vergi mevzuatı  
Resmi Gazete: 15.03.1972 Sayı :14129 (Asıl)Düstur Tertip:5 Cilt:11 Sahife : 1801
 
EMLAK VERGİSİ'NE MATRAH OLACAK VERGİ DEĞERLERİNİN TAKDİRİNE İLİŞKİN TÜZÜK 
 
  
Karar Tarihi :29.02.1972 
Karar Sayısı: 7/3995 

            Maliye Bakanlığınca  hazırlanan ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan ilişik  "Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişikin Tüzük"ün yürürlüğe konulması; Bakanlar Kurulunca 29/02/1972 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
 

 
C. SUNAY
Cumhurbaşkanı 
        
Prof. Dr. N. ERİM  
Başbakan 
        
D. KİTAPLI 
Devlet Bakanı 
A. İ. GÖGÜŞ 
Devlet Bakanı 
İ. KARAÖZ 
Devlet Bakanı 
Prof. İ. ÖZTRAK 
Devlet Bakanı 
Prof. S. BİLGE 
Adalet Bakanı
F. MELEN 
Milli Savunma Bakanı 
F. KUBAT 
İçişleri Bakanı
H. BAYÜLKEN 
Dışişleri Bakanı
S. N. ERGİN 
MaliyeBakanı
İ. ARAR 
Milli Eğitim Bakanı
M. ÖZTEKİN 
Bayındırlık Bakanı
N. TALÜ 
Ticaret Bakanı
Dr. C. AYKANSağlık ve Sos. Yar.  Bakanı 
 
H. ÖZALP 
Güm. ve Tekel Bakanı 
 
Prof. Dr. M. O. DİKMEN 
Tarım Bakanı
R. DANIŞMAN 
Ulaştırma Bakanı
A. R. UZUNER 
ÇalışmaBakanı 
M. EREZ 
Sanayi ve Tekno. Bakanı 
  
 
N. DEVRES 
Enerji ve Tabii Kay. Bakanı 
 
E. Y. AKÇAL 
Turizm ve Tanıtma Bakanı  
 
S. BİNGÖL 
İmar ve İskan Bakanı
Prof. N. SÖNMEZ 
Köy İşleri Bakanı
Prof. S. İNAL 
Orman Bakanı
A. KARAKÜÇÜK Gençlik ve Spor Bakanı
 
EMLAK VERGİSİ'NE MATRAH OLACAK VERGİ DEĞERLERİNİN TAKDİRİNE İLİŞKİN TÜZÜK 


  
BİRİNCİ KISIM 
GENEL HÜKÜMLER 
       
            KAPSAM   
            Madde 1 - Bina, arsa ve arazinin, vergi değerlerinin takdirinde şehir, kasaba ve köylerin tabii, iktisadi ve bölgesel şartlarına göre nazara alınacak normlar ile uyulacak usul ve esaslar ve mükelleflerden bu konuda istenecek bilgilerle, tarım arazisini vergi değerinin tespitinde arazinin verim gücünün hangi hallerde nazara alınacağı bu Tüzükte gösterilmiştir. 

            VERGİ DEĞERİ   
            Madde 2 - Vergi değeri, Emlak Vergisi mevzuuna giren bina, arsa ve arazinin rayiç bedelidir. 

            Rayiç bedel, bina, arsa ve arazinin beyan tarihindeki normal alım satım bedelidir. 

            MÜKELLEFLERDEN İSTENECEK BİLGİLER   
            Madde 3 - İnceleme yetkisine sahip memurlar, mükelleflerden emlakın genel durumuna, kullanılış tarzına ilişkin bilgilerle kira veya hasılat miktarı gibi takdire yarayacak gerekli bilgileri isteyebilirler. 

            İNCELEME MEMURLARINA BİLGİ VERME ZORUNLULUĞU   
            Madde 4 - Muhtarlar, ihtiyar kurulları, meslek kuruluşları, belediyeler, resmi diğer kuruluşlarla gerçek ve tüzel kişiler; inceleme yetkisine sahip memurların bu hususa ilişkin olarak istedikleri bilgileri vermek zorundadırlar. İnceleme yetkisine sahip memurlar, vergi değeri takdir edilecek bina, arsa ve araziyi gezip görebilirler. 

