Gümrük Mevzuatı

 

Resmi Gazete Tarihi:21.02.1999 Pazar Sayı: 23618 (Asıl) 
Devlet Bakanlığından 
 
EŞYANIN MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK 
 
    
BİRİNCİ KISIM
KAPSAM VE TANIMLAR

            KAPSAM 
            Madde 1- İşbu Yönetmelik; 
            a) Türkiye Cumhuriyeti ile Estonya Cumhuriyeti arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasının 21 inci maddesinde belirtilen "Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Metodlarına İlişkin Protokol"ün, 

            b) Türkiye Cumhuriyeti ile Macaristan Cumhuriyeti arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasının 21 inci maddesinde belirtilen "Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Metodlarına İlişkin Protokol D"nin 

            uygulanmasına dair usul ve esasları düzenler. 

            TANIMLAR 
            Madde 2- Bu Yönetmelikte geçen; 

            a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile 1 inci maddede yer alan ilgili ülke arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması; 

            b) Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ve 1 inci maddede yer alan ilgili ülkeler; 

            c) Müsteşarlık: Gümrük Müsteşarlığı; 

            d) Menşe İspat Belgesi: EUR.1 Dolaşım Sertifikası veya fatura beyanı; 

            e) EUR.1 Dolaşım Sertifikası: Menşeli ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere gümrük idareleri veya bu idarelerce yetkili kılınan kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen, bir örneği Ek III'te yer alan menşe ispat belgesi; 

            f) EUR.1 Dolaşım Sertifikası Başvuru Formu: İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi tarafından EUR.1 Dolaşım Sertifikası talep edilmek üzere doldurulması gereken, bir örneği Ek III'te yer alan Form; 

            g) Fatura Beyanı: İhracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya herhangi bir başka ticari belge üzerinde belirtilen, metni Ek IV'te yer alan, usulüne uygun olarak yapılan beyan; 

            h) İmalat: Montaj veya özel işlemler de dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutma; 

            i) Madde: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir girdi, hammadde, parça veya aksamlar ve benzeri; 

            j) Ürün: Bilahare başka bir imalatta kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürün; 

            k) Eşya: Hem madde hem de ürün; 

            l) Gümrük Kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII'inci Maddesinin Uygulanmasına Dair Gümrük Kıymetine İlişkin 1994 Dünya Ticaret Örgütü Anlaşması'na göre tespit edilen kıymet; 

            m) Fabrika Çıkış Fiyatı: Ürün için Taraf ülkelerden birinde, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibariyla ödenen fiyat olup, kullanılan bütün madde kıymetlerinin dahil edilmiş olduğu bu fiyattan, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurt içi vergiler çıkarılır; 

            n) Maddenin Kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan maddelerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti, bunun bilinmemesi ve tespit edilememesi halinde ise Taraf ülkelerden birinde maddeler için ödenen tespiti mümkün ilk fiyat; 

            o) Menşeli Madde Kıymeti: (n) bendindeki tanıma uygun olarak, bu tip maddenin gümrük kıymeti; 

            p) Katma Değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dahil edilen 4 üncü maddede sayılan diğer ülkeler menşeli her bir ürünün gümrük kıymetinin, veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ilgili Taraf ülkede veya Türkiye'de ürün için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılması ile bulunan değer; 

            r) Fasıllar ve Pozisyonlar: Bu Yönetmelikte "Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi'ni oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonlar (dört haneli kodlar); 

            s) Sınıflandırma: Belirli bir pozisyonda ürün veya maddelerin 
sınıflandırılması; 

            t) Sevkiyat: Ya bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte gönderilen, ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünler; anlamına gelir. 

            "Ülkeler" tabiri karasularını da içerir. 
  

İKİNCİ KISIM
 
BİRİNCİ BÖLÜM
MENŞELİ ÜRÜN KAVRAMININ TANIMI VE ŞARTLARI

            MENŞE KURALI 
            Madde 3- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir: 

            a) 5 inci maddede belirtildiği şekilde, tamamen ilgili Taraf ülkede elde edilen ürünler; 

            b) 6 ncı maddede belirtildiği şekilde, ilgili Taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş maddeler ihtiva ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş ürünler. 

            MENŞE KÜMÜLASYONU 
            Madde 4- a) 3 üncü madde hükümlerine tabi olarak, Türkiye, Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, Bulgaristan, Romanya, Estonya, Letonya, Litvanya, İzlanda, Norveç, İsviçre (Lihtenştayn Prensliği dahil) veya Avrupa Topluluğu menşeli maddeler, bir Taraf ülke ile yukarıda sayılan ülkeler arasındaki anlaşmalara ekli menşe kuralları protokolü hükümlerine uygun olarak, Taraf ülkelerin birinde bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları şartıyla, bir Taraf ülkede elde edilmiş ürün içine dahil edildikleri takdirde o Taraf ülke menşeli olarak kabul edilirler. Bu maddelerin yeterli işçilik ve işlemden geçmiş olmaları gerekmez. 

            b) Bir Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlem 7 nci maddede belirtilen işlemlerin ötesine geçmez ise, yalnızca o Taraf ülkede eklenen katma değerin, (a) bendinde belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli kullanılan maddelerin kıymetini geçmesi halinde elde edilen ürün menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, Taraf ülkedeki imalat işlemlerinde kullanılan en yüksek kıymete sahip olan ürün dikkate alınarak elde edilen ürün, o ülke menşeli olarak kabul edilir. 

            c) (a) bendinde belirtilen ülkelerden biri menşeli olup, Taraf ülkede herhangi bir işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmeleri halinde menşeli ürün statülerini korurlar. 

            d) Bu maddede düzenlenen kümülasyon sadece, dahil edilen maddeler veya ürünlerin bu Yönetmelik'teki kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması ile menşeli ürün statüsünü elde ettikleri takdirde uygulanabilir. 

            e) Bu madde ile sağlanan kümülasyon, EK V'de listelenen Avrupa Topluluğu menşeli maddelere uygulanmaz. 

            f) Müsteşarlık bu madde hükümlerinin ve bu hükümlerden doğacak sonuçların tatbikini mümkün kılacak düzenlemeler sonuçlandırıldıktan sonra uygulamanın başlangıç tarihi ile diğer düzenlemeleri bir genel tebliğ ile duyurur. 

            TAMAMEN ELDE EDİLMİŞ ÜRÜNLER 
            Madde 5- a) Aşağıda belirtilen ürünlerin tamamen Taraf ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir: 

            1) Kendi topraklarından veya deniz yataklarından çıkarılan mineral ürünler; 

            2) Taraf ülkede hasat edilen bitkisel ürünler; 

            3) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar; 

            4) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler; 

            5) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler; 

            6) Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri tarafından denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler; 

            7) Münhasıran 6 ncı alt bentte atıfta bulunulan ürünlerden, kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler; 

            8) Taraf ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin geri kazanılabilmesine müsait, sadece sırt geçirmeye veya atık olarak kullanılmaya elverişli kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, kullanılmış maddeler; 

            9) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar; 

            10) Kendi karasuları dışındaki deniz toprağı veya deniz toprağı altı ile ilgili münhasır işletme haklarına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan ürünler, 

            11) Münhasıran 1 ila 10 uncu alt bentlerdeki ürünlerden üretilmiş eşya. 

            b) (a) bendinin 6 ve 7 nci alt bentlerinde geçen 'kendi gemileri' ve 'kendi fabrika gemileri' tabirleri sadece: 

            1) Bir Taraf ülkede kayıtlı veya tescilli, 
            2) Anılan Taraf ülke bayrağı altında seyreden, 
            3) En az %50'sine bu Taraf ülke vatandaşları tarafından sahip olunan, veya; idare merkezinin Taraf ülkelerden birinde bulunduğu, müdür veya müdürlerinin, Yönetim veya Denetleme Kurulu Başkanı ve bu kurullar üyelerinin çoğunluğunun bu Taraf ülke vatandaşı olduğu ve ilaveten ortaklık veya limited şirket durumunda sermayesinin en az yarısının Taraf ülkelere veya bunların kamu kuruluşları veya vatandaşlarına ait olduğu bir şirket tarafından sahip olunan, 

            4) Yönetici ve yetkilileri bu Taraf ülke vatandaşı olan, ve 

            5) Mürettebatının en az %75'i bu Taraf ülke vatandaşı olan, gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır. 

