Vergi Mevzuatı  
Resmi Gazete Tarihi:28.04.1981Salı  Sayı: 17324 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt:20 Sahife:1635
Bakanlar Kurulu'ndan:  
 
  SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK HİZMET ERBABININ SAKATLIK DERECELERİNİN TESPİT ŞEKLİ İLE UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
 
 
            Maliye Bakanlığı, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Sayıştayca incelenmiş olan ekteki "Sakatlık İndiriminden Yararlanacak Hizmet Erbabının Sakatlık Derecelerinin Tesbit Şekli ile Uygulanması Hakkında Yönetmelik"in yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığının 13/3/1981 tarihli ve 18226 sayılı yazısı üzerine, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 31 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulunca 18/3/1981 tarihinde kararlaştırılmıştır.  
 
SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK HİZMET ERBABININ SAKATLIK DERECELERİNİN TESBİT ŞEKLİ İLE UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

            YÖNETMELİĞİN AMACI  
            Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 31. maddesiyle getirilen sakatlık indiriminden yararlanacak hizmet erbabının sakatlık derecelerinin ve indirimin uygulanmasına ilişkin esas ve usullerin tesbitidir.  

            YÖNETMELİĞİN KAPSAMI  
            Madde 2 - Bu Yönetmelik sakatlık indiriminden yararlanmak isteyen hizmet erbabı hakkında uygulanır.  

            SAKATLIK DERECELERİ  
          Madde 3 - Birinci Derece Sakatlık : Çalışma gücünün % 70'inden fazlasını  (% 70 dahil) kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derecede sakat sayılır.  

            İkinci Derece Sakatlık : Çalışma gücünün % 40'ından (% 40 dahil % 70'e kadar fazlasını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derecede sakat sayılır.  

            SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANMAK İÇİN BAŞVURU  
            Madde 4 - İndirimden yararlanmak isteyen sakat hizmet erbabı, nüfus kağıdının örneği ve çalıştığı işyerinden alacağı hizmet erbabı olduğunu gösterir belge ile birlikte illerde Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne, bağımsız Vergi Dairesi bulunan İlçelerde Vergi Dairesi Müdürlüğüne, diğer ilçelerde Malmüdürlüğü'ne bir dilekçe ile başvuracaktır.  

            BAŞVURU ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER  
            Madde 5 - Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve Malmüdürlükleri sakatlık indiriminden yararlanmak için kendilerine başvuran hizmet erbabının adı ve soyadını, baba adını, doğum yeri ve tarihini, çalıştığı işyeri ile  bilfiil yaptığı işi (mesleğini) Maliye Bakanlığınca bastırılarak dağıtılacak ve örneğine bu Yönetmelikte yer verilen rapor formlarının iki adedinin ilgili yerlerine yazacaklar ve hizmet erbabını, bu formları bir yazıya ekliyerek Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen hastanelerden en yakın olanına sevk edeceklerdir.  

            YETKİLİ SAĞLIK KURULUŞLARI  
            Madde 6 - Bu Yönetmelikte belirtilen sağlık kurulu raporunu düzenlemeye sakatlıkla ilgili dal uzmanının bulunduğu Sağlık Kurulu bulunan Devlet, Belediye Sosyal Sigortalar ile diğer Kamu Müessesesi Hastaneleri yetkilidir. Karar verecek sağlık kurulunda sakatlıkla ilgili dal uzmanının bulunması şarttır.  

            YETKİLİ SAĞLIK KURULUŞLARINCA YAPILACAK İŞLEMLER  
            Madde 7 - Muayene sırasında ilgili Gelir Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü veya Malmüdürlüğünün yazısına ekli rapor formuna sakat hizmet erbabının fotoğrafı yapıştırılarak üzeri hastanın resmi mühürü ile mühürlenip hastane Baştabibi tarafından imzalanacaktır.  

            Rapor formunda hastanenin adı ile rapor tarihi ve numarasının belirtilmesi zorunludur  

            Rapor formuna laboratuvar bulguları, klinik muayene bulguları, sakatlık bulguları ve teşhis açık, kesin ve ayrıntılı bir şekilde yazılacaktır.  

            Birden fazla sakatlığı bulunan hizmet erbabının bu sakatlıklarla ilgili bulguları rapor formunda ayrı ayrı belirtilecektir.  

            Teşhis edilen sakatlıkların sonradan iyileşmesi olanağı varsa hizmet erbabının yeniden muayeneye gönderileceği tarih, rapor formunun ilgili bölümünde belirtilecektir.  

            Rapor formu doldurulduktan sonra birinci nüsha resmi yazıyla hizmet erbabını hasteneye sevk eden Defterdarlık Gelir Müdürlüklerine, Vergi Dairesi Müdürlüklerine veya Malmüdürlüklerine gönderilecek, ikinci nüsha hastanede saklanacaktır.  

