Banka ve Kambiyo Mevzuatı

 

Resmi Gazete: 22.06.2002 Cumartesi Sayı: 24793 (1. Mük

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:

MUHASEBE UYGULAMA YÖNETMELİĞİNE İLİŞKİN 13 SAYILI TEBLİĞ BİLANÇO TARİHİNDEN SONRA ORTAYA ÇIKAN HUSUSLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ STANDARDI

 

             Amaç ve kapsam

             Madde 1- Bu Tebliğin amacı, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan hususların mali tablolara yansıtılmasına ve mali tabloların yayımlanmak amacıyla onaylanma tarihi ile bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan hususlara ilişkin yapılması gereken açıklamalara ilişkin esasları düzenlemektir.

             Bu Tebliğ, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan olayların açıklanması ve muhasebeleştirilmesi için uygulanır.

 

             Hukuki dayanak

             Madde 2- Bu Tebliğ, 4389 sayılı Bankalar Kanununun 3 üncü maddesinin (11) numaralı fıkrası ile 13 üncü maddesi ve Muhasebe Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca düzenlenmiştir.


             Tanımlar

             Madde 3- Bu Tebliğin uygulanmasında,

             Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan hususlar; bilanço tarihi ile mali tabloların çıkarılmasına onay verildiği tarih arasında gerçekleşen, mali tabloları olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilecek gelişmeleri,

             Bilanço tarihinden sonra uyarlanan hususlar; bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltilmesi gereken hususları,

             Bilanço tarihinden sonra uyarlanmayan hususlar; bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltilmesi gerekmeyen hususları,

             Mali tabloların çıkarılması için onaylanma süreci; mali tabloları hazırlama ve sonuçlandırmada takip edilen süreçleri

             ifade eder.

 

             Ortak hükümler

             Madde 4- Mali tablolar, bilanço tarihindeki şartlara göre hazırlanır. Bilanço tarihi ile mali tabloların kesinleşme tarihleri arasında ortaya çıkan ve mali tablolarda yer alan tutarları veya banka faaliyetlerini önemli ölçüde etkileyen veya bilanço tarihinde varolan şartları değiştiren hususların, mali tablolara değişiklik veya açıklama yapılmak suretiyle yansıtılması zorunludur.

             Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan hususlar, mali tabloların onaylanma tarihine kadar olan süreç içinde bu tabloları olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilecek bütün gelişmeleri kapsar. Mali tabloların onaylanmasından önce karın açıklanmış olması veya seçilmiş bazı finansal bilgilerin yayımlanmış bulunması bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz.

 

             Mali tabloların çıkarılması için onaylanma süreci, ilgili mevzuatta yer alan zorunluluklara göre değişir:

             a) Yıl sonu bilançosu ile gelir tablosu ve diğer mali tablolar, yönetim kurulu tarafından Türk Ticaret Kanununun 325 ve 327 nci maddelerine göre tanzim edilecek rapor tarihi itibarıyla çıkarılmak üzere onaylanmış sayılır.

             b) Ara dönem mali tabloların yönetim kurulu tarafından onaylandığı tarih, bu tabloların çıkarılmak üzere onaylandığı tarih olarak alınır.

 

             Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan uyarlanması gereken hususlar

             Madde 5- Bankalar, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan ve uyarlanması gereken hususları düzeltme kaydı ile mali tablolara yansıtır.

             Aşağıda belirtilenler, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan ve düzeltilmesi gereken veya bilanço tarihinde fark edilemeyen ancak uyarlanması gerekli olan hususlardır;

             a) Bilanço tarihinden sonra verilen bir mahkeme kararı nedeniyle karara konu işlemin bilanço tarihi itibarıyla banka bakımından yükümlülük yaratır hale gelmesi, bu yükümlülük için önceden muhasebeleştirilen karşılığın düzeltilmesi veya karşılık ayrılmasının gerekmesi,
             b) Bilanço tarihinden sonra alınan bilgiler doğrultusunda, bir varlığın bilanço tarihindeki değerinin düşmüş olduğunun veya bu varlık için değer düşüklüğünden dolayı ayrılan karşılığın doğan zararı karşılayamadığının tespiti,

             c) Satın alınan varlıkların maliyetinin veya satılan varlıkların getirisinin bilanço tarihinden sonra tespit edilmesi,

             d) Bilanço tarihinden sonra yasalardan veya ana sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle bilanço tarihi itibariyle doğmuş olan dağıtılacak kar payı tutarının veya çalışanlara yapılacak ikramiye ödemelerinin belirlenmesi,

             e) Mali tabloların doğru olmadığını gösteren hile ve hataların ortaya çıkarılması.

 

             Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan uyarlanması gerekmeyen hususlar

             Madde 6- Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan ancak, uyarlanması gerekmeyen hususlar için, mali tablolara yansıtılmış tutarlarda düzeltme yapılması gerekmez.