            Ancak, çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde bina, arsa ve arazi, bunları işgal edenlerin muvafakatı olmaksızın gezilip görülemez. Binaların gezilmesi sırasında ev halkının rahatsız edilmemesine dikkat edilir. 

            VERGİ HARİTALARI   
            Madde 5 - Vergi daireleri, görev alanları içinde bulunan emlakin değerlendirilmesinde yararlanmak üzere, mahalli bayındırlık, tarım, imar ve iskan, orman, tapu ve kadastro, belediye ve özel idare gibi kuruluşlardan da bilgi almak suretiyle vergi haritaları düzenleyebilirler. 

            Bina ve arsa ile ilgili haritaların düzenlenmesinde, beldeler ve meskEn yerler, bina ve arsa değerleri esas alınarak bölgelere, bölgeler ise meydan, sahil, ana cadde, cadde ve sokak itibariyle kısımlara ayrılır. 

            Arazi ile ilgili vergi haritaları, şehir, kasaba ve köyler itibariyle ve arazinin cinsi, sınıfı ve kullanma durumunu gösterecek şekilde düzenlenir. 

 
İKİNCİ KISIM 
BİNA VERGİ DEĞERLERİNİN TAKDİRİ 
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
GENEL ESASLAR 
 
            DEYİM   
            Madde 6 - Bu Tüzükte geçen "bina" deyimi, kat mülkiyeti kurulmuş binalarda bağımsız bölümleri de kapsar. 

            TAKDİRDE ESAS   
            Madde 7 - Binaların vergi değeri; kullanılış tarzı, inşaatın nevi ve sınıfına göre takdir olunur. 

            Vergi değerinin takdirinde, ayrıca, binaların aşağıdaki özellikleri de gözönünde bulundurulur: 

            1 - İşyerleri ve mesk–n yerler ile park, bahçe, okul gibi tesislere uzaklık ve yakınlığı ve ulaştırma durumu, 

            2 - Bulunduğu meydan, sahil, cadde ve sokak itibariyle mevkii, 

            3 - Su, elektrik, havagazı ve kanalizasyon gibi belediye hizmetlerinin mevcut olup olmadığı, 

            4 - Büyüklüğü, kat sayısı, oda, hol, banyo gibi iç bölümlerinin sayısı, 

            5 - İç bölümleri yönünden kullanışlılık durumu, 

            6 - Ön ve arka cephede bulunması, 

            7 - Mamurluk derecesi, 

            8 - Asansör, kalorifer ve klima tesisatı bulunup bulunmadığı, 

            9 - Müştemilatı, 

            10- Manzara görme durumu. 

            Vergi değerinin takdirinde binada bulunan mobilya vesair eşya ile sabit istihsal tesisleri nazara alınmaz. 

            BİNALARIN KULLANILIŞ TARZLARINA GÖRE AYIRIMI   
            Madde 8 - Binalar, kullanılış tarzlarına göre aşağıdaki nevilere ayrılır: 

            1 - Konutlar, 

            2 - İşyerleri, 

            3 - Özellik gösteren diğer yapılar. 

            BİNALARIN İNŞAAT NEVİLERİNE GÖRE AYRIMI   
            Madde 9 - Binalar, taşıyı sistemleri esas alınmak suretiyle inşaat nevilerine göre aşağıdaki gruplara ayrılır : 

            1 - Çelik karkas, 

            2 - Betonarme karkas, 

            3 - Yığma kagir, 

            4 - Yığma yarı kagir, 

            5 - Ahşap, 

            6 - Taş duvarlı (çamur harçlı) 

            7 - Gecekondu tarz ve vasfında. 

            8 - Kerpiç ve diğer basit binalar. 

            BİNALARIN İNŞAAT SINIFLARINA GÖRE AYRIMI   
            Madde 10 - Binalar, aşagıdaki sınıflara ayrılır : 

            1 - Lüks inşaat, 

            2 - Birinci sınıf inşaat, 

            3 - İkinci sınıf inşaat, 

            4 - Üçüncü sınıf inşaat, 

            5 - Basit inşaat. 

