İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı  
DÖRDÜNCÜ KISIM 
MAKİNALAR ve MEKANİK MALZEMELER 

            MAKİNALARIN VE MEKANİK MALZEMELERİN GENEL NİTELİKLERİ  
            Madde 310 - Yeraltı işlerinde kullanılan makineler ve mekanik malzemeler olabildiğince ocakların gerektirdiği niteliklere sahip olacak; bu Tüzük'te belirtilmeyen nitelikleri yönünden ise, sınai kuruluşlarda, bunların plan, yapım, kuruluş, bakım kontrol ve deneme çalışmalarına ilişkin olarak uygulanmakta olan teknik esaslara uygun bulunacaktır. 

            KORUYUCU ALTINA ALMA  
            Madde 311 - Volanlar, dişliler, kayışlar ve makinaların hareket eden diğer parçaları, güvenli biçimde koruyucu altına alınacaktır. 

            GÜNLÜK VE HAFTALIK KONTROL  
            Madde 312 - Ayak alınlarında, ayak dip yollarında ve mekanik taşıma yapılan ana yollarda çalışan makinaların koruyucu düzenleri hergün, diğer bütün makinalar ve mekanik düzenler ise haftada en az bir kez, yetkili bir nezaretçi tarafından kontrol edilir. 

            TEHLİKELİ KONUMDA OLAN UZAKTAN KUMANDALI MAKİNALAR  
            Madde 313 - Gelip geçenler için tehlike yaratabilecek konumda olan uzaktan kumandalı makınaların üzerine, uyarı levhaları konur ve bunlar, durdurma düzeniyle donatılır. 

            İÇTEN YANMALI MOTORLAR  
            Madde 314 - İçten yanmayı motorların, ocak içerisinde kullanılabilmeleri ancak, Bakanlığın kabul ettiği tipten olmalarına veya iznine bağlıdır. 

            BUHAR KAZANI VE BUHAR ÇIKARAN TESİSLER  
            Madde 315 - Ocak içinde vulkanizasyona yarayan ve teknik koşullara uygun olan aygıtlar dışında, buhar kazanı veya buhar çıkaran başka bir tesis yapılamaz. 

            KOMPRESÖRLERİN KURULMASI, ÇIKARILMASI, BAKIMI VE KORUNMASI  
            Madde 316 - Yeraltında kullanılacak basınçlı havayı sağlayacak kompresörlerin, kurulması, çalıştırılması; bakımı ve korunmasında aşağıdaki esaslara uyulur; 

            a) Kompresöre giren hava, olabildiğince, kuru, temiz ve serin olacaktır. 

            b) Kompresör içindeki havanın en yüksek sıcaklığı kompresörün yağlanması için kullanılan yağın parlama noktasından en az 30 derece düşük olacaktır. 

            c) Hava sıcaklığının aşırı yükselmesi veya kompresörün soğutma sisteminde kullanılan sıvının dolaşmasında bir kesilme meydana gelmesi durumunda, kompresörde, otomatik olarak veya makinist tarafından durdurulmasını sağlayacak bir düzen bulunacaktır. 

            d) Kuyu diplerine boruyla gönderilen basınçlı havanın olabildiğince kuru ve serin olmasına dikkat edilecektir. 

            e) Kompresörlerin yağlanması için kullanılacak yağlar, standartlara uygun olacaktır. 

            BASINÇLI HAVA DEPOLARI  
            Madde 317 - Ocak içinde ve dışında kullanılacak basınçlı hava depolarının yapımı, malzeme ve donanımı, standartlara uygun olacaktır. 

BEŞİNCİ KISIM 
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
TEHLİKE HALİ, TEHLİKE VE KAZANIN BİLDİRİLMESI, İLK YARDIM, KURTARMA VE GÜVENLİK TEŞKİLATI 

            TEHLİKE HALİNDE YAPILACAK İŞLER  
            Madde 318 - İşçilerin hayatı, sağlığı veya ocak için tehlikeli bir durum gören herkes, olanak varsa, bunu giderecek önlemleri derhal alır. Başaramazsa, burada çalışan işçilere durumu ve tehlikeli böldegeden çekilmeleri gereğini bildirir ve en yakın nezaretçiye hemen haber verir. 

            İŞÇİLERİN ÇIKARILMASI  
            Madde 319 - Tehlikenin giderilmesi için özel olarak görevlendirilmiş bir nezaretçinin emri altında çalıştırılanların dışında, işiler, tehlike belirtisi görülen yerlerden derhal çıkarılırlar. 