            DÜZENLENECEK RAPORLAR ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER  
            Madde 8 - Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri veya Malmüdürlükleri yetkili sağlık kuruluşları tarafından düzenlenerek resmi yazıyla gönderilen raporları (şüphe uyandıran raporlar için ilgili hastaneyle temasa geçerek raporların doğruluk derecesini saptadıktan sonra) Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğüne doğrudan doğruya ve geciktirmeden göndereceklerdir.  

            Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve Malmüdürlükleri sakatlık indiriminden yararlandırılan hizmet erbabının ad ve soyadını doğum yerini, doğum tarihini, baba adını, çalıştıkları kuruluşu, raporu veren hastane ile rapor tarih ve numarasını tutacakları bir alfabetik fihrist defterine yazacaklardır.  

            Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve Malmüdürlükleri sorumluluk bölgelerinde kendilerince sakatlık indiriminden yararlanabilecekleri bildirilmediği halde özel ve kamu kuruluşlarında bu indirimden yararlandırılanların olup olmadığını tutacakları alfabetik fihrist defterinden yararlanarak sürekli olarak araştıracaklardır.  

            DÜZENLENECEK RAPORLAR ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER            
             Madde 9 - Yabancı ülkelerdeki dış kuruluşlarımızda (resmi ve özel sektörde) görevli sakat hizmet erbabı, nüfus kağıdının örneği ve bağlı olduğu kurumdan alacağı o ülkede görevli hizmet erbabı olduğunu gösterir belge ile birlikte bulunduğu ülkedeki T.C. Elçilik veya Konsolosluğuna bir dilekçe ile başvurur.  

            Elçilik ve Konsolosluklar, kendilerine başvuran hizmet erbabını bir yazıyla o ülkedeki hizmet erbabının çalıştığı yere en yakın resmi bir hasteneye sevk eder.  

            Hastanece düzenlenen raporlar Türkçeye çevrilmiş birer örnekleri ile birlikte ilgili Elçilik ve Konsolosluklar tarafından Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Maliye Bakanlığı, Gelirler Genel Müdürlüğüne gönderilir.  

            Söz konusu raporlar, bu Yönetmeliğin 10 ncu maddesindeki esaslara göre Merkez Sağlık Kurulunca incelenerek karara bağlanır ve Maliye Bakanlığı, karara bağlanan raporları ilgili Gelir Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü veya Malmüdürlüğü kanalıyla yönetmeliğin 11 nci maddesi gereğince işlem yapılmak üzere hizmet erbabının ücretini ödeyen kuruluşlara yazıyla bildirir.  

            MERKEZ SAĞLIK KURULUNUN TEŞEKKÜLÜ VE YAPACAĞI İŞLEMLER  
            Madde 10 - Merkez Sağlık Kurulu, Maliye Bakanlığı Başhekiminin başkanlığında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca görevlendirilecek iki uzman hekim ile Sosyal Güvenlik Bakanlığınca görevlendirilecek bir uzman hekimden ve Gelirler Genel Müdürlüğünün bir temsilcisinden oluşur.  

            Merkez Sağlık Kurulu her ayın beşinci ve yirminci gününde olmak üzere en az ayda iki defa toplanır. Söz konusu günler tatile rastladığı takdirde toplantı bugünleri izleyen ilk iş gününde yapılır.  

            Merkez Sağlık Kurulu, yetkili sağlık kuruluşlarınca, düzenlenen raporlarda yer alan laboratuvar bulgularını, klinik muayene bulgularını, sakatlık bulgularını ve teşhisi inceler ve raporun "karar" bölümüne bu Yönetmeliğe bağlı cetvellerde yer alan sakatlık arızalarına göre çalışma gücünden kayıp organlarını dikkate alarak hizmet erbabının sakatlığı nedeniyle çalışma gücünün yüzde kaçını kaybettiği hususunda verdiği kararını, rakamla ve yazıyla kaybeder.  

            Birden fazla sakatlığı bulunan hizmet erbabının çalışma gücünü hangi oranda kaybettiği, yönetmeliğe bağlı cetvellerde yer alan sakatlık arızaları ve çalışma güçlerinin kayıp oranları dikkate alınarak raporlardaki bulgulara göre Merkez Sağlık Kurulu'nca tesbit edilir.  

            Merkez Sağlık Kurulu gerektiği halde istişari mahiyette bilgi almak için resmi hastanelerden ilgili uzman veya uzmanları çağırabilir veya yazılı görüş alabilir.  