            Bu sınıflama, binanın yapılış tarzı, işçiliği, çeşitli kısımlarında kullanılan malzemenin cinsi, kalitesi ve benzeri hususlar nazara alınarak yapılır. 

            İnşaat sınıflarının tayinine esas alınacak nitelikler Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan olunur. 

            TAMAMI İTİBARİYLE TAKDİR, AYRI TAKDİR   
            Madde 11 - Yapılış veya kullanılış itibariyle iktisadi bir birlik ve bütünlük teşkil eden ve bir malike ait bulunan bir binanın vergi değeri tamamı itibariyle takdir olunur. 

            Apartman ve işhanlarında bağımsız olarak kulanılan bölümlerin vergi değerleri, ayrı ayrı takdir olunur. 

            MÜŞTEREK MÜLKİYETTE TAKDİR   
            Madde 12 - Müşterek mülkiyet halinde malik bulunulan binaların vergi değerleri; binanın tamamı itibariyle takdir olunur ve pay oranlarına bölünmek suretiyle her bir hissedara düşen vergi değeri hesaplanır. 

            İŞTİRAK  HALİNDEKİ MÜLKİYETTE TAKDİR   
            Madde 13 - İştirak halinde malik bulunulan binaların vergi değerleri; binanın tamamı itibariyle takdir olunur. 

            Mükellefler ayrı ayrı beyanda bulunmuşlarsa, takdir olunan vergi değeri hissedarların adedine göre ayrı ayrı hesaplanır. 

            MÜTEMMİM CÜZÜLER, EKLENTİLER VE MÜŞTEMİLATIN TAKDİRİ   
            Madde 14 - Vergi değerinin takdirinde, Vergi Usul Kanununda yazılı bina mütemmimleri ve kat mülkiyeti kurulmuş binalarda eklentiler, bağlı oldukları bina ile birlikte nazara alınır. 

            Binaların kullanış amaçlarından herhangi birini tamamlayan müştemilatı ile eklentilerine, inşaat nevi kulanılan yapı malzemesi ve işçiliğe göre ayrı değer takdir edilir ve bağlı olduğu bina değeri ile birleştirilir. 

            KAT MÜLKİYETİNDE ORTAK YERLER   
            Madde 15 - Kat mülkiyeti kurulmuş bulunan binalardaki ortak yerlerin vergi değerlerinin takdirinde 12 nci madde hükmü uygulanır. 

 
İKİNCİ BÖLÜM 
DEĞERLEME 

            VERGİ DEĞERİNİN EMSAL BİNA BEDELİNE GÖRE TAKDİRİ   
            Madde 16 - Binaların normal alım satım bedeli, emsal binanın normal alım satım bedeline göre, mümkün olmaması halinde maliyet bedeli ve bunun da mümkün olmaması halinde ortalama gelir bedeli yoluyla bulunur. 

            VERGİ DEĞERİNİN EMSAL BİNA BEDELİNE GÖRE TAKDİRİ   
            Madde 17 - Bina vergi değerleri; kullanılış tarzı, inşaat nevi ve sınıfı ile 7 nci maddede belirtilen diğer özellikleri bakımından aynı vasıftaki binanın normal alım satım bedeli esas alınarak takdir olunur. 

            Aynı vasıfta başka bir binanın normal alım satım bedelinin tespit olunamaması halinde, benzer vasıftaki binaların normal alım satım bedelleri esas alınır. Ancak, farklı vasıflara göre, esas alınan bedele gerekli ilave ve indirimler yapılır. 

            Beyan tarihi ile emsal binanın alım satım tarihinin farklı olması halinde, zaman içindeki değer değişiklikleri nazara alınır. 

            Emsal alınacak bina alım satım fiyatının tespitinde, 18 inci madde hükmüne göre düzenlenen normal alım satım bedel cetvellerinden de yararlanılır. 

