İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı  
Resmi Gazete: 04.04.1973 Sayı :14497 (Asıl)Düstur Tertip:5 Cilt:12 Sahife:1893
POSTALAR HALİNDE İŞÇİ ÇALIŞTIRILARAK YÜRÜTÜLEN İŞLERDE ÇALIŞMALARA İLİŞKİN BAZI ÖZEL USÜL VE KURALLAR HAKKINDA TÜZÜK 
 
     
Karar Tarihi : 23.03.1973 
Karar Sayısı: 7/6116 

            Çalışma  Bakanlığınca  hazırlanmış ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan ilişik "Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Bazı Özel Usül ve Kurallar Hakkında Tüzük"ün yürürlüğe konulması; Bakanlar Kurulunca 23/03/1973 tarihinde kararlaştırılmıştır. 

C. SUNAY
Cumhurbaşkanı 
           
F. MELEN 
Başbakan  
            
D. KİTAPLI 
Devlet Bakanı 
İ. ARAR 
Devlet Bakanı 
Z. BAYKARA 
Devlet Bakanı
Prof. İ. ÖZTRAK 
Devlet Bakanı 
F. ALPASLAN 
Adalet Bakanı
M. İZMEN 
Milli Savunma Bakanı 
F. KUBAT 
İçişleri Bakanı
Ü.H. BAYÜLKEN 
Dışişleri Bakanı
Z. MÜEZZİNOĞLU 
Maliye Bakanı
Prof. S. ÖZBEK 
Milli Eğitim Bakanı
M. ÖZTEKİN 
Bayındırlık Bakanı
N. TALÜ 
Ticaret Bakanı
Dr. K. DEMİR 
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı    
 
H. ÖZALP 
Gümrük ve Tekel Bakanı
İ. KARAÖZ 
Tarım Bakanı
R. DANIŞMAN 
Ulaştırma Bakanı 
A.R. UZUNER 
Çalışma Bakanı
M. EREZ 
Sanayi ve Tek. Bakanı
N. KODAMANOĞLU 
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı 
E. Y. AKÇAL 
Turizm ve Tan. Bakanı
T. TOKER 
İmar ve İskan Bakanı
Prof. N. SÖNMEZ 
Köy İşleri Bakanı
Prof. S. İNAL 
Orman Bakanı
A. KARAKÜÇÜK 
Gençlik ve Spor Bakanı
  
            KAPSAM 
            Madde 1 - Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak işletilen yahut nöbetleşe işçi postaları ile yapılan işlerde, çalışma sürelerine gece çalışmalarına çalışma ortasındaki zorunlu dinlenmelere ve hafta tatillerine ilişkin özel usül ve kurallar bu tüzükte bilirtilmiştir. 

            DÜZENLEME İLAN VE BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
            Madde 2 - İşverenler veya işveren vekilleri postalar halinde çalıştırdıkları işçilerin işe giriş ve çıkış saatlerini ara dinlenmelerini ve hafta tatillerini düzenleyerek işyerinde işçilerin kolayca görüp okuyabilecekleri levhalarda göstermek ve posta sayısı ile her postanın işe başlama ve bitirme saatlerini yazılı olarak bölge çalışma müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler. 

            İZİN ALMA ZORUNLULUĞU 
            Madde 3 - Postalar halindeki işçilerin işe başlama ve bitirme saatlerinde yapılacak değişiklikler Bölge Çalışma Müdürlüğü'nün iznine bağlıdır. Ancak bu konuda toplu iş sözleşmeleriyle değişiklik yapılmışsa izin alma zorunluluğu yoktur. 

