İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı  

 

Resmi Gazete: 19.02.1973 Sayı :14453 (Asıl)Düstur Tertip:5 Cilt:12 Sahife: 430
İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA TÜZÜK
 
     
Karar Tarihi : 31.01.1973 
Karar Sayısı: 7/5734 

            Çalışma  Bakanlığınca  hazırlanan ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan ilişik "İşçi Sağlığı ve iş Güvenliği Kurulları Hakkında Tüzük"ün  yürürlüğe konulması; Bakanlar Kurulunca 31/01/1973 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
 

C. SUNAY
Cumhurbaşkanı 
           
F. MELEN 
Başbakan  
            
D. KİTAPLI 
Devlet Bakanı 
İ. ARAR 
Devlet Bakanı 
Z. BAYKARA 
Devlet Bakanı
Prof. İ. ÖZTRAK 
Devlet Bakanı 
F. ALPASLAN 
Adalet Bakanı
M. İZMEN 
Milli Savunma Bakanı 
F. KUBAT 
İçişleri Bakanı
Ü.H. BAYÜLKEN 
Dışişleri Bakanı
Z. MÜEZZİNOĞLU 
Maliye Bakanı
Prof. S. ÖZBEK 
Milli Eğitim Bakanı
M. ÖZTEKİN 
Bayındırlık Bakanı
N. TALÜ 
Ticaret Bakanı
Dr. K. DEMİR 
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı    
 
H. ÖZALP 
Gümrük ve Tekel Bakanı
İ. KARAÖZ 
Tarım Bakanı
R. DANIŞMAN 
Ulaştırma Bakanı 
A.R. UZUNER 
Çalışma Bakanı
M. EREZ 
Sanayi ve Tek. Bakanı
N. KODAMANOĞLU 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı 
E. Y. AKÇAL 
Turizm ve Tan. Bakanı
T. TOKER 
İmar ve İskan Bakanı
Prof. N. SÖNMEZ 
Köy İşleri Bakanı
Prof. S. İNAL 
Orman Bakanı
A. KARAKÜÇÜK 
Gençlik ve Spor Bakanı
 
İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA TÜZÜK
            KAPSAM  

            Madde 1 - İşçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere işçi sağlığı ve iş güvenliği kurullarının hangi işyerlerinde kurulacağı ve bu kurulların kuruluş tarzları çalışma usulleri, ödev ve şekileri bu Tüzük'te belirtilmiştir. 

            KURULLARIN KURULACAĞI İŞYERLERİ  
            Madde 2 - İş Kanunu'nun 6'ncı maddesi uyarınca sanayiden sayılan ve devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran (elli dahil), altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde, her işveren, bir işçi sağlığı ve iş güvenliği kurulu kurmakla yükümlüdür. 

            İşverene bağlı fabrika, müessese, işletme veya işletmeler grubu gibi birden çok işyeri bulunduğu hallerde de,bunların herbirisinde ayrı birer işçi sağlığı ve işgüvenliği Kurulu kurulur. 

            KURULLARIN KURULUŞU   
            Madde 3 - İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurulları, aşağıda belirtilen kimselerden oluşur. 

            a) İşveren veya işveren vekili 

            b) İşyeri güvenlik şefi, yoksa işyerine işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında görevli teknik bir kişi, 

            c) İş yeri hekimi, 

            d) Sosyal işler danışmanı, yoksa parsonel veya sosyal işleri yürütmekle görevli bir kişi 

            e) Varsa sivil savunma uzmanı, 

            f) İşyerinde görevli formen, ustabaşı veya usta, 

            g) 274 sayılı Kanunun değişik 20'nci maddesi hükmü uyarınca işyerinde bulunan sendika temsilcilerinin kendi aralarında seçecekleri bir işçi, işyerinde sendika temsilcisi yoksa, o işyerindeki işçilerin yarıdan fazlasının katılacağı toplantıda açık oyla seçilecek bir işçi 

            Kurulun başkanı işveren veya vekili, sekreteri ise (b) bendinde sözü edilen kişidir. 

            (b), (c), (d), (e) bendlerinde gösterilen üyeler, işveren vekili tarafından atanır. 

            (f) bendinde belirtilen üye, o işyerindeki formen, ustabaşı ve ustalar tarafından seçilir. 

            (f) ve (g) bentlerinde sözü geçen kurul üyelerinin aynı usullerle birer de yedekleri seçilir. 

            KURULLARIN ÖDEV VE YETKİLERİ  
            Madde 4 - İşçi sağlığı ve işgüvenliği kurullarının ödev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir. 

            a) İşçi sağlığı ve işgüvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek işyerinde işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin tedbirleri tespit etmek ve işveren veya işveren vekiline tekliflerde bulunmak, işyerinin niteliğine uygun bir işçi sağlığı ve iş güvenliği işçi yönetmeliği taslağı hazırlamak ve işverenin veya vekilinin onayına sunmak ve iç yönetmeliğin uygulanmasını izlemek 

            b) Makine ve tezgahlarla gerekli koruyucuların güvenlik verici bir şekilde yerleştirilmesi, uygulanan çalışma usulleri, kullanılan malzeme, kişisel korunma araçları, işyerinin temizliği gibi işyerinde, işçi sağlığını ve işgüvenliğini sağlayacak bir düzen kurulması için işveren veya işveren vekiline tekliflerde bulunmak. 