            NORMAL ALIM SATIM BEDEL CETVELLERİ   
            Madde 18 - Vergi daireleri, görev alanları içerisinde bulunan binalara ait normal alım satım fiyatlarını, her belediye ve köy için ayrı ayrı düzenleyecekleri normal alım satım bedel cetvellerine; meydan, sahil, cadde ve sokaklar itibariyle ve binaların kullanılış tarzını, inşaat nevini ve sınıfını gösterecek şekilde kaydederler. 

            Mükellefler tarafından vergi dairelerine yapılmış olan beyanlardan normal alım satım bedeli olarak gösterildiğine kanaat getirilen bina vergi değerleri de bu cetvellere işlenir. 

            BİNA VERGİ DEĞERİNİN MALİYET BEDELİ YOLUYLA BULUNMASI   
            Madde 19 - Vergi değerinin emsal bina bedeline göre takdirinin mümkün olmaması halinde, normal alım satım bedeli, maliyet bedeli yoluyla bulunur. 

            Binanın maliyet bedeli, 20 nci madde hükümlerine göre hesaplanan inşaat maliyet bedeli ve bunun % 20 si oranındaki satış karı ile inşa edildiği arsanın normal alım satım bedelinin toplamıdır. 

            Maliyet bedelinin hesaplanmasında beyan tarihindeki fiyatlar esas alınır. 

            Eski binalarda maliyet bedeli, yukarıki fıkralar hükümlerine ve binanın yeniden inşa edilmesi haline göre hesaplanır. Bundan 23 üncü madde hükümlerine göre hesaplanacak aşınma payı düşülür. 

            Yeniden inşa edilme deyimi, binanın aynı malzeme, işçilik ve diğer özellikleri ile yeniden yapılmasını, bu mümkün olmadığı taktirde, aynı amacı, hizmeti veya geliri sağlayabilecek benzer vasıftaki bir binanın yapılmasını ifade eder. 

            Binayı genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak amacıyla yapılan giderler de maliyet bedeline eklenir. 

            İNŞAAT MALİYET BEDELİNİN HESAPLANMASI   
            Madde 20 - İnşaat maliyet bedeli, binanın dıştan dışa yüzölçümü ile metrekare normal inşaat maliyet bedelinin çarpılması suretiyle bulunur. 

            Metrekare normal inşaat maliyet bedelleri, binalırın kullanılış tarzları, inşaat nevileri ve sınıflarına göre ilgili daire ve kuruluşların mütaalası alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca tespit ve uygulanacağı bütçe yılından önce ilan olunur. 

            Hesaplanan metrekare normal inşaat maliyet bedeline, ilan olunan bedelde nazara alınmamış ise, kalorifer veya klima tesisatı için % 8, asansör tesisatı için ayrıca % 6 oranında ilave yapılır. 

            Zemin ve asansörden yararlanmayan bodrum katlar için asansör dolayısıyla ilave yapılmaz. 

            MALİYET BEDELİNDEN YAPILACAK İNDİRİMLER   
            Madde 21 - Birden çok katlı binalarda, 19 ve 20 nci madde hükümlerine göre hesaplanan maliyet bedelinden, bodrum katlar için derinlik derecesine göre % 16-15, zemin katlar için % 3, dördüncü katlar için % 2, beşinci katlar için % 3, altıncı ve daha yukarı katlar için % 4 oranında indirim yapılır. 

            Katlar, yapı ruhsatiyesinin eki belediyece tasdikli yapı projesine, sahipleri tarafından proje gösterilemeyen yapılarda ise imar mevzuatına uygun olarak tespit edilir. 

            MALİYET BEDELİNE YAPILACAK İLAVELER   
            Madde 22 - 19 ve 20 nci maddeler hükümlerine göre hesaplanan maliyet bedeline aşağıdaki hallerde, gösterilen oranlarda ilaveler yapılır : 

            a) Ön cephede bulunan binalar için % 5-10, 

            Ön cehpede bulunma hali, binanın bir cehpesinin meydan, sahil, cadde veya sokak kenarında olmasıdır. 

            b) Ticari, sınai veya mesleki bir faaliyetin icrası için yapılan veya bu amaçla kullanılan binalardaki işyerlerine, zemin katlar için % 15-25, birinci katlar için % 10-15 ve ikinci katlar için % 5-10. 

