vergi mevzuatı  
Resmi Gazete: 31.12.1985 Salı Sayı: 18975 (Asıl)  
 Maliye Bakanlığından:  
 
KDV Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hk. Kanunla İlgili Genel Tebliğ
Seri No:6
 
            Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkındaki 3100 Sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili olarak aşağıdaki hususların açıklanmasına gerek duyulmuştur.

            1 - Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanma Mecburiyeti :
            Bilindiği üzere, ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyeti, perakende satış yapan (satışı yapılan malları aynen veya işlendikten sonra satışını yapanlar dışında kalan kimselere satan veya aynı kimselere hizmet veren) birinci ve ikinci sınıf tüccarların Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura kullanmak mecburiyetinde bulunmadıkları satışlarının belgelendirilmesi için getirilmiştir.

            Fatura kullanma mecburiyetine ilişkin olarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan on bin liralık had, 3239 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ile yüz bin liraya yükseltilmiştir.

            Buna göre, perakende ticaretle uğraşan birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, 1 Ocak 1986 tarihinden itibaren Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinin birinci fıkrasındaki sayılanlar dışında kalanlara yapılan ve bedeli yüzbin liranın altında bulunan mal veya hizmet satışlarını fatura istenmemesi halinde ödeme kaydedici cihazlar kulanmak suretiyle belgelendireceklerdir.

            Bir önceki dönem satışları veya gayrisafi iş hasılatı itibariyle ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyetleri başladığı halde, on bin liranın altında mal veya hizmet satışlarının bulunmaması sebebiyle ödeme kaydedici cihazları kllanmayanlar da 1 Ocak 1986 tarihinden itibaren, yüz bin  liranın altındaki mal veya hizmet satışlarını belgelendirmek üzere ödeme kaydedici cihazları kullanacaklardır.

            Ödeme kaydedici cihazları kullanmak mecburiyetinde olan mükellefler, bedeli yüz bin liranın altındaki mal veya hizmet satışları için, fatura istenmemesi halinde, ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişlerini verecekler, bunun dışında herhangi bir satış vesikası veya benzeri bir belge düzenlemiyeceklerdir. Ancak, elektrik kesilmesi, arızalanma, bakım ve onarım gibi sebeplerle ödeme kaydedici cihaz kullanımını fiilen imkansız kılan süreler içerisinde gerçekleştirilen satışlar için, yalnızca bu sürelere münhasır olmak üzere, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura veya perakende satış fişi düzenlenecektir.

            2 - Ödeme Kaydedici Cihazların Fonksiyonları ve Kullanma Esasları :
            Ödeme kaydedici cihazlar, 1 Seri No.lu Genel Tebliğin VI bölümünde belirtilenlere ilaveten aşağıdaki fonksiyonları da yerine getirecek, mükellefler tarafından, bu esaslara uygun olarak kullanılacaktır. İmalatçı veya ithalatçı kuruluşlar, daha önce onaylananlar da dahil olmak üzere cihazlarını söz konusu fonksiyonları yerine getirecek şekilde düzenleyeceklerdir.

            a) 2 Seri No.lu Genel Tebliğin "ödeme kaydedici cihazların fonksiyonları" ile ilgili 6 ncı bölümünün (a) fıkrası değiştirilmiş ve aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

            Ödeme kaydedici cihazlar, katma değer vergisi hesabında münhasıran iç yüzde işlemi yapacak, yani vergi dahil olarak belirlenen satış tutarından vergiyi ayıracak, her hangi bir şekilde satış tutarının üzerine ayrıca katma değer vergisi hesaplamıyacaktır.

            Bu nedenle, Bakanlığımızca cihazları onaylanmış bulunan imalatçı veya ithalatcı kuruluşlar, satmak üzere ellerinde bulundurdukları ve daha önce mükellefler tarafından alınan ve halen kullanılmakta olan cihazlarını 1 Haziran 1986 tarihine kadar, farklı katma değer vergisi oranlarını dikkate almak suretiyle, en az dört departmanı vergi dahil satış tutarından vergiyi ayırabilecek şekilde işlem yapmak üzere düzenleyeceklerdir.

            Cihazları onaylanan kuruluşlar, cihazlarının satışına söz konusu düzenlemeyi yapmadan da devam edebilecekler, ancak sattıkları bu cihazlarda da 1 Haziran 1986 tarihine kadar istenilen düzenlemeyi mutlak surette gerçekleştireceklerdir.