            TEHLİKE DURUMUNUN BİLDİRİLMESİ  
            Madde 320 - İşi biten vardiyanın nezaretçileri, kendilerinden sonraki nezaretçilere denetimleri altında yapılacak işlerdeki tehlike ihtimalleri ve alınması gerekli önlemler hakkında bilgi verirler ve durumu rapor defterine yazarlar. 

            FENNİ NEZARETÇİYE DUYURMA  
            Madde 321 - Ocakta meydana gelen ölümler, ağır yaralanmalarla işçi sağlığını, iş güvenliğini ve iş düzenini sarsacak nitelikteki olaylar, hemen fenni nezaretçiye duyurulur. 

            TEHLİKE SIRASINDA VE SONRASINDA ALINACAK ÖNLEMLER  
            Madde 322 - Tehlike sırasında işçilerin ileri geçmemeleri gereken noktalar, fenni nezaretçi veya yardımcıları tarafından, belirlenerek açıkça işaretlenir. 

            Tehlikenin giderildiğinin bildirilmesinden sonra, fenni nezaretçi tarafından söz konusu yerde, tehlikenin niteliğine göre gerekli denetimler yapılıp güvenliğin sağlandığı belirlenmeden çalışmaya başlanamaz. 

            TEHLİKELERİN VE ZARARLARIN BAKANLIK'LARA BİLDİRİLMESİ  
            Madde 323 - İşçi sağlığı ve iş güvenliğini sarsacak tehlikeler, can kaybına, ağır yaralanmaya veya zehirlenmeye neden olan kazalar, işveren tarafından, derhal, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilir. 

            Bu bildirim yerel makamlara, genel hükümler çerçevesinde yapılması gerekli bildirme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. 

            7 günden çok iş göremezlikle sonuçlanan iş kazaları, nedenleriyle birlikte, yazılı olarak, yukarıda belirtilen makamlara bildirilir. 

            TEKNİK İNCELEMELERE ESAS OLACAK BİLDİRİM  
            Madde 324 - Yeraltı, yangını taşıyıcı halatın kopması, kafesin molete çarpması, su baskını, gazların veya tozların yanması veya patlaması, işletmenin normal çalışmalarını kısmen veya tamamen durduracak nitelikteki göçükler vb nitelikteki olaylar, yaralanma olmasa bile, teknik incelemelere esas olmak üzere derhal yukarıdaki maddede yazılı makamlara bildirilir. 

            İLK YARDIM KURSU  
            Madde 325 - Ocakta çalışan işçilerin 3 kişiden az olmamak üzere en az %5'i ilk yardım kurslarında yetiştirilir. Olanak varsa, daima, aynı işçi grubuyla birlikte çalışmaları sağlanır. Bunlar yılda bir kez, geliştirme kursuna gönderilir ve bu husus kurs belgesine yazılır. 

            İlk yardım ekibinde olanların adlı, ilk yardım odasına ve ocak dışındaki ilan tahtalarına bir liste halinde asılacaktır. 

            İLK YARDIM MALZEMESİ  
            Madde 326 - Yeraltında kullanılacak ilk yardım malzemesi, uygun kaplar içerisinde ilk yardım görevlileri tarafından korunur. 

            İlk yardım malzemesi, haftada bir kez ocak dışına çıkarılarak denetlenir ve eksikleri tamamlanır. Bu malzeme en geç 3 ay içinde ocak dışındaki malzemeyle değiştirilir. 

            Ocaktan çıkarılan malzeme, sağlık yönünden sakıncası yoksa, ocak dışında kullanılabilir. 

            İLK YARDIM ODASI  
            Madde 327 - Ocağın merkezi bir yerinde bağımsız bir ilk yardım odası kurulur. Önemli yaralanma, zehirlenme ve hastalanma gibi durumlarda bu ilk yardım odasına, derhal, olanak varsa, telefonla haber verilir. Bir doktor veya hastabakıcı istenip istenmediği  ve yaralının ocak dışına taşınmakta olup olmadığı bildirilir. 

            İşveren hasta veya yaralının hastaneye veya evine taşınması için uygun bir araç sağlamakla yükümlüdür. 

            KAZAYA UĞRAYANLARIN TAŞINMASINA İLİŞKİN ÖNLEMLER  
            Madde 328 - Kafesleri düz konmuş bir sedyeyi almayacak kadar dar olan kuyularda, kazaya uğrayanların sağlık durumlarının daha çok ağırlaşmasına meydan vermeden dışarı çıkarılması için uygun önlemler önceden alınır. 