            c) Ölüm veya sürekli işgörememezlikle sonuçlanan her iş kazası veya meslek hastalığında yahut işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili bir tehlike halinde, gerekli araştırma inceleme ve soruşturmayı yapmak, alınması gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek işveren veya işveren vekiline vermek, 

            d) İşyerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği eğitim ve öğrenemini planlamak, bu konu ve kurallarla ilgili programları hazırlamak, işveren veya işveren vekilinin onayına sunmak ve uygulanmasını izlemek, 

            e) İşyerinde işçi sağlığı ve işgüvenliğinin sağlanıp yerleştirilmesi ve geliştirlmesi, bu konudaki ilgilinin devamı ve pekiştirilmesi için yayınlar yapmak, konferanslar verdirmek ve benzeri çalışmalarda bulunmak, 

            f) Tesislerin bakım ve onarımında gerekli güvenlik tedbirleri planlamak ve kontrol etmek, 

            g) İşyerlerinin özelliklerine göre işçilerin periyodik sağlık muayene ve kontrolerinin yapılıp yapılmadığını izlemek, 

            h) İşyerinde yangınla ilgili tedbirlerin yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izlemek, bu konuda işverene veya işveren vekiline tekliflerde bulunmak, 

            ı) Sağlık ve güvenlik durumu ile ilgili yenilikleri izlemek, bu konudaki bilgileri toplamak ve değerlendirmek ve bunlara ilişkin tedbirlerin alınmasını teklif etmek, 

            j) İşyerinin sağlık ve güvenlik durumuyla ilgili, yıllık bir rapor hazırlamak, o yıl ki çalışmaları değerlendirmek ve elde edilen tecrübeye göre ertesi yılın çalışma  programında yer alacak hususları tespit etmek ve işverene teklifte bulunmak, 

            KURULLARIN ÇALIŞMA USULLERİ  
            Madde 5 - İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurulları, inceleme, denetleme ve uyarmayı öngören bir düzen içinde ve aşağıdaki esasları gözönünde bulundurarak çalışırlar: 

            a) Kurullar en az ayda bir kere topanır. Toplatntıın gündemi, yeri, günü, saati, kurul başkanı, bulunmadığı hallerde kurulun sekreteri tarafından toplantıdan en az kırksekiz saat önce kurul üyelerine bildirilir. 

            Kurul üyeleri gündemde değişiklik isteyebilirler. Bu istek, kurulca uygun görüldüğünde, gündem buna göre değiştirilir. 

            b) Ağır iş kazası veya özel bir tedbiri gerektiren önemli hallerde kurul üyerinden herhangi biri kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Bu konudaki tekliflerin kurul başkanına veya sekreterine yapılması gerekir. Toplantı zamanı konunun ivedilik ve önemine göre tespit olunur. 

            c) Kurulun olağan toplantılarının süresi, toplam olarak, ayda yirmidört saati geçemez. Kurulun toplantılarında geçecek süreler, günlük çalışma süresinden sayılır. Bu toplantıların günlük çalışa saatleri içinde yapılması asıldır. 

            d) Kurul, üye sayısının çoğunluğu ile toplanır ve kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile verilir. Oyların eşitliği halinde, başkanın oyu kararı sağlar. 

            Çoğunluğun sağlanamadığı veya buuşka bir nedenli toplantının yapılamadığı hallerde, durumu belirten bir tutanak düzenlenir. 

            e) Her toplantıda, görüşülen konularla ilgili olarak bir tutanak düzenlenir. Toplantıya katılan başkan ve üyeler tarafından imzalanır. İmzalı tutanak ve kararlar sırasiyle özel dosyalarda saklanır. 

            f) Toplantıda alınan kararlar, gereği yapılmak üzere ilgililere duyurulur. Ayrıca işçilere duyurulmasında  fayda umulan konular, işyerinde ilan edilir. 

            g) Her toplantıda, önceki toplantıya ilişkin kararlar ve bunlarla ilgili uygulamalar hakkında, başkan veya kurulun sekreteri tarafından kurula gerekli bilgi verilir ve gündeme geçilir. 

            İŞVERENE BAĞLI BİRDEN ÇOK KURULLAR ARASINDA İŞBİRLİĞİNİN SAĞLANMASI  
            Madde 6 - 2'nci maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren işveren kendisine ait bir den çok işyerlerinin her birinde kurulacak işçi sağlığı ve iş güvenliği kurullarını çalışma usullerini düzenlemek, iş ve görüş  birliğini sağlamak amacıya bu işyerine ait işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili raporları en az altı ayda bir, ilgili teknik eleman ve uzmanlarını toplayarak inceler. Bu raporları gözönünde tutarak alınması gereken tedbirleri tespit eder ve uygulanmasını sağlar. 

            İŞVEREN VEYA İŞVEREN VEKİLİNİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ  
            Madde 7 - İşveren veya işveren vekili, toplantı için gerekli yeri, araç, gereç, vb. ihtiyaçları sağlamakla yükümlüdür. 

            KURULLARIN YÜKÜMLÜLÜĞÜ  
            Madde 8 - İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurulları, yapacakları teklif ve tavsiyelerde, işyerinin durumunu ve işverenin olanaklarını gözönünde bulundururlar. 

            Kurul üyeleri, görevleri nedeniyle öğrendikleri mesleki, teknik ve çalışma metodlarına ilişkin sırları gizli tutmak zorundadırlar. 

            Kurullar, işçi sağlığı ve iş güvenliği denetimine yetkili memurların kendi işyerinde yapacakları çalışmaları kolaylaştırırlar ve onlara yardımcı olurlar. 

            İŞÇİLERİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ  
            Madde 9 - İşçiler, işçi sağlığı ve iş güvenliği kurullarınca kendilerini ilgilendiren konularda alınan kararlara, uygulanan tedbirlere, konulan yasaklara uymak zorundadırlar.  Uygulamada karşılaştıkları güçlüklerden kurula bilgi verirler. 

            YÜRÜRLÜK   
            Madde 10 - 25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu'nun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanan ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME  
            Madde 11- Bu tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.