İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı  
Resmi Gazete Tarihi: 13.02.1999 Cumartesi Sayı: 23610 (Asıl) 
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından; 
 
SOSYAL SİGORTALAR KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SİGORTA TEFTİŞ KURULU YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
  

            Madde 1- 14/10/1994 tarihli ve 22081 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 1- Bu Yönetmelik, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığının kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma yöntem ve kurallarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir."

            Madde 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;

            Kurum: Sosyal Sigortalar Kurumunu,

            Yönetim Kurulu: Sosyal Sigortalar Kurumu Yönetim Kurulunu,

            Genel Müdürlük: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünü,

            Genel Müdür: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürünü,

            Sigorta Teftiş Kurulu: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulunu,

            Kurul Başkanlığı: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığını,

            Kurul Başkanı: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Başkanını,

            Refakat Müfettişi: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Başkanına yardımcı olmak üzere görevlendirilen sigorta müfettişlerini,

            Sigorta Müfettişi: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta başmüfettişleri ve sigorta müfettişlerini,

            Sigorta Müfettiş Yardımcısı: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü yetkili veya yetkisiz sigorta müfettiş yardımcılarını,

            Şube Müdürlüğü: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı Şube Müdürlüğünü,

            Şube Müdürlüğü Personeli: Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı Şube Müdürlüğünde görevli şube müdürü, şef, memur, sekreter ve daktiloğraf kadrolarındaki memurlarını,

            Kurum Mevzuatı: Kurum, işveren, sigortalı ve üçüncü kişiler arasında doğan ilişkileri düzenleyen kanun, tüzük ve yönetmelikleri, ifade eder."

            Madde 3- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 4- Sigorta Teftiş Kurulu, bir başkanla yeteri kadar sigorta müfettişi ve sigorta müfettiş yardımcısından oluşur. Kurul doğrudan Genel Müdüre bağlıdır.

            Kurulun yazı, hesap, arşiv, kütüphane, malzeme ve benzeri işleri şube müdürlüğünce yürütülür."

            Madde 4- Aynı Yönetmeliğin değişik 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 5- Sigorta Teftiş Kurulu Başkanı, en az 10 yıl sigorta müfettişliği yapmış müfettiş sıfat ve yetkisini haiz olanlar arasından atanır."

            Madde 5- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 6- Sigorta Teftiş Kurulunun görev merkezi Ankara'dır. Bu merkez, sigorta müfettişlerinin de görev merkezidir.

            Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı, denetimin sürekliliği, hizmetin verimliliği bakımından Kurul Başkanının önerisi Genel Müdürün onayı ve Yönetim Kurulunun kararına dayanılarak yurdun coğrafi yapısı, sigortalı ve işveren yoğunluğu gözönünde bulundurularak büyük illerde grup başkanlıkları kurar.Grup başkanlıklarının azaltılıp çoğaltılması kuruluş esasına göre yapılır. Grup başkanlıklarının sayısı 8'i geçemez.

            Kurul Başkanı, grup başkanlıklarında denetim hizmetlerinin yerine getirilmesi, büro işlerinin yürütülmesi ve eşgüdümün sağlanması amacıyla o gruptaki kıdemli sigorta müfettişlerinden birini grup başkanı, bir veya birkaçını da grup başkan yardımcısı olarak görevlendirir." 

            Madde 6- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki (l), (m) ve (n) bentleri eklenmiştir. 

            "c) Grup başkanlıklarınca hazırlanacak teftiş, kontrol ve denetleme program tekliflerini inceleyerek son şeklini vermek, genel teftişin plan ve politikasını hazırlayıp Genel Müdürün onayına sunmak,"

            "l) Sigorta müfettiş yardımcılarının işe alınmasını sağlamak ve üç yıllık staj döneminde yetişmelerini sağlayıcı tedbirler almak,"

            "m) Sigorta müfettiş yardımcılığı giriş sınavı ile sigorta müfettişliği yeterlik sınavının yapılmasını ve yürütülmesini sağlamak,"

            "n) Genel Müdürlük ve Kurul Başkanlığına intikal eden konular hakkında teftiş, kontrol, denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturma yaptırmak ve bu konularda düzenlenecek raporlardan gerekli görülenleri gereği için ilgili merkez birimine  göndermek."

            Madde 7- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesine aşağıdaki (ı) ve (j) bentleri eklenmiştir.

            "ı) Grup başkan yardımcılarının görev alanlarını belirlemek ve duyurmak,"

            "j) Rapor okuma komisyonları oluşturmak ve görevlendirmek."

            Madde 8- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin (ı) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "ı) Sigorta müfettişleri, oturma merkezi dışındaki tüm görevlendirilmelerinde teftiş yerine vardığını ve adresi değiştikçe yeni adresi ile dönüş gününü faks veya telgrafla bağlı oldukları grup başkanlığına bildirirler."