            YETERLİ İŞÇİLİK VEYA İŞLEM GÖRMÜŞ ÜRÜNLER 
            Madde 6- a) 3 üncü maddeye göre tamamen elde edilmemiş ürünler, EK-II'de yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler. 

            Yukarıda belirtilen şartlar, Anlaşma kapsamındaki tüm ürünler için, bu ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan maddeler üzerinde yapılması gerekli işçilik ve işlemleri göstermekte olup, sadece bu maddelerle ilişkili olarak geçerlidir. Aynı şekilde, eğer söz konusu listede o ürün için belirtilen şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün, başka bir ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar kendisine uygulanamaz ve bu malların imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan maddeler dikkate alınmaz. 

            b) (a) bendine rağmen, listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan maddeler, ancak; 

            1) Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının %10'unu geçmemesi, 

            2) Menşeli olmayan maddelerin azami değeri olarak listede verilmiş olan yüzdelerin, bu bendin uygulanması suretiyle aşılmaması, 

            koşullarıyla kullanılabilirler. 

            Bu bent, Armonize Sistem'in 50 ila 63 üncü Fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz. 

            c) Bu maddenin (a) ve (b) bentleri, üretim sırasında gerçekleştirilen işlem veya işçiliğin 7 nci madde hükümlerine göre yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır. 

            YETERSİZ İŞÇİLİK VEYA İŞLEM 
            Madde 7- a) 6 ncı maddede belirtilen hususlar yerine getirilmiş olsun veya olmasın, (b) bendi saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler, menşe statüsünü kazandırmak için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir: 

            1) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik havalandırma, yayma, kurutma, soğutma, tuz veya kükürtdioksit veya başka sulu çözeltilere yerleştirme, hasarlı kısımları ayırma ve benzeri işlemler; 

            2) Toz temizleme, eleme veya kalburdan geçirme, ayırma, tasnifleme, bir araya getirme (maddelerden setler oluşturma dahil), yıkama, boyama ve kesmeyi içeren basit işlemler; 

            3) Ambalaj değişikliği, ambalajların ayrılması ve birleştirilmesi, basit şişeleme, beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işleri; 

            4) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket ve diğer benzeri ayırdedici işaretleri koyma işlemleri; 

            5) Karışımların bir veya daha fazla unsurunun bir Taraf ülke menşei kazanması için bu Yönetmelikte belirlenen gerekli koşulları yerine getirmediği hallerde, değişik türden olup olmadığına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri; 

            6) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı; 

            7) 1 ila 6 ncı alt bentlerde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının birleşimi; 

            8) Hayvan kesimi. 

            b) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin (a) bendi hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Taraf ülkelerden birinde gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir. 
 

İKİNCİ BÖLÜM
NİTELENDİRME BİRİMİ, AKSESUARLAR, YEDEK PARÇALAR, AKSAM, SETLER VE ETKİSİZ UNSURLAR

            NİTELENDİRME BİRİMİ 
            Madde 8- a) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında nitelendirme birimi, AS Nomanklatürü'nü kullanmak suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür. 

            Buna göre, 
            1) Muhtelif maddelerin montajı veya guruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistem'de tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürün bir bütün olarak nitelendirme birimidir. 

            2) Bir sevkiyat, Armonize Sistem'de aynı pozisyon içinde sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir. 

            b) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşeinin tespiti açısından da dahil edilecektir. 

            AKSESUARLAR, YEDEK PARÇALAR VE AKSAM 
            Madde 9- Bir cihaz, makine, alet veya aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak, bir cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan ve bu nedenle ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makina, alet veya araç içinde mütalaa edilir. 

            SETLER 
            Madde 10- Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler menşeli ürün ise, o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden müteşekkil ise, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini geçmemesi koşuluyla, set bir bütün olarak o ülke menşeli kabul edilir. 

            ETKİSİZ UNSURLAR 
            Madde 11- Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek için, imalatında kullanılabilecek; 

            a) Enerji ve yakıt, 
            b) Tesis ve teçhizat, 
            c) Makina ve aletler, 
            d) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın 

            menşeini belirlemek gerekmez. 
 

ÜÇÜNCÜ KISIM
ÜLKESEL GEREKLİLİKLER

            ÜLKESELLİK İLKESİ 
            Madde 12- a) İkinci Kısım'da yer alan menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, 4 üncü madde ile bu maddenin (c) bendi hükümleri saklı kalmak üzere, Taraf ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine getirilmelidir. 

            b) 4 üncü madde hükümleri saklı kalmak üzere, Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde; 

            1) Geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş bulunan eşya ile aynı olduğu; 

            2) Söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı; 

            gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, menşeli olmadığı kabul edilir. 

            c) İkinci Kısım'da belirlenen kurallar uyarınca kazanılan menşe statüsü, Taraf ülkelerin birinden ihraç edilen ve daha sonra yeniden ithal edilen maddeler üzerinde Taraf ülkeler dışında yapılan işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde, etkilenmeyecektir; 

            1) Söz konusu maddeler tamamiyle Taraf ülkelerden birinde elde edilmişler veya ihraç edilmelerinden önce 7 nci maddede belirtilen yetersiz işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmişlerse; ve 

            2) Geri gelen eşyanın, ihraç edilen maddelerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu madde hükümlerinin uygulanması ile Taraf ülkeler dışında kazanılan toplam katma değerin, menşe statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının %10'unu aşmadığı hususlarında gümrük idarelerinin tatmin edilmesi ile kanıtlanır. 

            d) (c) bendi amaçları açısından, İkinci Kısım'da düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, Taraf ülke dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan tüm maddeler için Ek II'deki listede belirlenen bir azami kıymet koşulu bulunduğu durumda, ilgili Taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan maddelerin toplam kıymeti ile bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, Taraf ülke dışında kazanılmış toplam katma değer birlikte dikkate alındığında, belirlenen yüzdeyi aşmayacaktır. 

            e) (c) ve (d) bentleri hükümlerinin uygulanması amacıyla, "toplam katma değer", orada dahil edilen madddelerin kıymetlerini de içerecek şekilde, Taraf ülke dışında oluşan tüm maliyetleri ifade eder. 

            f) (c) ve (d) bentleri hükümleri, Ek II'deki listede düzenlenen koşulları yerine getirmeyen ve sadece 6 ncı maddenin (b) bendinde yer alan genel tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya  işlemden geçmiş olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz. 

            g) (c) ve (d) bentleri hükümleri Armonize Sistem'in 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz. 

            h) Taraf ülke dışında yapılan ve bu madde hükümleri tarafından kapsanan türde, herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme veya ilgili diğer düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür. 

            DOĞRUDAN NAKLİYAT 
            Madde 13- a) Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmiş, Taraf ülkeler arasında doğrudan veya 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkeler üzerinden nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber tek bir sevkiyatı oluşturan ürünlerin, aktarılması vey geçici depolanması yoluyla, ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük yetkililerinin gözetimi altında olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler. 

            Menşeli ürünler Taraf ülkeler dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile nakledilebilirler. 

            b) (a) bendinde yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerin ibrazı yoluyla yapılır: 

            1) İhracatçı ülkede düzenlenmiş transit ülkesi geçişini kapsayan tek bir sevk evrakı ya da; 

            2) Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen, ürünlerin tam bir tanımını veren, boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği durumlarda kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını belirten ve transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu belgeleyen bir sertifika; veya 

            3) Bunların temin olunamaması halinde, ikame kanıtlayıcı belgeler. 

            SERGİLER 
            Madde 14- a) 4 üncü maddede belirtilenler dışında, Taraflardan birisince bir başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer Tarafa ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin; 

            1) İhracatçının bu ürünleri Taraflardan birisinden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve burada sergilendiği; 

            2) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraftaki bir kimseye satıldığı veya tasarrufuna verildiği; 

            3) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği; ve 

            4) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı; 

            hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla ithallerinde Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar. 

            b) Beşinci Kısım hükümlerine uygun olarak bir menşe ispat belgesi düzenlenmeli veya hazırlanmalı ve normal usüllere uygun olarak ithalatçı ülke gümrük yetkililerine ibraz edilmelidir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilmelidir. Gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar hakkında ek belgeler istenebilir. 

            c) (a) bendi, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır. 
 