            İLK YARDIM ODASINA BAŞVURU  
            Madde 329 - Yarası hafif ve pansumanı yapılmış bile olsa, yaralanan kimse, işyerinden ayrılmadan önce, ilk yardım odasına başvurarak durumunu bildirir. 

            İLK YARDIMLA İLGİLİ DENETİMLER   
            Madde 330 - İşveren ilk yardım odalarını, malzemesini, yaralı taşıma düzenini ayda en az bir kez denetler. 

            Görülen arızalar ve eksiklikler derhal giderilir. 
 

İKİNCİ BÖLÜM 
KURTARMA VE İŞ GÜVENLİĞİ TEŞKİLATI 

            KAZADA YAPILACAK İŞLER  
            Madde 331 - Ocaklarda meydana gelen patlama, yangın vb önemli olaylarda kurtarmanın ve gerekli diğer işlerin iyi yürütülmesini sağlamak amacıyla fenni nezaretçi gerekli önlemleri alır. 

            Bu gibi olayların meydana geldiği işyerlerinde, fenni nezaretçi ve işverenler, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı mühendisleri olay yerine gelinceye kadar gerekli önlemleri alarak, kurtarma çalışmalarını yapmak zorundadırlar. 

            Önlemin niteliğini belirlemede fenni nezaretçiyle Bakanlık mühendisleri arasında anlaşmazlık olursa Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı temsilcisinin öngördüğü önlem ve öneriler, onun yönetimi altında uygulanır. Durum tutanakla saptanır. 

            İşveren, bu önlemlerin alınması için gerekli işçi, araç, malzeme ve parayı fenni nezaretçinin ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı temsilcisinin emirlerine hazır bulundurmak zorundadır. 

            KURTARMA İSTASYONLARI  
            Madde 332 - Maden ocaklarında, bir kurtarma istasyonu kurulması zorunludur. Ancak, yarıçapı en çok 50 km olan alan içinde bulunan maden işletmeleri, merkezi bir yerde ortaklaşa bir kurtarma istasyonu kurabilirler. 

            Bu hüküm aynı işletmenin çeşitli ocakları için de geçerlidir. 

            İşletmeler merkez kurtarma istasyonlarının kuruluş ve yönetim giderlerini, çalıştırdıkları işçilerin sayısına göre, aralarında paylaşırlar. 

           Kurulacak kurtarma istasyonlarının kuruluş yerlerine, yöneticilerine, kurtarma ekiplerinin oluşumuna, kurtarıcıların niteliklerine ilişkin esasların ve belgelerin Bakanlıkça uygun görülmesi gereklidir. 

           KURTARMA EĞİTİMİ  
           Madde 333 - Ocaklarda çalışan işçilerin, 10 kişiden az olmamak üzere en az % 3'ü gerektiğinde kurtarma işinde görevlendirilmek üzere, önceden eğitilir. 

            Bunlardan, kurtarma istasyonlarında görevlendirilmeyenler, normal işlerine devam ederler. 

            Kurtarma istasyonunda ve ocaklardaki kurtarma ekibinde bulunanların sayıları, adları, adresleri ve çalıştıkları vardiyaları gösteren listeler, kurtarma istasyonlarında bulundurulur. 

            KURTARMA İSTASYONUNDA YÖNETİM VE DENETİM  
            Madde 334 - Kurtarma istasyonu, bir maden yüksek mühendisi veya maden mühendisiyle kurtarma işlerinde yetişmiş ve ocak içerisinde de bu gibi işlerde en az 3 yıl uygulama görmüş bir nezaretçinin yönetim ve denetimi altında bulunur. 

            KURTARICILARIN SEÇİLMESİ  
            Madde 335 - Kurtarma işinde yetiştirilecek elemanlar, sağlık durumları, soğukkanlılıkları, dayanıklılıkları, bu işe yatkınlıkları, genel bilgileri, daimi kurtarıcılar ve ocaklardaki personelle işbirliği yapma yetenekleri bakımından dikkatle seçilir. 

            Kurtarıcılar en az ilkokul mezunu ve özellikle ocakiçi işlerinde 2 yıl veya daha çok deneyimli olacaklar ve  kurtarma istasyonu yönetimi tarafından verilmiş bir belgeye sahip bulunacaklardır. 

            Yılda bir kez yapılacak sağlık muayenesinde işe elverişli oldukları tesbit edilmeyenler, kurtarıcılık görevinde çalıştırılamazlar. 

            KURTARICI EĞİTİCİLERİ  
            Madde 336 - Kurtarma istasyonlarında kurtarıcıları yetiştirecek eğiticiler bulundurulur. 