            Anılan kanun hükümleri uyarınca mecbur oldukları için veya kendi istekleri üzerine Bakanlığmızca onaylanmış bulunan cihazları alanlar, cihazlarının bakım ve onarımı ile yetkili kılınan servis istasyonlarına başvuruda bulunarak belirtilen süre içerisinde söz konusu düzenlemenin yapılmasını sağlayacaklardır. Bahis konusu düzenleme yapılıncaya kadar mükellefler, cihazlarını mevcut haliyle kullanmaya devam edeceklerdir.

            İstenilen düzenleme çerçevesinde yeniden programlanan cihazların 1 Haziran 1986 tarihi beklenmeksizin satışı ve alıcı mükellefler tarafından kullanılması da mümkündür.

            b) Cihazlar, harf programı yapmaya ve Vergi Usul Kanununun belge düzenine ilişkin hükümleri gereği satış fişlerinde bulunması gereken, mükellefin adı, soyadı veya ünvanı, adresi, bağlı bulunduğu vergi dairesi, hesap numarası, mal cinsleri ve katma değer vergisi oranları ile bunlarda meydana gelebilecek değişiklik veya ilaveleri, mühürü sökülmeden, tuşlarına basılmak suretiyle programlamaya elverişli olacaktır.

            c) Cihaz bünyesinde yer alan mali hafıza, gün sayısı veya tarihi ile birlikte günlük kapama fişinde yazılı vergi dahil toplam satış tutarını (toplam hasılat) ve katma değer vergisi miktarını, kümülatif toplamlar veya her bir günlük kapama fişine basılan ve karşılık teşkil eden yekunların tek tek toplamı itibariyle gösterecek ve söz konusu bilgileri istendiğinde geçmişe ait her hangi bir gün veya dönem itibariyle verecektir.

            d) Cihazlar, katma değer vergisi hesabında, vade farkı, fiyat farkı, faiz, pirim gibi çeşitli gelirler ile benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat ve artırımları matraha dahil edecek, ticari teammüllere uygun miktarlardaki iskontoları ise matrahtan düşecektir.

            3 - Cezalar :
            3100 sayılı Kanunun 8 nci maddesinde yer alan cezai hükümler 3239 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve Vergi Usul Kanunu kapsamına alınmıştır.

            Söz konusu düzenleme ile Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinde yapılan değişikliğe göre;

            a) Ödeme kaydedici cihazlar kulanılmak suretiyle verilmesi gereken fişleri vermeyen veya bedelini gerçek bedelin altında bir miktar olarak yazanlara, her bir belge için 5.000 lira özel usulsüzlük cezası kesilecektir.

            b) Bir takvim yılı içinde her bir belgeye (ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişlerine) ilişkin olarak kesilecek usulsüzlük cezasının toplamı, her bir tespit için 250.000 lirayı aşmamak üzere 2.500.000 lirayı geçmeyecektir.

            c) Bu maddede yazılı usulsüzlükler sonucunda vergi ziyaı da meydana geldiği taktirde Vergi Usul Kanununun 336 ncı maddesi hükmü uygulanmayacak aksine bu ziyaın gerektirdiği vergi cezaları ayrıca kesilecektir.

            Diğer bir düzenleme ile de Vergi Usul Kanununun 358 nci maddesinde değişiklik yapılmış ve "3100 Sayılı Kanun hükmü gereğince mecbur tutuldukları halde ödeme kaydedici cihazları almayanlar, cihazları bozanlar, bozuk cihazları kullanan veya başkalarının kullanmasına müsaade edenler ile bir hesap dönemi içinde ayrı tarihlerde en az iki defa cihazları kullanmamak suretiyle satış fişi vermedikleri tespit edilenler, kaçakçılığa teşebbüs etmiş sayılırlar" denilmiştir.

            Bu hükme göre, mecbur tutuldukları halde ödeme kaydedici cihazları kullanmaya başlama tarihine kadar almayanlar, cihazları bozanlar, bozuk cihazları kullanan veya bozuk olduğunu bildiği cihazları başkalarının kullanmasına müsaade edenler, bir hesap dönemi içinde ayrı tarihlerde en az iki defa cihazları kullanmamak suretiyle satış fişi vermedikleri tespit edilenler, kaçakçılığa teşebbüs etmiş sayılacaklar ve Vergi Usul Kanununun 360 ncı maddesi hükmü uyarınca haklarında mahkemelerce, bir aydan bir yıla kadar hapis cezası ve bu kadar müddet ticaret, sanat ve meslek icrasından mahrumiyetlerine hükmolunabilecektir. Ayrıca masraf hükümlüden sonradan tahsil edilmek üzere keyfiyet gazete çıkan yerlerde gazete ile çıkmayan yerlerde mutad vasıtalarla ilan edilecektir.

            Tebliğ olunur.