            Merkez Sağlık Kurulu, üye tam sayısıyle toplanır ve oy çokluğu ile karar verir.  

            İlgili Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve Malmüdürlükleri tarafından Merkez Sağlık Kurulunca gönderilen raporların incelenmesi sırasında bu yönetmeliğe bağlı cetvellerde yer almayan sakatlıklara ilişkin sakatlık derecesinin tesbitinde, tıbbi, bilimsel kurallara göre Merkez Sağlık Kurulunca  
benzerleri dikkate alınarak re'sen karar verilir.  

            Merkez Sağlık Kurulu, gerekli gördüğü hallerde raporu düzenleyen veya bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen başka bir hastanenin sağlık kurulundan hizmet erbabının tekrar muayenesi ile ek veya yeniden bir sağlık kurulu raporu düzenlenmesini isteyebilir.  

            MERKEZ SAĞLIK KURULUNCA KESİN KARARA BAĞLANAN RAPORLAR ÜZERİNE  
            YAPILACAK İŞLEMLER  
            Madde 11 - Maliye Bakanlığı, Merkez Sağlık Kurulu tarafından incelenmiş ve kesin karara bağlanmış olan raporları Gelir Müdürlüğüne, Vergi Dairesi Müdürlüğüne veya Malmüdürlüklerine gönderir ve anılan Müdürlükler, raporda birinci derecede sakat olduğu belirtilen hizmet erbabının Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddesinin 2 nci bendinde aile reise için tesbit edilen Özel indirim hadlerinin bir buçuk katı, ikinci derecede sakat olduğu belirtilen hizmet erbabının da Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddesinin 2 nci bendinde aile reisi için tesbit edilen Özel İndirim hadlerinin yarısı tutarında indirimden yararlandırılmaları gerektiğini çalıştıkları kurumlara yazıyla bildirirler.  

            HİZMET ERBABININ İŞ YERİNİ DEĞİŞTİRMESİ HALİNDE YAPACAĞI İŞLEMLER  
            Madde 12 - Bu Yönetmelikteki esaslara göre sakatlak indiriminden yararlanmakta olan hizmet erbabının bulundukları İl veya İlçe Sınırları dışındaki bir işyerinde çalışmaya başlayanlar yeni işyerlerinin bulunduğu ilde Gelir Müdürlüğüne, ilçede Vergi Dairesi Müdürlüğü veya Malmüdürlüğüne, eski işyerinin bağlı bulunduğu Gelir Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü veya Malmüdürlüğünden alacakları sakatlık indiriminden yararlanabileceklerine dair yazıyı ibraz edeceklerdir.  

            YÖNETMELİĞİN UYGULANMASI  
            Madde 13 - İlgili Bakanlıklar bu Yönetmeliği merkez ve taşra teşkilatlarına duyururlar ve yönetmelik hükümlerine uyulmasını sağlarlar.  

            YÖNETMELİĞİN DAYANAĞI  
            Madde 14 - Bu Yönetmelik 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 31. maddesinin 3 üncü bendi gereğince hazırlanmıştır.  

            Geçici Madde - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1 nci maddesindeki sakatlık istisnasından yararlanmakta olan hizmet erbabı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 31/3 ncü maddesindeki sakatlık indiriminden yararlanmaya devam edebilmek için bu Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren azami altı ay içinde bu Yönetmelikte belirtilen esas ve şekillere göre yeniden rapor almak zorundadır.  

            Altı aylık süre içinde rapor almayan hizmet erbabı bu sürenin bitim tarihinden itibaren sakatlık indiriminden faydalanamaz.  

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23/1. maddesindeki istisnadan faydalandırılan tüm sakat hizmet erbabı bu Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar birinci derece sakat sayılır. Şu kadar ki bu Yönetmeliğe göre alınacak Sağlık Kurulu raporları, Merkez Sağlık Kurulunca kesin karara bağlanıp ilgililere tebliğ edilinceye kadar, söz konusu sakat hizmet erbabı, daha sonra genel hükümler çerçevesinde gerekli düzeltme yapılmak kaydiyle birinci derece sakatlar için öngörülen indirimden faydalanmaya devam eder.  

            YÜRÜRLÜK TARİHİ  
            Madde 15 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.  

            YÜRÜTME YETKİSİ  
            Madde16 - Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı ile Sosyal Güvenlik Bakanı birlikte yürütür.  

193 SAYILI GELİR VERGİSİ KANUNU'NUN 31/3. MADDESİNDEKİ SAKATLIK İNDİRİMİNDEN  YARARLANMAK İÇİN BAŞVURAN HİZMET ERBABINA VERİLECEK SAĞLIK KURULU RAPORUDUR.
  
