Ticaret Mevzuatı  
Resmi Gazete: 09.05.2000 Salı Sayı: 24044 (Asıl) 
Rekabet Kurumu Başkanlığından:

         Tarih       : 28/04/1999
         Karar No: 99-21/164-83
         Konu      : TRW Inc.'in Lucas Varity Plc.'yi devralmasına izin verilmesi talebi.


           Toplantıya Katılan

           II. Başkan: Prof.Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,

           Üyeler: Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, Ali Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR.

           Bildirimde Bulunan: TRW Inc. adına Av. Ömür YARSUVAT 
                                                   Hacıadil Sk., No: 44, 2'nci Levent/İSTANBUL

           Taraflar: - TRW Inc. 
                               1900 Richmond Road, Cleveland, Ohio 44124 ABD 
                             - Lucas Varity Plc. 46 Park Street, London, W1 Y4 DJ, İNGİLTERE

           Dosya Konusu: TRW Inc.'in Lucas Varity Plc.'yi devralmasına izin verilmesi talebi.

           Raportörlerin Görüşü: Bildirim konusu devir işlemine izin verilmesi gerektiği.

            DEĞERLENDİRME
            Küresel düzeyde teknoloji, imalat ve servis şirketi olan, Dünya otomotiv sektörünün çeşitli alanlarında faaliyet gösteren ve merkezi ABD'nde bulunan TRW Inc. (TRW)'in, İngiltere'de kurulu ve küresel boyutta otomotiv ve uzay/havacılık ürün ve sistemleri alanında faaliyet gösteren Lucas Varity Plc. (Lucas Varity)'i devralmasına izin verilmesi talebi ile Kurum kayıtlarına en son 19.03.1999 tarih, 960 sayı ile intikal etmiş olan TRW Inc. adına Av. Ömür YARSUVAT imzalı bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7'nci maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca, Raportörler Mehmet YANIK ve Murat AYBER tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 05.04.1999 tarih, D4/1/M.Y.-99/3 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu'nu içeren (08.04.1999 tarih, 99-18/121-55 sayılı karar ile Kurul gündeminde bulunan) 06.04.1999 tarih, REK.0.08.00.00/17 sayılı Başkanlık önergesi, 99-21 sayılı Kurul toplantı gündeminin ilk sırasında ele alınmıştır.

            Devralma işlemi, Türkiye'de her ikisi de iştirakleri aracılığıyla faaliyet gösteren, Amerika Birleşik Devletleri tabiyetli TRW tarafından İngiltere tabiyetli Lucas Varity'nin öncelikle genel kurulda oy hakkına sahip hisselerinden %50'den fazlasının satın alınması koşuluna bağlı olarak yapılacaktır. Devralmanın tamamlanmasından sonra TRW, nominal değer üzerinden %50'den az olmamak koşuluyla %90 oranına kadar oy hakkını haiz Lucas Varity hissesine sahip olmayı amaçlamaktadır.

            Devralan TRW New York, Chicago, Philadelphia, Pacific, Londra ve Frankfurt borsalarında, devrolunan Lucas Varity ise Londra ve New York borsalarında işlem gören halka açık şirketlerdir. Devralmada, İngiltere ve ABD'de eş zamanlı olarak halka arz yolu izlenecektir.

            4054 sayılı Kanun'un 7'nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı tebliğin 2'nci maddesi birleşme ve devralma sayılan halleri saymıştır. Buna göre, "Bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi" ve "Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığının yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" hükümleri göz önüne alındığında, başvuru konusu işlemlerin "devralma" olduğu anlaşılmaktadır.

            Öte yandan, dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, tarafların Türkiye cirolarının TRW için .......... TL., Lucas Varity için ise .......... TL. olarak gerçekleştiği görülmektedir.

            Devralmanın tarafları Türkiye'de iştirakleri vasıtasıyla faaliyet göstermektedirler. Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, TRW'nin %60 hisseye sahip olduğu TRW Endiksan Otomotiv Emniyet Sistemleri A.Ş. emniyet kemerleri pazarında %..., hisseye sahip olduğu TRW/Hema Otomotiv Direksiyon Sistemleri A.Ş. direksiyon sistemleri pazarında %... piyasa payına sahiptir. Öte yandan, hisselerinin tümü Lucas Varity'ye ait Lucas Dizel San.Tic.A.Ş. dizel sistemler pazarında halen %... pazar payını elinde bulundurmaktadır.

            Devralma ile ilgili diğer bir unsur, isimleri geçen iştiraklerin faaliyet konularının birbirinden farklı olmasıdır. Bu durum, ilgili teşebbüslerin birbirine rakip teşebbüsler olmadığını göstermektedir. Bu nedenle devralma işleminin tamamlanmasından sonra pazar paylarında herhangi bir değişiklik olmayacaktır.

            4054 sayılı Kanun'un 7'nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4'üncü maddesi, "..... birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının piyasanın %25'ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası'nı aşması halinde Rekabet Kurulu'ndan izin almaları zorunludur" şeklindedir. Bildirim konusu devir işleminde de sözü edilen firmaların, ciro itibarı ile anılan tebliğde belirtilen yirmibeş trilyon sınırının altında olduğu; ancak tarafların Türkiye'de faaliyet gösteren iştiraklerinin bir kısmının, örneğin TRW/Hema Otomotiv Direksiyon Sistemleri A.Ş.nin Türkiye'deki binek otomobil direksiyon dişlileri pazarında %...; dizel sistemler pazarında %...'lik pazar payları itibariyle tebliğde aranan toplam pazar payı sınırını aştığı görülmektedir. Buna göre, ön incelemeye konu olan devralma işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4'üncü maddesinde yer alan %25'lik pazar payını aştığı, bu nedenle söz konusu tebliğ kapsamında izne tabi bir anlaşma olduğu anlaşılmaktadır.

            Öte yandan, 4054 sayılı Kanun'un 7'nci maddesinde, "Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması ..." hukuka aykırı bulunarak yasaklanmaktadır.

            Tüm bu değerlendirmeler çerçevesinde, tarafların Türkiye'de doğrudan faaliyette olmamaları ve sadece farklı iş kollarında iştirakleri aracılığı ile faaliyet gösteriyor olmaları nedeniyle, devralma işlemi sonucunda ilgili pazarlardaki paylarının değişiklik göstermeyecek olmasının yanısıra iştiraklerin ilgili faaliyet dallarında hakim durumda olmaya yetecek Pazar paylarının bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle söz konusu pazarlarda bu devralma işlemi sonucunda bir hakim durumun oluşması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucunun doğmayacağı ve ilgili piyasalardakifiili ve potansiyel rekabetin de engellenmeyeceği kanaatine varılmıştır.

            SONUÇ
            Ön İnceleme Raporu'ndaki bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; TRW Inc.'ın Lucas Varity Plc.'nin genel kurulda oy hakkına sahip hisselerinin öncelikle %50'sine daha sonra toplam %90'ına sahip olmasına ilişkin bildirim konusu işlemin taraflarının ilgili ürün pazarlarında doğrudan faaliyetleri olmamakla birlikte, çeşitli oto parçaları ve dizel sistemler alanlarında faaliyet gösteren iştirakleri vasıtasıyla sahip oldukları pazar paylarının %25'i geçmesi nedeniyle, bu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7'nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in 4'üncü maddesi kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, ancak bu devralma işlemi sonucunda aynı Kanun'un 7'nci maddesinde belirtilen "bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi"nin söz konusu olmadığı kanaatine varılarak, bildirim konusu devir işleminin Türkiye Cumhuriyeti'ndeki tezahürleri olan ilgili iştiraklerin hisse devirlerine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.