Vergi Mevzuatı  
Resmi Gazete:26.01.1995 Perşembe Sayı: 22183(Asıl)  Düstur Tertip: 5 Cilt: 34 Sahife:
 Maliye Bakanlığından:  
 
KDV Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hk. Kanunla İlgili Genel Tebliğ
Seri No:50
       
            Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre hareket edilmesi uygun görülmüştür.

            A - ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARIN SATIŞI

            1 - Ödeme kaydedici cihaz satışı yapan kişi veya kuruluşlar; 

            a) Ödeme kaydedici cihaz kullanmakla yükümlü olduklarını, bağlı bulundukları vergi dairesinden alacakları yazıyla belgeleyen mükelleflere ödeme kaydedici cihaz satacaklardır. Diğer bir ifadeyle vergi dairesinin yazısını ibraz edemeyenlere (mükellef olmayanlara, götürü usulde mükellef olanlara vb.) hiçbir şekilde ödeme kaydedici cihaz satmayacaklardır. Mükellefler bahse konu izin yazısını gelir veya kurumlar vergisi (vergiden muaf olanlar katma değer vergisi) yönünden bağlı oldukları vergi dairesinden alacaklardır.

            Ancak, perakende satış yapmakla beraber kurumlar vergisinden muaf olan ve teslimleri katma değer vergisinden istisna olanlar (askeri kantinler vb.) kurumlarınca düzenlenen ve faaliyet konuları ile neye istinaden vergiden muaf olduklarını belirtir bir yazıyla bilikte faaliyet gösterdikleri mahallin yetkili bulunduğu vergi dairesinden alacakları yazıyla ödeme kaydedici cihaz satın alabileceklerdir.

            b) Vergi dairesince verilen yazıyı aldıktan sonra, alıcının adı, adresi, vergi dairesi, sicil numarası, cihazın marka, model ve sicil numarası gibi bilgilerin yanısıra vergi dairesi yazısının tarih ve numarasını da belirtmek suretiyle düzenleyecekleri bir fatura ile satış işlemini gerçekleştireceklerdir.

            c) Cihazla birlikte, kullanma klavuzu ve ruhsatnameyi de alıcıya vereceklerdir. Ruhsatnamenin satışa ilişkin bölümlerini eksiksiz bir şekilde doldurup tasdik edeceklerdir.

            d) Ödeme kaydedici cihazları kimlere sattıklarını, satışın yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde cihazın marka, model ve sicil numarasını da belirtmek suretiyle bir taraftan alıcının (müşterinin) kayıtlı olduğu vergi dairesine diğer taraftan da ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşa bildirileceklerdir.

            2 - Kullandıkları cihazları satanlar;

            a) Vergi dairesince görevlendirilecek bir memura, daha önce cihaz kullanılmak suretiyle elde edilen hasılatı, tahsil edilen katma değer vergisini, "Z" Raporu sayısını, en son verilen müteselsil fiş numarası ve tarihini, cihaza yapılan teknik müdahaleleri ve mali yönden gerekli olabilecek diğer tüm bilgileri, mali hafızadan ve geretiğinde işletmede kalan kayıt ruloları ile cihaz ruhsatnamesinden yararlanılmak suretiyle ayrıntılı bir tutanakla tespit ettireceklerdir.

            b) Vergi dairesince yapılan tespiti müteakip yetkili servise müracatla, cihaz bünyesindeki eski mali hafızayı söktürerek bunun yerine cihazla aynı sicil numarasına sahip yeni bir mali hafıza taktıracaklar, sökülen hafıza ünitesini ise saklamak üzere alıkoyacaklardır. Kullanılmış ödeme kaydedici cihazlar eski mali hafızası sökülüp, yeni mali hafıza takılmadan (halk arasındaki yangın adıyla sıfırlanmadan) satılmayacaktır.

            Diğer taraftan yetkili servis, söktüğü eski mali hafızada kayıtlı bilgileri 9 seri No.lu Genel Tebliğ eki "Bilgi Formu"na işleyarak satıcının kayıtlı olduğu vergi dairesine bildirecektir.

            c) Bu işlemleri takiben yukarıda A/1 bölümünde açıklandığı şekilde satış işlemini gerçekleştireceklerdir.

            d) Satış tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederek, satışa konu cihazın adlarına devam eden kaydını sildirecekler ve daha önce aldıkları "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek üzere iade edeceklerdir.

