SMMM Mevzuatı  
Resmi Gazete: 29.07.1993 Perşembe Sayı: 21652
Maliye Bakanlığından: 
 
SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ
Sıra No:9
      
            3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan "Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" 02.01.1990 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin 7-C/b maddesi ile iade hakkı doğuran işlem ve belgeler tasdik kapsamına alınmıştır.

            Sözkonusu yetkiye istinaden, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29/2 nci maddesi uyarınca temel gıda maddeleri ile ilgili olup indirilemeyen Katma Değer Vergisi nedeniyle doğan iade ve/veya mahsuplarının yeminli mali müşavirlerce tasdiklerine ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğle belirlenmiştir.

            A - YETKİ:

            Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29/2 nci maddesinde yeralan işlemler neticesinde doğan katma değer vergisi iadeleri ve/veya mahsupları teminat gösterilmeksizin yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri tasdik raporuna dayanılarak yapılabilecektir.

B - YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORUNA GÖRE YAPILABİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE VE/VEYA MAHSUPLARINA İLİŞKİN ESASLAR:
            Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29/2 nci maddesine göre, aynı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen sadece temel gıda maddeleri ile ilgili olup, ancak indirilemeyen vergi iade edilmektedir. Temel gıda maddeleri, Katma Değer Vergisi Kanununun 28 inci maddesine dayanılarak 31.12.1992 tarih ve 21452 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 92/3896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir. Temel gıda maddeleri teslimleri nedeniyle ortaya çıkan iade ve mahsup işlemlerine ilişkin usul ve esaslar ise, Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde açıklanmaktadır.

            İade ve/veya mahsup edilecek katma değer vergisi tutarının vergilendirme dönemleri itibariyle 4.000.000 lirayı aşmaması halinde iade ve/veya mahsup, teminat ve inceleme raporu aranmaksızın yapılabilmektedir.

            Miktarı 4.000.000 lirayı aşan ve nakden talep edilen iade alacakları, aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde inceleme sonucu beklenilmeden mükellefe avans olarak ödenebilmektedir.

            Miktarı 4.000.000 lirayı aşan ancak nakden değil mahsuben ortaya çıkan iade talepleri de aşan kısım için teminat gösterilmesi halinde, inceleme sonucu beklenilmeden yerine geterilebilmektedir. 28 seri no.lu K.D.V. Genel Tebliğinde mahsup uygulamasının şartları açıklanmaktadır. Buna göre; mahsubun mükellefin kendi vergi borçları için talep edilmesi, vergi borcunun muaccel hale gelmiş olması, iade alacağı bakımından nakden iade şartlarının tekemmül etmesi gerekmektedir.

            Mükelleflerin 4.000.000 lirayı aşan ve nakden veya kendi vergi borçlarına mahsup şeklinde ortaya çıkan iade talepleri, yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre, teminat aranılmadan yerine getirilebilecektir. Ancak mahsup, Tasdik raporunun vergi dairelerine intikal ettiği tarihte muaccel hale gelmiş vergi borçları için yapılabilecektir.

            Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlendiği konusunda tespit bulunan mükelleflere Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre iade yapılması mümkün değildir.

            Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunan mükellefler ancak, ilgili Genel Tebliğlerdeki şartların yerine gelip normal teminat uygulamasına döndükleri takdirde Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporuna göre teminatsız iade uygulamasından yararlanabileceklerdir.

            İade hakkı doğuran işlemi bulunan mükelleflerin iade ve/veya mahsup taleplerine ilişkin ilgili dönem hesapları incelenmek üzere inceleme elemanına intikal etmediği veya intikal ettiği halde henüz incelemeye başlanılmadığı takdirde, bu mükelleflerin ibraz edecekleri Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu uyarınca iade ve/veya mahsup taleplerine yerine getirilecektir.

            Diğer taraftan, idarece Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında duraksamaya düşülen ve Yeminli Mali Müşavir ile yapılacak görüşme sonucunda düzeltilebilecek konularda gerekli düzeltme yaptırılarak, iade ve/veya mahsup işlemi gerçekleştirilebilecektir.

C - YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR TASDİK RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKLİ BİLGİLER :
            Temel gıda maddesi teslimlerinden doğan iade alacakları için düzenlenecek Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporlarında aşağıdaki hususlar yer alacaktır.

            Mükellefin temel gıda maddesi imal ve satışlarına ilişkin alış ve satış faturalarının dökümünü gösteren ve faturalardaki bilgileri içeren ilgili firmaca tasdikli listelerin bir fotokopisi rapora eklenecektir.

            Yeminli mali müşavirce temel gıda maddesinin tanımı konusunda bir yoruma gidilmeyecek konuyla ilgili Bakanlar Kurulu Kararlarındaki tanımlara aynen bağlı kalınacaktır.

            Mükellefin diğer maddelerle birlikte temel gıda maddeleri imal ve satışını yapması halinde, yüklenilen vergilerden ne kadarlık kısmının ilgili dönemde satışı yapılan temel gıda maddelerine ait olduğu ayrıca belirtilecektir.

            Katma değer vergisi iadesi tasdik raporları, bu Tebliğin 1 No.lu ekini oluşturan rapor kapağı ile 2 No.lu ekini oluşturan rapor dizpozisyonuna uygun olarak hazırlanır.  Rapor içeriği itibariyle rapor dizpozisyonunda yeralan hususlara da ayrıca yer verilir. Bu tebliğde istenilen belgeler ve yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü diğer belgeler ve inceleme kanıtları raporun eklerini oluşturur.

            Yeminli mali müşavir tasdik raporlarının sonuç bölümünde; bu Tebliğde  belirtilen konuların incelenip incelenmediği, fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygun olup olmadığı, iadesi ve/veya mahsubu istenen katma değer vergisinin iade ve/veya mahsup edilip edilmeyeceği veya ne kadarlık kısmın iade ve/veya mahsup edilmesi gerektiği mutlaka belirtilecektir.

D - YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU:
            Yukarıda belirtilen aranması ve doğruluğunun araştırılması zorunlu konular ve belgeler ile bunlara ilişkin defter kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlenmiş, kayıt nizamı ve muhasebe ilkelerine göre kaydedilmiş olması gereklidir. Yeminli mali müşavirler, belgelerin geçerliliğini, diğer bir deyişle belli edilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini ve gerçeği aksettirip aksettirmediğini tespit etmek zorudadırlar. 

            Yeminli mali müşavirlerin yapmış olduğu incelemenin amacı, iade edilmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. Bu nedenle yeminli mali müşavir gerçek durumu tespit etmek için, her türlü belgeden yararlanmak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadır.

            İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.

            Yeminli mali müşavirler, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

E - YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERCE DÜZENLENECEK KATMA DEĞER VERGİSİ İADE RAPORLARIYLA İLGİLİ OLARAK VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEM:
            Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen raporlar iki örnek olarak yeminli mali müşavirlerce kimlik ibraz edilerek tutanak karşılığında vergi dairesine tesliminden sonra raporda iade edilmesi öngörülen meblağ herhangi bir teminat aranmaksızın mükellefe iade edilecek ve raporun bir örneği ilgili vergi dairesince değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza gönderilecektir.

            Yeminli mali müşavirlerin katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarında inceleme sonucu ortaya çıkan iadesi gereken katma değer vergisi ile beyan edilen  ve iade ve/veya mahsup edilmesi istenen katma değer vergisi arasında fark olduğu ve bu fark; maddi hatalardan veya hesap hatalarından kaynaklandığı takdirde, yeminli mali müşavirin tasdik raporundaki iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi tutarı esas alınır. Ancak, farkın sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmesinden, kullanılmasından veya bilerek ve isteyerek yapılan yanlış işlemlerden kaynaklanması halinde, iade ve/veya mahsup kesinlikle yapılmayacaktır.

