar iptal edilirse ihale hükümsüz sayılır.

            KESİNLEŞEN İHALE KARARLARININ BİLDİRİLMESİ 
            MADDE 22 - İta Amirince onaylanan ihale kararları, onaylandığı günden itibaren engeç 10 işgünü içinde, üzerine ihale yapılana veya vekiline imzası alınmak suretiye bildirilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalanır. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır.

            İhale kararlarının onanmaması halinde de durum istekliye aynı şekilde bildirilir.

            İHALEDE HAZIR BULUNMAYAN İSTEKLİLER 
            MADDE 23 - İhale sırasında hazır bulunmayan veya Noterden tasdikli vekaletnameyi haiz vekil göndermeyen istekliler, ihalenin yapılış tarzına ve sonucuna itiraz edemezler.

            İHALE USULÜ 
            MADDE 24 - İhaleler pazarlık usulü ile yapılır. Bu yolla yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleler, İhale Komisyonu tarafından işin nitelik ve gereğine göre, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır.

            Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir.

            İHALENİN SÖZLEŞMEYE BA¦LANMASI 
            MADDE 25 - Bütün ihaleler bir sözleşmeye bağlanır. Sözleşme İta Amiri veya görevlendireceği kişi tarafından imzalanır.

            Yönetim Kurulu kararında yeralması kaydıyla sözleşme yapılmayabilir.

            KESİN TEMİNAT 
            MADDE 26 - Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla sözleşme yapılmasından önce, işi üstlenenden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.

            İşi üstlenenin bu mecburiyete uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir.

            Geçici veya kesin teminat,

            a) Tedavüldeki Türk Parası,
            b) Bankalarca verilecek süresiz teminat mektuplarından,

            oluşur.

            Daha önce alınmış bulunan geçici teminat kesin teminata dönüştürülerek geri kalanı, işin üstlenen hakedişlerine karşılık verilecek paralardan % 10 alıkonularak kesin teminat tutarına çıkartılır. İşi üstlenen isterse kesin teminatın tamamını teminat olarak alınacak değerlerden de verebilir.

            KESİN TEMİNATIN GERİ VERİLMESİ 
            MADDE 27 - Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği anlaşıldıktan sonra, işi üstlenenin bu iş dolayısiyle idareye bir borcu olmadığı tespit edildikten sonra kesin teminat, sözleşme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu olmayan hallerde geçici teminat geri verilir.

            KESİN TEMİNATIN GELİR YAZILMASI 
            MADDE 28 - İşi üstlenenin sözleşmede belirtilen işi başlama süresini takip eden 10 işgünü içinde işe başlamaması, acze düşmesi, iflas etmesi veya mallarına haciz konulması, sözleşmede yazılı zorunlu nedenler dışında yükleniminden kısmen veya tümüyle vazgeçmesi sözleşme şartlarına uymaması, işe ara vermesi veya işi, iş programına göre yürütmemesi gibi hallerde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilir ve kesin teminat Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabına gelir yazılır.

            Gelir kaydedilen kesin teminat işi üstlenenin borcuna mahsup edilemez.

            SÖZLEŞME YAPILMASINDA İŞİ ÜSTLENİNİN GÖREV VE SORUMLULUĞU 
            MADDE 29 - Sözleşme yapılması gerekli olan hallerde işi üstlenen, onaylanan ihale kararının kendisine bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek sözleşmeyi idareye vermek zorundadır.

            Bu mecburiyetlere uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat, Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabına gelir kaydedilir.

            MUAYENE VE KABUL İŞLEMLERİ 
            MADDE 30 - Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri İta Amirinci belirlenecek kişi veya kişilerce yapılır.

            AVANS VERİLMESİ 
            MADDE 31 - İşi üstlenene, Yönetim Kurulunca karar verilmek ve oran belirlenerek onay mercilerince de onaylanmak kaydı ile Bankalarca verilecek teminat mektubu karşılığında avans verilebilir.

            Verilecek avans ihale şartnamesinde belirtilir.

            Avanslar, avansın verilmesini izleyen hakedişlerden kesilerek mahsup edilir ve bu miktar kadar avans teminatı serbest bırakılır.

            Eğer varsa avans bakiyesi, son hakedişten oranına bakılmaksızın tümüyle kesilir, yetmediği takdirde avans bakiyesi avans teminatından mahsup edilir.

            MUTEMET ELİYLE ALIM 
            MADDE 32 - Çeşitli giderler için İta Amirince belirtilecek mutemede 500.000 liraya kadar avans verilebilir.

            Mutemet, her avans talebinde, üzerindeki avansı iade etmek veya mahsubunu yapmak zorundadır. Ancak, mahsup veya iade hiç bir zaman bir ayı geçemez.Hesap döneminin son ayında alınan avanslar, bir aylık süreye bakılmaksızın en geç dönemin son günü tümüyle kapatılır.

            YABANCI ŞİRKETLERE YAPILACAK ÖDEMELER 
            MADDE 33 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabı kapsamına giren işlerle ilgili olarak yabancı şirketler veya yabancı ortaklı şirketlerle yapılan anlaşmalarda, mal ve hizmet karşılığı ödemeler, Yönetim Kurulunun kararı ve İta Amirinin de onayı ile yabancı paraların ödeme tarihindeki cari kurları üzerinden yapılabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler

            ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ ÖZEL HESABININ MUHASEBESİ 
            MADDE 34 - Bu hesabın muhasebesi, muhasebe hesap planına göre bütün mali işlemleri kapsayacak şekilde düzenlenir.

            Muhasebe;

            a) Gelirler hesabı,
            b) Giderler hesabı,
            c) Banka hesabı,
            d) Lüzum görülecek diğer hesaplar,

            açılarak yürütülür ve buna göre gerekli defterler tutulur.

            HESAP YILI 
            MADDE 35 - Hesap yılı mali yıldır.

            İSTİSNALAR VE MUAFİYETLER 
            MADDE 36 - Ödeme Kaydedici Cihaz Özel Hesabında yapılacak harcama ve işlemler 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu, 1050 Sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ve 832 Sayılı Sayıştay Kanunu'na tabi değildir.

            Tebliğ olunur.