Vatandaşlık Mevzuatı  
Resmi Gazete: 12.09.1991 Sayı : 20989 (Asıl) Düstur Tertip : 5 Cilt : 31-2 Sayfa : 2534
Bakanlar Kurulu' ndan :  
 
TÜRK MEDENİ KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE KURULAN VAKIFLAR HAKKINDA TÜZÜK'ÜN DEĞİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN TÜZÜK
 
Karar Tarihi :13.08.1991  
Karar Sayısı: 91/2159 

            Ekli “Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar HakkındaTüzük’ün Değiştirilmesine İlişkin Tüzük ün yürüklüğe konulması 17.2.1926 tarihli ve 743 sayılı Kanuna göre, Bakanlar Kurulunca 13.8.1991 tarihinde kararlaştırılmıştır. 

                                                                                                             CUMHURBAŞKANI   
                                                                                                            TURGUT ÖZAL  
  
A. M. YILMAZ  
Başbakan
     
       
E. PAKDEMİRLİ  
Devlet Bakanı ve Başb. Yrd. 
F. KURT  
Devlet Bakanı
M. R. TAŞAR  
Devlet Bakanı 
İ. AYKUT  
Devlet Bakanı
M. V. DİNÇERLER  
Devlet Bakanı 
K. İNAN  
Devlet Bakanı
İ. AKÜZÜM  
Devlet Bakanı
C. TUNCER  
Devlet Bakanı 
S. ARAS  
Devlet Bakanı 
E. KOÇAK  
Devlet Bakanı
M. ÇEVİK  
Devlet Bakanı 
E. C. GÜLPINAR  
Devlet Bakanı
B. SÖNMEZ  
Devlet Bakanı
A. T. ÖZDEMİR  
Devlet Bakanı
Ş. ŞEKER  
Adalet Bakanı
H. B. DOĞU  
Milli Savunma Bakanı
M. KALEMLİ  
İçişleri Bakanı
İ. S. GİRAY   
Dışişleri Bakanı 
A. KAHVECİ   
Maliye ve Gümrük Bakanı 
A. AKYOL  
Milli Eğitim Bakanı 
H. ÖRÜÇ   
Bayındırlık ve İskan Bakanı 
Y. ERYILMAZ   
Sağlık Bakanı 
İ. ÖZDEMİR  
Ulaştırma Bakanı 
İ. TUNCAY   
Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı 
M. EMİROĞLU  
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
 R. K. YÜCELEN  
Sanayi ve Ticaret Bakanı
 M. ARICI   
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
G. MARAŞ   
Kültür Bakanı 
B. AKARCALI  
Turizm Bakanı 

  
TÜRK MEDENİ KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE KURULUN VAKIFLAR HAKKINDA TÜZÜK’ÜN DEĞİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN TÜZÜK


            Madde 1- Bakanlar Kurulunun 25.7.1970 tarihli ve 7/1066 sayılı Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 

            “Vakfın tescilinde önce, gayesini gerçekleştirecek oranda belirli malvarlığının vakıf senedinde gösterilmesi gereklidir” 

            Madde 2- Türk Medeni Kanunun Hükümleine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 5 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Vasiyet yoluyla kurulan vakıflarda vasiyetnameyi açan sulh hakimi, resmi senetle kurulan vakıflarda resmi senedi düzenleyen noter, vasiyetnamenin veya aresmi senedin bir örneğini yedi gün içerisinde Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderir.” 

            Madde 3- Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 7- Yukarıdaki madde uyarınca tesciline karar verilmesine hukuksal olanak bulunmayan ancak, her nasılsa kurulmuş ve tescil edilmiş olan vakıflarla malları gayesinin gerçekleştirilmesine yetmeyen vakıfların dağılmhalarına, Vakıflar Genel Müdürlüğünün başvurusu üzerine yetkili mahkemece karar verilebilir. 

            Vakfeden itiraz etmedikçe veya vakıf senedinde aksine bir hüküm bulunmadıkça vakfedilmiş mallar, Vakıflar Genel Müdürlüğünün düşüncesi alınarak gayesine en yakın vakfa mahkemece tahsis olunur. 

            Bu hususlarda yetkili mahkeme vakfın bulunduğu yerdeki asliye mahkemesidir. 

            Madde 4- Türk Medeni kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 9- Mahkeme tescile ve tescil isteminin reddine ilişkin olarak verdiği kararı, senetle birlikte Vakıflar Genel Müdürlüğüne resen tebliğ eder.” 

            Madde 5- Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün değişik 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 22- Vakıflar Genel Müdürlüğü, 903 sayılı Kanun Hükümlerine göre kurulmuş olsun veya olmasın bütün vakıflardan safi gelirlerinin %5’ini teftiş ve denetleme giderlerine katılma payı olarak alır. Katılma payının yıllık tutarı şubeler hariç bir vakıf için 10.000.000.- lirayı geçemez. 

            Bir vakfa bağlı şubelerin her birinden safi gelirlerinin %5’i oranında teftiş ve denetleme payı alınır. Ancak, şubelerin her biri için alınan teftiş payı 1.000.000.- lirayı geçemez. 