            Tebliğ olunur.

                                                             EK : 1

   Rapor Sayısı     : YMM........./........           ...............
   Rapor Ekleri     : .....................           .../.../.......

                            YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
                          KATMA DEĞER VERGİSİ İADESİ
                                 TASDİK RAPORU

 
                       |Adı Soyadı         :
   İncelemeyi Yapan    |Bağlı Olduğu Oda   :
   Yeminli Mali        |Büro Adresi        :
   Müşavirin           |Telefon Numarası   :
                       |----

   Dayanak             |Günü               :
   Sözleşmesi          |Sayısı             :
                       |----

                       |Adı                :
                       |İşi                :
   Mükellefin          |Adresi             :
                       |Vergi dairesi      :
                       |Hesap No.su        :
                       |Telefon Numarası   :
                       |------

   İnceleme Dönemi                         :

   SONUÇ                                   :

                                                                                                                                                     EK : 2

RAPOR DİZPOZİSYONU

            I - GENEL BİLGİ:
            (Bu bölüm aşağıdaki bilgileri içerecektir.)
            - Firmanın ticari ünvanı, ticaret sicili kaydı ve numarası.
            - Firma sahibi veya ortaklarının ad ve soyadları ile işyeri ve ikametgah adresleri, bağlı oldukları vergi dairesi ve hesap numaraları,
            - İletişim araçlarının (telefon,telex,fax, vb.) sayısı ve numarası ile kanuni defterlere kayıtlı olup olmadığı.
            - Son bir yıl içinde kredi kullanıp kullanmadığı, kullanmışsa hangi banka şubelerinden ne miktar kredi aldığı,
            - İşyerinin durumu, önceki altı ay içinde ve altı ay sonunda işyerinde çalıştırdığı işçi sayısı. 
            - Mevcut en son tarihli bilanço örneği. (Bilanço esasına göre defter tutulan mükellefler için)
            - Muhasebeden sorumlu olanların adları, Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir ünvanını alıp almadıkları. 

            - Gerekli görülen diğer hususlar.

            II - USUL İNCELEMELERİ:
            (Bu bölümde en az aşağıdaki hususlar tespit edilecektir.)
            - Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler.
            - Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin usulüne uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı.
            - Defter kayıtlarının kayıt nizamına, muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığı.
            - Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği.

            III - HESAP İNCELEMELERİ:
            (Bu bölümde en az aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.)
            - İade ve/veya mahsup kapsamındaki işlemin, gerçekleştiğini gösteren ve kanıtlayan belgelerin irdelenerek, doğruluğunun belirlenmesi.
            - İade ve/veya mahsup kapsamında yer alan işlemler dolayısıyla yapılan mal ve hizmet alımlarının doğruluğunun ve gerçekliğinin belirtilmesi.
            - Belgelerin hukuki geçerliliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğu sağlanan işlem sonucunda, iade veya mahsup edilmesi gereken verginin miktarının hesaplanması ile ilgili tüm verilerin ve hesaplamaların yapılması, ilgili dönem katma değer vergisi beyannamelerinde yeralan bilgilere uygunluğunun ortaya konması.
            - İncelemenin sağlıklı ve amacına uygun sonuçlandırılabilmesi için gerekli olabilecek diğer konuların da irdelenmesi.

            IV - SONUÇ:
            Yeminli Mali Müşavir, firmanın ilgili dönem hesaplarının katma değer vergisi iadesi yönünden incelenmesinde, fiili durumun, muhasebe kayıt ve belgelerinin ve buna ilişkin beyannamelerin ilgili mevzuata uygunluğunu araştırdığını belirterek, iadesi ve/veya mahsubu gereken katma değer vergisi miktarının ne kadar olduğu konusundaki görüşünü kesin olarak ifade edecektir.

                                                                                                 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
                                                                                                              Adı Soyadı
                                                                                                                    İmza
                                                                                                                    Mühür