  
Raporu veren Resmi Hastanenin adı      
   
   
   
   
   
      Fotoğraf Resmi mühür   
                ve imza
Rapor Numarası  
Rapor Tarihi   
Mükellefin Adı ve Soyadı  
Baba Adı  
Doğum Yeri, Tarihi  
Çalıştığı İşyeri  
Bilfiil Yaptığı iş ( Mesleği )    
Labaratuvar bulguları     
Klinik Muayene bulguları     
Sakatlık bulguları     
Teşhis     
Sakatlığın sonradan iyileşme olanağı varsa yeniden muayeneye gönderileceği tarih     
 
Sağlık Kurulu Üyelerinin Adı, Soyadı, Ünvanı ve İmzası
 
   

   

BAŞTABİP TASDİKİ
İmza, Mühür ve Tarih
 
K A R A R:  Yukarıda belirtilen sakatlığı nedeniyle çalışma gücünün %………..(yüzde……….) sini kaybetmiştir.
 
Merkez Sağlık Kurulu

   

Başkan                           Üye                           Üye                           Üye                           Üye  
   

 

   
 

   SAKATLIK GRUPLARI : 
   Sakatlık arızaları aşağıda gösterildiği şeklide gruplara ayrılmıştır. 

   A - Baş arızaları (Baş, ruh ve sinir sistemi), 
   B - Göz arızaları, 
   C - Kulak arızaları, 
   D - Yüz arızaları, 
   E - Boyun arızaları, 
   F - Göğüs arızaları, (Teneffüs dolaşımı), 
   G - Omuz ve kol arızaları, 
   H - Bilek ve el arızaları, 
   I - Parmak arızaları, 
   İ - Omurga arızaları, 
   J - Karın arızaları (Sindirim urogenital organları), 
   K - Pelvis ve alt Ekstremite arızaları, 
   L - Metabolizma, Kan hastalıkları ve Neopolazik Proçesler, 
   M - Deri arızaları, 

   Sakatlık Arızaları ve Çalışma GÜcünden Kayıp Oranları : 
   Sakatlık arızaları ile sebep oldukları çalışma gücünden kayıp oranları aşağıda gösterilmiştir. 

   A - Baş Arızaları : 
       (Baş, Ruh ve Sinir Sistemi Arızaları); 

     Arıza                                                            Çalışma Gücünün 
    Sıra No.                 A r i z a   Ç e ş i d i                  Kayıp Oranı % 


   1 -   Trepanasyon veya travma sonucu baş Kemiklerinde açıklık: 
        a)9-25 CM kare arası (Plastikle kapıtılmamış)                   % 34 
        b)25 CM kareden geniş ve (Plastikle kapatılmış)                 % 34 
        c)25 CM kareden geniş ve (Plastikle kapatılmamış)               % 54 
   2 -   Ayda 1-2 defa gelen ve az çok ruhsal bozukluklarla 
         birlikte bulunan konvülzif büyük epilepsi (Grand mal 
         epilepsi)                                                      % 55 
   3 -   Haftada birkaç defa gelen ve az çok ruhsal bozukluklarla 
         birlekte olan küçük epilepsi (Petit mal epilepsi               % 55 
   4 -   Sık sık tekrarlayan statüs epileptileus                        %100 
   5 -   Haftada birkaç defa gelen ve vücudun bir kısmına veya bazı 
        grup kaslara yerleşmiş jakson epilepsileri                      % 55 
   6 -  Sağır, dilsiz                                                   % 55 
   7 -  Hafif kasılma ve hafif titremelerle birlikte bulunan post 
        ensefalitik veya post engelleyen travmatik parkinson            % 34 
   8 -  Ağır ve iş gücünü engelleyen parkinson                          % 80 
   9 -  Dayanıksız ve hafif güçlükle yürümeğe müsaade eden 
        başkasının yardımına muhtaç olmadan her türlü fizyolojik 
        vazifeleri oldukça görebilecek derecede hemiparezi              % 34 
  10 -  Bu nitelikte dipleji ve parapleji şekilleri                     % 34 
  11 -  Kuadro parezi                                                   % 49 
  12 -  Fonksiyonları yarı veya yarıdan fazla bozan hemiparezi 
        veya altern hemipareziler                                       % 49 
  13 -  Yukarı taraflarda dipleji                                       % 98 
  14 -  Aşağı taraflarda parapleji                                      % 98 
  15 -  Kuadropleji                                                     %100 
  16 -  Psikoz - Psikonevrozlar 
        a) Hafif (Gözetmeyi gerektirmeyen ve çevresindekilere 
        zarar vermeyenler)                                              % 37 
        b) Orta (kendisine veya çevresindekilere ağır zararlar 
        vermeyen, fakat ara sıra akıl hastanesinde tedaviye 
        muhtaç olanlar)                                                 % 54 
        c) Ağır (kendisi ve çevresindekiler için tehlikeli 
        olanlarla akıl hastahanesinde sürekli bakım veya 
        tedavileri gerekenler)                                          %100 
17 -    (Doğuştan zeka geriliği) oligoreni Embesil                      % 80 
        İdio                                                            %100 
18 -    Santral sinir sistemi içinde fonksiyonel bozukluk yapan 
        ve çıkarılması olanaksız yabancı cisimler                       % 60 