            Kurtarma işinde yetiştirilmek üzere seçilenler, kurslara katılmak zorundadırlar. 

            Yeterlik belgesi kazanmış kurtarıcılar, 6 ayda en az bir kez nazari ve uygulamalı geliştirme kurslarına gönderilirler. Bu husus belgelerine yazılır. 

            KURTARMA İSTASYONLARINDA BULUNDURULACAK ARAÇ VE GEREÇ  
            Madde 337 - Kurtarma istasyonlarında bulundurulacak araç ve gereçlerin cins ve miktarını Bakanlık belirler. 

            AYGITLAR VE ÖLÇÜ ALETLERİ  
            Madde 338 - Kurtarma istasyonlarındaki aygıtlar ve ölçü aletleri her an kullanılmaya hazır durumda bulundurulacaktır. 

            KURTARMA İSTASYONU YÖNERGESİ  
            Madde 339 - Kurtarma istasyonu nezaretçisi veya mühendisi tarafından istasyonun yönetimine kurtarma ekiplerinin oluşumuna ve eğitimine, kazanın duyurulmasına, kazada yapılacak işlere, yararlanılacak araçlara, araç ve gereçlerin onarım, bakım ve korunmasına ilişkin bir yönerge hazırlanır. Merkez kurtarma istayonlarına ilişkin yönergenin birer örneği bağlı ocaklara gönderilir. 

            KURTARMA PLANI  
            Madde 340 - Her ocakta kurtarıcıların yararlanması için belli başlı kapıları, barajları, hava köprülerini, hava akımını ayanlayan düzeni ve telefon istasyonlarını gösterir bir plan bulundurulur; bir örneği kurtarma istasyonuna gönderilir. 

            Planda hava giriş ve çıkış yolları değişik renklerde gösterilir. 

            KURTARICILARIN KULLANACAĞI İŞARETLER  
            Madde 341 - Kurtarmada kullanılacak işaretler, bütün ocaklar için tek tip olarak belirlenir ve eğitimleri sırasında kurtarıcılara öğretilir. 

            GÜVENLİK BAŞMÜHENDİSLİĞİ, MÜHENDİSLİĞİ VE NEZARETÇİSİ  
            Madde 342 - İşçi sağlığı ve iş güvenliği konularında inceleme ve denetimleri yapmak, sonuçlarına göre gerekli önlemleri almak ve önerilerde bulunmak üzere, işveren tarafından, 300'den az işçi çalıştırlan her ocağı bir güvenlik nezaretçisi, 300'den çok işçi çalıştırılan her ocağa bir güvenlik mühendisi atanır. Birden çok güvenlik mühendisi bulunan işletmelerde ayrıca bu güvenlik mühendislerinin bağlı bulunacağı bir güvenlik başmühendisliği kurulur. 

            Güvenlik başmühendis ve mühendislerine güvenlik işleri dışında görev verilemez. 

            Bunların maden yüksek mühendisi veya mühendisi olmaları, güvenlik başmühendisinin en az 3 güvenlik mühendisini ve nezaretçinin en az 2 şer yıllık ocak çalışmalarının bulunması ya da bu süre kadar güvenlikle ilgili bir görev yapmış olmaları zorunludur. 

            Güvenlik mühendisi, çalışmaların, işçisağlığı ve iş güvenliği gereklerine uygun olarak sürdürülmesi için fenni nezaretçiyle işbirliği yapar, görüş ve önerilerini fenni nezaretçiye ve bağlı bulunduğu güveenlik baş mühendisine bildirir. 

            KAZA İSTATİSTİKLERİ  
            Madde 343 - Ocak yönetimi, iş kazaları, nedeniyle birlikte işyerindeki kaza defterine günü gününe yazacak, ve istatistiklerini yıl sonunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ve Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığına gönderecektir. 

ALTINCI KISIM 
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER 

            TELEFON HABERLEŞMESİ  
            Madde 344 - Bir vardiyasında en az 50 işçi çalıştırılan veya ocak ağzından itibaren 1000 metre uzaklığa kadar yayılmış olan ocaklarda, uygun yerlere, ocağın çeşitli bölümleri ve ocakiçiyle dışı arasındaki haberleşmeyi sağlayacak yeter sayıda telefon konur. 

            Ocağa konulacak olan telefon santralları, hava giriş kısmında güvenlikli bir yere yerleştirilir. 

