SM, SMMM, YMM Mevzuatı  
Resmi Gazete: 22.02.1990 Perşembe Sayı: 20441
Maliye ve Gümrük Bakanlığından: 
 
SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ
Sıra No:2
  
           3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan " Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik", 2.1.1990 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan yönetmeliğin 7-G/c maddesi ile " yeniden değerleme" işlemleri tasdik kapsamına alınmıştır. 

           Bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi mükelleflerinin Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi uyarınca yaptıkları " yeniden değerleme" işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğ ile belirlenmiştir. 

           A- YETKİ : 

           3568 sayılı Kanun'un 12. maddesi ile 2.1.1990 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları ve Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik"in 9. maddesinin Maliye eve Gümrük Bakanlığı'na verdiği yetkiye dayanılarak; Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinde yer alan "yeniden değerleme" hükümlerinin uygulanması kapsamında, yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerinin tutarı 3.000.000.000 TL'nı aşan kurumlar vergisi mükelleflerinin, yeniden değerlenmiş iktisadi kıymetler üzerinden amortisman ayırabilmeleri için, yeniden değerleme işlemlerinin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmesi zorunluluğu getirilmiştir.  

           Yeniden değerleme sonucunda doğan değer artış fonunun kurumlarca sermayelerine eklenmesi halinde de değer artış fonunun miktarına bakılmaksızın fonun hesaplanma işlemleri ve fonun sermayeye eklenmesi işlemlerinin yeminli mali müşavirlerce tasdik edilmesi gerekmektedir. 

           Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin tutarı 3.000.000.000.TL'ndan az olan kurumlar vergisi mükelllefleri de diledikleri takdirde, bu Tebliğ'de belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde "yeniden değerleme" işlemlerini yeminli mali müşavirlere tasdik ettirebilirler. 

           Yeminli mali müşavirlere tasdiki zorunlu tutulan "yeniden değerleme" işlemlerine ait amortisman uygulamasından ve değer artış fonunun sermayeye eklenebilmesi imkanından yararlanılabilmesi, bu işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunun yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen Yeniden Değerleme Tasdik Raporu ile belgelenmesine baglıdır. 

B- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR YENİDEN DEĞERLEME TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ ASGARİ BİLGİLER :
           Yeminli mali müşavirlerce yapılacak "yeniden değerleme" ve "değer artış fonlarının sermayeye eklenmesi" incelemelerinde; yeniden değerlemeye esas alınan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin; 

           - Kurumun mülkiyetinde olup olmadığı, 
           - Kurumun bilançosuna dahil olup olmadığı, 
           - Kurum tarafından fiilen kullanılıp kullanılmadığı, 
           - Yeniden değerleme kapsamında olup olmadığı, 
           - Yasal defterlere kayıtlı olup olmadığı, 

           hususları ile yapılan uygulamanın Vergi Usul Kanununa ve bu Kanuna ilişkin Tebliğ hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı; yeniden değerleme sonucunda doğan değer artış fonunun sermayeye eklenmesi halinde de;  

           - Değer artış fonlarının usulüne uygun olarak ayrılıp ayrılmadığı, 
           - Değer artış fonlarının sermaye hesabı dışındaki bir hesaba aktarılıp aktarılmadığı, 
           - Değer artış fonunun usulüne uygun olarak sermaye hesabına eklenip eklenmediği, 

           hususları defter kayıtları ve belgeler üzerinden araştırılıp tespit edilecektir. 

           Yeminli mali müşavirlerin yeniden değerleme tasdik raporlarında, esas itibariyle konu ile ilgili olarak yapılan işlemlerin ve kayıtların ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığının tespit edilmiş olmasının yanısıra, aşağıda belirtilen hususlara da yer verilecektir.  

           - Kurumun ticaret ünvanı ile ortaklarının adları ve ortaklık payları. 
           - Kurumun ödenmiş sermaye tutarı, ödenmiş sermayenin değer artış fonundan karşılanan kısmı. 
           - Kurumun, yeniden değerleme sonucunu da içeren en son tarihli bilanço örneği. 

           Yeniden değerleme tasdik raporları, bu Tebliğin (1) nolu ekini oluşturan rapor kapağı ile (2) nolu ekini oluşturan rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanır. Rapor içeriği itibariyle rapor dispozisyonunda yer alan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu Tebliğ'de istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur. 

           Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde, bu Tebliğ'de belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, yeniden değerlemeye ilişkin olarak yapılan işlemlerin,kayıtların mevzuata uygun olup olmadığı, yeniden değerleme sonucunda yararlanılacak amortisman tutarları ile değer artış fonlarının sermayeye eklenecek tutarları mutlaka belirtilecektir. 

C- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU  :
           Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konu ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini,usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorundadırlar. 