   B -  Göz Arızaları : 
   1 -  Bir gözün % 100, diğerinin 0 görmesi                            % 25 
   2 -  Bir gözün %  90, diğerinin 0 görmesi                            % 33 
   3 -   "    "   "   "     "      % 10 görmesi                         % 30 
   4 -   "    "   "   "     "      % 20 görmesi                         % 28 
   5 -   "    "   %  80     "      0 görmesi                            % 53 
   6 -   "    "   %  80     "      % 10 görmesi                         % 35 
   7 -   "    "   %  80     "      % 20 görmesi                         % 33 
   8 -   "    "   %  70     "      0 görmesi                            % 53 
   9 -   "    "   %  70     "      % 10 görmesi                         % 48 
  10 -   "    "   %  70     "      % 20 görmesi                         % 40 
  11 -   "    "   %  60     "      % 10 görmesi                         % 48 
  12 -   "    "   %  60     "      % 20-%30 görmesi                     % 43 
  13 -   "    "   %  60     "      % 40-% 50 görmesi                    % 43 
  14 -   "    "   %  60     "      % 60 görmesi                         % 40 
  15 -   "    "   %  50     "      % 10-% 20 görmesi                    % 58 
  16 -   "    "   %  50     "      0 görmesi                            % 63 
  17 -   "    "   %  50     "      % 20-% 40 görmesi                    % 63 
  18 -   "    "   %  40     "      0/ % 10 görmesi                      % 68 
  19 -   "    "   %  40     "      % 20-% 40 görmesi                    % 63 
  20 -   "    "   %  30     "      0 görmesi                            % 77 
  21 -   "    "   %  30     "      % 10-% 30 görmesi                    % 73 
  22 -   "    "   %  20     "      0 görmesi                            % 77 
  23 -   "    "   %  20     "      % 10-% 20 görmesi                    % 77 
  24 -   "    "   %  10     "      0 görmesi                            %100 
  25 -   "    "   %  10     "      % 10 görmesi                         % 81 
  26 -  Her iki gözün görmemesi (Tam körlük)                            %100 
  27 -  Katarakt (2 sene sonra yeniden muayene)                         % 50 
  28 -  Çift görmeğe neden olan her iki göz kaslarının paralizis'i      % 45 
  29 -  Hemianopsi bitemporoal                                          % 45 
  30 -  Ektropyon (iki gözde)                                           % 46 
  31 -  Entropyon (iki gözde)                                           % 39 
  32 -  Ptozis (iki gözde)                                              % 60 

   C -     Kulak Arızaları : 
   1 -   Kulaklarda akıntılı ve labirent komplikasyonu 
         neticesi önemli derecede ve devamlı başdönmeleri ve 
         denge bozuklukları (meniere sendromu) ile seyreden 
         tedavisi olanaksız 2 taraflı ağır sağırlık, ancak 
         yüksek sesi veya bağırmayı kulak dibinden veya kulak 
         sayvanı yakınından duymak şartı ile                            % 55 
   2 -   İki taraflı total sağırlık medikal ve cerrahi tedaviye 
         cevap vermeyen işitme cizahından faydalanamayan                % 55 

   D -   Yüz Arızaları : 
   1 -   Çiğneme ve konuşmayı ileri derecede güçleştiren alt 
         veya üst çene kırığı arızaları                                 % 45 
   2 -   Konuşma ve yutmayı zorlaytıracak derecede dil harabiyeti       % 41 
   3 -   Burun kemik ve kıkırdak kısımlarının nefes almayı ileri 
         derecede güçleştiren önemli harabiyeti                         % 41 
   4 -   Bütün dişlerin kaybı (Protez olanaksız)                        % 45 

   E -   Boyun Arızaları : 
   1 -   Sürekli kanül takılmasını gerektiren larenks arızaları         % 50 
   2 -   Larenks darlığı veya travmatik paralizleri sonucu 
         sürekli afoni ile aşikar dispne (ağır)                         % 41 