            AŞINMA PAYI ORANLARI   
            Madde 23 - Eski binaların yeniden yapılması haline göre 19'uncu maddenin dördüncü fıkrası hükmü gereğince bulunacak inşaat maliyet bedelinden aşağıda gösterilen oranlarda aşınma payı düşülür: 

               0-3  4-5  6-10 11-15  16-20   21-30  31-40  41-50  51 ve  
               yaş  yaş  yaş   yaş    yaş     yaş    yaş    yaş    daha  
               ara- ara- ara-  ara-   ara-    ara-   ara-   ara-   yuka  
  İnşaatın      sı   sı   sı    sı     sı      sı     sı     sı     rı  
    Nevi        %    %    %     %      %       %      %      %      %   
-----------   ---  ---  ---  -----  -----   -----  -----  -----  -----   
Çelik karkas,  
betonarme kar-  
kas binalar     --    2    4    7     10      14     19     24     30   
Yığma kagir,  
yığma yarı  
kagir binalar   1    3    6    10     14      18     23     29     35   
Ahşap, taş du-  
varlı (Çamur  
harçlı) gecekon-  
du tarz ve vas-  
fında binalar   2   5     9   14     20      26     33     40     50   
Kerpiç ve diğer  
basit binalar  4   10     17   23     29      35     45     55     70   

            BİNA MALİYET BEDELİNİN HESABINDA ARSANIN NORMAL ALIM SATIM BEDELİ   
            Madde 24 - Maliyet bedelinin hesaplanmasında, bina arsasının normal alım satım bedeli, bu Tüzüğün arsaların vergi değerinin takdirine ilişkin hükümlerine göre bulunur. 

            BİNA VERGİ DEĞERİNİN ORTALAMA GELİR BEDELİ YOLUYLA BULUNMASI   
            Madde 25 - Vergi değerinin maliyet bedeli yoluyla da bulunmasının mümkün olmaması halinde, normal alım satım bedeli, yıllık ortalama gelir bedeli yoluyla bulunur. 

            Yıllık ortalama gelir, o binanın bulunduğu mahalde cari normal kiralara göre kiraya verilmesi halinde, bir yılda getirebileceği gayrisafi kira miktarıdır. Şu kadar ki, mevsimlik olarak kullanılması mutat olan binaların bu süreye ait kira miktarı, yıllık sayılır. 

            Ortalama gelir bedelinin hesaplanmasında, beyan tarihinde cari kiralar esas alınır. 

            Bu suretle bulunan yıllık ortalama gelirin 10 katı, o binanın normal alım satım bedeli olarak kabul edilir. 

 
ÜÇÜNCÜ KISIM 
ARSA VERGİ DEĞERLERİNİN TAKDİRİ 
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
GENEL ESASLAR 

            TAKDİRDE ESAS   
            Madde 26 - Arsaların vergi değeri, metrekare itibariyle takdir olunur.Vergi değerinin takdirinde aşağıdaki hususlar da gözönünde bulundurulur: 

            1 - İşyerlerine ve mesken yerlere uzaklık ve yakınlığı ve ulaştırma durumu, 

            2 - Bulunduğu meydan, sahil, cadde ve sokak itibariyle mevkii,  

            3 - Su, elektrik, havagazı ve kanalizasyon gibi belediye hizmetlerinin gelmiş olup olmadığı, 

            4 - Hangi nevi bina inşaatına müsait olduğu, 

            5 - İmar ve istikamet planındaki durumu, 

            6 - Bina ve inşaat sahası büyüklüğü, 

            7 - Topografik durumu. 

            MÜŞTEREK MÜLKİYETTE TAKDİR   
            Madde 27 - Müşterek mülkiyet halinde malik bulunulan arsanın vergi değeri, arsanın tamamı itibariyle takdir olunur ve hisse nispetlerine bölünmek suretiyle her bir hissedara düşen vergi değeri hesaplanır. 