            Madde 9- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Sigorta Müfettişliğine Giriş,  Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavı Kurulu 

            Madde 15- Sigorta Müfettişliğine, sigorta müfettiş yardımcısı olarak girilir. Sigorta müfettiş yardımcılığına atanabilmek için yapılacak giriş sınavını kazanmak şarttır.

            Sınav kurulu, Kurul Başkanının başkanlığında, Başkanın önerisi üzerine Genel Müdürün atayacağı 5 sigorta müfettişinden oluşur. Ayrıca, aynı şartlarda 2 yedek üye tespit edilir.

            Yazılı sınav sorularını hazırlamak, sınavları her türlü kuşku ve ikircilikten uzak bir şekilde düzenlemek, yürütmek ve değerlendirmek sınav kurulunun görevidir."

            Madde 10- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. 

            "(d) bendinde belirtilen husus, sadece yazılı sınavı kazanan adaylar yönünden söz konusu olup; sözlü sınavdan önce Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı'nca yapılacak inceleme ile tespit edilir."

            Madde 11- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 21- Yazılı sınavda başarı gösteren adaylar, yazılı sınavı kazanma sırasına göre sözlü sınava tabi tutulurlar. Sözlü sınavda adayların yazılı sınav konuları ve genel kültür konularındaki bilgilerinin yoklanması yanında; zeka, kavrama, konuşma ve temsil yetenekleri de dikkate alınır."

            Madde 12- Aynı Yönetmeliğin 22 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Sigorta Müfettiş Yardımcılığı Giriş Sınavı Notlarının Değerlendirilmesi ve Sınav Sonrası İşlemler
            Madde 22- Yazılı sınavda başarılı sayılabilmek için her konudan 100 tam puan üzerinden en az 60 puan alınması ve her konudan alınan notların ortalamasının da 65 den aşağı olmaması gerekir.

            Yazılı sınavın ÖSYM'ye yaptırılması halinde; test, hazırlık, uygulama ve değerlendirme ÖSYM'ce yapılır. Sınava ilişkin tüm esaslar düzenlenecek protokolle belirlenir.

            Sözlü sınavda değerlendirme 100 tam puan üzerinden yapılır. Her aday için Sınav Kurulu Başkanı ve üyeleri tarafından sınav konularına göre ayrı not verilir. Notlar toplanarak not verilen alan sayısına bölünmek suretiyle ortalaması bulunur. Sözlü sınavda başarılı sayılabilmek için Sınav Kurulu Başkan ve üyelerinin 100 tam puan üzerinden verdiği notların ortalamasının 65'den aşağı olmaması şarttır. 

            Giriş sınavı notu; yazılı ve sözlü sınav notlarının ortalamasıdır. 

            Sınavda başarı gösterenlerin sayısı kadro sayısından fazla olursa giriş sınavı notu üstün olanlar tercih edilir. Giriş sınavı notunun eşitliği halinde, muhasebe notu üstün olan aday öncelik kazanır. Diğerleri için sınav sonuçları kazanılmış hak sayılmaz.

            Sınav sonuçları, sınav kurulu tarafından tutanakla tespit edilir. Sınavı başaran ve kadro sayısına göre atamaya hak kazananlara Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından gerekli tebligat yapılır."

            Madde 13- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Sigorta Müfettiş Yardımcılarının Yetiştirilmesi, Sigorta Müfettiş Yardımcılarına Yetki Verilmesi
            Madde 23- Sigorta müfettiş yardımcıları üç yıllık yardımcılık döneminde aşağıdaki programa göre yetiştirilirler.

            a) Birinci Dönem Çalışmaları:

            Bu dönem çalışmaları, Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığınca Kurul Başkanlığının yetki alanına giren teftiş, kontrol ve denetleme ile ilgili yürülükteki mevzuatın sigorta müfettiş yardımcılarına öğretilmesi amacıyla hizmet içi eğitim şeklinde düzenlenir.

            b) İkinci Dönem Çalışmaları: 

            Bu dönem çalışmaları, sigorta müfettiş yardımcılarının sigorta müfettişlerinin refakatinde teftiş, kontrol ve denetlemelerde görevlendirilmek suretiyle, mevzuat ve uygulamayı, teftiş, kontrol ve denetleme yöntemlerini yeteri derecede öğrenmelerini sağlayacak şekilde düzenlenir. Bu çalışmalar, sigorta müfettiş yardımcılarını yetiştirmeye yönelik özel gayeli çalışmalardır. Yetiştirme görevi, sigorta müfettiş yardımcılarının sayısına göre belirlenecek sigorta müfettişlerine verilir.