   F -   Göğüs Arızaları : 
   1 -   Göğüs hareketlerinin azalması (ağır)                     (ağır)% 50 
                                                                  (orta)% 30 
   2 -   Akciğer dokusunun kronik afetleri ve akciğer arızalarında 
         ileri gelmiş sekelleri                                   (ağır)% 50 
                                                                  (orta)% 30 
   3 -   Üst solunum yollarının çalışma gücünü tüm kaldıran tedavisi 
         ve düzeltilmesi olanaksız (Parçalama daralma ameliyatla 
         çıkarılma gibi) ağır ve sürekli arızaları                      % 98 
   4 -   Travmatik ploritlerden ve hemotorakstan arta kalan solunum 
         görevini oldukça zorlaştıran sekeller ve aynı nitelikte 
         göğüs çeperi yetmezliği (Kaburgaların kırılma veya 
         rezeksiyonu, akciğer fıtkı gibi)                               % 32 
   5 -   Göğüs çeperinde aşikar şekli bozukluğu yaparak iş görme 
         kabiliyetine önemli derecede engel olmak şartı ile 
         solunum, dolaşım zorunluğu husule getiren 2 taraflı 
         plevra kalınlaşma yapışma ve ameliyat sekelleri                % 80 
   6 -   Göğüs çeperinde şekil bozukluğu yapan ve iş görmesine 
         önemli derecede engel olan solunum ve dolaşımda zorluk 
         yapabilen tek taraflı plevra kalınlaşmaları yapışıklık- 
         ları veya ameliyat sekelleri                                   % 54 
   7 -   Dekompanse konjestif dolaşım yetmezliği gösteren ve 
         tedaviden az veya çok faydalanmış olmasına rağmen sürekli 
         bakım ve korunmayı gerektiren kronik ve ağır endokard, 
         miyorkard, perikard ile gort ve koroner hastalıkları           % 80 
   8 -   Kalp Büyüklüğü ve genişlemeler ile birlikte az çok staz 
         belirtileri gösteren ve hafif yetmezlik işaretleri bulunan 
         ve hafif işlerde çalışmaya oldukça müsaade eden kronik, 
         endokard, miyokard, perikard, aort, koronerler ve diğer 
         damarların lezyonları                                          % 48 
   9 -   Tedaviye rağmen minima kan basıncı 120 mm yahut maksima 
         kan basıncı 250 mm üstünde seyreten hipertansiyonlar           % 60 
  10 -   Çalışma kabiliyetini önemli derecede bozan ve tedavi ile 
         giderilmesi umulmuyan solunum organlarının (gırtlak, 
         akciğerler, plevra) ağır tüberkülozları (Akciğer tüberkü- 
         lozu 2 sene sonra, yeniden muayene kaydı ile)                  % 60 
  11 -   Asthma Gardiale                                                % 60 
  12 -   Asthma Bronchiale 
         Orta                                                           % 50 
         Ağır (Statüs Asthmaticus)                                      % 80 
  13 -   Pnomoctomi (bir akciğerin alınması)                            % 50 

   G -   Omuz ve Kol Arızaları 
   1 -   Omuz Eklemi ankilozu 
         a) Kürek kemiği serbest 
         (Şahsın el - önkol - kol ve omuz arızalarına göre 
          değerlendirilmiştir.) 
          Çalışmayan taraftan 1/5 düşülür. 

   1 -   Tek taraflı                                                    % 34 
   2 -   İki taraflı                                                    % 41 
         b) Kürek kemiği sabit 
   1 -   Tek taraflı                                                    % 45 
   2 -   İki taraflı                                                    % 52 
   2 -   Sallanan kol, geniş kemik kaybolması sonucu omuz eklemi 
         yokluğu 
         a) Tek taraflı                                                 % 59 
         b) İki taraflı                                                 % 90 
   3 -   Kolun kürek kemiği hizasından dezartikülasyonu                 % 80 
   4 -   Kolun dirsek ekleminden kaybı veya dezartikülasyonu            % 55 
   5 -   Ön kolun dirsekle bilek arasından amputasyonu                  % 53 
   6 -   Yalancı Eklemler 
         a) Hume us kırığı ortasından                                   % 33 
         b) Dirsek yakınından                                           % 37 
         c) Omuz yakınından                                             % 45 
   7 -   Her iki kolun omuzdan veya omuz ve dirsek ortasından kaybı     % 98 
   8 -   Her iki kolun dirsek ekleminden kaybı                          % 90 
   9 -   Her iki kolun dirsek ve bilek arasından kaybı                  % 80 
  10 -   Dirsek ekleminin tam fleksiyon veya tam ekstansyon 
         halinde ankilozu                                               % 45 
  11 -   Yukarı taraflardan birinin vazifesini yarıdan fazla bozan 
         a) Bir veya birkaç sinirin tam paralizisi                      % 34 
         b) Pleksüs paralizileri                                        % 37 
         c) Redikülit ve nevrit sekelleri                               % 34 
         d) Nevralgi ve kozaljiler                                      % 34 