            OCAKLARA GİRME YASAĞI  
            Madde 345 - Ocak yönetimince yazılı izin verilmemiş kimseler, ocağa giremezler. Yazılı izin almış olanlar ise, ocağa ancak yetkili bir kişinin eşliğinde girebilirler. 

            OCAĞA SOKULAMAYACAK MADDELER  
            Madde 346 - Ocaklara, kesici, yaralayıcı, öldürücü silahlarla alkollü içki sokulamaz. Kömür ve kükürt ocaklarıyla yangın tehlikesi olan ocaklarda tütün içilemez. Bu ocaklara sigara, pipo, puro, kibrit, çakmak vb madde ve malzemeler sokulamaz. 

            Fenni nezaretçi, bunların ocağa sokulup sokulmadığını anlamak için ocağa girenlerin üstlerini arattırır. Üstlerinin aranmasına engel olanlar, ocağa sokulmaz. 

            TESİS, TAHKİM VE ONARIM İŞLERİ  
            Madde 347 - Tesis, tahkim ve onarım işlerini yapacak olanlar için gerekli güvenlik önlemleri alınır. Döşemeler, en çok yüke karşı uygun bir güvenlik katsayısı alınarak yapılır. 

            Döşemelerde ahşap malzeme kullanılmışsa, bunlar, nezaretçi tarafından, ayda en az bir kez muayene edilir. 

            Kuyu içinde yapılan tesis, tahkim ve onarım işlerinde işçilerin tek başına çalıştırılması yasaktır. 

            EMNİYET KEMERLERİ VE DÜŞMELERE KARŞI ÖNLEMLER  
            Madde 348 - Silolara, bürlere, ferelere (eğimli küçük galeri ve kuyular) vb yerlere, ancak, emniyet kemeri bağlamak gibi güvenlik önlemleri alınarak girilir. 

            Dik damarlardaki çalışma yerleri, kömür, cevher ve taş parçalarının düşmesine karşı özel olarak korunur. 

            İŞÇİLERİN TEK BAŞINA ÇALIŞAMAYACAKLARI YERLER  
            Madde 349 - Bir kaza meydana geldiğinde kolayca görülemeyecek ve yardıma koşulamayacak yerlerde, işçi tek başına çalıştırılamaz. 

            OCAĞA GİRENLERİN DEFTERE YAZILMASI  
            Madde 350 - Çalışılmak üzere yeraltına girenlerin adları, her gün, özel bir deftere yazılır. Bulundukları yerler olanak ölçüsünde bu defterde gösterilir. Deftere yazılmayanlar ocağa sokulmaz. 

            VARDİYA SONU  
            Madde 351 - Vardiyanın sorumlu nezaretçisi, kendisinden sonraki nezaretçinin haberi bulunması durumu dışarıda, vardiya sonunda, ekibindeki her işçinin ocaktan çıkarılmasını sağlamakla yükümlüdür. 

            DEFTERLER VE KAYITLAR  
            Madde 352 - Bu Tüzük'te öngörülen defter ve kayıtların tutulmasından ve saklanmasından işveren sorumludur. 

YEDİNCİ KISIM 
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
MADEN VE TAŞ OCAKLARI AÇIK İŞLETMELERİ 

            KİTLE VE BLOK KAYMASI VE PARÇA DÜŞMESİ  
            Madde 353 - Kazı yapılan ve lağım atılan kademe cepheleri, şantiyeler, işçilerin geçtiği bunlara yakın yollar, taşım yolları, kitle ve blok kayması ve parça düşmesi olasılığı yönünden ilgili nezaretçi tarafından sürekli olarak denetlenir. Varsa tehlike giderilmeden bu işle görevlendirilen işçilerden başkası buralarda çalıştırılamaz. 

            YILDIRIM DÜŞMESİ TEHLİKESİ  
            Madde 354 - Yıldırım düşmesi tehlikesi varsa, elektrikli kapsülle ateşleme yapılan yerüstü işletmelerinde, lağım delikleri, gerekli önlemler alınmadan doldurulamaz. Tehlike lağımın doldurulması sırasında meydana gelmişse, doldurma işlemi derhal durdurulur; patlamanın olağan etki alanı dışına çıkarılır ve tehlike geçinceye kadar bu alana kimsenin girmemesi için gerekli önlemler alınır. 

            KADEME DİPLERİ  
            Madde 355 - Kademe diplerinde işçilerin yemek yemeleri, dinlenmeleri, patlayıcı maddeleri ve sandıklarını koymaları yasaktır. 