            İŞTİRAK HALİNDEKİ MÜLKİYETTE TAKDİR   
            Madde 28 - İştirak halinde malik bulunulan arsanın vergi değeri, arsanın tamamı itibariyle takdir olunur. 

            Mükellefler ayrı ayrı beyanda bulunmuşlarsa, takdir olunan vergi değeri hissedarların adedine göre ayrı ayrı hesaplanır. 

 
İKİNCİ BÖLÜM 
DEĞERLEME 

            ARSA VERGİ DEĞERİNİN TAKDİRİ   
            Madde 29 - Arsanın normal alım satım bedeli, emsal arsanın alım satım bedeline göre, bunun mümkün olmaması halinde, emsal olabilecek arsa üzerine inşa edilmiş binanın vergi değeri yoluyla bulunur. 

            VERGİ DEĞERİNİN EMSAL ARSA BEDELİNE GÖRE TAKDİRİ   
            Madde 30 - Arsa vergi değeri, 26 ncı maddede belirtilen özellikleri itibariyle aynı vasıftaki arsanın normal alım satım bedelleri esas alınarak takdir olunur. 

            Aynı vasıfta başka bir arsanın normal alım satım bedelinin tespit olunamaması halinde, benzer vasıftaki arsaların normal alım satım bedelleri esas alınır. Ancak, farklı vasıflara göre esas alınan bedele gerekli ilave ve indirimler yapılır. 

            Beyan tarihi ile emsal arsanın alım satım tarihinin farklı olması halinde, zaman içindeki değer değişiklikleri nazara alınır. 

            Bedel metrekare itibariyle tespit olunur. 

            Kadastro veya imar haritası bulunan bölgelerde, aynı veya benzer vasıftaki arsanın tespitinde bu haritalardan yararlanılır. 

            Emsal alınacak arsanın metrekare fiyatının tespitinde, 31 inci madde hükmüne göre düzenlenen mormal alım satım bedel cetvellerinden de yararlanılır. 

            NORMAL ALIM SATIM BEDEL CETVELLERİ   
            Madde 31 - Vergi daireleri, görev alanları içerisinde bulunan arsalara ait normal alım satım fiyatlarını, her belediye ve Emlak Vergisi Kanununun 12 nci maddesine göre arsa sayılan arazinin bulunduğu her köy için ayrı ayrı düzenleyecekleri normal alım satım bedel cetvellerine meydan, sahil, cadde ve sokaklara göre ve metrekaresinin alım satım fiyatlarını gösterecek şekilde kaydederler. 

            Mükellefler tarafından vergi dairelerine yapılmış olan beyanlardan normal alım satım bedeli olarak gösterildiğine kanaat getirilen arsa vergi değerleri de bu cetvellere işlenir. 

            ARSA VERGİ DEĞERİNİN BİNA VERGİ DEĞERİ YOLUYLA BULUNMASI   
            Madde 32 - Normal alım satım bedeli; vergi değerinin 30 uncu madde hükmüne göre tespitinin mümkün olmaması halinde, normal alım satım bedeli aynı veya benzer vasıftaki başka bir arsa üzerinde bulunan binanın takdir olunan vergi değeri içindeki arsa bedeli esas alınmak suretiyle bulunur. 

            Bina için takdir olunan vergi değerinden binanın inşaat maliyet bedeli ile % 20 satış karı tutarı düşüldükten sonra kalan miktar, arsa bedeli olarak kabul edilir. 

            Arsa payı için hesaplanan değerin metrekareye isabet eden miktarı ile değer takdir edilecek arsanın yüzölçümü çarpılmak suretiyle o arsanın normal alım satım bedeli tespit edilir. 

 
DÖRDÜNCÜ KISIM 
ARAZİ VERGİ DEĞERLERİNİN TAKDİRİ  
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
GENEL ESASLAR  

            TAKDİRDE ESAS   
            Madde 33 - Arazi vergi değerinin takdiri, arazinin cinsi, sınıfı ve kullanma durumu nazara alınarak yapılır. 

            Takdirde, arazi üzerinde bulunan bina dışındaki tarımsal tesisler, dikili şeyler, kaynaklar ve gölcükler de nazara alınır. 

