Banka ve Kambiyo Mevzuatı  
Resmi Gazete: 21.12.1999 Salı Sayı: 23913 (Mük.) 
Hazine Müsteşarlığından:

"YABANCI PARA GENEL KONSOLİDE POZİSYON/SERMAYE TABANI" STANDART RASYOSUNUN BANKALARCA KONSOLİDE MALİ TABLOLARDAKİ HESAPLAR BAZ ALINARAK HESAPLANMASINA VE UYGULANMASINA İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ

 
            Madde 1- Bu Tebliğ, 4491 sayılı Kanun ile değişik 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendi ile 4 üncü fıkrası ve geçici 1 inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca yürürlüğe konulmuştur.

            Amaç ve Kapsam
            Madde 2- Bu Tebliğ'in amacı, ana ortaklık niteliğine sahip bankaların konsolide döviz varlık ve yükümlülükleri arasındaki ilgi ve dengelerin kurulmasını ve bunların konsolide sermaye tabanları ile uyumlu bir seviyede döviz pozisyonu tutmalarını temin etmek üzere, döviz yönetimlerinde uygulayacakları "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı" standart rasyosuna ilişkin esasları tespit etmektir.

            Tanımlar
            Madde 3- Bu Tebliğ'de geçen;

            Konsolide Döviz Varlıkları: Ana ortaklık niteliğine sahip bankaların, Tebliğ eki bildirim cetvelinde belirtilen ve konsolide mali tablo hazırlama esaslarına göre finansal kurumlar topluluğuna dahil ortaklarının hesapları ile konsolide edilen tüm yabancı para aktif hesaplarını, dövize endeksli varlıklarını, yabancı para repo alacakları ile vadeli döviz alım taahhütlerini,

            Konsolide Döviz Yükümlülükleri: Ana ortaklık niteliğine sahip bankaların, Tebliğ eki bildirim cetvelinde belirtilen ve konsolide mali tablo hazırlama esaslarına göre finansal kurumlar topluluğuna dahil ortaklıkların hesapları ile konsolide edilen tüm yabancı para pasif hesaplarını, dövize endeksli yükümlülüklerini, yabancı para repo borçları ile vadeli döviz satım taahhütlerini,

            Vadeli Döviz Alım Taahhütleri: Nazım hesaplarda gayri nakdi bir taahhüt olarak yer alan, belirli bir vade sonunda belirli bir döviz/yabancı para fon girişine yol açacak olan, repo taahhütleri hariç, forward döviz alımları ve swap para alımları ile diğer cayılamaz anlaşmaları,

            Vadeli Döviz Satım Taahhütleri: Nazım hesaplarda gayri nakdi bir taahhüt olarak yer alan, belirli bir vade sonunda belirli bir döviz/yabancı para fon çıkışına yol açacak olan, repo taahhütleri hariç, forward döviz satımları ve swap para satımları ile diğer cayılamaz anlaşmaları,

            Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon: Bu maddede belirtilen "Konsolide Döviz Varlıkları" toplamı ile "Konsolide Döviz yükümlülükleri" toplamının Türk Lirası karşılıkları arasındaki farkı,

            Sermaye Tabanı: 30 Haziran 1998 tarihli ve 23388 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in 4 üncü maddesi ve bu Tebliğe ilişkin diğer düzenlemelerin hükümleri gereğince konsolide olarak hesaplanan "Sermaye Tabanı/Risk Ağırlıklı Varlıklar, Gayrinakdi Krediler ile Yükümlülükler Standart Rasyosu"nun payında yer alan sermaye tabanını,

            Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu:
            Yabancı para genel konsolide pozisyon tutarının, bu maddede belirtilen sermaye tabanına bölünmesi suretiyle hesaplanacak oranı,

            Dövize Endeksli Varlık ve Yükümlülükler: Üzerlerinde, ilgili sözleşmelerde veya mevzuatta dövize endeksli bir araç olduğu açıkça tanımlanan ve değerleri döviz kurlarındaki değişmelerden doğrudan etkilenen varlık ve yükümlülükleri

            ifade eder.

            "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı" Standart Rasyosunu Hesaplama Yükümlülüğü ve Oransal Sınır
            Madde 4- Hazine Müsteşarlığı'nın, 10 Mayıs 1997 tarih ve 22985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Bankaların Konsolide Mali Tablolar Düzenlemesine ve Konsolide Mali Tabloların İlanına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ"i ile 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 13 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası ve sözkonusu maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi uyarınca yürürlüğe konulan diğer düzenlemelere istinaden ana ortaklık niteliğine sahip olan ve konsolide mali tablolar hazırlama yükümlülüğü bulunan bankalar bu Tebliğde belirtilen esas ve usullere uygun olarak "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı" Standart Rasyosunu hesaplamak zorundadırlar.

            Ana ortaklık niteliğine sahip bankalarca, bu Tebliğde belirlenen esaslara göre hesaplanan "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı" Standart Rasyosu azami %20'dir. Bankalarca sözkonusu rasyonun azami %20 olarak idame ettirilmesi gereklidir.