           Yeminli mali müşavirin yapmış olduğu incelemenin amacı, yeniden değerlemenin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uygulanıp uygulanmadığını; yeniden değerleme sonucunda doğan değer artış fonlarının amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını, usulüne uygun olarak sermayeye eklenip eklenmediğini, dolayısıyla da bu konu ile sınırlı olmak üzere vergi matrahını oluşturan kurum kazancının doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. 

           İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. 

           Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar. 

D- "YENİDEN DEĞERLEME" VE "DEĞER ARTIŞ FONLARININ SERMAYEYE EKLENMESİ" İŞLEMLERİNİN TASDİK ETTİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI :
           Bu Tebliğ'le tasdiki zorunlu tutulan "yeniden değerleme" ve "değer artış fonlarının sermayeye eklenmesi " işlemlerinin yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilmemesi ve tasdik raporlarının ilgili hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte verilmemesi halinde; bu kapsama giren kurumlar vergisi mükellefleri, yeniden değerlenmiş iktisadi kıymetler üzerinden amortisman ayırma imkanından vazgeçmiş; değer artış fonlarını ise ortaklara dağıtmış sayılırlar. 

           Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen yeniden değerleme tasdik raporlarının iki örneği, biri ilgili hesap dönemi kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte bağlı bulunulan vergi dairesine verilmek üzere, kurum yetkililerine teslim edilir. 

           Tebliğ olunur. 

                                                                                                                                               EK : 1 

           Rapor Sayısı : YMM ...../....-....                    ............. 
           Rapor Ekleri :                                              .. / .. /.... 
  

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
YENİDEN DEĞERLEME
TASDİK RAPORU

                                      Adı Soyadı                                : 
              İncelemeyi yapan 
              Yeminli Mali Müşavirin  Bağlı Olduğu Oda    : 

                                      Büro Adresi                               : 

                                      Telefon Numarası                     : 

                                      Günü                                          : 
              Dayanak Sözleşmesinin 
                                      Sayısı                                         : 

                                      Adı                                              : 

                                      İşi                                                : 

                                      Adresi                                        : 
              Mükellefin 

                                      Vergi Dairesi                             : 

                                      Hesap No.su                              : 

                                      Telefon Numarası                      : 

              İncelemenin Dönemi                                         : 

              SONUÇ                                                               : 

                                                                                                                                   EK : 2 

RAPOR DİSPOZİSYONU
           I- GENEL BİLGİ : 

           (Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.) 

           - Kurumun ticari ünvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası. 
           - Kurumun ve % 10'undan fazla payı bulunan ortaklarının işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı bulundukları vergi dairesi ve hesap numaraları. 
           - Kurumun iştigal konusu. 
           - Kurumun ödenmiş sermaye tutarı, ödenmiş sermayenin değer artış fonundan karşılanan kısmı. 
           - Kurumun son üç yılda yeniden değerleme uygulamasından doğan değer artış fonu tutarı ve bunların akıbeti. 
           - Tasdik kapsamında bulunan yeniden değerleme sonucunu da içeren en son tarihli bilanço örneği. 
           - Muhasebeden sorumlu olanların adları, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli müşavir unvanını alıp almadıkları. 
           - Gerekli görülen diğer bilgiler. 

           II- USUL İNCELEMELERİ : 

           (Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.) 

           - Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler. 
           - Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin herbirine isabet eden değer artışlarının  ve hesap şekillerinin kayıtlarda müfredatlı  olarak gösterilip gösterilmediği. 
           - Amortismanların ayrılmasına ilişkin kayıtların usulüne uygun olup olmadığı, 
           - Değer artış fonlarının sermayeye eklenmesinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı. 
           - Gerekli olan diğer bilgiler. 

           III- HESAP İNCELEMELERİ : 

       (Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır.) 

           - Yeniden değerlemeye tabi iktisadi kıymetlerin kurum mülkiyetinde olup olmadığı, bilançosunun aktifinde yer alıp almadığı, fiilen kullanılıp kullanılmadığı. 
           - Yeniden değerleme ve amortismanların hesaplanması işlemleri ve bu işlemlerin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı. 
           - Değer artış fonlarının sermayeye eklenmesinde, fonun hesaplanmasının  doğruluğunun ve sermayeye eklenmesi işlemlerinin ilgili mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı. 
           - İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için  gerekli olabilecek diğer konular. 

           IV- SONUÇ : 

           Yeminli mali müşavir, kurumun ilgili dönem hesaplarının yeniden değerleme ve/veya "değer artış fonlarının sermaye eklenmesi" yönünden incelenmesinde; fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, yeniden değerlenmiş iktisadi kıymetlerin üzerinden ayrılması gereken amortismanların tutarının, ve/veya değer artış fonlarının sermayeye eklenmesi gereken tutarlarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir. 

                                                                                                Yeminli Mali Müşavir 
                                                                                                    Ad ve Soyadı 

                                                                                                    imza - mühür