DÖRDÜNCÜ KISIM
GERİ ÖDEME VEYA MUAFİYET

            GÜMRÜK VERGİLERİNDE GERİ ÖDEMENİN VEYA MUAFİYETİN YASAKLANMASI 
            Madde 15-  a) Beşinci kısım hükümlerine uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan Taraf ülkelerden veya 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan maddeler, Taraf ülkelerde her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi değildir. 

            b) (a) bendinde belirtilen yasak; 

            1) Taraflardan herhangi birisinde imalatta kullanılan maddelere uygulanabilen gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin kısmen veya tamamen iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye, 

            2) Ürünlerin söz konusu maddelerden elde edilip ihraç edildiği ve dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde, ve 

            3) Bu tür iade, muafiyet veya geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu durumlarda 

            uygulanır. 

            c) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı, menşeli olmayan maddeler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme sağlanmadığını ve bu maddelere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmalıdır. 

            d) (a) ila (c) bentleri hükümleri, 8 inci maddenin (b) bendinde belirtilen ambalajlara, 9 uncu maddede belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve 10 uncu maddede belirtilen set halindeki ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda uygulanır. 

            e) (a) ile (d) bentleri hükümleri, yalnızca Anlaşmanın uygulanacağı türden maddeler için geçerlidir. Ayrıca bu hükümler, Anlaşma hükümleri uyarınca ihracatta uygulanabilen tarım ürünleri için ihracat iadesi sisteminin işlemesine engel teşkil etmezler. 

            f) (a) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Anlaşma kapsamındaki işlemlerde 31 Aralık 2000 tarihine kadar geçerli olmak üzere aşağıdaki koşullar çerçevesinde menşeli ürünler imalatında kullanılan maddelerin tabi olduğu gümrük vergileri veya eş etkili vergilerin geri ödenmesi veya bunlardan muafiyet düzenlemeleri uygulanabilir: 

            1) Türkiye veya Anlaşma'ya Taraf diğer ülkede yürürlükte bulunan gümrük vergilerinin %5'i veya daha düşük oranları, Armonize Sistem'in 25 ila 49 uncu ve 64 ila 97 nci fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür. 

            2) Türkiye veya Anlaşma'ya Taraf diğer ülkede yürürlükte bulunan gümrük vergilerinin %10'u veya daha düşük oranları, Armonize Sistem'in 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür. 
 

BEŞİNCİ KISIM
 
BİRİNCİ BÖLÜM
EŞYANIN MENŞEİNİN İSPATI

            MENŞE İSPAT BELGELERİ 
            Madde 16- a) Taraflardan biri menşeli ürünler, diğer Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanırlar: 

            1) Bir örneği EK-III'te yer alan bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası, veya; 

            2) 17 nci maddenin (a) bendinde belirtilen durumlarda, ihracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya herhangi bir başka ticari belge üzerinde belirtilen, metni Ek-IV'de bulunan, ilgili ürünleri teşhislerini mümkün kılmaya yeterli ayrıntıda tanımlayan bir beyan (bundan sonraki bölümlerde "fatura beyanı" olarak atıfta bulunulacaktır). 

            b) (a) bendine rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, 34 üncü maddede belirtilen durumlarda, yukarıda atıfta bulunulan belgelerden herhangi birisinin ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanırlar. 

            FATURA BEYANI 
            Madde 17- a) 16 ncı maddenin (a) bendinin 2 nci alt bendinde geçen fatura beyanı, 1) 36 ncı madde çerçevesinde bir Onaylanmış İhracatçı tarafından, veya 

            2) Toplam kıymeti 6000 ECU'yu geçmeyen menşeli ürünler ihtiva eden bir veya daha fazla kaptan müteşekkil bir sevkiyat için, herhangi bir ihracatçı tarafından, 

            hazırlanabilir. 

            b) Fatura beyanı, söz konusu ürünlerin Taraf ülkelerden veya 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli olarak kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi halinde hazırlanabilir. 

            c) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, ihracatçı ülkenin gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur. 

            d) Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek IV'te yer alan, Anlaşmada aynı ekte belirtilen dillerden birinde ve ihracatçı memleketin  ulusal mevzuatıyla uyumlu olan beyanın, fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa ile damgalanması veya basılması suretiyle hazırlanır. Beyan el yazısı ile de yapılabilir; bu takdirde, mürekkeple ve matbaa harfleriyle yazılır. 

            e) Fatura beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak, 37 nci madde çerçevesinde onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir fatura beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idarelerine vermiş olması koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz. 

            f) Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından, kapsadığı ürünlerin ihracatı esnasında veya ithalatından itibaren  iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra da hazırlanabilir. 
 

İKİNCİ BÖLÜM
EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKALARININ DÜZENLENMESİ VE VİZE İŞLEMLERİ

            EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKASININ  ŞEKLİ, BASIMI VE DAĞITILMASI 
            Madde 18- EUR.1 Dolaşım Sertifikaları Ek-III'te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği tarafından bastırılarak ihtiyaca göre mahalli Ticaret Odaları, Sanayi Odaları veya Ticaret ve Sanayi Odalarına gönderilir. 

            İhracatçılar Sertifikaları bağlı bulundukları Odalardan alırlar. 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikaları yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından, birer örneği Ek-III'te yer alan EUR.1 Dolaşım Sertifikası ile başvuru formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması ile yazılı başvurusu üzerine düzenlenir. Başvuru Formlarının basım ve dağıtım işleri de yine Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği tarafından yapılır. 

            EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKALARININ DOLDURULMASI 
            Madde 19- İhracatçılar EUR.1 Dolaşım Sertifikalarını, bu Sertifikaların arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldururlar. 

            Buna göre; 

            a) Sertifikalar Anlaşmada belirtilen dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur. 

            b) Sertifikalar yazı makinası veya elle doldurulabilir. El yazısı ile doldurulmaları halinde mürekkepli kalem ve matbaa harfleri kullanılmalıdır. 

            c) Sertifika üzerinde silinti ve birbiri üzerine yazılmış kelime ve ilaveler bulunmamalı, değişiklikler doğru olmayan kayıtların üzeri çizilmek ve gerekli düzeltmeler eklenmek suretiyle yapılmalıdır. Bu şekilde yapılan düzeltmelerin Sertifikayı düzenleyen kişi tarafından imzalanması ve gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi gerekir. 

            d) Sertifikada kayıtlı her bir maddeye sıra numarası verilir ve madde aralarında boşluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına sonradan bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek, kullanılmayan yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir. 

            e) Sertifikalarda kayıtlı eşyanın, tanınmalarına olanak verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüte yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmeleri gerekir. 

            f) Başvuru Formlarının doldurulmasında da yukarıdaki kurallara uyulması ve ayrıca bu Formun arka yüzünde yer alan hususların da yer ve tarih gösterilerek imza ile teyid edilmesi gerekmektedir. 

            İHRACATÇININ İBRAZ YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
            Madde 20- EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu Sertifikaları düzenleyecek Odaların talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm ilgili belgeleri Odalara vermekle yükümlüdür. 

            Ayrıca, ihracatçı yukarıda belirtilen belgeleri gümrük idarelerinin herhangi bir zamandaki talebi halinde ibraz etmekle de yükümlüdür. 

            ODALARCA YAPILACAK İŞLEMLER 
            Madde 21- İhracatçılar veya kanuni yetkili temsilcileri tarafından 19 uncu madde hükümlerine uygun olarak doldurulan ve imza edilen Sertifikalar Odalara verilir. 

            Buna göre; 

            a) Odalar, Sertifikaların kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol edip, Sertifikada kayıtlı eşyanın 3 üncü madde veya 4 üncü madde hükümleri gereğince Türkiye menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri tamamlarlar. 

            b) 3 üncü madde veya 4 üncü madde hükümlerinin uygulandığı hallerde, ihraç edilecek eşya 4 üncü maddede sayılan Türkiye dışındaki ülkelerden biri menşeli sayıldığında ve Türkiye'de bulunması şartıyla, (a) bendinde belirtilen incelemelerden sonra EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenir. Bu durumda EUR.1 Dolaşım Sertifikasının (4) nolu kutusuna menşe ülke yazılır. 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikaları önceden düzenlenmiş veya verilmiş bir menşe ispat belgesi olması halinde, söz konusu belgenin teslim edilmesi koşuluna bağlı olarak düzenlenir ve daha önce düzenlenen menşe ispat belgesi en az üç yıl saklanır. 

            c) Tüm işlemler tamamlandıktan sonra, Sertifikanın beyaz renkli dört nüshası, aslı hakkında da hüküm ifade etmek üzere sorumlu Oda memuru tarafından imza ve Oda mührü ile tasdik edilir. Biri beyaz üzerine yeşil meneviş zeminli, dördü beyaz olan beş nüshalık takım halindeki Dolaşım Sertifikasının beyaz renkli nüshalarından biri alıkonularak diğerleri ihraç işleminin yapılacağı gümrük idaresine vize ettirilmek üzere ihracatçıya verilir. Bu Sertifika Odalarca en az üç yıl süre ile saklanır. 