   H -   Bilek ve El Arızaları : 
  12 -   Bilek Dezartikülasyonu 
         Tek taraflı                                                    % 52 
         Çift taraflı                                                   % 80 
  13 -   a) Tam ekstansiyon ve pronasyon halinde ankilozu 
         (Parmaklar gergin)                                             % 41 
         b) Fleksiyon ve pronasyon halinde ankiloz (Parmakların 
         yarı kıvrık fleksiyon hali)                                    % 45 
         c) Fleksiyon ve supinasyon halinde ankiloz (Parmaklar 
         ankiloze)                                                      % 52 

   I -   Parmak Arızaları : 
  14 -   Baş, işaret ve orta parmakların birlikte proksimal 
         eklemden kaybı ve hareketsizliği                               % 37 
  15 -   Baş, işaret orta ve yüzük parmaklarının birlikte 
         proksimal eklemden kaybı veya hareketsizliği                   % 42 
  16 -   Bütün parmakların birlikte proksimal eklemden kaybı 
         veya hareketsizliği                                            % 46 
   1 -   Omurga Arızaları : 
   1 -   Spondylit Rizomelik 
         Orta                                                           % 40 
         Ağır                                                           % 80 
   2 -   Kifo skolyoz 
         Orta                                                           % 23 
         Ağır solunum dolaşım zorluğu yapan                             % 60 
   3 -   Üst ve alt tarafların paralizisine sebep olan yaralanma ve 
         zedelenmeleri (Omurilik)                                       % 98 
   4 -   Omurganın kronik radikülit yapan yaralanmaları 
         Ağır                                                           % 37 
   5 -   Kronik şekilde idrar ve dışkı tutmazlığı yapan omurilik 
         yaralanması                                                    % 98 

   J -   Karın Arızaları : 
   1 -   Eventrasyonları : 
         a) Ağır (Ameliyat veya plastikle düzeltilmeyen)                % 39 
   2 -   Sindirim kanalının veya Karaciğerin veya pankreasın 
         hastalıkları 
         a - Orta                                                       % 42 
         b - Ağır                                                       % 98 
   3 -   Karındaki organların vazifelerini önemli derecede bozan 
         ve çeşitli sebeplerle husule gelmiş olan peritonitlerin 
         yapışık şekilleri                                              % 55 
   4 -   Kalın ve ince bağırsak fistülleri (Anus contronaturalis)       % 70 
   5 -   a - Nefrektomi (Diğer böbrek tamamen sağlam)                   % 29 
         b - Diğer böbrek az arızalı                                    % 45 
   6 -   Tedavi veya ameliyatla düzeltilmesi olanaksız sürekli 
         mesane fistülü (Mesanenun tramömatik yartılması veya 
         rezeksiyonu yahut diğer bir sebeple idrarın sürekli 
         akması)                                                        % 65 
   7 -   Travmatik uretra darlığı                                       % 17 
         a) Mesane fistülü ile beraber arka uretrada                    % 45 
         b) Ağır enfeksiyonlu                                           % 65 
   8 -   Penis ile testislerin birlikte yokluğu ve idrarın 
         sürekli akması                                                 % 98 
   9 -   Proplapsus uteri (çalışmayı engelleyen tedavisi 
         olanaksız olan)                                                % 45 
  10 -   İç organlarda yabancı cisimlerin kalması (önemli 
         fonksiyon bozuklukları ile beraber olan)                       % 60 

