BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde l - Bu
Yönetmeliğin amacı; dernekler ile kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve bu
Yönetmelik kapsamına giren vakıfların tabi olacakları usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu
Yönetmelik; vakıfların bazı işlemleri ile dernekler ve dernek şube veya
temsilciliklerin, federasyonlar ve konfederasyonların, merkezleri yurt
dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen
kuruluşların Türkiye’deki şube veya temsilciliklerinin kuruluşu, genel
kurul toplantıları, uluslararası faaliyetleri, yükümlülükleri, izne tabi
faaliyetleri, lokal açmaları, sandık kurmaları ve diğer hususlar ile ilgili
iş ve işlemlerini kapsamaktadır.
Dayanak
Madde 3 - Bu
Yönetmelik, 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu, 22/11/2001 tarihli
ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri, 26/3/1987 tarihli ve
3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun
ile 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
İlişkin Kanunun 36 ncı, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 13/A ve 8/6/1984 tarihli ve 227 sayılı
Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Ek 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu
Yönetmelikte geçen;
Bakanlık
: İçişleri Bakanlığını,
Bakan
: İçişleri Bakanını,
Daire
Başkanlığı : Dernekler Dairesi
Başkanlığını,
Mülki idare amirliği :
Dernek merkezinin bulunduğu yerin valilik veya kaymakamlığını,
Mülki idare
amiri : Dernek merkezinin bulunduğu yerin
vali veya kaymakamını,
Dernekler birimi
: İl dernekler müdürlüğü ve ilçe
dernekler büro şefliğini,
Dernekler
müdürlüğü : Valilik bünyesindeki il
dernekler müdürlüğünü,
Dernek
: 5253 sayılı Dernekler Kanunu ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre
kurulan dernek ve şubelerini, derneklerin oluşturdukları federasyon ve
federasyonların oluşturdukları konfederasyonlar ile yabancı derneklerin
Türkiye’deki şube veya temsilciliklerini,
Kar amacı gütmeyen
kuruluş : Merkezleri yurt dışında bulunan
dernek ve vakıf dışındaki diğer kar amacı gütmeyen kuruluşları,
Birlik
: 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun
kapsamında bulunan birlik, federasyon veya benzeri teşekkülleri,
Yabancı
dernek : Merkezleri yurt
dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen
kuruluşları,
Yabancı
vakıf
: Merkezleri yurt dışında bulunan vakıfları,
Dernek
merkezi : Derneğin yerleşim yerinin
bulunduğu il veya ilçeyi,
Derneğin yerleşim
yeri : Derneğin yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü
yeri,
Kütük
: Dernekler kütüğünü,
Kanun
: 5253 sayılı Dernekler Kanununu,
Medeni
Kanun : 4721 sayılı
Türk Medeni Kanununu,
Dernek
eklentisi : Derneklere ait lokaller,
umuma açık kamp, spor saha ve salonları ile iktisadi işletmeler hariç, yurt,
kitaplık, çocuk bakım yuvası, huzur evi ve aşevi gibi dernekten ayrı bir
varlığı olmayan ve derneğin amacını doğrudan desteklemek için kurulmuş
yerleri,
Mikrokredi
: Gelir getirici bir faaliyette bulunmalarını sağlamak amacıyla sandık
üyelerine ödünç olarak verilen küçük bir sermayeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş İşlemleri
Kuruluş bildirimi
Madde 5 - Dernek kurucuları tarafından imzalanmış iki adet
kuruluş bildirimi ve aşağıda belirtilen ekleri, derneğin kurulacağı yerin mülki
idare amirliğine verilir.
a) Kurucular
tarafından her sayfası imzalanmış iki adet dernek tüzüğü,
b)
Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Dernek
kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin
unvanı, yerleşim yeri ve kuruluş belgesi ile tüzel kişiliklerin organları
tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu konuda
alınmış kararın fotokopisi,
d) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin dernek kurucusu
olabileceğini gösteren İçişleri Bakanlığınca verilmiş izin belgesi,
e) Kurucular
arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip
olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri,
f)
Yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim
yerlerini ve imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları
içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde
istenen belgeler birer arttırılarak verilir.
Dernekler, kuruluş bildirimi ve
eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Çocuk derneklerine tüzel kişiler
kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine,
kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Mülki idare amirliği tarafından
dernek kuruluş bildirimi, gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler
birimine havale edilir ve başvuru sahibine kuruluş bildirimi ve eklerinin
alındığına dair Alındı Belgesi (EK- 1) verilir ve dernek, kütüğe kaydedilir.
İlçe dernekler birimi, kuruluş
bildirimi ve dernek tüzüğünün ikişer örneğini yedi gün içinde il dernekler
müdürlüğüne gönderir.
Kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünün incelenmesi
Madde 6 - Kuruluş bildirimi ve ekinde verilen belgelerin
doğruluğu ile dernek tüzüğü, alındı belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren
altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya dernekler
birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir. İlçelerde kurulan derneklerin
tüzükleri de ilgili valiliklerce incelenir. Yapılan inceleme sonucunda,
tespit edilen Kanuna aykırılık veya noksanlığın giderilmesi kuruculardan
yazılı olarak istenir.
Kuruluş bildirimi ve ekleri ile dernek tüzüğünde,
Kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmadığı takdirde ya da Kanuna aykırılık
veya noksanlığın yapılan tebligat üzerine otuz gün içinde giderilmiş olması
halinde, mülki idare amirliği tarafından keyfiyet bir yazı ile dernek geçici
yönetim kurulu başkanlığına derhal bildirilir.
Kanuna aykırılık veya noksanlık otuz gün içinde
giderilmediği takdirde mülki idare amiri, yetkili asliye hukuk mahkemesinde
derneğin feshi hakkında davanın açılması için durumu Cumhuriyet savcılığına
bildirir.
Kütüğe kaydı yapılan derneklerin; onaylı tüzükleri
ve kuruluş bildirimleri en geç yedi gün içinde valilik tarafından Bakanlığa
gönderilir.
Şube kuruluşu
Madde 7 - Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş
dernekler, genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili kılacakları
en az üç kişinin imzaladığı iki adet Kuruluş Bildirimini (EK- 2) ve aşağıda
belirtilen eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.
a) İlgili
dernekler müdürlüğünce onaylanmış iki adet dernek tüzüğü,
b)
Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Şube
kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde; bu tüzel kişilerin
unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna ait belgeler ile tüzel kişiliklerin
organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de belirtilmek kaydıyla bu
konuda alınmış kararın fotokopisi,
d) Kurucular
arasında yabancı uyruklular varsa, bunların Türkiye'de yerleşme hakkına sahip
olduklarını gösterir belgelerin fotokopileri,
e) Geçici
yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste,
f) Şube
açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi gösteren genel kurul
kararının fotokopisi,
g) Kurucu
olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış dernek yönetim kurulu kararı
fotokopisi.
Büyükşehir belediyesi sınırları
içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki şube kuruluş işlemlerinde
istenen belgeler birer arttırılarak verilir.
Çocuk derneklerinin şubelerine tüzel
kişiler kurucu veya üye olamazlar, ayrıca çocuk dernekleri şubelerinde
kuruluş bildirimine, kurucu çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Şube kuruluşunun incelenmesi ve
kütüğe kaydedilmesi
Madde 8 - Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin mevzuata
uygunluğu, kuruluş bildirimleri için verilen alındı belgelerinin düzenlendiği
tarihten itibaren altmış gün içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya
dernekler birimlerine yetki verilmek suretiyle incelenir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya
inceleme sırasında belirlenen Kanuna aykırılıkları veya noksanlıkları yapılan
tebligat üzerine süresi içinde gidermeyen derneklerin, şubesi açılamaz.
Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin
incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin
hükümler uygulanır. Şube, şube merkezinin bulunduğu yerin il dernekler
müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. Ayrıca, şube kuruluş bildirimi yedi gün
içinde il dernekler müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Federasyon kurma başvuruları ve
istenecek belgeler
Madde 9 - Federasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az beş
derneğin bir araya gelmesi ile kurulurlar. Federasyonlar, kuruluş bildirimi
ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Federasyon kuracak dernek
temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve
aşağıda belirtilen ekler, federasyonun kurulacağı yerin mülki idare
amirliğine verilir.
a) Kurucu
dernek temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet federasyon tüzüğü,
b) Dernek
tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin
bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,
c) Federasyon
kurulması yönünde derneklerce alınmış genel kurul karar örneği,
d) Kurucuların derneği temsil etmekle
yetkilendirildiğine ilişkin ilgili dernek yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin federasyona kurucu
olabileceğini gösteren Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,
f)
Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi
veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste
veya yazı.
Büyükşehir belediyesi sınırları
içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki federasyon kuruluş işlemlerinde
istenen belgeler birer arttırılarak verilir.
Federasyonlar hakkında bu
Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır.
Konfederasyon kurma başvuruları ve
istenecek belgeler
Madde 10 - Konfederasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az
üç federasyonun bir araya gelmesi ile kurulurlar. Konfederasyonlar kuruluş
bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik
kazanırlar.
Konfederasyon kuracak federasyon
temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve
aşağıda belirtilen ekler, konfederasyonun kurulacağı yerin mülki idare
amirliğine verilir.
a) Kurucu
federasyon temsilcileri tarafından imzalanmış iki adet konfederasyon tüzüğü,
b) Federasyon
tüzüklerinin; amaç, konfederasyon kurma ve üye olmaya ilişkin maddelerinin
bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı ve kaşeli sureti,
c)
Konfederasyon kurulması yönünde federasyonlarca alınmış genel kurul karar
örneği,
d) Kurucuların federasyonu temsil
etmekle yetkilendirildiğine ilişkin ilgili federasyon yönetim kurullarının
karar örneği,
e) Kurucular
arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf dışında kar amacı gütmeyen
kuruluşlar tarafından kurulan federasyon niteliğindeki tüzel kişiliklerin
bulunması halinde, bu tüzel kişilerin konfederasyona kurucu olabileceğini
gösteren Bakanlıkça verilmiş izin belgesi,
f)
Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi
veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları
içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerdeki konfederasyon işlemlerinde
istenen belgeler birer arttırılarak verilir.
Konfederasyonlar hakkında bu
Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır.
Federasyon ve konfederasyon
kuruluşlarının incelenmesi
Madde 11 - Federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri
ve eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere
ilişkin hükümler uygulanır. Federasyon ve konfederasyonlar, merkezlerinin
bulunduğu yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. Ayrıca,
federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri ile onaylı tüzükleri yedi
gün içinde il dernekler müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya
inceleme sırasında belirlenen aykırılıkları veya noksanlıklarını tebligata
rağmen gidermemiş dernek veya federasyonlar, üst kuruluş kurucusu olamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Kurul
Toplantıları
İlk genel kurul toplantısı
Madde 12 - Kuruluş bildiriminde, tüzüğünde ve diğer
belgelerinde Kanuna aykırılık veya noksanlığın bulunmaması ya da Kanuna
aykırılık ve noksanlığın verilen süre içinde giderilmesi durumda, keyfiyetin
derneğe yazılı olarak bildirilmesinden itibaren altı ay içinde derneğin ilk
genel kurul toplantısını yapması ve organlarını oluşturması zorunludur.
Genel kurul toplantıları
Madde 13 - Genel kurul;
a) Dernek
tüzüğünde belli edilen zamanlarda olağan,
b) Yönetim
veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte
birinin yazılı isteği üzerine otuz gün içinde olağanüstü toplanır.
Olağan genel kurul toplantılarının en
geç üç yılda bir yapılması zorunludur.
Genel kurul toplantıya yönetim
kurulunca çağrılır.
Çağrı usulü
Madde 14 - Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula
katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı
bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, günü, saati, yeri ve gündemi bir
gazetede ilan edilmek veya yazılı ya da elektronik posta ile bildirilmek
suretiyle toplantıya çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle
toplantı yapılamazsa, ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı
da belirtilir. İlk toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden
az, altmış günden fazla olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması
sebebinin dışında başka bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma
sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne
uygun olarak üyelere duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden
itibaren en geç altı ay içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci
toplantıya, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan
fazla geri bırakılamaz.
Toplantı usulü
Madde 15 - Genel kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi
toplantı yerinde hazır bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi
makamlarca verilmiş kimlik belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim
kurulunca görevlendirilecek görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler,
yönetim kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı
yerine girerler. Kimlik belgesini göstermeyenler, belirtilen listeyi
imzalamayanlar ile genel kurula katılma hakkı bulunmayan üyeler toplantı
yerine alınmaz. Bu kişiler ve dernek üyesi olmayanlar, ayrı bir bölümde genel
kurul toplantısını izleyebilirler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa
durum bir tutanakla tespit edilir ve toplantı yönetim
kurulu başkanı veya görevlendireceği yönetim kurulu üyelerinden biri
tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı sağlanamaması halinde de
yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek
üzere bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan
heyeti oluşturulur.
Dernek organlarının seçimi için
yapılacak oylamalarda, oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini
göstermeleri ve hazırun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları
zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin
sağlanması divan başkanına aittir. Genel kurul, gündemdeki konuların
görüşülerek karara bağlanmasıyla sonuçlandırılır. Genel kurulda her üyenin
bir oy hakkı vardır; üye oyunu şahsen kullanmak zorundadır.
Toplantıda görüşülen konular ve
alınan kararlar bir tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar
tarafından birlikte imzalanır. Toplantı sonunda, tutanak ve diğer
belgeler yönetim kurulu başkanına teslim edilir. Yönetim kurulu başkanı bu
belgelerin korunmasından ve yeni seçilen yönetim kuruluna yedi gün içinde
teslim etmekten sorumludur.
Mahkemece kayyım atanması veya Medeni
Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilme yapılması
halinde, bu maddede yönetim kurulana verilen görevler bu kişiler tarafından
yerine getirilir.
Şube genel kurul toplantıları
Madde 16 - Şubeler, olağan genel kurul toplantılarını, merkez
olağan genel kurulu toplantısından en az iki ay önce tamamlamak ve
genel kurul sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi
izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine ve genel merkezlerine
bildirmek zorundadırlar.
Genel kurul sonuç bildirimi
Madde 17 - Olağan veya olağanüstü genel kurul
toplantılarını izleyen otuz gün içinde, yönetim ve denetim kurulları ile
diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri içeren Genel Kurul Sonuç
Bildirimi (EK- 3) ve ekleri yönetim kurulu başkanı tarafından mülki idare
amirliğine bildirilir:
a) Divan
başkanı, başkan yardımcıları ve yazman tarafından imzalanmış genel kurul
toplantı tutanağı örneği,
b) Tüzük
değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen maddelerinin yeni ve eski şekli ile
dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası yönetim kurulunca imzalanmış
örneği.
Genel kurul sonuç bildirimi ve
ekleri, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer
ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Genel kurul sonuç bildirimleri,
dernek yönetim kurulu tarafından yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi
tarafından da yapılabilir. Bildirimin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı
sorumludur.
Sandığı bulunan dernekler, sandıklarına
ait genel kurul sonuç bildirimi ve eklerini bu maddede belirtilen usulde
mülki idare amirliğine bildirirler.