            ARAZİ CİNS, SINIF VE KULLANMA DURUMLARI   
            Madde 34 - Arazi; sulaklık derecesine göre, kıraç taban ve sulak olmak üzere 3 cinse ayrılır. 

            Her cins arazi; verim gücüne göre iyi, orta, zayıf ve kültür bitkisi yetiştirilemiyecek veya yetiştirilmesini engelleyecek özellikte olmak üzere ayrıca 4 sınıfa ayrılır. 

            Her cins ve sınıf arazinin, üzerinde yapılan tarım nevine göre kullanma durumu tespit olunur. 

            ARAZİ CİNS VE SINIFLARI İLE KULLANMA DURUMLARININ TESPİTİ   
            Madde 35 - Arazi cins ve sınıfları ile kullanma durumlarına esas alınacak özellikler, ilgili daire ve kuruluşlardan alınacak bilgi gözönünde tutulmak suretiyle Maliye Bakanlığınca tespit olunur. 

            Bu tespit sırasında en az aşağıdaki hususlar gözönünde bulundurulur: 

            1 - Arazinin kuru ve sulu ziraatle ve yağışlı iklimde olmasına göre ayrım (kuruda, suluda, yeterli yağış miktarı ve uygun yağış dağılımında, yarı sulanan arazilerde), 

            2 - Yetiştirilen kültür bitkilerine göre ayrım (tarla arazisi, sebzelik, çayır ve mer'a, bağ, çay ve meyve bahçesi, zeytinlik, fidanlık, kavaklık ve benzeri), 

            3 - Bölgesel uygulanan münavebede yer alan ürün nevilerine göre ayrım (Hububat, sınai bitkiler, yem bitkileri, yemeklik tane baklagil, sebzeler ve benzeri). 

            TOPLU VE AYRI OLARAK DEĞERLENDİRİLECEK ARAZİ   
            Madde 36 - Bir vergi dairesi veya ilçe sınırları içindeki köy, mevki veya semtte bir malike ait olarak toplu halde bulunan ve cins, sınıf ve kullanma durumu aynı olan arazinin vergi değeri, ayrı ayrı tasarruf edilse bile, toplu olarak takdir olunur. 

            Ayrı ayrı yerlerde bulunan veya cinsi veya sınıfı yahut kullanma durumu farklı olan, kendine mahsus belli sınırlarla ayrılmış her arazi parçasının vergi değeri, ayrı takdir olunur. 

            Aynı tapu senedinde yazılı bulunan , cinsi, sınıfı ve kullanma durumu aynı olan arazinin vergi değeri de toplu olarak takdir olunur. 

            DÖNÜM İTİBARİYLE TAKDİR   
            Madde 37 - Arazide vergi değeri, dönüm itiberiyle takdir olunur. 

            Dönüm, bin metrekarelik arazi parçasıdır. 

            MÜŞTEREK MÜLKİYETTE TAKDİR   
            Madde 38 - Müşterek mülkiyet halinde malik bulunulan arazinin vergi değeri, arazinin tamamı itibariyle takdir olunur ve pay oranlarına bölünmek suretiyle her bir hissedara düşen vergi değeri hesaplanır. 

            İŞTİRAK HALİNDEKİ MÜLKİYETTE TAKDİR   
            Madde 39 - İştirak halinde malik bulunulan arazinin vergi değeri, arazinin tamamı itibariyle takdir olunur. 

            Mükellefler ayrı ayrı beyanda bulunmuşlarsa, takdir olunan vergi değeri hissedarların adedine göre ayrı ayrı hesaplanır. 

 
İKİNCİ BÖLÜM 
DEĞERLEME 

            ARAZİ VERGİ DEĞERİNİN TAKDİRİ   
            Madde 40 - Arazinin normal alım satım bedeli, emsal arazinin alım satım bedeline göre, bunun mümkün olmaması halinde, yıllık istihsal değerine göre bulunur. 