            Sigorta müfettiş yardımcıları, refakatinde bulundukları sigorta müfettişlerinin denetimi ve gözetimi altındadırlar. Kendilerine verilen görevleri sigorta müfettişlerinin talimatına göre yerine getirirler, tek başlarına teftiş, kontrol ve denetleme yapamazlar, rapor düzenleyemezler. 

            Grup başkanları programlarını; mevzuat ve tatbikatın teftiş, kontrol ve denetleme yöntemlerinin yeteri derecede öğrenilmesini sağlayacak şekilde düzenler ve uygularlar. Sigorta müfettişleri, çalışmalarını, sigorta müfettiş yardımcılarının en iyi şekilde yetişmelerini sağlayacak tarzda düzenlerler. 

            c) Üçüncü Dönem Çalışmaları:

            Birinci dönem çalışmaları ile bir yıllık ikinci dönem çalışmalarını başarıyla tamamlayan, sorumluluğunda çalıştıkları sigorta müfettişlerinin olumlu görüş önerisi grup başkanlarının bu öneriye katılımı bulunan ve Kurul Başkanından olumlu, sicil alan sigorta müfettiş yardımcıları, kurum mevzuatı ve teftiş, kontrol ve denetleme yöntemleri konularında yazılı olarak "Yetki Sınavı"na tabi tutulurlar. Sınavı kazananlara teftiş, kontrol ve denetleme yetkisi verilebilir. Bu sınavda başarı sağlayamayan sigorta müfettiş yardımcıları, üç aydan önce olmamak üzere Kurul Başkanlığınca uygun görülecek ileri bir tarihte ikinci defa sınava alınırlar. İkinci sınavda da başarılı olamayanlara yeterlik sınavına kadar yetki verilmez. 

            Yetki sınavına girecek sigorta müfettiş yardımcılarına sınavın yeri, günü ve saati Kurul Başkanlığınca bir ay önce yazı ile duyurulur. 

            Yetki sınavında başarılı sayılmak için her iki alandan 100 tam puan üzerinden en az 60, ortalama olarak da 65 puan almak gerekir."

            Madde 14- Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 24- Sigorta müfettiş yardımcıları üç yıllık staj dönemi sonunda Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen sınav kurulu tarafından yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı yeterlik sınavına tabi tutulurlar. Yazılı ve sözlü sınavlar üç yıllık staj dönemi sonundan itibaren bir ay içinde yapılır. 

            Yazılı sınavın yeri, tarihi ve saati sınavdan en az iki ay önce, sözlü sınavın yeri, tarihi ve saati ise sınavdan 7 gün önce ilgililere duyurulur.

            Yeterlik sınavında başarı gösterenler sigorta müfettişliğine atanırlar. 

            Yeterlik sınavının yapılış ve uygulanmasında Yönetmeliğin sigorta müfettiş yardımcılığı giriş sınavına ilişkin hükümleri uygulanır.

            Sınava geçerli bir özrü olmaksızın katılmayanlar ve sınavda başarılı olamayanlar konumları ile kadro dereceleri göz önünde tutularak Kurumda başka bir göreve atanırlar."

            Madde 15- Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Sigorta Müfettişlerinin Yapacakları Teftiş, Kontrol, Denetleme ve İnceleme İşlerinin Amacı 
            Madde 28- Sosyal Sigortalar mevzuatının uygulanması ile ilgili işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun biçimde yürütülmesini izlemek, sigortalı, işveren ve Kurum ilişkilerini düzenlemek, sosyal güvenliğin yaygınlaştırılmasını sağlamak, sigortasız işçi çalıştıran, prime esas kazanç ve prim ödeme gün sayıları noksan bildirilen işyerlerinde, inceleme yapmak suretiyle, çalışanların sosyal güvenlik haklarının ve Kurumun prim kaybı ile haksız rekabeti önlemek, haksız çıkarları önleyip caydırıcılığı egemen kılmak, eğitime katkıda bulunmak, hizmetlerin gereğince ve zamanında hak sahiplerine ulaştırılmasını sağlamak suretiyle sosyal güvenliğe olan güveni pekiştirmektir."

            Madde 16- Aynı Yönetmeliğin 30 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Teftiş Programlarının Hazırlanması
            Madde 30- Kurul Başkanlığı bir sonraki yılın teftiş programına alınması planlanan iş alanlarını belirleyerek Eylül ayı sonuna kadar bölge ve sigorta müdürlüklerine bildirir. 

            Bölge ve sigorta müdürlükleri, izleyen yılda teftiş edilmesini gerekli gördükleri diğer işyerleri ile birlikte Kurul Başkanlığınca yukarıdaki fıkra uyarınca bildirilen iş alanlarındaki işyerlerine ait listeleri hazırlayarak Ekim ayı sonuna kadar ilgili grup başkanlıklarına gönderirler.