Genel kurul sonuç bildirimi ve
eklerinin mevzuata uygunluğu dernekler birimlerince incelenir. Varsa,
eksiklerin veya hataların giderilmesi ilgili derneklerden istenir. Eksiklik
ve hataların giderilmemesi veya konusu suç teşkil eden fiillerin tespit
edilmesi halinde gerekli yasal işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yurtdışından Yardım
Alma
Bildirim yükümlülüğü
Madde 18 - Dernek veya vakıflar, mülki idare amirliğine
önceden bildirimde bulunmak şartıyla yurt dışındaki kişi, kurum ve
kuruluşlardan ayni ve nakdi yardım alabilirler. Nakdi yardımların bankalar
aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim şartının yerine
getirilmesi zorunludur.
Başvuru
Madde 19 - Yurtdışından yardım alacak olan dernek veya
vakıflar EK- 4’te belirtilen Yurtdışından Yardım Alma Bildirimini iki
nüsha olarak doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunurlar.
Bildirimin mülki idare amirliği tarafından
onaylı bir örneği ilgili bankaya verilmek üzere başvuru sahibine verilir.
Başvuru formu ekinde bulunacak belgeler ve
bakanlığa bildirim
Madde 20 - Başvuru formu ekinde, yetkili organın karar örneği,
varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözleşme ve benzeri belgeler ile
yardımın aktarıldığı hesaba ilişkin dekont, ekstre ve benzeri belgenin bir
örneği de eklenir.
Alınan bildirim ve eklerin birer adedi yedi gün
içinde Bakanlığa gönderilir. Yurt dışından yardım alan vakıflara ait
bildirimin bir örneği, ayrıca bilgi için Vakıflar Genel Müdürlüğüne
gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Uluslararası
Faaliyetler
Türkiye’de kurulu vakıfların
yurt dışı faaliyetleri
Madde 21 - Türkiye’de kurulan vakıflar amaçları doğrultusunda
uluslararası faaliyette bulunabilmek için (EK- 5)’de belirtilen
Türkiye’de Kurulu Vakıfların Yurtdışında Faaliyette Bulunma İzin
Başvuru Formunu dört nüsha olarak merkezlerinin bulunduğu valiliğe verirler.
Valilik, formu incelenmek üzere il dernekler müdürlüğüne havale eder. Form
alındıktan sonra, varsa eksiklikleri tamamlattırılır.
Alınan belgelerin üçer adedi valilik
görüşleri ile birlikte gereği için yedi gün içinde Bakanlığa gönderilir.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü
alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır. Sonuç, ilgili
valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru sahiplerine on gün içinde
bilgi verilir.
Yabancı vakıfların izin alma yükümlülüğü
Madde 22 - Yabancı vakıflar, uluslararası alanda işbirliği
yapılmasında yarar görülen hallerde, karşılıklı olmak koşulu ile Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de
doğrudan faaliyette bulunabilir, temsilcilik kurabilir, şube açabilir, üst
kuruluşlar kurabilir, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilir veya kurulmuş
vakıflarla işbirliği yapabilirler.
Bu vakıflar, Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan
vakıflar hakkında uygulanan mevzuata tabidir.
Yabancı vakıfların başvurusu
Madde 23 - Yabancı vakıflar, temsilcilik kurma, şube açma, üst
kuruluş kurma, kurulan üst kuruluşlara katılma, kurulmuş vakıflarla işbirliği
yapma ve Türkiye’de doğrudan gerçekleştirmek istedikleri diğer
faaliyetleriyle ilgili başvurularını Bakanlığa (EK- 6)’da belirtilen
Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de Faaliyette Bulanabilmelerine İlişkin
Başvuru Formu ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar. Ayrıca, temsilcilik
kurma veya şube açma başvurularında (EK- 7)’de bulunan örnek statüdeki
bilgileri ihtiva eden ana statünün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvurusu, yabancı
vakıf adına ülkemizde işbirliği yapılacak vakıf tarafından da
gerçekleştirebilir. Başvuru, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta
aracılığıyla da yapılabilir.
Yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleri
ile ilgili olarak yeni başvurularında, daha önce verilen ve geçerliliğini
koruyan belgeler bir daha istenmez.
Yabancı vakıf başvurularının incelenmesi ve izin
Madde 24 - Yabancı vakıfların Türkiye’deki
faaliyetleriyle ilgili başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir ve varsa
eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü
alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır ve
değerlendirmenin olumlu olması halinde, iznin türü, kapsamı ve süresi de
kararda belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, üst kuruluş kurma veya üst
kuruluşlara katılma durumlarında izin süresiz verilir. Başvuru sonuçlandıktan
sonra, başvuru sahibine ve form ve ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on
gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık
sürenin yetersiz olması halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatımı talebi,
sürenin dolmasından en az üç ay önce ve gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre
uzatımının değerlendirilmesi ve sonuç için yukarıda belirtilen usul
uygulanır.
Yabancı vakıfların yıllık raporları
Madde 25 - Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı
vakıflar, her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren
faaliyetleriyle ilgili (EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de
Temsilcilik Açmasına İzin Verilen Yabancı Vakıf, Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen
Kuruluşların Vereceği Faaliyet Bildiriminin iki nüshasını merkezlerinin
bulunduğu yerin valiliğine takip eden yılın şubat ayı sonuna kadar verirler.
Bu form ve eklerinin bir nüshası valiliklerce Bakanlığa gönderilir.
Türkiye’de doğrudan
uluslararası faaliyette bulunmalarına izin verilen yabancı vakıflar ise
belirtilen nitelikteki formlarını, her yılın ilk iki ayı içinde, eğer
faaliyet bir yıldan az süreli ise faaliyet sonunda,Türkçe olarak Bakanlığa
verirler.
Ayrıca, bu vakıflar Türkiye’deki her türlü
faaliyetlerine ilişkin yazılı ve görsel yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa
gönderirler.
Yabancı derneklerin izin alma yükümlülüğü
Madde 26 - Yabancı ülkelerde kurulmuş dernekler, Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de
doğrudan faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube
açabilir, dernek veya üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş dernek veya üst
kuruluşlara katılabilirler.
Yabancı dernekler, Türkiye’deki
faaliyetlerinde derneklerin tabi olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
Yabancı derneklerin başvurusu
Madde 27 - Yabancı dernekler, işbirliği yapma, temsilcilik
veya şube açma, dernek veya üst kuruluş kurma, kurulan dernek veya üst
kuruluşlara katılma ve Türkiye’de doğrudan faaliyette bulunma ile ilgili
başvurularını Bakanlığa (EK-6)’da belirtilen form ve eklerini dört
nüsha vererek yaparlar. Ayrıca, temsilcilik açma başvurularında (EK-
9)’da bulunan örnek statüdeki bilgileri ihtiva eden temsilcilik ana
statüsünün; şube açma başvurularında ise Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen
konuları ihtiva eden tüzüğün de verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvuruları, yabancı
dernek adına ülkemizde işbirliği yapılacak dernek tarafından da
gerçekleştirebilir. Başvurular, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta
aracılığıyla da yapılabilir.
Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri
çerçevesinde daha önce verilmiş izinlerle ilgili olarak istenen belgelerin
verilmesi gerektiğinde, yeni izin başvurusunda geçerliliğini koruyan belgeler
istenmez.
Yabancı dernek başvurularının incelenmesi ve izin
Madde 28 - Yabancı derneklerin Türkiye’deki
faaliyetleriyle ilgili başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir, varsa
eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü
alındıktan sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır ve
değerlendirmenin olumlu olması halinde, iznin türü, kapsamı ve süresi de
kararda belirtilir. Temsilcilik ve şube açma, dernek kurma veya derneklere
üye olma, üst kuruluş kurma veya üst kuruluşlara katılma durumlarında izin
süresiz verilir. Başvuru sonuçlandığında, başvuru sahibine ve form ve ekleri
ile birlikte de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık
sürenin yetersiz olması halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatımı talebi,
sürenin dolmasından en az üç ay önce ve gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre
uzatımının değerlendirilmesi ve sonuç için yukarıda belirtilen usul
uygulanır.