            Tüzük’ün yayımlandığı tarihi izleyen yıldan itibaren hesaplanacak teftiş payları, o yılın Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan enflasyon oranı kadar arttırılır. 

            Vakfın safi geliri, gelirin elde edilmesi için yapılan giderlerin düşülmesinden sonra kalan miktardır. 

            İstihdam idare organları, her yılın teftiş ve denetleme giderlerine katılma paylarını Mart ayı sonuna kadar Vakıflar Genel Müdürlüğüne ödemek zorundadırlar.” 

            Madde 6- Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 23 üncü maddesinin 1 numaralı fıkrasının j ve k bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye III numaralı fıkra eklenmiştir. 

            “J) Vakfeden tarafından vakıf idarecisi seçildikten sonra veya vakıf senedi hükümlerine göre vakıf idarecisi seçilmeden önce veya sonra işlediği bir suçtan dolayı ağır hapis veya taksirli suçlardan gayri suçlar için altı aydan fazla veya affa uğramış olsa bile, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas, yalan yere beyan ve kaçakçılık gibi yüz kızartıcı bir fiilden dolayı hapis cezaı ile mahkum edilmiş ise, 

            k) Hesap özetini veya bilanço ve kar zarar hesaplarını zamanında vermemiş ve yazılı uyarıya rağmen bu görevi iki ay içinde yerine getirmemişse, 

            Vakıflar Genel Müdürlüğünün yapacağı başvuru üzerine yetkili asliye mahkemesince duruşma yapılarak görevden alınabilirler.” 

            Madde 7- Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ürn 24 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 24- Görevden alınan ve görevden uzaklaştırılan idarecilerin yerine vakıf senedine göre yenileri seçilir. Vakıf senedinden bu konuda bir hüküm yoksa Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazılı düşüncesi alınmak suretiyle vakıf idarecileri mahkemece seçilir. Görevden alınan vakıf yöneticileri, bir daha hiç bir vakfın yönetiminde görev alamazlar.” 

            Madde 8- Türk Medeni Kanunun Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 27 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 27- Geliri giderini karşılamayan veya kıymetine uygun gelir getirmeyen vakıf mallarının, vakıf senedinde aksine bir hüküm bulunsa bile, vakıf yönetiminin önerisive Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıflar Meclisinin uygun görüşünden sonra yetkili asliye mahkemesince, daha yararlı bir mal veya parayla değiştirilmesine karar verilebilir.” 

            Madde 9- Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün değişik 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 29- 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin 5 nci bendi hükmü uyarınca işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına izin verilenler dışında kalan vakıflar bilanço esasına göre defter tutarlar. Ancak yapıları gereği bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya gerek görülmeyenlerin işletme hesabına göre defter tutmalarına Vakıflar Genel Müdürlüğünce izin verilebilir. Yeni kurulan vakıflar, tescili izleyen en geç bir yıl içinde, Vakıflar Genel Müdürlüğünce yapılacak teftişe kadar işletme hesabı esasına göre defter tutacaklar, Vakıflar Genel Müdürlüğünce gönderilecek muhasebe hesap planına uyrganı, her takvim yılı başında işletme hesabı esasına göre defter tutuluyorsa hesap özetini yeni yılın ilk üç ayı, bilançı esasına göre defter tutuluyorsa bilanço kar ve zarar hesaplarını yleni yılın ilk altı ayı içinde, uygun yerel araçlarla ilan etmek veya yayınlamak zorundadır. Hesap özeti veya bilanço ve kar zarar hesapları, Vakıflar Genel Müdürlüğüne göderilir  bunlar özet olarak Genel Müdürlükçe ayrı bir deftere yazılır. 

            Madde 10- Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük’ün 30 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Madde 30- Gayesinin gerçekleşmesi imkansız hale gelen vakıf kendiliğinden dağılmış olur. Vakfın idare organı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü vakfın gayesinin gerçekleşmesinin imkansız hale geldiği kanısına varırsa dilekçe ile yetkili mahkemeye başvurarak durumun mahkemece siciline tescilini ister. Yetkili mahkeme, gereğine göre, Vakıflar Genel Müdürlüğünün veya vakfın idare organının yazılı düşüncesini alarak istemi karara bağlar. Mahkeme, vakfın dağıldığı sonucuna varırsa durumu tescil eder.” 

            Madde 11-  Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük'ün Ek 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            “Ek Madde 3- Vakıfların, yurt içinde şube, temsilcilik, irtibat bürosu veya benzeri birim açmak için Vakıflar Genel Müdürlüğünden, yurt dışında Şube, temsilcilik ,irtibat bürosu veya benzeri birim açmak ise Vakıflar Genel Müdürlüğünün uygun görüşü ve Dıişleri Bakanlığının önerisi üzerine Başbakanlıktan izin almaları gereklidir. Şubelerin, temsilciliklerin, irtibat bürolarının veya birimlerin açılmasında, kapanmasında ve çalışmasında gözönünde bulundurulacak esaslar, Vakıflar Genel Müdürlüğünce çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.” 

            Madde 12- Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            Madde 13- Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.