            Grup başkanlıkları kendilerine gönderilen teftiş istek listelerini inceleyerek hazırlayacakları program tefliflerini kendi görüşleri ile birlikte Kasım ayı sonuna kadar Kurul Başkanlığına ulaştırırlar.

            Kurul Başkanlığınca son şekli verilen yıllık teftiş programları Genel Müdürlükçe onaylandıktan sonra uygulamaya girer ve ilgili grup başkanlıklarına gönderilir."

            Madde 17- Aynı Yönetmeliğin 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 31- Yıllık teftiş programlarının hazırlanmasında;
            a) Teftiş dönemi zaman aşımı süresine girecek işyerleri,

            b) Kurul Başkanlığınca belirlenecek işkolları ve iş alanlarındaki işyerleri, 

            c) İhbar ve şikayet alınan işyerleri,

            d) Mevsimlik çalışma yapan işyerleri ile ihale konusu işler, (inşaat, tamirat, tadilat ve benzeri işler)

            e) Kanuni yükümlülüklerini tam olarak yerine getirip getirmediği konusunda kuşku duyulan işyerleri,

            f) Teftişinde zorunluluk görülen işyerleri, öncelikle gözönünde bulundurulur."

            Madde 18- Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinin (a) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "a) Kuruma düzenli işçilik bildiren, aylık sigorta primleri bildirgeleri ile dönem bordroları arasında uyum sağlanan özel sektöre ait sürekli işyerlerinde beş yılda bir sondajlama yöntemi ile teftiş yapılır. Sigorta müfettişi gerek görürse bütün dönemin teftişini ve incelemesini yapabilir." 

            "c) Tek işçi çalıştırıldığı anlaşılan ve düzenli aylık sigorta primleri bildirgeleri ile dönem bordrolarını veren işyerlerinin kural olarak teftişi yapılmaz. Ancak, bildirilen ücret ve sigortalı sayısında işin özelliğine göre bir kuşku duyuluyorsa veya yakınma sözkonusu ise o işyerlerinin de teftişi ve incelenmesi yapılır."

            Madde 19- Aynı Yönetmeliğin 36 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Madde 36- Sigorta müfettişlerinin düzenleyeceği raporlar, grup başkanı veya yardımcısı tarafından incelenebileceği gibi, gruplarda oluşturulacak rapor okuma komisyonlarına da incelettirilebilir. Okunan raporlarda düzeltilmesi veya tamamlatılması gereken hususlar varsa, bunların giderilmesi ilgili grup başkanınca raporu düzenleyen sigorta müfettişinden istenir. Sigorta müfettişinin isteğe katılmaması halinde, grup başkanı görüşü ile birlikte raporu Kurul Başkanlığına gönderir. Rapor hakkında, Kurul Başkanlığınca belirlenecek görüş doğrultusunda işlem yapılır. 

            Kurumun yerel üniteleri ile sigorta müfettişi raporları arasında görüş farklılıklarının meydana gelmesi halinde, uyuşmazlık konusu raporlar Kurumun yerel üniteleri tarafından görüşleri ile birlikte ilgili grup başkanlığına gönderilir. Kurumun yerel ünitesinin görüşüne katılan grup başkanı, raporu düzenleyen sigorta müfettişinden uyuşmazlık konusu raporların düzeltilmesini veya tamamlanmasını ister, yeniden düzenlenen raporlar ilgili kurum ünitesine gönderilir. Sigorta müfettişinin isteğe katılmaması durumunda yukarıda açıklanan esaslara göre hareket edilir. Kurumun yerel ünitesinin görüşüne katılmayan grup başkanı, raporu görüşü ile birlikte Kurul Başkanlığına gönderir. Uyuşmazlık konusuna ilişkin Kurul Başkanlığının kararı uygulamaya esas alınır ve Genel Müdürlüğün onayına bağlanmak suretiyle ilgili merkez birimine aktarılarak sonuçlandırılır."

            Madde 20- Aynı Yönetmeliğin 50 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

            "Sigorta Müfettişlerinin Görev Merkezleri
            Madde 50- Türkiye düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme ile görevli sigorta müfettişlerinin, yurdun farklı özellik gösteren büyük illerde kurulu grup başkanlıklarında görevlendirilmelerine özen gösterilir.

            Ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım koşulları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren grup başkanlıkları, üç sınıfta derecelendirilir. 

            Yeterlik sınavını başararak sigorta müfettişliğine atananların her üç derecedeki gruplarda görev yapması zorunludur. Grup başkanlıklarının derecelendirilmesi, sigorta müfettişlerinin 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece gruplardaki görev süreleri ile bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Genel Müdürlükçe 6 ay içinde çıkartılacak bir yönerge ile belirlenir." 

            Madde 21- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            Madde 22- Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürü yürütür.