Yabancı derneklerin yıllık raporları
Madde 29 - Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı
dernekler, her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren
faaliyetlerle ilgili yıllık olarak hazırlayacakları (EK- 8)’de
belirtilen Türkiye’de Temsilcilik Açmasına İzin Verilen Yabancı Vakıf,
Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşların Vereceği Faaliyet Bildirimin iki
nüshasını merkezlerinin bulunduğu yerin valiliğine takip eden yılın ilk iki
ayı içinde verirler. Bu form ve eklerinin bir nüshası valiliklerce Bakanlığa
gönderilir. Türkiye’de doğrudan uluslararası faaliyette bulunmalarına
izin verilen yabancı dernekler ise belirtilen nitelikteki formlarını, her
yılın ilk iki ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan az süreli ise faaliyet
sonunda, Türkçe olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu dernekler Türkiye’deki her türlü
faaliyetlerine ilişkin yazılı ve görsel yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa
gönderirler.
Kar amacı gütmeyen kuruluşlara uygulanacak hükümler
Madde 30 - Bu Yönetmelikte yabancı derneklere uygulanan
hükümler, yurtdışında kurulu dernek ve vakıf dışındaki kar amacı gütmeyen kuruluşların
ülkemizde yapacakları faaliyetler için de uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Defterler ve
Kayıtlar
Defter tutma esasları
Madde 31 - Dernekler işletme hesabı esasına göre defter
tutarlar. Ancak, yıllık brüt gelirleri 2005 yılı için 500 Bin YTL’yi aşan
dernekler takip eden hesap döneminden başlayarak bilanço esasına göre defter
tutarlar.
İşletme hesabı esasına göre defter
tutan dernekler, yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu
kararı ile bilanço esasına göre defter tutabilirler.
Bilanço esasına geçen dernekler, üst
üste iki hesap döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşerlerse, takip
eden yıldan itibaren işletme hesabı esasına dönebilirler.
Ticari işletmesi bulunan dernekler,
ticari işletmeleri için, ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter
tutarlar.
Tutulacak defterler
Madde 32 - Dernekler aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak
defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) Karar
Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve numara sırasıyla bu deftere
yazılır ve kararların altı toplantıya katılan üyelerce imzalanır.
2) Üye Kayıt
Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve
çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin ödedikleri giriş ve yıllık aidat
miktarları bu deftere işlenebilir.
3) Evrak
Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar, tarih ve sıra numarası ile bu
deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve giden evrakın kopyaları
dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden evraklar çıktısı
alınmak suretiyle saklanır.
4) Demirbaş
Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme tarihi ve şekli ile kullanıldıkları
veya verildikleri yerler ve kullanım sürelerini dolduranların kayıttan
düşürülmesi bu deftere işlenir.
5) İşletme Hesabı
Defteri: Dernek adına alınan gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli
olarak bu deftere işlenir.
6) Alındı
Belgesi Kayıt Defteri (EK- 10): Alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları,
bu belgeleri alan ve iade edelerin adı, soyadı ve imzaları ile aldıkları ve
iade ettikleri tarihler bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak
defterler ve uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) (a)
bendinin 1, 2, 3 ve 6 ncı alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilanço esasında
defter tutan dernekler de tutarlar.
2) Yevmiye
Defteri, Büyük Defter ve Envanter Defteri: Bu defterlerin tutulma usulü ile
kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği
yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri
esaslarına göre yapılır.
Bu maddede sayılan ve derneklerce
tutulması zorunlu olan defterlerin dernekler biriminden veya noterden onaylı
olması zorunludur.
Kayıt usulü
Madde 33 - Bu Yönetmeliğe göre tutulacak defter ve kayıtların
Türkçe olması zorunludur. Defterler mürekkepli kalemle yazılır.
Defterler bilgisayar ortamında da
tutulabilir. Ancak form veya sürekli form şeklinde tutulacak defterler,
kullanılmaya başlanmadan önce her bir sayfasına numara verilerek ve
onaylatılarak kullanılabilir. Onaylı sayfalar kullanıldıktan sonra defter
haline getirilerek muhafaza edilir.
Yevmiye defteri
maddelerinde yapılan yanlışlar ancak muhasebe kurallarına göre
düzeltilebilir. Diğer defter ve kayıtlara rakam ve yazılar yanlış yazıldığı
takdirde düzeltmeler ancak yanlış rakam ve yazı okunacak şekilde çizilmek,
üst veya yan tarafına veya ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılmak suretiyle
yapılabilir. Yanlış rakam ve yazının çizilmesi halinde, bu rakam ve yazıyı
çizen tarafından paraflanır.
Defterlere geçirilen bir kayıt; kazımak,
çizmek veya silmek suretiyle okunamaz hale getirilemez.
Karar defterinin sayfa sonunda imza
için bırakılan bölümü hariç defterlerin satırları, çizilmeksizin boş
bırakılamaz ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten
koparılamaz. Tasdikli form veya sürekli form yapraklarının sırası bozulamaz
ve bunlar yırtılamaz.
Derneklere ait belgeler,
kaydedildikleri defterdeki kayıt sırasına uygun olarak numaralandırılır ve
dosyalanarak saklanır.
Kayıt zamanı
Madde 34 - İşlemler, defterlere günlük olarak kaydedilir.
Ancak, gelir ve gider kayıtları;
a)
İşlemlerin, işin hacmine ve gereklerine uygun olarak muhasebe düzeni ve
güvenliğini bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtlar
on günden fazla geciktirilmez.
b) Kayıtlarını
devamlı olarak muhasebe fişleri ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve
parafını taşıyan belgelere dayanarak tutan derneklerde, işlemlerin bunlara
kaydedilmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, işlemlerin
esas defterlere kırkbeş günden daha geç intikal ettirilmesine imkan vermez.
Dernek defterlerinin denetim amacıyla istenmesi halinde, kırkbeş günlük
sürenin dolması beklenmeden kayıtların işlenmesi zorunludur.
Hesap dönemi
Madde 35 - Derneklerde hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap
dönemi 1 ocakta başlar ve 31 aralıkta sona erer. Yeni kurulan derneklerde
hesap dönemi kuruluş tarihinde başlar ve 31 aralıkta sona erer.
Defterlerin tasdiki
Madde 36 - Bu Yönetmelikte yazılı defterleri kullanacak
dernekler, bunları kullanmaya başlamadan önce il dernekler müdürlüğüne veya
notere tasdik ettirirler. Bu defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene
kadar devam edilir ve defterlerin ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilanço
esasına göre tutulan defterler ile form veya sürekli form yapraklı defterlerin,
kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi
zorunludur.
Derneğin adı,
kütük numarası, yerleşim yeri, defterin türü, defterin kaç sayfadan ibaret
olduğu, tasdik tarihi, tasdik numarası, tasdiki yapan makamın resmi mühür ve
imzasını içeren tasdik şerhleri defterin ilk sayfasına yazılır veya (EK-
11)’de belirtilen Tasdik Şerhi Formu doldurulup defterin ilk sayfasına
yapıştırılarak köşeleri tasdiki yapan makam tarafından mühürlenir. Defterin
son sayfası, defterin kaç sayfadan ibaret olduğu, tasdik tarihi ve numarası
belirtilerek tasdik makamı tarafından mühürlenir ve imzalanır.
Defterlerin her sayfası sıra
numarasıyla teselsül edip etmediği kontrol edilerek mühürlenir.
Tasdik defteri
Madde 37 - İl dernekler müdürlüğü, tasdikini yaptığı
defterleri Tasdik Defterine (EK- 12) kaydeder. Bu defter
kullanılmaya başlanılmadan önce, sayfalarının sıra numarasıyla teselsül
ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü
ile mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu ile onay tarihi
belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından imzalanır. Bu defter, ayrıca
bilgisayar ortamında da tutulur.
Gelir ve gider belgeleri
Madde 38 - Dernek gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir. Dernek
gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından
düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura,
perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır.