            ÇATLAK SÖKÜMÜ  
            Madde 356 - Ateşlermeden ve donmaları izleyen arazi gevşemesi kar, yağmur vb doğal olaylardan sonra, yeniden işe başlamalarda kademe yüzleri ve çevresi bu işe ayrılmış deneyimli işçiler tarafından yukarıdan başlanıp aşağıya doğru sürdürülmek suretiyle, çatlak sökümü yapılarak temizlenir. 

            KADEME ALANLARINDA ÇALIŞMA  
            Madde 357 - Kazı ya da lağımlarla oyularak kademe alımlarının askıya alınması (ters ıskarpa) suretiyle çalışılması yasaktır. 

            MALZEME YIĞINLARI VE ARTIKLARI  
            Madde 358 - Kademe düzlüklerinde, malzeme yığınları ve artıkları, işçilerin tehlike anında kaçarak kurtulmalarını engellemeyecek biçimde düzenlenecektir. 

            ŞEVLERDE ÇATLAK SÖKÜMÜ  
            Madde 359 - Yüksekliği 5 m ve eğimi 30 dereceden çok olan şevlerde, çatlak sökümü vb çalışmalarda işçilere emniyet kemerleriyle, baret, emniyet ayakkabısı vb gibi kişisel koruyucular verilir. 

            Emniyet kemerlerinin bağlı olduğu halat uçları, kademe üzerinde bulunan sağlam bir yere bağlanır. 

            Emniyet kemerleri halatların yıpranıp yıpranmadıkları, kullanılmadan önce muayene edilir ve bunlar belirli aralıklarla deneyden geçirilir. 

            KADEME YÜKSEKLİĞİ VE ŞEV  
            Madde 360 - Elle kazı ve yükleme yapılan açık işletmelerde, kademe yüksekliği 3 metreyi şev sağlam arazide 60 dereceyi, çöküntülü ve ezik arazide, kum, çakıl ve dere tortuları olan yerlerde, killi tabakalarda ayrışıma uğramış kalkerlerde, parçalanmış volkanik taş ve tüflerde 45 dereceyi, kaygan ve sulu yerlerde 30 dereceyi geçemez. 

İKİNCİ BÖLÜM 
MEKANİK OLARAK ÇALIŞILAN AÇIK İŞLETMELER 

            MAKİNA ÇALIŞTIRILAN KADEMELERİN YÜKSEKLİĞİ  
            Madde 361 - Kazıcı ve doldurucu makinaların çalıştırıldığı ve derin lağım deliklerinin uygulandığı kademelerin yüksekliği, 360'ıncı madde hükmüne tabi olmaksızın, kullanılan kazıcı ve doldurucu makinaların bu yüksekliklerine veya lağım deliklerinin boyuna göre arttırılabilir. 

            KADEME DÜZLÜĞÜ  
            Madde 362 - Kademe düzlüğü, atımlardan sonra bile ,makinaların rahatlıkla ve güvenle manevra yapabilmelerine olanak verecek ve çalışan işçiler için tehlike oluşturmayacak genişlikte olmalıdır. 

            YÖNERGE  
            Madde 363 - Kazıcı ve doldurucu makinaların çalıştırıldığı veya derin lağım deliklerini uygulandığı işletmelerde, işveren veya fenni nezaretçi tarafından, aşağıdaki ayrıntıları içeren bir yönerge hazırlanır. 

            a) Kademelere verilecek en çok yükseklik, 

            b) Güvenle çalışılmaya olanak verecek kademe düzlüğü genişliği, 

            c) Çalışılan yerin özelliğine, jeolojik, tektonik yapısına ve fiziksel özelliğine göre kademelere verilmesi gereken şev derecesi, 

            d) Lağım atılacak yerin özelliğine göre, lağım derinliği, lağım aralıkları, ve lağım deliğiyle kademe yüzünün dibi arasındaki uzaklık ve buna göre konulması gereken patlayıcı madde miktarı, 

            e) Ateşleme sırasında işçilerin ve makinaların güvenlikleri için alınması gereken önlemler, 

            f) Makinaların çalışma koşulları, manevra yerleri, yükleme, taşıma ve boşaltma işlerinde uygulanacak güvenlik önlemleri, 

            g) Patlayıcı madde doldurma sıkılama ve ateşleme sırasında alınacak güvenlik önlemleri, 

            h) Çalışma yerlerine, görevlilerden başkalarının girmesine karşı önlemler, 

            i) Patlayıcı maddelerin depolanması, kullanılacakları yere güvenli biçimde taşınması ve kullanılmasına ilişkin önlemler, 

            TIKANIKLIKLARIN GİDERİLMESİ  
            Madde 364 - Huni, kuyu, oluk ve silolarda, meydana gelecek tıkanıklıklar, sağlam döşenmiş ızgaralar, güvenlikli geçit köprüleri ve işçilerin düşmelerini önleyecek diğer önlemler alınarak giderilir. 