            VERGİ DEĞERİNİN EMSAL ARAZİ BEDELİNE GÖRE TAKDİRİ   
            Madde 41 - Arazi vergi değerleri; cins, sınıf ve kullanma durumu itibariyle aynı vasıftaki arazinin normal alım satım bedelleri esas alınarak takdir olunur. 

            Aynı vasıfta başka bir arazinin normal alım satım bedelinin tespit olunamaması halinde, benzer vasıftaki arazinin normal alım satım bedelleri esas alınır. Ancak, farklı vasıflara göre esas alınan bedele, gerekli ilave ve indirimler yapılır. 

            Beyan tarihi ile emsal arazinin alım satım tarihinin farklı olması halinde, zaman içindeki değer değişiklikleri nazara alınır.  

            Toprak haritası yapılmış bölgelerde, aynı veya benzer vasıftaki arazinin tespitinde bu haritalardan yararlanılır. 

            Emsal alınacak arazinin dönüm fiyatının tespitinde, 42 nci madde hükmüne göre düzenlenen normal alım satım bedel cetvellerinden de yararlanılır. 

            NORMAL ALIM SATIM BEDEL CETVELLERİ   
            Madde 42 - Vergi daireleri, görev alanları içerisinde bulunan araziye ait normal alım satım fiyatlarını; her belediye ve köy için ayrı ayrı düzenleyecekleri normal alım satım bedel cetvellerine, arazi, cins, sınıf ve kullanma durumları itibariyle ve dönümün alım satım fiyatlarını gösterecek şekilde kaydederler. 

            Mükellefler tarafından vergi dairelerine yapılmış olan beyanlardan normal alım satım bedeli olarak gösterildiğine kanaat getirilen arazi vergi değerleri de bu cetvellere işlenir. 

            VERGİ DEĞERİNİN YILLIK İSTİHSAL DEĞERİ YOLUYLA BULUNMASI   
            Madde 43 - Vergi değerinin 41 inci madde hükmüne göre tespitinin mümkün olmaması halinde, normal alım satım bedeli, yıllık istihsal değeri yoluyla bulunur. 

            Yıllık istihsal değeri, ortalama randıman ve mahsulün ortalama satış fiyatı ölçülerine göre her tarım biriminden bir yılda elde edileceği hesaplanan mahsul değerinin, mevcut tarım birimi sayıları ile çarpılması suretiyle bulunacak değerdir. 

            Yıllık istihsal değerinin hesaplanmasında, Vergi Usul Kanununda yer alan zirai kaZanç ölçüleri ve bunların tespiti hakkındaki hükümlere göre yapılmış olan takdir ve tespitler esas alınır. 

            Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bulunan yıllık istihsal değerinin 5 katı, arazinin normal alım satım bedeli olarak kabul olunur. 

 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
TARIM ARAZİSİNDE VERİM GÜCÜNÜN NAZARA ALINACAĞI HALLER 

            VERİM GÜCÜ   
            Madde 44 - Bu Tüzükte geçen verim gücü deyimi, arazinin normal bir bakımda işletilmesi halinde, kendi yapısındaki özelliklere göre verebileceği yıllık istihsal değerini kapsar. 

            VERİM GÜCÜNÜN NAZARA ALINACAĞI HALLER   
            Madde 45 - Tarım arazisinin vergi değerinin tespitinde, aşağıdaki hallerde arazinin verim gücü de nazara alınır; 

            1 - Bulunduğu bölgede tarım arazisinin azlığı dolayısıyle normal alım satım bedelinin, yıllık istihsal değeri yoluyla hesaplanacak değerden fazla olması ve aradakı farkın normal alım satım bedelinin % 25 ini aşması, 

            2 - Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin dördüncü bendi gereğince vergi değerini tadil eden sebeplerin ortaya çıkması. 

            Bu hallerde vergi değeri, 43 üncü madde hükümlerine göre takdir olunur. 

BEŞİNCİ KISIM
SON HÜKÜMLER

            YÜRÜRLÜK   
            Madde 46 - 29/7/1970 günlü ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin son fıkrası ile 31 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan bu Tüzük hükümleri, 1/3/1972 gününde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME   
            Madde 47 - Bu Tüzük'ün hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.