Ancak dernekler, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan
ödemeleri için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda
da bulunmayan ödemeleri için Gider Makbuzu (EK- 13) düzenlerler.
Dernekler tarafından kişi, kurum veya
kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri Ayni Yardım Teslim
Belgesi (EK- 14) ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından
derneklere yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Ayni Bağış Alındı
Belgesi (EK- 15) ile kabul edilir.
Bu belgeler; EK- 13, EK- 14 ve EK-
15’de gösterilen biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası
taşıyan, kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen
ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılacak
form veya sürekli form şeklinde, dernekler tarafından bastırılır. Form veya
sürekli form şeklinde bastırılacak belgelerin, belirtilen nitelikte olması
zorunludur.
Saklama süresi
Madde 39 - Defterler hariç olmak üzere, dernekler tarafından
kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler özel
kanunlarda belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri
defterlerdeki sayı ve tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle saklanır.
İşletme hesabı tablosu
Madde 40 - İşletme hesabı esasına göre kayıt tutan dernekler
yıl sonlarında (31 aralık) (EK- 16)’da gösterilen biçimde
“İşletme Hesabı Tablosu” düzenlerler.
Bilanço esasına göre raporlama
Madde 41 - Bilanço esasına göre defter tutan derneklerin yıl
sonlarında (31 aralık), Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe Sistemi
Uygulama Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosunu
düzenlemeleri yeterlidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gelir ve Gider Usulü
Alındı belgelerinin biçimi
Madde 42 - Dernek gelirlerinin tahsilinde kullanılacak Alındı
Belgeleri (EK- 17)’de gösterilen biçim ve ebatta yönetim kurulu
kararıyla bastırılır. Alındı belgeleri, müteselsil seri ve sıra numarası
taşıyan kendinden karbonlu elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen
ciltler veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılan
form veya sürekli kayıt formu şeklinde tertip edilir. Form veya sürekli form
şeklinde bastırılacak alındı belgelerinin, belirtilen nitelikte olması
zorunludur. Alındı belgesi ciltlerinin koçan kısmı iki suret olarak
bastırılabilir. Ancak, koçan yaprağının bir suretinin cilt koçanında,
diğerinin ise muhasebe evrakları arasında düzenli olarak saklanması
zorunludur.
Alındı belgelerinin bastırılması
ve kontrolü
Madde 43 - Bastırılan alındı belgelerinin seri ve sıra
numaraları ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı, sayman üyece
kontrol edilir. Kontrolde hatalı olduğu ortaya çıkan cilt veya formlar geri
verilerek aynı miktarda yenisi bastırılır. Alındı belgeleri, matbaadan sayman
üye tarafından bir tutanak ile teslim alınır.
Bastırılan alındı belgesi ciltleri
veya elektronik sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılması için
bastırılan formların adedi ile seri ve sıra numaralarının, onbeş gün içinde
basımevleri tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi zorunludur.
Dernekler birimleri; basımevleri
tarafından bildirilen alındı belgeleri ile ilgili bilgileri kontrol eder ve
ilgili dernek ve basımevinin adını, alındı belgesi ciltlerinin adedini,
başlangıç ve bitiş numaraları ile seri numaralarını Alındı Belgesi Ciltleri
Takip Defterinin (EK- 18) bir satırına kaydeder.
Form veya sürekli form şeklinde
bastırılan alındı belgeleri de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve
elli koçan yaprağını ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda
belirtilen usule göre kaydedilir.
Alındı Belgesi Takip Defteri
kullanılmaya başlanılmadan önce, sayfalarının sıra numarasıyla teselsül
ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü
ile mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu ile onay tarihi
belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından imzalanır. Bu defter, ayrıca
bilgisayar ortamında da tutulur.
Alındı belgelerinin deftere kaydı
Madde 44 - Dernek saymanınca teslim alınan alındı belgeleri
Alındı Belgesi Kayıt Defterine kaydedilir. Alındı belgelerinin, eski ve yeni
saymanlar arasında tutanakla devir teslimi yapılır.
Alındı belgesi ciltlerinin
bastırıldıktan sonra tamamı, numarası en küçük olan alındı belgesi cildinden
başlamak üzere defterin yalnızca başlangıç, bitiş ve serisi sütunları
doldurularak, her bir satırda bir alındı belgesi cildi gösterilecek şekilde
alt alta yazılmak suretiyle kaydedilir. Defterin diğer sütunları, alındı
belgesi ciltlerinin gelir tahsil edecek kişilere teslim edilmesi veya teslim
edilen alındı belgesi cildinin iade edilmesi sırasında doldurulur.
Tamamı kullanılmadığı halde herhangi
bir nedenle iade edilen alındı belgelerinin kullanılmayan yaprakları tespit
edilerek sayman ve iade eden kişi tarafından tutanak altına alınır. Bu
şekilde iade edilen alındı belgesi ciltleri, gelir tahsil edecek başka bir
kişiye verilebilir veya yaprakları üzerine büyük harflerle ve görünebilecek
şekilde iptal yazılarak bir daha kullanılmaz.
Form veya sürekli form şeklinde
bastırılan alındı belgeleri de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve
elli koçan yaprağını ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda
belirtilen usule göre kaydedilir ve kullanılır.
Alındı belgelerinden kaybolan veya
çalınanlar bir tutanak ile tespit edilir ve en kısa sürede dernekler
birimlerine bildirilir. Gerekli işlemlerin yapılması için durum, dernekler
birimleri tarafından Cumhuriyet başsavcılıklarına intikal ettirilir.
Alındı belgelerinin kullanımı
Madde 45 - Alındı belgeleri, gelir tahsil etme görev ve
yetkisine sahip bulunanlara, sayman üyelerce imza karşılığı verilir ve
kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri alınır. Bu işlemler Alındı Belgesi
Kayıt Defterinde gösterilir.
Alındı belgeleri, sabit boyalı sert
veya sivri uçlu tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve
kazıntısız olarak doldurulur. Ödemede bulunana asıl yaprak koparılarak
verilir, koçan kısmı ciltte bırakılır. Düzenleme sırasında hata yapılırsa,
hatalı belge yaprağı ödemede bulunana verilmez. Asıl ve koçan yaprakların
üzerine “İPTAL” ibaresi yazılıp her ikisi koparılmadan ciltte
bırakılır.
Form şeklinde bastırılan alındı
belgeleri, elektronik sistemler aracılığıyla doldurulduktan sonra aslı
ödemede bulunana verilir; sureti dosyasında muhafaza edilir.
Yetki belgesi
Madde 46 - Dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler,
yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit
edilir. Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını
ihtiva eden Yetki Belgesi (EK- 19) dernek tarafından üç nüsha olarak
düzenlenerek, dernek yönetim kurulu başkanınca onaylanır. Yetki belgelerinin
birer sureti dernekler birimlerine verilir.
Dernek adına gelir tahsil edecek
kişiler, ancak adlarına düzenlenen yetki belgelerinin bir suretinin dernekler
birimine verilmesinden itibaren gelir tahsil etmeye başlayabilirler.
Dernekler birimlerince kendilerine verilen her bir yetki belgesi için
otomatik sıra numarası verilir.
Yetki belgelerinin süresi, yönetim
kurullarının görev süresi ile sınırlıdır. Yeni seçilen yönetim kurullarının,
yetki belgelerini birinci fıkra esaslarına göre yenilemesi zorunludur. Yetki
belgesinin süresinin bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin
görevinden ayrılması, ölümü, işine veya görevine son verilmesi, derneğin
kendiliğinden dağıldığının tespit edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde,
verilmiş olan yetki belgelerinin dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde
teslimi zorunludur. Ayrıca, gelir toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile
her zaman iptal edilebilir. Yetki belgesi ile ilgili değişiklikler yönetim
kurulu başkanınca, onbeş gün içerisinde dernekler birimine bildirilir.