            Hesaplama Şekli ve Bildirim
            Madde 5- "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu" uygulamasının başlatılmasını teminen, Hazine Müsteşarlığı'nın, 10 Mayıs 1997 tarih ve 22985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, "Bankaların Konsolide Mali Tablolar Düzenlemesine ve Konsolide Mali Tabloların İlanına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ"inin 9 uncu maddesine istinaden hazırlanan "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu Bildirim Cetveli" başlıklı konsolide mali tablo (EK: 1)'de verilmiştir.

            "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu"nu hesaplayacak bankaların, finansal kurumlar topluluğu içinde yer alan konsolidasyona tabi ortaklıklarının tüm yabancı para aktif hesaplarını, dövize endeksli varlıklarını, yabancı para repo alacakları ile vadeli döviz alım taahhütlerini, tüm yabancı para pasif hesaplarını, dövize endeksli yükümlülüklerini, yabancı para repo borçları ile vadeli döviz satım taahhütlerini, 29.8.1998 tarih ve 23448 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu"nun Bankalarca Hesaplanmasına ve Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ eki listede yer alan döviz varlıkları ve döviz yükümlülükleri ile bu Tebliğin 1 numaralı ekindeki cetvelin hesapları altında 4 üncü maddenin birinci bendinde zikredilen düzenlemelerde belirlenen esaslara göre konsolide etmeleri gereklidir.

            Bu Tebliğin uygulanmasında, bankaların "Sermaye Tabanı/Risk Ağırlıklı Varlıklar, Gayrinakdi Krediler ve Yükümlülükler" standart rasyosunun konsolide esaslara göre hesaplanmasında kullanılan en son dönem sermaye tabanı tutarı dikkate alınır.

            Bu Tebliğ ekinde verilen "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu"na ilişkin bildirim cetvelinin ana ortaklık niteliğine sahip bankalarca aylık dönemler itibariyle düzenlenmesi ve en geç bu tarihleri takip eden 2 haftalık süre içerisinde Hazine Müsteşarlığı'na ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na ulaşacak şekilde gönderilmesi gerekmektedir.

            Ana ortaklık niteliğine sahip bankalar, aynı zamanda, 29.8.1998 tarih ve 23448 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Sermaye Tabanı" Standart Rasyosunun Bankalarca Hesaplanmasına ve Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ hükümlerine de uymak zorundadır.

            Hazine Müsteşarlığı, mali bünyesini etkileyen diğer faktörleri de dikkate alarak, bir bankadan 4 üncü maddede belirtilen Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosunu farklı oranlarda tesis etmesini ve sözkonusu standart rasyonun bildirimine ilişkin cetveli daha sık aralıklarla düzenlenmesini ve göndermesini talep edebilir.

            Pozisyon Aşımları
            Madde 6- "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı" standart rasyosunun bu Tebliğin 4 üncü maddesinde belirtilen azami sınırı aşması halinde, bu durumdaki bankalar, rasyonun hesaplanma tarihini izleyen 6 aylık dönem içerisinde sermaye tabanlarını, en az, aşan kısma karşılık gelen Türk Lirası tutarı kadar artırmak zorundadır. Sermaye tabanının eksik kısmının tamamlanması amacıyla sermayenin artırılması halinde, artırılan bedelden sermaye tabanının eksik kısmına eşit olan miktarın belirtilen 6 aylık sürede nakden tahsil edilmesi gerekir.

            Geçici Madde 1- Bu Tebliğe göre "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/ Sermaye Tabanı" standart rasyosunu hesaplamakla yükümlü bankalar, sözkonusu standart rasyonun bildirimine ilişkin cetveli 2000 yılının Haziran ayından itibaren hazırlamaya başlayacaklar ve bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen usul ve sürelerde ilgili mercilere ibraz edeceklerdir.

            Yürürlük
            Madde 7- Bu Tebliğ, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

                                                                                                                EK: 1

                .......................... BANKASI

            Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosu Bildirim Cetveli
            (MİLYAR TL.)

            Cetvelin Hazırlanmasında Esas Alınan ABD Doları ($) Kuru:
            Cetvelin Tarihi:                                                                             (..../..../....)

KONSOLİDE DÖVİZ VARLIKLARI(1)

I- NAKİT DEĞERLER                                                        ----------
A. Efektif
B. Diğer Nakit Değerler
II- BANKALAR                                                             ----------
A. T.C. Merkez Bankası
B. Diğer Bankalar
1) Yurtiçi Bankalar
2) Yurtdışı Bankalar
III- DİĞER MALİ KURULUŞLARDAKİ ALACAKLAR                                 ----------
IV- BANKALARARASI PARA PİYASASI                                          ----------
V- MENKUL DEĞERLER CÜZDANI [Net]                                         ----------
A. Kamu Kesimi Borçlanma Senetleri
B. Özel Kesim Borçlanma Senetleri
C. Hisse Senetleri
D. Diğer Menkul Değerler