            (b) ve (c) bentleri için, mer'i kanunlarda öngörülen süreler saklıdır. 

            EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKALARININ GÜMRÜK İDARELERİNCE İNCELENMESİ 
            Madde 22- Dolaşım Sertifikalarının gümrük idaresince vize edilmesini talep etme hakkı, bizzat ihracatçıya veya gümrük beyannamelerini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisine ait olup, bu talep ilgili Oda tarafından ihracatçıya verilen Sertifika nüshaları ile yapılır. Bu Sertifikanın doğru olarak doldurulduğunu garanti etmek gümrük idarelerinin  sorumluluğu altındadır. 

            Yetkili olmayan kimseler tarafından yapılan vize talepleri, gümrük idaresince reddedilir. Gümrük idareleri vize edilmek üzere ihracatçılar tarafından ibraz olunan EUR.1 Dolaşım Sertifikalarının doğruluğunun kontrolünü yapmakla yükümlüdür. 

            Gümrük idareleri; 
            a) Dolaşım Sertifikalarının bu Yönetmelikteki şartlara uygun olup olmadığını, özellikle ürünün tanımı için ayrılmış bulunan boşluğun her türlü sahte ilaveler yapılması imkanını ortadan kaldıracak şekilde doldurulup doldurulmadığını, 

            b) İhraç konusu eşyanın cins, nevi, nitelik ve miktar itibariyle Dolaşım Sertifikasındaki kayıtlara uygun olup olmadığını, 

            c) İhraç konusu eşyanın menşeli olduğunu veya sayıldığını; 

            ürün ve imalatında kullanılan girdilere ait diğer evrakın yanısıra, nakliyeciler tarafından verilen kara, demiryolu, hava ve deniz taşımalarına ilişkin konşimento, manifesto, yük senetleri, fatura ve gereğinde muhasebe kayıt ve defterlerini incelemek ve ihraç konusu eşyayı Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek suretiyle kontrol ederler. 

            Bu şekilde Dolaşım Sertifikalarının kontrolü yapıldıktan sonra 23 üncü madde hükümleri uyarınca vize işlemine geçilir. 

            EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKALARININ VİZE EDİLMESİ 
            Madde 23- Dolaşım Sertifikalarının gümrük vizesine ayrılmış (11) numaralı kutusunun doğru olarak ve noksansız doldurulması şarttır. Yanlış veya noksan yapılan vize işlemi Sertifikayı geçersiz kılar ve sonradan kontrol sebeplerinden birini teşkil eder. 

            Gümrük idareleri, Dolaşım Sertifikasındaki (11) numaralı vize kutusuna; 

            a) Beyannamenin tarihi, sayısı ve gümrük idaresinin açık posta adresini, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleriyle okunabilecek şekilde olmasına özen göstererek yazarlar. 

            b) İdarenin okunabilir mührünü işaretli bölümdeki yere basarak, tarih, imza ve kaşe koymak suretiyle vize işlemini tamamlarlar. 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikası Anlaşma ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceğinden, düzenlenme işlemi vize ile tamamlanmış olur. 

            Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Sertifikası fiili ihraç gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır bulundurulur. 

            Gümrük idareleri, Dolaşım Sertifikasının yeşil meneviş zeminli olan aslını, ithalatçı ülke gümrük idaresine sunulmak üzere ve beyaz renkli nüshalardan birini saklanmak üzere ihracatçıya verir ve beyaz renkli nüshalardan birini idarede alıkoyarak, kalan diğer beyaz nüshayı fiili ihracı takip eden ilk iş günü içinde ilgili Odaya gönderirler. 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKALARININ SONRADAN VERİLMESİ, İKİNCİ NÜSHA DÜZENLENMESİ VE DEĞİŞTİRİLMESİ

            İHRACATTAN SONRA VERİLMESİ 
            Madde 24- EUR.1 Dolaşım Sertifikaları: 

            a) 23 üncü maddeye rağmen, istisnai olarak; 

            1) Hata, ihmal veya özel durum nedeniyle ihraç anında düzenlenmemiş olması; veya 

            2) Bir EUR.1 Dolaşım Sertifikasının düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğu hususu, Odalar ve gümrük idarelerine tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi, 

            halinde ait olduğu ürünün ihracından sonra düzenlenebilir. 

            b) Bu durumda ihracatçı; 

            1) Eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, çıkış işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte bulunur. 

            2) Söz konusu eşya için ihraç sırasında EUR.1 Dolaşım Sertifikası verilmediğini veya EUR.1 Dolaşım Sertifikasının ithalatçı ülke gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan eder. 

            3) Usulüne uygun olarak doldurulmuş EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve Başvuru Formunu imzalayıp talep yazısına ekler. 

            Bu şartları yerine getiren ihracatçının talebi bağlı olduğu Oda ve ilgili gümrük idaresi tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen  uygun olduğu anlaşıldığı takdirde EUR.1 Dolaşım Sertifikası verilir ve vize edilir. 

            İhracattan sonra verilen EUR.1 Dolaşım Sertifikalarının (7) numaralı "Gözlemler" kutusuna, bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (a) bendinde belirtilen esaslar çerçevesinde, 

            "SONRADAN VERİLMİŞTİR" 
            "ISSUED RETROSPECTIVELY" 
            "TAGANTJARELE VALJAANTUD" 
            "KIADVA VISSZAMENÖLEGES HATALLYAL", 

            ibarelerinden biri yazılır. 

            İhracatçı ülke gümrük idarelerince düzenlenen ve bu ibarelerden birini taşıyan EUR.1 Dolaşım Sertifikaları, ithalatçı ülke gümrük idarelerince kabul edilir. 

            TEKNİK NEDENLERLE EUR.1 DOLAŞIM SERTİFİKASININ REDDİ 
            Madde 25- EUR.1 Dolaşım Sertifikası bu Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise "teknik nedenlerle" reddedilebilir. 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikasının, öngörülen form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi (örneğin ebat veya renk olarak örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası bulunmaması, resmi olarak öngörülen dillerden birinde basılmaması), 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikasında doldurulması zorunlu kutulardan birinin (örneğin EUR.1 Dolaşım Sertifikası (4) numaralı kutu) doldurulmaması, 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikasının mühürlenip imzalanmaması (EUR.1 Dolaşım Sertifikası (11) numaralı kutu), 
            EUR.1 Dolaşım Sertifikasının yetkili olmayan bir makam tarafından onaylanması, 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikası vize edilirken kullanılan mührün 38 inci madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür olması, 

            İbraz edilen EUR.1 Dolaşım Sertifikasının orjinal olmayıp fotokopi veya suret olması, 

            EUR.1 Dolaşım Sertifikasının (2) veya (5) numaralı kutusuna bu Anlaşmaya taraf olmayan ülkelerden birinin yazılması, 

            gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1 Dolaşım Sertifikaları, sonradan düzenlenebilir. 

            Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 Dolaşım Sertifikası, hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası alması için ihracatçıya iade edilir. Ancak, Gümrük İdareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen EUR.1 Dolaşım Sertifikasının bir fotokopisini saklayabilirler. 

            İKİNCİ NÜSHA DÜZENLENMESİ 
            Madde 26- EUR.1 Dolaşım Sertifikasının çalınma, kaybedilme ve hasar görmesi hallerinde ihracatçı, bağlı olduğu Odaya başvurarak Sertifikanın ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep edebilir. 

            Oda, ilk Sertifikaya uygun olarak doldurulan ikinci bir nüsha Sertifikayı ihracatçıya verir. 

            Gümrük idareleri, ihracatçı tarafından ibraz edilen ikinci nüsha sertifikayı, kendilerinde bulunan ve ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait Dolaşım Sertifikası ile karşılaştırıp, ikinci nüshanın doğruluğunu saptadıktan sonra vize işlemini yaparlar. Ancak, gümrük vizesi kutusuna vize tarihi olarak hüküm ifade etmek üzere, ilk Dolaşım Sertifikasının vize tarihi ve seri numarası yazılır. 

            Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha Sertifikaların (7) numaralı "Gözlemler" kutusuna, bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (a) bendinde belirtilen esaslar çerçevesinde, 

            "İKİNCİ NÜSHADIR" 
            "DUPLICATE" 
            "DUPLIKAAT" 
            "MASOLAT" 

            ibarelerinden biri yazılır. 

            MENŞE İSPAT BELGELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ 
            Madde 27- Menşeli ürünler Taraf ülkelerden birinin gümrük idaresinin kontrolü altında iken, ürünün tamamının veya bir bölümünün bulunduğu ülke veya Taraf diğer ülke içinde başka bir yere gönderilmesi gerektiği durumda, gönderilecek kısım için asıl sertifika yerine geçmek üzere bir veya birden çok müfrez EUR.1 Sertifikası düzenlenir ve durum esas EUR.1 Sertifikası üzerine işaret edilir. 

            Müfrez EUR.1 sertifikası düzenlenme talebi eşyayı kontrol altında bulunduran gümrük idaresine yazılı olarak yapılır. İlgili idare tarafından gerekli her türlü inceleme yapılarak bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması halinde talep yerine getirilir. 

            Düzenlenen müfrez Sertifika bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında EUR.1 Dolaşım Sertifikası olarak kabul edilir. 

            Esas EUR.1 Dolaşım Sertifikasının tarih ve seri numarası müfrez Sertifikanın veya Sertifikaların (7) numaralı "Gözlemler" kutusuna yazılır, aslına ve tüm nüshalarına "MÜFREZ MENŞE İSPAT BELGESİDİR" kaşesi basılır. 

            Gümrük idaresi, esas menşe ispat belgesi ile buna dayanılarak düzenlenen yeni Sertifikanın veya Sertifikaların beyaz nüshasını muhafaza eder. 
 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İBRAZ

            MENŞE İSPAT BELGESİNİN GEÇERLİLİĞİ 
            Madde 28- a) Bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası, ihracatçı ülkedeki vize tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir. 

            b) Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanış tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir. 

            c) İthalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilecek menşe ispat belgeleri, istisnai durumlar nedeniyle, (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sürelerden sonra da, uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir. 

            Diğer geç ibraz  hallerinde, ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, eşyanın belirtilen son tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir. 

            Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması için, bu sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrüğe başvurulmuş olması gerekmektedir. 

            İlgili gümrük idaresi durumu bağlı olduğu Başmüdürlüğe intikal ettirir. İlgili Başmüdürlük konuyu inceleyerek mücbir sebep ve olağanüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine ilişkin gerekçeleri haklı bulur ise Sertifikaların süresini en çok bir ay uzatabilir. 

            MENŞE İSPAT BELGESİNİN İBRAZI 
            Madde 29- EUR.1 Dolaşım Sertifikaları ve fatura beyanları gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilir. Söz konusu gümrük idaresi, bu EUR.1 Dolaşım Sertifikası veya fatura beyanının tercümesini talep edebilir. Ayrıca idare beyannameye ek olarak, ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir. 

            PARÇALAR HALİNDE İTHALAT 
            Madde 30- İthalatçının talebi üzerine ve Müsteşarlıkça belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistem'in 2(a) Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize Sistem'in XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde, ya da 73.08 ve 94.06 No.lu pozisyonlarda yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilecektir. 

            TEVSİK EDİCİ BELGELER 
            Madde 31- Aşağıda sayılan belgeler, bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası veya fatura beyanı kapsamındaki ürünlerin Taraf ülkelerden veya 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını desteklemek amacıyla, 17 nci maddenin (c) bendinde ve 20 nci maddede belirtilen belgeler arasındadır: 

            a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte (örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan) doğrudan deliller; 

            b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler; 

            c) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, maddeler üzerinde bu ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler; 

            d) Kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere, Taraf ülkelerden birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca veya 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkelerden birinde, bu Yönetmelikte yer alan kurallarla aynı menşe kurallarına göre düzenlenmiş veya hazırlanmış EUR.1 Dolaşım Sertifikaları veya fatura beyanları; 

            MENŞE İSPAT BELGELERİ VE TEVSİK EDİCİ BELGELERİN MUHAFAZASI 
            Madde 32- a) EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı ve ilgili Oda, 20 nci maddede belirtilen belgeleri en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir. 

            b) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, bu beyanın bir  nüshasını ve 17 nci maddenin (c) bendinde belirtilen belgeleri en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir. 

            c) EUR.1 Dolaşım Sertifikasını düzenleyen Oda, 18 inci maddede belirtilen Başvuru Formunu, 21 inci maddenin (c) bendinde bahsedilen EUR.1 Dolaşım Sertifikasının beyaz renkli nüshasını, 23 üncü maddede belirtilen gümrük idarelerince kendisine gönderilen vize edilmiş EUR.1 Dolaşım Sertifikasını ve başvuru sırasında firma tarafından kendisine sunulan diğer tüm vesaiki en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir. 

            d) İthalatçı ülkenin gümrük idareleri, kendilerine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Sertifikaları ve fatura beyanlarını en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir. 

            Mer'i kanunlarda öngörülen süreler saklıdır. 

            FARKLILIKLAR VE ŞEKLİ HATALAR 
            Madde 33- a) Menşe ispat belgelerindeki beyanlar ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesinlikle ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat belgelerinin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. 

            b) Menşe  ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz maddi hatalar, bu belgelerin reddedilmesini gerektirmez. 
 

BEŞİNCİ BÖLÜM
MENŞE İSPATINDAN MUAFİYET

            TİCARİ MAHİYETTE OLMAYAN EŞYA 
            Madde 34- Küçük paketler halinde gerçek kişilerden gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da hediyelik eşyasının bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları, bu Yönetmelik gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın doğruluğu hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe ispat belgesi istenmeksizin menşeli ürünler olarak kabul edilir. Posta yoluyla gelen eşyada beyan, Deklarasyon Anduan (CN22/CN23) belgesi veya bu belgeye eklenen bir kağıt üzerinde yapılabilir. 

            Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi kullanımına mahsus ürünler içeren arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı itibariyle ticari bir amaç gözetilmediği bariz ise, ticari ithalat olarak kabul edilmez. 

            Ayrıca, söz konusu ürünlerin toplam kıymetinin, küçük paketler halindeki eşyada 500 ECU'yu, yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1 200 ECU'yu geçmemesi gerekir. 
 

ALTINCI BÖLÜM
ECU İLE İFADE EDİLEN TUTARLAR

            ECU KARŞILIKLARININ TESPİTİ 
            Madde 35- Bu Yönetmelikte ECU cinsinden ifade edilen tutarların ihracatçı ülkenin ulusal para birimi cinsinden eşdeğer tutarı, ihracatçı ülke tarafından tespit olunacak ve diğer Tarafa duyurulacaktır. 

            Eğer tutarlar, ithalatçı ülke tarafından tespit olunmuş olan mütekabil tutarları aşıyorsa bu tutar, ancak ürünlerin ihracatçı ülkenin parası cinsinden fatura edilmiş olması halinde kabul edilir. Söz konusu ürünlerin 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkelerden birisinin para birimi cinsinden faturalandırılmış olması halinde, ithalatçı ülke, ilgili ülke tarafından bildirilmiş olan tutara itibar eder. 

            ECU cinsinden eşdeğer tutarlar ve bunlara ilişkin değişiklikler ülke bazında Müsteşarlıkça duyurulur. 

 
ALTINCI KISIM
BASİTLEŞTİRİLMİŞ İŞLEMLER

            ONAYLANMIŞ İHRACATÇI YETKİSİNİN VERİLMESİ 
            Madde 36- Taraflar arasındaki ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması mümkündür. 

            Müsteşarlık; 
            a) Sık sık EUR.1 Dolaşım Sertifikası düzenlenmesini gerektiren sevkiyat yapan, 

            b) Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü teminatı gümrük idarelerine veren, 

            c) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve mükerrer suç işlememiş olan, 

            d) Gümrük makamlarının faaliyetlerini denetlemesine imkan verecek kayıtlara sahip olan, 

            gerçek ve tüzel kişilere, söz konusu eşyanın kıymetine bakılmaksızın bir örneği Ek IV'te yer alan Fatura Beyanını hazırlayabilmesi konusunda Onaylanmış İhracatçı yetkisi verebilir. 

            Müsteşarlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü), basitleştirilmiş işlem uygulamasını teminen yetki belgesi verilmesi ve yetkinin Onaylanmış İhracatçı tarafından kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler. 

            ONAYLANMIŞ İHRACATÇI YETKİSİNİN İPTALİ 
            Madde 37- Onaylanmış ihracatçıların bu Yönetmelikteki hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen yetkide öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması halinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Müsteşarlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü) geçici olarak geri alınabilir veya iptal edilebilir. 
 

YEDİNCİ KISIM
 
BİRİNCİ BÖLÜM
GÜMRÜK İDARELERİ ARASINDA KARŞILIKLI İŞBİRLİĞİ

            MÜHÜR VE ADRESLERİN İLETİLMESİ 
            Madde 38- Taraf ülkelerin gümrük idareleri, kendi gümrük idarelerinde EUR.1 Dolaşım Sertifikası vize ederken kullandıkları mühürlerin örnek baskılarını, EUR.1 Dolaşım Sertifikalarının ve fatura beyanlarının kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini birbirlerine ileteceklerdir. 

            KARŞILIKLI YARDIM 
            Madde 39- Taraf ülkeler, yetkili gümrük idareleri vasıtasıyla birbirlerine EUR.1 Dolaşım Sertifikaları veya fatura beyanlarının geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı olurlar. 

            SONRADAN KONTROL TALEBİ 
            Madde 40- İthalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Sertifikaları ve fatura beyanlarının sonradan kontrolünü talep edebilirler. 

            İthalatçı ülke gümrük idaresi, ihracatçı ülke gümrük idaresince verilen EUR.1 Dolaşım Sertifikaları ve fatura beyanlarının gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri sonradan kontrol talebi ile 41 inci madde hükümleri çerçevesinde vizeyi yapan ihracatçı ülke gümrük idaresine geri gönderir. 

            İthalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve fatura ile, eğer ibraz edilmiş ise fatura beyanını, yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin gümrük idarelerine geri gönderirler. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir. 

            SONRADAN KONTROL İŞLEMLERİ 
            Madde 41- Menşe İspat Belgelerinin kontrol talebi, bu belgelerin Müsteşarlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) gönderilmesi suretiyle yapılır. 

            Ancak, EUR.1 Dolaşım Sertifikalarının kontrol talebi (13) numaralı bölümün aşağıdaki şekilde doldurulması suretiyle yapılır. 

            Dolaşım Sertifikasını vize eden ihracatçı ülke gümrük idaresinin adı ve adresi, 

            Kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılır. 

            Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle onaylanır. 

            SONRADAN KONTROL TALEBİNİN İNCELENMESİ 
            Madde 42- Kontrol, ihracatçı ülke gümrük idaresi tarafından yapılır. Bu amaçla, ihracatçı ülke gümrük idaresi, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir. 

            İhracatçı ülke gümrük idareleri EUR.1 Dolaşım Sertifikalarının kontrol sonucunu (14) numaralı bölümü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtirler. 

            a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti konulur, 

            b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır, 

            c) Okunabilir mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle onaylanır. 

            SONRADAN KONTROL SONUÇLARI 
            Madde 43- Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir. 

            Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin Taraf ülkelerden veya 4 üncü maddede belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilmelidir. 

            İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Sertifikasının sonradan kontrol işlemine tabi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen dolaşım sertifikalarının, ihracatçı gümrük idaresince doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir. 

            Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı ülke gümrük idareleri, istisnai durumlar hariç olmak üzere söz konusu eşyaya Anlaşma hükümlerinin uygulanmasını reddedebilir. 

            ANLAŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ 
            Madde 44- Bu Yönetmelik esasları çerçevesinde yapılacak uygulamada meydana gelecek tereddüt ve anlaşmazlıklar, bu Yönetmeliğe ilişkin işlemlerin yürütülmesiyle görevli kuruluşlarca Müsteşarlığa iletilir. 

            Bu tereddüt ve anlaşmazlıklardan 40 ila 43 üncü maddelerde belirtilen sonradan kontrol işlemlerine ilişkin olup, Taraf ülkeler gümrük idarelerince kendi aralarında çözülemeyenler veya ilgili Anlaşma eki Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Metotlarına İlişkin Protokol'ün yorumlanmasında ortaya çıkan sorunlar Ortak Komite'ye sunulur. 

            İthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük idareleri arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, bu ülkenin mevzuatı çerçevesinde çözüme bağlanır. 
 

İKİNCİ BÖLÜM
CEZALAR

            CEZALAR 
            Madde 45- Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında, 19/7/1972 tarihli ve 1615 sayılı Gümrük Kanunu ve/veya 7/1/1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır. 
 

SEKİZİNCİ KISIM
SERBEST BÖLGELER

            SERBEST BÖLGELER 
            Madde 46- Taraf ülke gümrük idareleri, nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri alırlar. 

            Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf ülkelerden biri menşeli herhangi bir ürün, bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye ithal olunur ve bir işçilik veya işlemden geçirilirse, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebine binaen yeni bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası ilgili idare tarafından düzenlenir. 
 

DOKUZUNCU KISIM
SON HÜKÜMLER

            DİĞER HUSUSLAR 
            Madde 47- İşbu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması bakımından bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 1615 sayılı Gümrük Kanunun ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili maddeleri uygulanır. 

            YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER 
            Madde 48- 14 Nisan 1998 tarih ve 23313 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Türkiye ile Macaristan Arasında Serbest Ticaret Anlaşmasına İlişkin Dolaşım Sertifikaları Yönetmeliği" ve 4 Ağustos 1998 tarih ve 23423 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Menşe İspat Belgeleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır. 

            YÜRÜRLÜK 
            Madde 49- Bu Yönetmelik 1/1/1999 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME 
            Madde 50- Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan yürütür. 

EK I 
EK II'DE YER ALAN LİSTE İÇİN GİRİŞ NOTLARI 

            Not 1: 
            Liste, tüm ürünlerin bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi çerçevesinde yeterli düzeyde işlem ve işçilik görmüş olarak kabul edilmeleri için gerekli şartları düzenler. 

            Not 2: 
            2.1 Listenin ilk iki sütunu elde edilen ürünü tanımlamaktadır. 1. Sütun Armonize Sistem'de kullanılan tarife pozisyon numarası ya da fasıl numarasını, 2. sütun ise bu sistemde kullanılan tarife pozisyonu ya da fasıl kapsamındaki eşyaların tanımını vermektedir. İlk iki sütuna yapılan her bir giriş için 3. veya 4. sütunda bir kural belirtilmiştir. Bazı hallerde 1. sütundaki girişin önüne 'y' ibaresi konulması, 3. veya 4. sütundaki kuralın sadece, pozisyonun 2. sütunda tanımlanan o kısmına uygulanacağı anlamına gelmektedir. 

            2.2 1. sütunda bir çok pozisyon numarasının bir arada gruplandırılmış olması veya bir fasıl numarasının verilmesi ve dolayısıyla 2. sütundaki ürün tanımlarının genel ifadelerle verilmiş olduğu hallerde, 3. veya 4. Sütundaki bitişik kural, Armonize Sistem'de bir fasılın tarife pozisyonlarında, veya 1. sütunda gruplandırılmış pozisyonlardan herhangi birisinde sınıflandırılan ürünlerin hepsine uygulanır. 

            2.3 Listede bir tarife pozisyonunda yer alan farklı ürünlerin farklı kurallara tabi olması halinde, her bir bent, 3. veya 4. sütundaki bitişik kurala tabi tarife pozisyonunun ilgili kısmının tanımını içerir. 

            2.4 İlk iki sütundaki herhangi bir kalem için, 3. ve 4. sütunların her ikisinde de bir kural belirlenmiş ise, ihracatçı, sütun 3 veya sütun 4'te yer alan kurallardan herhangi birisini uygulamayı, bir alternatif olarak tercih edebilir. 4. sütunda hiçbir menşe kuralı verilmemiş ise, 3. sütunda yer alan kuralın uygulanması gerekir. 

            Not 3: 
            3.1 Başka bir ürünün imalatında kullanılan menşe statüsü kazanmış ürünlere ilişkin bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan şartlar, menşe statüsünün bu ürünlerin kullanıldığı fabrikada veya Taraf Ülkede başka bir fabrikada kazanılıp kazanılmadığına bakılmaksızın uygulanır. 