Gelirlerin teslim edilmesi
Madde 47 - Dernek adına gelir tahsil etmekle yetkili olan
kişiler, tahsil ettikleri paraları otuz gün içerisinde dernek saymanına
teslim ederler veya derneğin banka hesabına yatırırlar. Ancak, tahsilatı 2005
yılı için 1000.- YTL’yi geçenler, 30 otuz günlük süreyi beklemeksizin
tahsil ettikleri parayı en geç iki iş günü içinde dernek saymanına teslim
ederler veya derneğin banka hesabına yatırırlar.
Dernek kasasında bulundurulabilecek
para miktarı, ihtiyaçlar dikkate alınarak yönetim kurulunca belirlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Kamu Yararına
Çalışan Derneklerden Sayılma
Kamu yararına çalışan dernek
sayılma
Madde 48 - Kamu yararına çalışan dernekler, Maliye
Bakanlığının ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü üzerine, Bakanlığın teklifi
ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilir.
Kamu yararı için aranacak şartlar
Madde 49 - Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak için derneğin;
a) En az bir yıldan beri faaliyette
bulunması,
b) Son bir yıl içindeki, 2005 yılı
için belirlenen tutar olan 50.000.-YTL’sını geçen alım ve satım
işlemlerinin rekabet koşullarına uygun yapılması,
c) Amacı ve gerçekleştirdiği
faaliyetlerin, üyelerinin dışında yerel veya ulusal düzeyde toplumun ihtiyaç
ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı
sağlayacak nitelikte olması,
d) Yıl içinde elde ettiği gelirin en
az yarısının bu amaçla harcanması,
e) Sahip olduğu mal varlığının ve
yıllık gelirinin tüzüğünde belirtilen amacı gerçekleştirecek düzeyde olması
gerekir.
Bu durum, Bakanlık dernekler
denetçileri tarafından düzenlenen rapor ile tespit ettirilebilir. Bu
nitelikleri taşımadığı tespit edilen dernekler, kamu yararı kararı için, bu
tespitin yapıldığı tarihten itibaren üç yıl geçmeden önce yeniden
başvuramaz.
Başvuru ve istenen belgeler
Madde 50 - Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmak isteyen
dernekler, aşağıda belirtilen ekleri ile birlikte başvurularını dörder suret
olarak mülki idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili
dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,
b) Dernek
üyelerinin sayısının belirtildiği yazı,
c) Derneğin
şubelerinin sayısı ve yerinin belirtildiği yazı,
d) Derneğin
kamu yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması
düşünülen işler hakkındaki raporu,
e) Son yıla
ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu veya işletme hesabı tablosu,
f)
Derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının listesi,
g) Kamu
yararına çalışan derneklerden sayılması için yönetim kurulunun aldığı karar
örneği.
Başvurunun değerlendirilmesi
Madde 51 - Başvurularda alınan belgelerin üçer adedi
oluşturulan valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde Bakanlığa gönderilir.
Valilik görüşünde derneğin amacının ve faaliyetlerinin topluma yararlı
sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olup olmadığı ve kamu yararına çalışan
derneklerden sayılıp sayılamayacağı açıkça belirtilir.
İlgili bakanlıkların ve Maliye
Bakanlığının da görüşü alındıktan sonra, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar
Kurulu kararı ile dernek, kamu yararına çalışan derneklerden sayılır.
Kamu yararına çalışan derneklerden
sayılmaya ilişkin karar Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik
tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir. Başvurusu reddedilenler buna
ilişkin gerekçe ile birlikte ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından
başvuru sahiplerine bilgi verilir.
Kamu yararına çalışan dernek
statüsünün kaybedilmesi
Madde 52 - Kamu yararına çalışan derneklerin, denetimler
sonunda bu niteliklerini kaybettiği anlaşılırsa; Maliye Bakanlığının ve varsa
ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu
kararıyla haklarında alınan kamu yararına çalışan derneklerden sayılma kararı
iptal edilir. Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik
tarafından da ilgili derneğe bilgi verilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
İzinle Kullanılacak
Kelimeler
İzin alma
Madde 53 - Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet,
Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen
eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle
Bakanlığın izni ile kullanılabilir.
İzin almak için başvuracak
derneklerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az bir
yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı ve
bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile
gelecekte yapılması düşünülen işlerin topluma yararlı sonuçlar verecek
nitelikte olması,
c) Aynı
amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,
d) Bu konuda
genel kurulunda karar almış olması.
Başvuru
Madde 54 - İzin için başvuracak dernekler, aşağıda
belirtilen belgelerle birlikte başvurularını üçer suret olarak mülki idare amirliğine
yaparlar.
a) İlgili
dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,
b) Dernek üye
listesi,
c) Derneğin
faaliyetleri, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler
hakkında rapor,
d) İzne tabi
kelimelerin kullanılması için genel kurulun aldığı karar örneği.
İzin
Madde 55 - İlgili valilik, taleple ilgili gerekli araştırmayı
yaptıktan sonra, valilik görüşünü de belirterek evrakın iki nüshasını
bir ay içinde Bakanlığa gönderir.
Bakanlık, gerekli incelemeyi yaparak,
gerektiğinde ilgili bakanlıkların da görüşünü aldıktan sonra başvuruyu karara
bağlar. Sonuç, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından da
ilgili derneğe bilgi verilir.
ONUNCU BÖLÜM
Lokaller
Lokal
Madde 56 - Lokal, dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarını
karşılamak üzere mülki idare amirinin izniyle açılan tesistir. Dernekler,
başka bir dernek, gerçek veya tüzel kişi ile ortaklaşa lokal açmaz.
Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi için derneğin en az
bir yıldan beri faaliyette bulunması şarttır. Çocuk dernekleri lokal açamaz.
Lokal açılamayacak yerler
Madde 57 - Aşağıda belirtilen yerlerde lokal açılmasına izin
verilmez:
a) Silah
fabrika ve imalathaneleri, patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı gibi tehlikeli maddeler
üretilen, satılan, kullanılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesislerinde,
b) Her türlü
mabetlerde,
c) Okul
öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel okul binaları ile özel
eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumlarına yüz metreden
yakın mesafe içinde,
d) İlk ve
orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs, dershane ve bu öğrencilerin
kaldığı öğrenci yurtlarının bulunduğu binalarda,
e) İtfaiye,
ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin kolaylıkla ulaşamayacağı
yerlerde,
e) Binaların ortak kullanılan
bağımsız bölümlerinde,
g) Genel güvenlik ve asayişin
korunması yönünden sakıncalı olan yerlerde,
h) Sabit veya
seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma araçlarında.
Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu
binada dernek lokali açılabilir. Ancak, dernek lokali olarak açılan yerin iç
kapı girişinin diğer bağımsız bölüm veya oda ve benzeri gibi bölümlerden ayrı
olması ve bunlara açılan kapılarının bulunmaması zorunludur.
Başvuru
Madde 58 - İl merkezlerinde açılacak lokaller için valiliğe,
büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler dahil olmak üzere diğer
ilçelerde açılacak lokaller için kaymakamlığa bir dilekçe ile başvurulur.
Başvurulara aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) Lokal
açılması konusunda alınmış yönetim kurulu kararının örneği,
b) Lokal
olarak açılacak yerin tapu senedi örneği, kiralık ise kira kontratının
örneği,
c) Ana gayrimenkulun tapu
kayıtlarında mesken olarak görünen yerler için kat maliklerinin oy birliği
ile aldıkları kararın örneği, mesken ve işyerinin birlikte yer aldığı
binalarda mesken sahiplerinin tamamının onayı ve işyeri sahiplerinin oy
çokluğu ile aldıkları kararın örneği, iş hanlarında ise yönetim kurulu kararı
örneği,
d)
Derneklerin; belediye ve mücavir alanlar içinde açacakları lokaller için yapı
kullanma (iskan) izin belgesi, bu belgenin bulunmadığı durumlarda ise ilgili
belediyeden alınacak söz konusu yerin lokal olarak kullanılmasında sakınca
olmadığına dair belge; bu alanlar dışındaki lokaller için bayındırlık ve
iskan müdürlüklerinden alınacak lokal olarak kullanılmasında sakınca
olmadığına dair belge.