VI- KREDİLER                                                             ----------
A. Kısa Vadeli
B. Orta ve Uzun Vadeli
VII- FAKTORİNG ALACAKLARI                                                ----------
VIII- FİNANSAL KİRALAMA ALACAKLARI [Net]                                 ----------
A. Finansal Kiralama Alacakları
B. Kazanılmamış Gelirler (-)
IX- TAKİPTEKİ ALACAKLAR [Net]                                            ----------
A. Takipteki Alacaklar
B. Ayrılan Karşılıklar (-)
X- FAİZ VE GELİR TAHAKKUK VE REESKONTLARI                                ----------
A. Kredilerin
B. Menkul Değerlerin
C. Diğer
XI- KANUNİ KARŞILIKLAR                                                   ----------
A. Mevduat Munzam Karşılıkları
B. Diğer Kanuni Karşılıklar
XII- MUHTELİF ALACAKLAR                                                  ----------
XIII- KONSOLİDASYON DIŞI İŞTİRAKLER [Net]                                ----------
A. Mali İştirakler
B. Mali Olmayan İştirakler
XIV- KONSOLİDASYON DIŞI BAĞLI ORTAKLIKLAR [Net]                          ----------
A. Mali İştirakler
B. Mali Olmayan İştirakler
XV- KONSOLİDASYON DIŞI BAĞLI MENKUL KIYMETLER [Net]                      ----------
A. Hisse Senetleri
B. Diğer Menkul Kıymetler
XVI- SABİT KIYMETLER [Net]                                               ----------
A. Defter Değeri
B. Birikmiş Amortismanlar (-)
XVII- KONSOLİDASYON ŞEREFİYESİ (Net)                                     ----------
XVIII DİĞER AKTİFLER                                                     ----------
IX- Bilanço Dışı Hesaplar                                                ----------
A. Repo İşlemlerinden Alacaklar
B. Vadeli (Forward) Döviz Alımları
C. Swap Para Alımları
D. Diğer türev enstrümanlarla ilgili nazım hesaplarda izlenen döviz
   alımları/alacaklar
KONSOLİDE DÖVİZ VARLIKLARI TOPLAMI                                       ----------
KONSOLİDE DÖVİZ YÜKÜMLÜLÜKLERİ(1)
I- MEVDUAT                                                               ----------
A. Döviz Tevdiat Hesabı
B. Altın Depo Hesapları
C. Bankalar Mevduatı
D. Diğer Mevduat
II- BANKALARARASI PARA PİYASASI                                          ----------
III- ALINAN KREDİLER                                                     ----------
A. T.C. Merkez Bankası Kredileri
B. Diğer Kuruluşlardan Alınan Krediler
1) Yurtiçi banka ve diğer kuruluşlardan
2) Yurtdışı banka, diğer kuruluş ve fonlardan
3) Sermaye Benzeri Krediler
IV- FAKTORİNG BORÇLARI                                                   ----------
V- FİNANSAL KİRALAMA BORÇLARI [Net]                                      ----------
A. Finansal Kiralama Borçları
B. Ertelenmiş Finansal Kiralama Giderleri (-)
VI- ÇIKARILAN MENKUL KIYMETLER [Net]                                     ----------
A. Tahviller ve Bonolar
B. Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
C. Diğer Menkul Kıymetler
VII- FAİZ VE GİDER REESKONTLARI                                          ----------
A. Mevduatın
B. Alınan Kredilerin
C. Diğer
VIII- ÖDENECEK VERGİ, RESİM, HARÇ VE PRİMLER                             ----------
IX- İTHALAT TRANSFER EMİRLERİ                                            ----------
X- MUHTELİF BORÇLAR                                                      ----------
XI- KARŞILIKLAR                                                          ----------
A. Kıdem Tazminatı Karşılığı
B. Krediler Genel ve Serbest Karşılığı
C. Vergi Karşılığı
D. Sigorta Teknik Karşılıkları (Net)
E. Diğer Karşılıklar
XII- TOPLULUK DIŞI PAYLAR                                                ----------
XIII- DİĞER PASİFLER                                                     ----------
XIV- ÖZKAYNAKLAR                                                         ----------
A. Ödenmiş Sermaye
B. Yedek Akçeler
C. Yeniden Değerleme Fonları
D. Değerleme Farkları
E. Negatif Konsolidasyon Şerefiyesi (Net)
XVI- Bilanço Dışı Hesaplar                                               ----------
A. Repo İşlemlerinden Borçlar
B. Vadeli (Forward) Döviz Satımları
C. Swap Para Satımları
D. Diğer türev enstrümanlarla ilgili nazım hesaplarda izlenen döviz
   satımları/borçlar
KONSOLİDE DÖVİZ YÜKÜMLÜLÜKLERİ TOPLAMI                                   ----------
Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon                                    ----------
Sermaye Tabanı                                                           ----------
"Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı" Standart Rasyosu  %----------

            (1) Dövize endeksli varlık ve yükümlülükler dahil)