             Gerçekleştirilen yatırımların bilanço tarihi ve mali tabloların onaylanma tarihi arasında piyasa değerindeki düşüş, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan uyarlanması gerekmeyen hususlardandır. Piyasa değerindeki düşüş, normal şartlar altında yatırımların bilanço tarihindeki durumlarıyla ilgili olmayıp, izleyen dönemlerde ortaya çıkan gelişmeleri yansıtmaktadır. Bu yatırımlar için, mali tablolarda yer alan tutarlarda bir düzeltme yapılması gerekmez, ancak, bu Tebliğin 10 uncu maddesinin 1 (bir) numaralı fıkrasında belirtildiği şekilde ek açıklama verilmesi zorunludur.

 

             Kap payları

             Madde 7- Bilanço tarihi sonrasında ortaklara dağıtılması planlanan veya dağıtılacağı duyurulan kar payları bilanço tarihindeki bir yükümlülük olarak muhasebeleştirilmez, ancak mali tablo dipnotlarında açıklanır.

 

             Bankanın sürekliliği

             Madde 8- Mali tablolar süreklilik ilkesinde belirtilen esaslara göre hazırlanır. Mali tablolar bankanın sürekliliği esasına göre hazırlanmadıysa veya banka yönetimi bankanın sürekliliği konusunda şüpheye neden olabilecek durum ve şartların varlığından haberdar ise, bunlar açıklanmalıdır. Açıklama gerektiren durum ve şartların bilanço tarihinden sonra da doğabileceği kabul edilir. Bilanço tarihinden sonra faaliyet sonuçlarında ve mali durumda meydana gelen önemli bir bozulma, bankanın sürekliliği varsayımının gözden geçirilmesini gerektirir. Süreklilik varsayımının geçerli olmadığına karar verilen durumlarda, muhasebeleştirilen tutarların düzeltilmesi yeterli olmayıp köklü muhasebe politikalarında köklü değişiklik yapılması gerekir.

 

             Bilanço tarihindeki koşullar hakkındaki dipnotların güncelleştirilmesi

             Madde 9- Banka, bilanço tarihinde var olan bir durumla ilgili olarak bilanço tarihinden sonra bilgi alırsa, bu yeni bilgi ışığında açıklamayı güncelleştirir.

             Bazı durumlarda banka, mali tablolarda muhasebeleştirdiği tutarları etkilemese bile, bilanço tarihinden sonra elde ettiği bilgiyi göstermek için mali tablolarındaki açıklamaları güncelleştirme ihtiyacı duyabilir. Söz konusu güncelleştirme gerekliliği, bilanço tarihinde var olan bir bilanço dışı yükümlülük hakkında bilanço tarihinden sonra bir bilgiye sahip olunması gibi durumlarda ortaya çıkabilir.

             Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan uyarlanması gerekmeyen hususlar hakkında açıklama yapılması

             Madde 10- Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan uyarlanması gerekmeyen ancak, mali tablo kullanıcılarının sağlıklı değerlendirmeler yapmasını ve karar vermesini etkileyecek derecede önemli gelişmelerin açıklanması gereklidir. Bu durumda banka, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan gelişmelerin her biri için, sözkonusu gelişmelerin yapısı ve finansal etkisine veya böyle bir tahminde bulunulamayacağına ilişkin açıklama yapar.

 

             Bu çerçevede, bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan;

             a) Banka birleşmelerinin gerçekleşmesi veya önemli bir bağlı ortaklığın elden çıkarılması,

             b) Bir faaliyetin sona erdirilmesi, faaliyetin sona erdirilmesine bağlı olarak varlıkların elden çıkarılması veya bu faaliyete atfedilen yükümlülüğün sona erdirilmesi veya bu tür işlemlere başlamak üzere taahhüt anlaşmalarının yapılması,

             c) Önemli tutarlarda varlık alımı veya elden çıkarılması veya önemli varlıkların kamulaştırılması,

             d) Faaliyette bulunulan hizmet binalarının hasar görmesi,

             e) Teşkilat yapısında yeniden yapılandırma uygulamasına başlanması veya bunun duyurulması,

             f) Varlıkların fiyatında veya döviz kurunda bilanço tarihinden sonra anormal sayılacak ölçüde büyük değişmelerin gerçekleşmesi,

             g) Cari ve ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri üzerinde dikkate değer etki yaratan vergi oranı değişikliklerinin veya yeni vergi yasalarının çıkartılması,

             h) Önemli miktarda gayrinakdi yükümlülük almak gibi işlemler ile yüksek tutarlı taahhütlerde bulunulması veya belirsiz yükümlülüklerin alınması,

             ı) Önemli etkisi bulunabilecek hukuk davalarının başlaması

             gibi gelişmeler bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltilmesi gerekli olmayan ancak açıklanması gerekli hususlar olarak kabul edilir.

 

             Yürürlük

             Madde 11- Bu Tebliğ 1/10/2002 tarihinde yürürlüğe girer.

 

             Yürütme

             Madde 12- Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yürütür.