Belgeleri eksik olan veya mevzuata uygun olmayan
başvurular değerlendirmeye alınmaz ve eksikliklerin tamamlanması için otuz
günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin tamamlanmaması halinde
başvuru işlemden kaldırılır.
Lokal olarak açılan yerin yerleşim yerinin
değiştirilmesi halinde yukarıda sayılan işlemler tekrar edilir.
İzin
Madde 59 - İl merkezlerinde açılacak lokallerin iş ve
işlemleri il dernekler müdürlüklerince, diğer ilçelerde açılacak lokallerin
iş ve işlemleri ilçe dernekler büro şefliklerince yürütülür. Büyükşehir
belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde ise bu görevler, kaymakamlık yazı
işleri müdürlüklerince yerine getirilir. Lokal olarak açılacak yerin ve
bulunduğu binanın fenni ve yangın güvenliği ile toplum sağlığı ve çevre
bakımından belediyece, genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden kolluk
kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde, ayrıca ilgili
diğer kurum ve kuruluşlardan inceleme yapılması istenebilir.
Başvuru belgeleri ve inceleme
sonuçları olumlu olan derneklere, mülki idare amirince lokal açma ve işletme
izni verilir. Lokal açma ve işletme belgesinde çalışma şartları belirtir.
İki nüsha olarak düzenlenen Lokal Açma ve İşletme İzin Belgesinin (EK- 20)
bir örneği ilgili derneğe verilir; diğer örneği derneğin il dernekler
müdürlüğündeki dosyasında saklanır.
Lokalin hangi derneğe ait olduğunun belirtildiği en
az 50x75 cm ebadında “……..Derneği Lokali” ibaresinin
yazılı olduğu levha ile en az 20x30 cm ebadında “Üye olmayan
giremez” ibaresinin yazılı olduğu levhanın, dışarıdan ilk bakışta
görülebilecek bir yere asılması zorunludur.
Lokal açma ve işletme belgesi
düzenlendikten sonra onbeş gün içinde dernekler birimlerince; kolluk
amirliği, belediye, alkollü içki kullanılmasına izin verilenler için tekel
idaresi, çevre müdürlükleri ile derneğin bağlı bulunduğu vergi dairesine
lokalin açıldığı bildirilir. Kolluk kuvvetleri bu bilgilere istinaden
izinsiz açılan lokalleri men eder.
Sorumlu müdür
Madde 60 - Her dernek lokaline, yönetim kurulu kararıyla sorumlu bir müdür tayin
edilerek mülki idare amirine bildirilir. Sorumlu müdür, dernek lokalinin mevzuata
ve ruhsata uygun olarak işletilmesinden sorumludur. Sorumlu müdür
değişikliği, onbeş gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Lokal müdürü yönetim kurulu kararıyla
ücretli veya fahri olarak görevlendirilir. Bunların dernek üyesi olması şart değildir.
Lokalin işletmesi, dernek tarafından görevlendirilen bir lokal müdürünün
sorumluluğunda müstecire de yaptırılabilir.
Alkollü içki kullanılması
Madde 61 - Dernek lokallerinde alkollü içki kullanılması mülki idare amirinin iznine
bağlıdır. Ancak, alkollü içki izni verilebilmesi için dernek lokalinin içkili
yer bölgesi içinde bulunması ve içki satış belgesi alınması zorunludur.
Gençlik, spor veya gençlik ve spor kulüplerinin
sosyal amaçlı tesisleri ile lokallerinde alkollü içki kullanılmasına izin
verilmez.
Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde
içki servisi, ancak izin verilen lokal içinde yapılabilir. Lokalin
etrafında, yol kenarlarında veya yaya kaldırımlarında masa konularak
veya ayakta içki servisi yapılamaz.
Lokallerde çalışacak kişiler
Madde 62 - Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde
18 yaşından küçükler çalıştırılamaz. Lokallerde çalışanlar için dernek
yönetim kurulu başkanının imzasını taşıyan bir kimlik belgesi düzenlenir.
Çalışanlar lokalde bulundukları sürece bu kimliği ilk bakışta görülebilecek
şekilde üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokal yönergesi
Madde 63 - Dernek lokalleri, yönetim kurullarınca bu
Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak hazırlanan yönergeye
göre işletilir. Lokal yönergesinde aşağıda gösterilen hususların belirtilmesi
zorunludur.
a) Lokalin
çalışma şartları,
b) Lokal
müdürünün görev ve yetkileri,
c) Dernek
lokalinde yapılacak faaliyetler ve verilecek hizmetler,
d) Dernek
üyelerinin ve misafirlerin lokalden yararlanma şekilleri,
e) Lokalde
alkollü içki kullanılıp kullanılmayacağı, kullanılacaksa şart ve şekilleri,
f)
Lokalin konferans, seminer, yemek, nişan, düğün ve benzeri toplantılar için
dernek üyelerine tahsis edilme şekil ve şartları.
Lokalden yararlanma
Madde 64 - Lokalden yararlanacak üyelere, dernek üyeliğine
kabul kararının tarih ve sayısı ile dernek başkanının imzası bulunan lokal
kimlik kartı verilir. Üyeler lokalde bulundukları sürece bu kimliği
üzerlerinde taşımak ve denetimler sırasında bu kartı göstermek zorundadırlar.
Lokale o derneğin üyesi olmayanlar giremez. Ancak,
üyelerin beraberindeki misafirleri lokallere kabul edilebilir. Misafirler
lokalde bulundukları sürece, misafir kartlarını ilk bakışta görülecek şekilde
üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokallerin denetimi
Madde 65 - Mülki idare amiri, dernek lokallerinin, açma ve
işletme belgesinde belirtilen şartlara göre işletilip işletilmediğini
denetletebilir. Lokallerin denetimi, dernekler birimleri ve kolluk
kuvvetlerince birlikte yapılır. Lokal denetiminde önceden bildirimde bulunma
ve denetimin mesai saatleri içinde yapılması şartı aranmaz.
Faaliyetten geçici olarak men etme
Madde 66 - Kumar oynatıldığı, izinsiz içki kullanıldığı,
umuma açık yer durumuna geldiği veya lokal yönergesine aykırı hareket
edildiği tespit edilen lokaller, mülki idare amiri tarafından otuz günü
geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Yukarıdaki fıkrada yazılı fiiller sebebiyle üç defa
faaliyetten men edilen lokallerin izin belgeleri, mülki idare amirince iptal
edilir.
Lokal açma ve çalışma izninin iptali
Madde 67 - Yapılan denetimler neticesinde, uyuşturucu madde
imal edildiği, satıldığı, kullanıldığı veya bulundurulduğu; 6136 sayılı
Kanuna aykırı silah bulundurulduğu veya satıldığı; genel güvenliğe ve genel
ahlaka aykırı faaliyetlerde bulunulduğu tespit edilenlerin lokal açma ve
işletme izin belgeleri mülki idare amirince iptal edilir.
Ayrıca, konusu suç teşkil eden
fiillerin işlenmesi durumunda, soruşturma evrakı derhal Cumhuriyet
Başsavcılığına gönderilir.