            Örneğin: 
            8407 pozisyonundaki bir motor, ki kural kullanılacak menşeli olmayan girdilerin kıymetinin fabrika-çıkış fiyatının %40'ını aşmayacağını belirtir, y.7224 pozisyonundaki "dövme suretiyle kabaca şekillendirilmiş diğer çelik alaşımları" ile yapılır. Eğer bu dövme işlemi Taraf Ülke menşeli olmayan külçelerden yapılmış ise, listede y.7224 pozisyonu için verilen kural gereğince bu işlem menşe statüsüne sahiptir. Bu takdirde aynı fabrikada veya Taraf Ülkede başka bir fabrikada üretilip üretilmediğine bakılmaksızın, dövme, motorun kıymet hesaplamasında menşeli sayılır. Yani, kullanılan menşeli olmayan girdilerin kıymetleri toplamı alınırken, menşeli olmayan külçenin kıymeti hesaba katılmaz. 

            3.2 Listedeki kural gerekli asgari işçilik veya işlem miktarını gösterir ve daha fazla işçilik ve işlem de menşe statüsü verir; aksine daha az işçilik ve işlem menşe statüsü veremez. Bu nedenle, bir kural belirli bir imalat aşamasında menşeli olmayan girdi kullanılabileceğini belirtirse, bu tür girdinin daha önceki bir imalat aşamasında kullanılması mümkün, daha sonraki aşamasında ise mümkün değildir. 

            3.3 Not 3.2'deki kural saklı kalmak üzere, bir kural "herhangi bir pozisyondaki girdiler"in kullanılabileceğini belirtiyorsa, ürün ile aynı pozisyonda yer alan girdiler de, kuralın içerebileceği bazı özel kısıtlamalar da dikkate alınmak koşuluyla kullanılabilir. Bununla birlikte, "... pozisyondaki diğer girdiler de dahil olmak üzere, herhangi bir pozisyondaki girdilerden imalat" ifadesi, sadece ürün ile aynı pozisyonda sınıflandırılan ancak listenin 2. sütununda yer alan ürün tanımından farklı tanımlarda olan ürünlerin kullanılabileceği anlamına gelir. 

            3.4 Listedeki bir kural bir ürünün birden fazla girdiden imal edilebileceğini ifade ettiğinde, bu, herhangi bir veya birden çok girdinin kullanılabileceği anlamına gelir. Tamamının kullanılmasını gerektirmez. 

            Örneğin; 
            52.08 ila 5212 tarife pozisyonundaki mensucat için kural, tabii liflerin kullanılabileceğini ve diğer girdiler arasında kimyasal girdilerin de kullanılabileceğini ifade eder. Bu her ikisinin de kullanılması gerektiği anlamına gelmez; biri, diğeri veya ikisi birden kullanılabilir. 

            3.5 Listedeki bir kural bir ürünün belli bir girdiden imal edilmesi gerektiğini ifade ederse, açıktır ki bu şart kendi doğası gereği kuralı karşılamayan başka girdilerin kullanılmasını engellemez. (dokumaya ilişkin maddelere ilişkin aşağıdaki Not 6.2'ye de bakınız). 

            Örneğin; 
            1904 pozisyonundaki müstahzar gıda için hububat ve bunların türevlerinin kullanılmasını hariç tutan kural, hububattan üretilmemiş mineral tuzların, kimyasal girdilerin veya diğer katkıların kullanılmasını engellemez. Ancak bu kural, listede gösterilen belirli bir girdiden üretilmemesine rağmen aynı özellikte olan ve önceki bir imalat safhasında bulunan bir maddeden üretilebilen ürünlere uygulanmaz. 

            Örneğin; 
            y Fasıl 62'deki, dokunmamış girdilerden mamul bir giyim eşyası söz konusu olduğunda, bu eşya grubu için sadece menşeli olmayan ipliğin kullanımına müsaade ediliyorsa, - dokunmamış kumaşların normal olarak iplikten üretilememesine rağmen - dokunmamış kumaştan başlanması mümkün değildir. Böyle durumlarda, başlangıç girdisinin normal olarak iplikten önceki bir safhada - yani lif safhasında- olması gerekir. 

            3.6 Listedeki kuralda kullanılabilecek menşeli olmayan girdilerin maksimum kıymeti için iki yüzde oranı verilmiş ise, bu yüzdeler birbirine eklenemez. Diğer bir deyişle, kullanılan menşeli olmayan girdilerin toplam kıymeti verilen yüzde oranlarının en yüksek olanını aşamaz. Ayrıca, her bir yüzde oranı ilgili olduğu girdiye uygulanırken aşılmamalıdır. 

            Not 4: 
            4.1 Listede "tabii lifler" kavramı suni ve sentetik liflerden başka liflere atıfta bulunmak üzere kullanılmıştır. Bu eğirme işleminin başlamasından önceki -döküntüler dahil- aşamalarla sınırlıdır ve aksi belirtilmedikçe karde edilmiş, taranmış veya başka türlü işleme tabi tutulmuş ancak eğrilmemiş lifleri kapsar. 

            4.2 "Tabii lifler" kavramı at kılı (0503), ipek (5002 ve 5003), yün lifler ve ince veya kaba hayvan kılları (5101 ila 5105), pamuk lifleri (5201 ila 5203) ve diğer bitkisel lifleri (5301 ila 5305) ihtiva eder. 

            4.3 "Tekstil hamuru", "kimyasal girdiler" ve "kağıt yapımına mahsus girdiler" kavramları listede 50 ila 63. Fasıllarda sınıflandırılmayan suni, sentetik ve kağıt lifleri veya iplikleri imalinde kullanılabilen girdileri tanımlamak üzere kullanılmıştır. 

            4.4 "Sentetik ve suni devamsız lifler" kavramı listede 5501 ila 5507 pozisyonlardaki sentetik veya suni filament demetler, devamsız lifler veya döküntülere atfen kullanılmıştır. 

            Not 5 
            5.1 Listedeki veri bir ürün için bu nota atıfta bulunulduğunda, 3. Sütunda belirtilen şartlar, imalatta kullanılan tüm temel dokumaya elverişli girdilerin toplam ağırlığının hep birlikte % 10 veya daha azını oluşturan temel dokumaya elverişli girdilere uygulanmaz (aşağıdaki Not 5.3 ve 5.4'e de bakınız). 

            5.2 Bununla birlikte, Not 5.1'de bahsedilen bu tolerans yalnızca iki veya daha fazla temel dokumaya elverişli girdiden yapılmış karışık ürünlere uygulanabilir. 

            Aşağıdakiler temel dokumaya elverişli girdilerdir. 
            - ipek, 
            - yün, 
            - kaba hayvan kılı, 
            - ince hayvan kılı, 
            - at kılı, 
            - pamuk, 
            - kağıt yapımına mahsus girdiler ve kağıt, 
            - keten, 
            - kenevir, 
            - jüt ve bitki iç kabuklarının dokumaya elverişli diğer lifleri, 
            - sisal ve agave türlerinin dokumaya elverişli lifleri, 
            - hindistan cevizi, abaka, rami ve dokumaya elverişli diğer bitkisel lifler, 
            - sentetik filamentler, 
            - iletkenliği olan filamentler, 
            - suni filamentler, 
            - polipropilenden sentetik devamsız lifler, 
            - poliesterden sentetik devamsız lifler, 
            - poliamidden sentetik devamsız lifler, 
            - poliakrilonitrilden sentetik devamsız lifler, 
            - polimidden sentetik devamsız lifler, 
            - politetraflüoroetilenden sentetik devamsız lifler, 
            - polifenilen sülfitten sentetik devamsız lifler, 
            - polivinil klorürden sentetik devamsız lifler, 
            - diğer sentetik devamsız lifler, 
            - viskozdan suni ve sentetik devamsız lifler, 
            - diğer suni devamsız lifler, 
            - gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir polieter parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik, 
            - gipe edilmiş olsun olmasın bükülebilir poliester parçalı (segmentli) poliüretandan (segmente edilmiş) mamul iplik, 
            - önemli bir kısmı aluminyum yapraklardan veya aliminyum tozuyla kaplanmış olsun olmasın plastik filmden oluşan şeritlerle birleştirilmiş 5605 pozisyonunda yer alan ürünler (metalize iplikler) (genişliği 5 mm'yi geçmeyen, iki plastik film arasına renkli veya renksiz bir yapıştırıcı vasıtasıyla sıkıştırılmış olanlar) 
            - 5605 pozisyonunda yer alan diğer ürünler. 