            İŞÇİ POSTALARI SAYISININ DÜZENLENMESİ 
            Madde 4 - a) Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbire ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde posta sayısı, 24 saatlik süre içinde en az üç işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenir. 

            b) (a) bendi dışında kalan ve işçi postaları ile yürütülen öteki işlerde 24 saatlik süre içinde çalıştırılacak işçi postaları sayısı her bir işçi postasının çalışma süresi 1475  sayılı İş Kanunu'nun 61'inci Maddesinin (a) bendinde öngörülen İş sürelerine ilişkin Tüzük'te belirtilen günlük çalışma süresini aşmayacak şekilde düzenlenir. 

            c) Sağlık kuralları bakımından, günde 8 saat ya da daha az çalışılması gereken işlerde işçi postaları sayısı, her bir postanın çalışma süresi 1475 sayılı İş Kanunu'nun 61'inci Maddesinin (b) bendinde öngörülen Tüzük'te belirtilen günlük çalışma sürelerini aşmayacak şekilde düzenlenir. 

            d) İşçi postaları sayısının düzenlenmesinde, 16 Eylül 1960 günlü ve 79 sayılı kanun'un 6'ncı Maddesi ile 1475 sayılı İş Kanunu'nun 37'nci Maddesi hükümleri gözönünde tutulur 

            ÜCRETTEN İNDİRME YAPILAMAYACAĞI 
            Madde 5 - Bir işçi postası ile yürütülen işlerde, ikili ya da daha çok posta usulünün uygulanması, işçi postaları çalıştırılarak yürütülen bir işin, posta sayısının artırılması sonucunda çalışma sürelerindeki azalma nedeniyle işçilerin ücretlerinde her ne şekilde olursa olsun indirme yapılamaz. 

            GECE ÇALIŞMA SÜRESİ 
            Madde 6 - Postalar halinde, işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 36 ve 37 nci Maddeleri ve 16.9.1960 günlü 79 sayılı kanunun 6. Maddesiyle Hazırlama, Tamamlama, Temizleme İşleri Tüzüğünde öngörülen haller dışında işçilerin gece postalarında 8 saatten fazla çalıştırılmaları yasaktır.  

            Çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir postanın çalışması, gece çalışması sayılır. 

            İŞÇİ POSTALARININ DEĞİŞME SÜRELERİ 
            Madde 7 - İşçi postaları çalıştırılarak yürütülen işlerde, postalar en fazla bir iş haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen 2'nci iş haftasında gündüz çalıştırılmaları suretiyle ve postalar birbirlerinin yerlerini alacak şekilde düzenlenir. 

            Çalışma Bakanlığı işin niteliğini, işçi sağlığı ve iş güvenliğini gözönünde tutarak gece ve gündüz postalarında onbeşer günlük nöbetleşmeye izin verebilir. 

            POSTA DEĞİŞİMİNDE DİNLENME SÜRESİ 
            Madde 8 - Posta değişiminde işçiler sürekli olarak en az 8 saat dinlendirilmeden çalıştırılamaz. 

            Bu hüküm, postaları değiştirilen işçilere de uygulanır. 

            ARA DİNLENMESİ 
            Madde 9 - Postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, işçilere, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 64'üncü Maddesindeki esaslar uyarınca ara dinlenmesi verilir. 

            İşin niteliği, bir iş yerinin aynı bölümündeki bütün işçilere aynı saatte ara dinlenmesi verilmesine olanak bırakmıyorsa bu dinlenme işçilere, grup halinde, arka arkaya, çalışma süresinin ortalarından başlayarak İş Kanunundaki esaslara göre verilir. 

            HAFTA TATİLİ 
            Madde 10 - Postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde işçilere, haftanın bir gününde 24 saatten az olmamak üzere nöbetleşme yoluyla hafta tatili verilmesi zorunludur. 

            İSİM LİSTELERİ 
            Madde 11 - İşverenler veya işveren vekilleri, postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, her postada çalışan işçilerin ad ve soyadlarını kapsayan listeler düzenlemek ve istenildiğinde yetkili makam ve memurlara bunları göstermekle yükümlüdürler. 

            Zorunluluk bulunmadıkça işçilerin postaları değiştirilmez. 

            YÜRÜRLÜK 
            Madde 12 - 1475 sayılı İş Kanunu'nun 72'nci Maddesinin (b) bendine dayanılarak düzenlenen ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME 
            Madde 13 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.