Faaliyetten men kararının uygulanması
Madde 68 - Faaliyetten men kararı aşağıdaki esaslar
çerçevesinde yerine getirilir.
a) Karar,
dernek yönetim kuruluna ve lokal müdürüne tebliğ edilir kararın uygulanması
için iki günden fazla olmamak üzere süre verilir. Tebliğde dernek yönetim
kurulu başkanı veya görevlendirilecek yönetim kurulu üyesi ile lokal
müdürünün, mühürlemenin yapılacağı sırada hazır bulundurulması gerektiği de
belirtilir.
b) Lokalin
kapalı olduğu süre içinde bozulabilecek mallar ile kişilerin özel eşyalarının
çıkarılmasına izin verilir.
c) Lokalin
pencereleri ve diğer kapıları kapatılır ve lokalin giriş kapıları mühürlenir.
d) Kararın
uygulanmasına ilişkin düzenlenecek tutanakta, faaliyetten men kararının
tarihi, sebebi ve süresi ile kapatma işlemenin tarih ve saati belirtilir ve
hazır bulunanlar tarafından imzalanır. Hazır bulunanların imzadan kaçınması
halinde bu durum tutanakta belirtilir.
Sürenin dolmasını müteakip faaliyetten men edilen
lokalin tekrar açılmasında da açılış tarihi ve saati yazılarak, açma ve
teslim tutanağı, dernek yönetim kurulu başkanı veya görevlendirilecek yönetim
kurulu üyesi ile lokal müdürü tarafından imzalanır.
Süresinden önce açılma
Madde 69 - Faaliyetten men işlemine karşı açılan davanın idare
aleyhine sonuçlanması halinde; lokal bir tutanakla açılır. Mülki idare
amirleri faaliyetten geçici olarak men ettikleri lokalleri mahkeme kararları
dışında, süresinden önce açamazlar. Geçici olarak faaliyetten men edildiği
halde süresinden önce açılan lokallerin açma ve işletme izinleri mülki idare
amirince iptal edilir.
İzinsiz açılan lokaller
Madde 70 - İzinsiz olarak açılan veya izni iptal edildiği
halde işletilen veya geçici olarak faaliyetten men edildiği halde süresinden
önce açılan lokaller kolluk kuvvetlerince kapatılır.
Uzaklığın ölçülmesi
Madde 71 - Okul öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve
özel okul binaları ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri
kurumlar ile lokal açılmasına izin verilen yerlerin aralarındaki uzaklığın
ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları;
kapıların birden fazla olması durumunda ise en yakını esas alınır.
Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve
sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre
gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır. Bu tespitleri yapmaya dernekler
birimleri yetkilidir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Sandık
Sandık kurma şartları
Madde 72 - Dernekler; üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir,
faiz veya başka adlarla üyelerine para aktarmamak şartıyla, üyelerinin
yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle
kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını sandık kurarak karşılayabilirler.
Derneklerin sandık kurabilmesi için;
a) Dernek
tüzüğünde sandık kurulacağına dair açık hüküm bulunması,
b) Dernek
genel kurulunca sandık kurulması için karar alınmış olması
gerekir.
Sandık üyeliği
Madde 73 - Dernekler tarafından kurulan sandıklara, ilgili
derneğin merkez ve şubelerine kayıtlı üyeler dışında üye kabul edilmez.
Sandıklara üye olmak isteğe bağlıdır.
Sandık üyeliğine kabul, sandık
yönetim kurulu kararı ile olur.
Sandık yönergesi
Madde 74 - Her sandığın, dernek yönetim kurulunca hazırlanıp
genel kurulca kabul edilen bir sandık yönergesi bulunur. Bu yönetmelikte
aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.
a) Sandığın
adı,
b) Sandığın
çalışma konuları,
c) Üye olma,
üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şartları,
d) Sandık
genel kurulunun kuruluş şekli, toplanma zamanı, görev ve yetkileri,
e) Sandık
yönetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl seçileceği, görev ve
yetkileri,
f)
Sandık denetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı, nasıl seçileceği,
görev ve yetkileri,
g) Üyelerden
alınacak giriş aidatı ile üyelik aidatının belirlenme ve tahsilat şekli,
h) Sandıkça
oluşturulacak fonlar, bu fonlara katılma şartları, fonlardan yararlanma
esasları, fonlardan yapılacak yardımların miktarı ve oranları,
ı)
Üyelerin sandıktan çıkması veya çıkarılmasının şartları,
j)
Fonlarda biriken para ve hakların tasfiyesi ve geri verilmesi esas ve
usulleri,
k) Fonlarda
biriken paraların değerlendirilme esas ve usulleri, işletilecek paralardan
elde edilecek faiz, kâr, temettü ve diğer değerlerin, kullanımına dair
esaslar,
l)
Mikrokredi ve diğer borç para verme esas ve usulleri,
m) Sandığın
dağıtılmasına karar verilmesi durumunda, mal varlığının tasfiye esasları.
Mikrokredi ve diğer borç para
alacaklardan istenecek hizmet bedeli veya faiz oranları yönetim kurulu kararı
ile belirlenir.
Sandığın faaliyete geçmesi
Madde 75 - Dernek genel kurulunca kabul edilen sandık
yönergesinin yönetim kurulu üyelerince her sayfası imzalanmış bir sureti,
genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde dernek başkanı tarafından
mülki idare amirliğine verilir.
Sandık yönergesinin mülki idare
amirliğine bildirilmesinden itibaren altı ay içinde sandık genel kurulunun
toplanması ve sandık organlarının oluşturulması zorunludur. Sandık
organlarının oluşturulmasına kadar, sandık işlemlerini yürütmeye dernek
yönetim kurulu yetkilidir. Sandığın ilk genel kurulu, dernek yönetim
kurulunun çağrısı üzerine toplanır.
Sandık organları
Madde 76 - Her sandıkta;
a) Genel
kurul,
b) Yönetim
kurulu,
c) Denetim
kurulu,
oluşturulması zorunludur.
Sandık yönetim ve denetim
kurullarının asıl ve yedek üye sayısı üçten az olamaz. Sandık yönetim ve
denetim kurulları sandık üyeleri arasından seçilir.
Sandık genel kurulu
Madde 77 - Sandık genel kurulu, genel kurula katılma hakkı
bulunan sandık üyelerinden oluşur. Üye sayısının çok olması veya üyelerin
farklı yerleşim yerlerinde bulunması halinde genel kurulda nasıl temsil
edilecekleri, sandık yönetmeliğinde düzenlenir. Genel kurulun toplantıya
çağrılması, toplantı gündemi ve yeri, toplantı ve karar yeter sayısı ve
kararların üyelere duyurulması konularında, sandığın bağlı bulunduğu dernek
tüzüğünün bu konuları düzenleyen hükümleri uygulanır.
Sandıkların yasal durumu
Madde 78 - Sandıklar, derneklerin bir yan kuruluşudur;
Bunların tüzel kişilikleri yoktur.
Sandık yönetim kurulu, dernek yönetim
kurulunca verilecek yetkiye dayanarak, sandıkla ilgili konularda mahkemeler
ve idare makamlarında sandığı temsil edebilir, sandığa izafeten her türlü
hukuki tasarrufta bulunabilir.
Sandığın malları
Madde 79 - Sandığın bütün mal ve hakları dernek malı sayılır.
Taşınmazlar dernek adına tescil edilir, kullanma hakkı sandığa devredilir.
Bu mallara karşı işlenen suçlar, dernek
mallarına karşı işlenmiş sayılır ve sandık mallarına karşı suç işleyenler
dernek malına karşı suç işleyenler gibi cezalandırılır.
Sandıkların denetimi
Madde 80 - Sandığın bağlı olduğu derneğin genel kurulu,
yönetim kurulu veya denetim kurulu, sandığın denetimini her zaman yapabilir.
Dernek ve sandık denetim kurulları en az yılda bir kez olmak üzere sandık
hesap ve faaliyetlerinin denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Denetim
sonuçları bir rapor halinde sandık genel kurulu ve toplandığında dernek genel
kuruluna sunulur.
Sandıkların yönetim yerleri, satış
yerleri, defterleri, hesap ve işlemleri Bakanlık veya yetkili mülki idare
amiri tarafından her zaman denetlettirilebilir. Bu denetleme,
görevlendirilecek kolluk kuvvetleri mensupları dışındaki memur veya me |