            Örneğin; 
            5203 pozisyonundaki pamuk lifleri ve 5506 pozisyonundaki sentetik devamsız liflerden imal edilmiş 5205 pozisyonundaki bir iplik karışık bir ipliktir. Bu yüzden, menşe kurallarını karşılamayan menşeli olmayan sentetik devamsız lifler (bunların kimyasal girdiler veya tekstil hamurundan imal edilmesi gerekmektedir), ipliğin ağırlığının en çok % 10'una kadar kullanılabilir. 

            Örneğin; 
            5107 pozisyonundaki yün ipliği ve 5509 pozisyonundaki sentetik devamsız liflerden mamul iplikten imal edilmiş 5112 pozisyonundaki bir yünlü mensucat karışık bir mensucattır. Bu yüzden menşe kurallarını karşılamayan menşeli olmayan sentetik iplik (bunların kimyasal girdilerden veya tekstil hamurundan imali gerekmektedir) veya yün iplik (bunların karde edilmemiş, taranmamış veya başka bir şekilde eğirmeye hazırlanmamış tabii liflerden imali gerekmektedir) veya her ikisinin karışımı, mensucatın ağırlığının en çok % 10'una kadar kullanılabilir. 

            Örneğin; 
            5205 pozisyonundaki pamuk ipliğinden ve 5210 pozisyonundaki pamuklu mensucattan imal edilmiş, 5802 pozisyonundaki bir tufte edilmiş mensucat, eğer pamuklu mensucat, iki farklı pozisyonda yer alan ipliklerden imal edilmiş bir karışık mensucat ise veya kullanılan pamuk iplikleri bir karışım ise, bir karışık üründür. 

            Örneğin; 
            Eğer sözkonusu tufte edilmiş mensucat, 5205 pozisyonundaki pamuk ipliğinden veya 5407 pozisyonundaki sentetik mensucattan imal edilmiş ise, bu takdirde açıktır ki, kullanılan iplikler iki ayrı temel dokumaya elverişli girdidir ve aynı şekilde tufte edilmiş mensucat bir karışık üründür. 

            5.3 "Gipe edilmiş olsun veya olmasın bükülebilir polieter parçaları (segment) içeren poliüretandan (segmente edilmiş) imal edilmiş iplik" ihtiva eden ürünlerde bu tolerans sözkonusu iplik için % 20'dir. 

            5.4 "Aluminyum yaprak veya aluminyum tozu ile kaplanmış olsun veya olmasın plastik film" esaslı şerit ihtiva eden, 5 mm.'yi geçmeyen genişlikte, bir yapıştırıcı ile iki plastik film arasına sıkıştırılmış" ürünlerde bu tolerans sözkonusu şerit için % 30'dur. 

            Not 6 
            6.1 Listede bu giriş notuna atıfta bulunan bir dipnot ile işaretlenmiş tekstil ürünlerinde, sözkonusu mamul ürünler için 3 nolu sütunda belirlenen kuralları karşılamayan astar ve iç astarlar haricindeki tekstil girdileri, mamulünkinden başka bir pozisyonda yer almaları ve toplam kıymetlerinin mamulün fabrika çıkış fiyatının % 8'ini aşmaması kaydıyla, kullanılabilirler. 

            6.2 Not 6.3'ün hükümlerine halel getirmeksizin 50 ila 63. Fasıllar arasında yer almayan girdiler, dokumaya elverişli madde ihtiva etsinler veya etmesinler, serbestçe kullanılabilirler. 

            Örneğin; 
            Listedeki bir kural örneğin pantolon gibi belli bir tekstil eşyası için iplik kullanılması gerektiğini belirtiyorsa, bu kural, örneğin düğme gibi metal eşyaların -düğmeler 50 ila 63. Fasıllar arasında yer almadığından- kullanılmasını engellemez. Aynı nedenle, fermuarların, normal olarak dokumaya elverişli madde ihtiva etmelerine rağmen, kullanılmasına mani teşkil etmez. 

            6.3 Bir  yüzde kuralı uygulandığında, kullanılan menşeli olmayan girdilerin kıymeti hesaplanırken 50 ila 63. Fasıllarda yer almayan girdilerin kıymetlerinin de hesaba dahil edilmesi gerekir. 

            Not 7 
            7.1 y 2707, 2713 ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403 no.lu pozisyonlar bahis konusu olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir: 
            (a) vakumla damıtma; 
            (b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden damıtma 
            (c) patlayıcılık verme (cracking); 
            (d) yeniden şekillendirme (reforming); 
            (e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon; 
            (f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem: konsantre sülfirik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme, alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla, aktifleştirilmiş toprakla, aktif karbon veya boksitle arıtma ve dekolarasyon (rengini giderme); 
            (g) polimerizasyon; 
            (h) alkilasyon; 
            (i) izomerleştirme; 

            7.2 2710, 2711 ve 2712 no.lu pozisyonlar bahis konusu olduğunda "özel işlemler", aşağıdakilerdir: 
            (a) vakumla damıtma; 
            (b) daha ileri fraksiyonlara ayırma işlemiyle yeniden damıtma 
            (c) patlayıcılık verme (cracking); 
            (d) yeniden şekillendirme (reforming); 
            (e) seçici çözücüler vasıtasıyla ekstraksiyon; 
            (f) aşağıdaki operasyonların hepsini içeren işlem: konsantre sülfirik asitle veya oleumla ya da sülfürik anhidritle işlem görme, alkali ajanlarla nötralizasyon, kendi yapısı itibariyle aktif olan toprakla, aktifleştirilmiş toprakla, aktif karbon veya boksitle arıtma ve dekolarasyon (rengini giderme); 
            (g) polimerizasyon; 
            (h) alkilasyon; 
            (i) izomerleştirme; 

            (j) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar açısından hidrojenle yapılan, işleme tabi tutulan ürünlerin kükürt muhtevasının asgari % 85 azalması ile sonuçlanan kükürt-giderme (ASTM D 1266-59 T metodu);             (k) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ürünler açısından filtrelemeden gayri bir işlemle parafin giderme; 

            (l) sadece y 2710 pozisyonuna dahil ağır yağlar açısından hidrojenin bir kimyasal reaksiyonda aktif bir element olarak yer aldığı, kükürt gidermenin dışında bir amaçla gerçekleştirilen, 20 bar'dan daha yüksek basınçta ve 250øC'den daha yüksek sıcaklıkta, katalizör kullanılarak hidrojen ile muamele. Bununla beraber, y 2710 pozisyonunda yer alan yağlama yağlarının, daha özel olarak renk ve istikrarı iyileştirmek üzere, hidrojenle daha ileri muamelesi (yani hidrofinisaj ve renk giderme), özel işlem olarak kabul edilmeyecektir. 

            (m) sadece y 2710 pozisyonuna dahil fuel-oiller açısından bu ürünlerin, fireler dahil hacimce %30'undan daha azının 300øC'de ASTM D 86 metoduyla damıtılması şartıyla, atmosferde damıtma; 

            (n) sadece y 2710 pozisyonuna dahil, gaz yağları ve fuel-oiller'den gayri ağır yağlar açısından yüksek frekanslı elektrik fırça deşarjı vasıtasıyla muamele. 

            7.3. y 2707, 2713 ila 2715, y 2901, y 2902 ve y 3403 pozisyonları açısından, temizleme, dekantasyon, tuz giderme, su ile ayırma, filtreleme, renklendirme, işaretleme, kükürt muhtevalı ürünlerin karıştırılması sonucunda bir kükürt muhtevası elde etme, bu operasyonların veya benzeri operasyonların herhangi bir kombinasyonu, menşe kazandırmaz. 
 

EK II 
İMAL EDİLEN ÜRÜNÜN MENŞE STATÜSÜ KAZANABİLMESİ İÇİN MENŞELİ OLMAYAN GİRDİLERE UYGULANMASI GEREKLİ İŞÇİLİK VEYA İŞLEMLER LİSTESİ 

   Listede belirtilen ürünlerin tamamı Anlaşma kapsamında olmayabilir. Bundan dolayı, Anlaşma'nın diğer bölümlerine başvurulması gereklidir. 

İlgili Tablolar 21/02/1999 tarih ve 23618 sayılı resmi gazetenin 143 ncü sayfasındadır.