            AYDINLATMA  
            Madde 365 - Gece çalışmaları yapılan yerler yeterli biçimde aydınlatılır. 

SEKİZİNCİ KISIM 
MADEN İŞLETMEMLERİ VE TAŞ OCAKLARI KAROLARI

            ÇUKURLAR  
            Madde 366 - İşletme sahasında meydana gelen çukurların çevresi gece ve gündüz görülebilecek biçimde, korkuluk, tel örgü vb engellerle çevirilir ve gerektiğinde aydınlatır. 

            Karolara ve işletme tesislerine, işyeri amirinin izni olmadan görevlilerden başkası giremez. 

            KUYUBAŞI, HAVUZ, KULE, BACA, DAM VE ÇATILARDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ  
            Madde 367 - Kuyubaşları, su havuzları, soğutma kulelei ve havuzlarıyla aşındırıcı veya sıcak sıvılar  bulunan depo, sarnıç gibi yerlerin çevrelerine, sağlam korkuluk vb gibi engeller yapılır. 

            Merdivenler sağlam olacak, kenarlarında dayanıklı merdiven korkulukları bulunacaktır. 

            İskele çevrelerinde en az 90'cm lik korkuluklar olacaktır. 

            Baca, dam, çatı gibi yüksek, kaymaya ve düşmeye elverişli yerlerde çalışan işçilerin güvenliğini sağlamak üzere, iskele, korunma parmaklığı veya korkuluklar yapılacaktır. 

            Bu önlemlerin alınmasına olanak yoksa, işçilerin bellerine emniyet kemerleri takılacak ve bunlar sabit bir yere sağlamca bağlanacaktır. 

            PİS SULAR, GAZLAR, DUMANLAR  
            Madde 368 - Kapalı devre solunum maskeleri kullanılmıyorsa, pis su, gaz ve dumanların bulunduğu depolara, işçiler ancak iyice havalandırılıp temizlendiğine emin olduktan sonra sokulurlar. 

            Buraların havası, işçinin çalıştığı sürece, denetim altında bulundurulur. 

            ATEŞLEME SIRASINDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ  
            Madde 369 - Yol, bina, köprü, elektrik, telgraf,telefon havai hat vb sabit tesislerde 70 m uzaklık içerisinde, patlayıcı madde kullanmak yasaktır. Ateşleme sırasında işçilerin ve sözü edilen tesislerin korunması için gerekli güvenlik önlemleri alınır. 

DOKUZUNCU KISIM 
İŞVERENİN, NEZARETÇİLERİN VE MADEN İŞÇİLERİNİN GÖREVLERİ VE TEFTİŞLERİ

            FENNİ NEZARETÇİ YARDIMCISI  
            Madde 370 - Çalıştırılan işçi sayısı, 24 saatte 300 ü geçen ocaklarda, fenni nezartçiye yardımcı olmak üzere bir ve artan her 200 işçi için, ayrıca bir yardımcı atanır. Bunların maden mühendisi olması gereklidir. 

            FENNİ NEZARETÇİLERİN NİTELİKLERİ  
            Madde 371 - Fenni nezaretçi görevini üstlenecek maden yüksek mühendisi ve mühendisinin bir maden işletmesinin teknik işlerinde ven az 5 yıllık deneyiminin bulunması zorunludur. 

  Grizulu veya kendiliğinden yanmaya elverişli kömür damarlarının bulunduğu işletmelerde görevlendirilecek fenni nezaretçilerin bu 5 yıllık süreyi aynı nitelikteki ocaklarda geçirmiş olmaları gerekir. 

            DAİMİ NEZARETÇİ  
            Madde 372 - Daimi nezaretçinin, sürekli olarak, işletmede bulunması zorunludur. 

            ELEKTRİK TESİSLERİNDEN SORUMLU OLANLAR  
            Madde 373 - Toplam gücü 100 kilovatın üstünde veya buna eşit beygir gücünde motorların veya herhangi birinin gücü 25 kilovatı  geçen makinaların yahut yüksek gerilimin kullanıldığı işletmelerde, makina ve tesisler, bu işlerde en az 3 yıl çalışmış bir elektrik yüksek mühendisi veya mühendisinin sorumluluğuna verilir. 

            Yukarıda belirtilenlerden aşağı güçteki tesisler, en az ikinci sınıf yeterlik belgesine sahip bir elektrikçinin sorumluluğu altında bulunur. 