   K -   Pelvis ve Alt Ekstremite Arızaları : 
   1 -   İlikak kemiklerinin ürolojik ve nörolojik komplikasyon- 
         ları olan kırıklar                                             % 80 
   2 -   Kalça çıkığı 
         a - Bir taraflı                                                % 27 
         b - İki taraflı                                                % 37 
   3 -   Koksa - Femoral eklemin ankilozu 
         a - Tek taraflı                                                % 45 
         b - İki taraflı                                                % 51 
   4 -   Eklem hareketlerinde noksanlık ve kas atrofisi yapmış 
         olan femur kırıkları 
         a - Tek taraflı                                                % 33 
         b - İki taraflı                                                % 45 
   5 -   Koksa - Femoral veya trohanter amputasyonu 
         a - Tek taraflı                                                % 80 
         b - İki taraflı                                                %100 
   6 -   Femur 1/3 üst veya 1/2 den ampute 
         a - Tek taraflı                                                % 54 
         b - İki taraflı                                                % 90 
   7 -   Femur 1/3 alttan ampote 
         a - Tek taraflı                                                % 50 
         b - İki taraflı                                                % 80 
   8 -   Alt bacak aputasyonları 
         a - Diz alt veya 1/3 yukarıdan 
             Tek taraflı                                                % 45 
             İki taraflı                                                % 80 
         b - Alt bacağın yarıdan 
             Tek taraflı                                                % 41 
             İki taraflı                                                % 60 
   9 -   a) Alt bacağın 1/3 aşağıda veya ayak bileğinden 
         Tek taraflı                                                    % 37 
         İki taraflı                                                    % 56 
  10 -   İki ayağın 
         a) Tarsten kaybı                                               % 54 
         b) Metatarstan kaybı                                           % 40 
  11 -   Dizi ekleminin ekstansiyon halinde tam hareketsizliği 
         a) Tek taraflı                                                 % 20 
         b) İki taraflı                                                 % 27 
  12 -   Diz ekleminin geniş açı fleksiyon halinde tam 
         hareketsizliği 
         a) Tek taraflı                                                 % 26 
         b) İki taraflı                                                 % 45 
  13 -   Diz ekleminin dar açı fleksiyon halinde tam 
         hareketsizliği 
         a) Tek taraflı                                                 % 40 
         b) İki taraflı                                                 % 49 
  14 -   Diz ekleminin gevşekliği ve titremesi 
         a) İki taraflı                                                 % 37 
  15 -   Ayak bileğinin hareketsizliği 
         İki taraflı                                                    % 29 
  16 -   Kötü kaynama sonucu yürümeyi güçleştiren genuvarum 
         a) Tek taraflı                                                 % 28 
         b) İki taraflı                                                 % 37 
  17 -   Diz Psödoartrozu 
         a) Tek taraflı                                                 % 28 
         b) İki taraflı                                                 % 45 
  18 -   Diz kapağı kırıkları 
         a) Yürümeyi çok güçleştiren diz kapağı kırık şekelix 
         veya yokluğu 
         1 - Tek taraflı                                                % 23 
         2 - İki taraflı                                                % 37 
         b) Protez veya koltuk değneği olmadan yürümeyi 
         olanaksız kılan diz kapağı kırık sekelleri 
         1 - Tek taraflı                                                % 37 
         2 - İki taraflı                                                % 49 
  19 -   Alt bacak eklem ve kaslarının ileri derecede bozukluk ve 
         zayıflık yapan tibia ve fibula kırıkları 
         a) Tek taraflı                                                 % 28 
         b) İki taraflı                                                 % 45 
  20 -   Dupuytren Kırığı 
         a) Yürümeyi zorlaştıracak derecede atrofi ve deri 
         ödemi fazla 
         1 - Tek taraflı                                                % 28 
         2 - İki taraflı                                                % 45 
  21 -   Alt tarafın sinir sistemi arızaları 
         a) Siyatik sinirinin kozalji, retraksiyon ve 
         bozukluklarla birlikte olan paralizisi                         % 37 
         b) Bir alt tarafın tam paralizisi                              % 45 
         c) Ağrılı peronsuz paralizisi                                  % 37 

   L -   Metabolizma Kan Hastalıkları ve Neoplazik Proçesleri 
         1 - Zamanla artan ve iş görme gücünü bozan, tedavisi 
         olanaksız metobolizma ve iç salgı bezleri hastalıkları 
         a) Orta                                                        % 45 
         b) Ağır                                                        % 80 
         2 - Hematopoetki sistemde, progronozu elverişsiz aplazi 
         ve hippoplaziler anei, lökopen, tromeopeni ve panmiye- 
         loftizi gibi) hematopoetik sistemin maling hastalıkları 
         (Lököz gibi) hemeroji diatezler, hemalitik sendromlar 
         a) Hafif                                                       % 29 
         b) Orta                                                        % 42 
         c) Ağır                                                        % 98 
         3 - Ameliyat ve tedavisi olanaksız her çeşit urlar 
         (Neoplazmalar, neoformasyonlar) 
         a) Vücut hareketlerine ve çalışmaya kısmen engel olanlar       % 28 
         b) Sürekli iş görmezliği gerektiren ve çalışmayı tamamen 
         engelleyenler                                                  % 98 

   M - Deri Arızaları : 
       1 - Hiperkera toz (palmo - Planter Maladi ve Meleda)             % 11 
       2 - Lebra Sekelleri 
           Çalışmaya az - çok engel                                     % 28 
           Çalışmayı tamamen ortadan kaldıran                           % 65 

    Not : 
    Hafif - orta - ağır olarak 3 kademeli veya orta - ağır olarak 2 kademeli malüliyet oranları için sağlık kurulu kararı ile (3 yılı geçmemek üzere birer yıl ara ile) kontrol muayenesine tabi tutulur.