            B - ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARIN KULLANIM DIŞI BIRAKILMASI

            İşi bırakan ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmayan ve cihazını bir başkasına satmayan mükellefler; 

            a) İşi bırakma tarihinden itibaren bir ay içerisinde vergi dairesince görevlendirilecek bir memura, ödeme kaydedici cihazlarında kayıtlı olan ve yukarıda A/2-a bölümünde belirtilen mali bilgileri tutanakla tespit ettireceklerdir. Tutanağın bir örneği mükellefin vergi dairesindeki dosyasına konulacak diğeri ise cihaz ruhsatnamesine eklenecektir.

            b) Yapılan bu tespiti müteakip ödeme kaydedici cihazı, kullanma klavuzu ve ruhsatname ile birlikte bir torbanın içine koyup torbanın ağzını vergi dairesince görevlendirilen memura mühürlettirerek teslim alacaklardır. Mühürü vergi dairesinin izni olmadan kesinlikle açmayacaklardır.

            c) Bu işlemlerin tamamlanması ile birlikte cihazın vergi dairesindeki kaydını sildirecekler ve "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek üzere geri vereceklerdir.

            d) Yeniden ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmaları halinde, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde faaliyet gösterdikleri mahallin vergi dairesine müracaat ederek cihazın içinde bulunduğu torbanın mühürünün açılmasını talep edecekler ve cihazın kaydını yaptırıp "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı aldıktan sonra kullanmaya başlayacaklardır. Mühürün bir başka vergi dairesince açılması halinde, önceki vergi dairesine durum bildirilecektir.

            e) Söz konusu cihazları satmak istemeleri halinde ise vergi dairesine müracaatla torbanın mühürünü açtıracaklar ve yukarıda A/2 bölümünde yapılan açıklama çerçevesinde satış işlemini gerçekleştireceklerdir.

            C - ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZI FİŞLERİ

            3100 sayılı Kanun'a göre, parekende mal satan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tacirlerin, Vergi Usul Kanunu'na göre fatura kullanma mecburiyeti olmayan satışlarını ödeme kaydedici cihaz fişleriyle belgelendirmeleri gerekmektedir.

            Ancak, özellikle uygulamanın başlangıç yıllarında Bakanlığımızca onaylanan ve halen mükelleflerce kullanılmakta olan bazı ödeme kaydedici cihazlar, belirli bir rakam kapasitesinin üzerindeki satış bedelini, fiş üzerinde tek satırda gösterememektedir.

            Bahsi geçen ödeme kaydedici cihazları kullanan mükellefler, cihazlarının teknik özellikleri gereği tek satırda gösteremedikleri satış bedelini rakamın büyüklüğüne göre uygun bir şekilde bölmek suretiyle birden fazla satırda gösterebileceklerdir. Bölüm işleminin eşit olması şart değildir. Şu kadar ki Vergi Usul Kanunu'ndaki fatura kullanma mecburiyetine ilişkin haddin üzerindeki satışlar için fatura düzenleneceği tabiidir.

            Örnek olarak, altı rakam kapasiteli ödeme kaydedici cihazı kullanan ve müşterisine 1.500.000 liralık "muhtelif gıda" maddesi satan bir mükellef 1.500.000 lirayı 2'ye bölecek ve "750.000 - 750.000" veya "700.000 - 800.000" lirayı cihazın "muhtelif gıda" departmanına ait tuşuna iki defa basmak suretiyle  (iki satır halinde) satışını belgeleyecektir. Satış bedelinin 4.100.000 lira olması halinde ise rakam 5'e bölünecek, "900.000 - 900.000- 800.000 - 800.000 - 700.000" veya "900.000 - 900.000 - 900.000 - 900.000- 500.000" lira olmak üzere satış işlemi beş satır halinde ödeme kaydedici cihaz fişi üzerinde gösterilecektir.

            Diğer taraftan mükellefler, fiş üzerinde tek satırda gösteremedikleri satışlarını, ödeme kaydedici cihaza hiç kaydetmeden Vergi Usul Kanunu'na göre düzenleyecekleri faturalarla da belgelendirebilecekdir.

            D - ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARA AİT BİLGİ FORMU

            Üretici veya ithalatçı kuruluşların yetkili servis elemanlarının, ödeme kaydedici cihazların hafızalarında meydana gelen arızalara istinaden yaptıkları teknik müdahalelerle ilgili olarak düzenlemek zorunda bulundukları 9 Seri No.lu Genel Tebliğe ekli "Bilgi Formu"nu vergi dairesine gönderme süresi, üç günden onbeş güne çıkarılmıştır. Buna göre yetkili servis elemanları, düzenledikleri Bilgi Formlarını onarımın yapıldığı tarihten itibaren en çok 15 gün içerisinde cihazı onarılan mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine göndereceklerdir.

            Tebliğ olunur.