            DENEYİMLİ İŞÇİLER  
            Madde 374 - Ocak içinde, herhangi bir işte en az 6 ay çalıştıktan sonra, bu işi yalnız başına yapabileceklerine ve ocağın güvenlik ve çalışma koşullarına uyum sağladıklarına yetkililerce kanaat getirilen işçiler deneyimli işçi sayılırlar. 

            Deneyimli ve meslek bilgisi olmayan kimseler, meslek  bilgisi olan bir kimsenin gözetimi ve rehberliği olmadan, kendisi veya diğer işçiler için önemli derecede tehlikeli olabilecek ocak işlerinde çalıştırılamazlar. 

            MEVZUATA EMİRLERE VE TALİMATA UYMA ZORUNLULUĞU  
            Madde 375 - Ocaklarda, yeraltında ve tünellerde çalışanlar, işçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından, ilgili mevzuatın öngördüğü esaslara ve işverenin bunlara uygun olarak vereceği emir ve talimata uymak zorundadırlar. 

            GÜVENLİK DENETİMLERİ  
            Madde 376 - Her vardiyada, en az iki kez, ocağın her yerinde, nezaretçiler tarafından, güvenlik denetimleri yapılır. 

            Bu denetimlerde, zararlı ve tehlikeli gaz ve tozların ve yangın belirtilerinin bulunup bulunmadığı, havalandırma düzeni, tahkimatın durumu, tehlikeli yerlerdeki uyarı işaretleri, taşıma tesislerinin normal çalışıp çalışmadığı vb hususlar incelenir. 

            OCAĞIN GÜVENLİK DENETİMLERİ YÖNÜNDEN BÖLÜNMESİ  
            Madde 377 - Her ocak, güvenlik denetimlerin eksiksiz ve kolayca yapılabilmelerini sağlayacak büyüklükte kısımlara bölünür. 

            ÇALIŞILMAYAN ZAMANLARDAN SONRA YAPILACAK DENETİM  
            Madde 378 - Tek vardiyayla çalışılmakta olması veya tatil gibi bir nedenle çalışılmayan bir zamandan sonra, işçiler ocağa girmeden önce, ocağın her yeri, nezaretçi tarafından güvenlik yönünden denetlenir; güvenlik koşullarının varlığı saptanmadan ocağa girilmesine izin verilmez. Durum rapor defterine yazılır. 

ONUNCU KISIM 
SON HÜKÜMLER

            İŞLETMENİN TERKEDİLDİĞİNİN BİLDİRİLMESİ  
            Madde 379 - İşletme hakkı sahibi, işletmenin tümünü veya bir kısmını terk etmeden önce, durumu ve nedenlerini, en geç bir ay içinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıyla, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirir. 

            TOZLA MÜCADELE YÖNETMELİĞİ  
            Madde 380 - Bakanlık'ça, bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak, en çok bir yıl içinde, maden ve taş ocakları işletmelerinde ve tünel yapımında tozla mücadeleyle ilgili bir yönetmelik çıkartılır. 

            RADYOAKTİF MADDELER  
            Madde 381 - Radyoaktif maden ve minerallerin arama, üretim ve çıkarılmasıyla ilgili çalışmalarda, bunların zararlı etkilerini giderici, önleyici ya da koruyucu önlemler alınır. 

            BAKANLIKÇA ONAYLANACAK YÖNERGELER  
            Madde 382 - Bu Tüzük'te işverenlerce hazırlanıp Bakanlık'ça onaylanacağı öngörülen yönergeler, Tüzüğün yayımı gününden başlayarak, altı ay içinde, Bakanlığın onayına sunulur. 

            Geçici Madde 1 - Bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce, ocaklarda Bakanlığın izni alınmadan yapılmış elektrik tesisatı projelerinin, Tüzüğün yürürlüğe girmesinden başlayarak bir yıl içinde, Bakanlığın onayına sunulması zorunludur. 

            YÜRÜRLÜK  
            Madde 383 - 25/8/1971-1475 sayılı İş Kanunu'nun 74'üncü maddesine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan bu Tüzük'ün 186'ncı maddesinde yeralan işçilerin karbonmonoksit maskeleri taşımalarına ilişkin hüküm, Tüzük'ün Resmi Gazetede yayımı gününden 2 yıl, 191'inci maddesinin birinci fıkrasında yeralan metan dedektörüne ilişkin hüküm 1 yıl sonra, diğer hükümleri Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME  
            Madde 384 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.