Sağlık Mevzuatı  
Resmi Gazete Tarihi: 11.09.1999 Cumartesi Sayı: 23813 (Asıl) 
Bakanlar Kurulundan
 
HAYVAN SAĞLIĞI VE ZABITASI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
 
Karar Tarihi :05/08/1999
Karar Sayısı:99/13213

            Ekli "Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in yürürlüğe konulması; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın 15/6/1999 tarihli ve 1201 sayılı yazısı üzerine, 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununun 58 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 5/8/1999 tarihinde kararlaştırılmıştır. 

Süleyman DEMİREL
Cumhurbaşkanı
Bülent ECEVİT
Başbakan
 
HAYVAN SAĞLIĞI VE ZABITASI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK 


            Madde 1- 22/2/1989 tarihli ve 89/13838 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliğinin 122 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 

            "Koyun ve Keçi Vebası (PPR) 
            Madde 122- Koyun ve keçi vebası hastalığı tespit edildiğinde hastalığı söndürmek için genel tedbirlere ilave olarak hastalığın durumuna göre aşağıdaki özel tedbirler o yerin hayvan sağlık zabıtası komisyonunca kararlaştırılır. 

            a) Koyun ve keçi vebası çıkan yer karantinaya alınır ve geçit yerlerine hastalık levhaları konur. Hastalıklı yerin pazarında küçükbaş hayvanların satışı yasaklanır. 

            b) Hastalığın bulaşmasından şüphe duyulan hayvanlar dışında olan ve enfeksiyona açık çayır, mera, su ve yol ortaklığı bulunan küçükbaş hayvanlara attanue homolog PPR aşısı veya attanue sığır vebası aşısı tatbik edilir. 

            c) Koyun ve keçi vebası hastalığının süratli bir şekilde yayılma gösterdiği durumlarda karantina bölgesindeki iskele, istasyon ve anayollarda küçükbaş hayvan sevkiyatı yasaklanır. 

            d) Koyun ve keçi vebasından öldükleri kesin olması sebebiyle otopsi yapılmayan hayvanlarla, hastalık şüphesiyle otopsi yapılan hayvanlar iki metre derinliğindeki çukurlara üzerine sönmemiş kireç dökülerek veya yakılarak gömülür. 

            e) Koyun ve keçi vebası hastalığı çıktığında uygulanacak aşılama programı ve esasları Bakanlıkça tespit edilir ve valiliklere bildirilir. 

            f) Koyun ve keçi vebası hastalığının çıkması sonucu karantinaya alınan yerlerden koyun, keçi, sığır, manda ve kanatlı hayvanlar ile saman, ot ve hayvansal maddelerin çıkartılması yasaktır. Deve ve tektırnaklı hayvanlar ile sığır derilerinin dezenfekte edildikten sonra dışarı çıkartılmasına izin verilir. 

            g) Nakliyat esnasında koyun ve keçilerde veba hastalığı saptandığında ilk varılacak iskele, istasyon veya diğer yerlerde hastalar, hayvan sağlık zabıtası komisyonu kararı ile 21 gün süreyle karantinaya alınır. Karantina altına alınan yerlerdeki sürülerin bakım ve iaşe masrafları sahipleri tarafından karşılanır. 

            h) Hasta veya hastalıktan şüpheli hayvanlarla temas edenlerin ellerini, elbise ve ayakkabılarını dezenfekte etmeleri zorunludur. Hasta hayvanlara ait eşya ve malzemeler, nakilde kullanılan vasıtalar dezenfekte edilmedikçe kullanılmaz. Hasta hayvanların bulundukları yerin zemini, duvarları, yemlikleri, bölmeleri dezenfekte edildikten sonra kullanılır. Hastalıklı yerdeki yemler tektırnaklı hayvanlara yedirilebilir. 

            i) Koyun ve keçi vebası hastalığı Türkiye'ye sınırı olan devletlerde veya başka ülkelerde çıktığında yurt içinde belirlenecek tampon bölgeler ile koruyucu aşılama programı Bakanlıkça düzenlenir. Bakanlık il müdürlükleri koyun ve keçi vebası aşılama programını bütün imkanlarını ve personelini görevlendirerek öncelikle uygulamak zorundadır. 

            j) Koyun ve keçi vebası hastalığı sebebi ile konulan karantina, son ölüm veya iyileşmeden 30 gün sonra gerekli dezenfeksiyon yapılarak kaldırılır." 

            Madde 2- Aynı Yönetmeliğin; 122 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131 inci maddeler eklenmiş ve yürürlükteki 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130 uncu maddeleri ise 131 inci maddeden sonra gelmek üzere 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139 uncu madde olarak teselsül ettirilmiştir. 

            "Infectious Bovine Rhinotracheitis (IBR/IPV) 
            Madde 123- Laboratuvar raporuna bağlı olarak sığırlarda infectious bovine rhinotracheitis (IBR) hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Hastalıktan şüpheli sığırlardan usulüne uygun olarak alınan kan serumu ilgili laboratuvara gönderilir. 

            b) Laboratuvar muayenesi sonucu işletmelerdeki antikor müspet çıkan hayvanlar damızlıkta kullanılamazlar. 

            c) Damızlık işletmelerinde ve suni tohumlama istasyonlarında sperma donorü olarak kullanılan boğaların 6 (altı) ayda bir IBR/IPV yönünden serolojik muayeneye tabi tutulmaları zorunludur. IBR/IPV yönünden müspet olan boğalar damızlıktan çıkarılarak kesime sevk edilir. 

            d) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            e) IBR/IPV hastalığı sebebi ile konulan karantina ahırla sınırlıdır, serepozitif hayvanlar işletmeden çıkartıldıktan sonra işletmedeki diğer hayvanlar 3 ayda bir serolojik teste tabi tutulur, son iki kan muayenesi sonucunun menfi olması halinde ise bu hayvanlar hastalıksız sayılır ve dezenfeksiyon yapılarak karantina kaldırılır." 

            "Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı (BSE) 
            Madde 124- Laboratuvar raporuna bağlı olarak sığırlarda BSE hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Bir işletmede, BSE'li ve BSE'den şüpheli hayvanlar tespit edildiğinde itlaf edilir ve yakılarak gömülür. 

            b) BSE tanısı konan hayvanlarla geçmişte ortak yem tüketen hayvanların pedigri kayıtlarına "BSE Bulaşmış Olabilir" şeklinde bir ifade işlenir ve BSE tablosu açısından bu hayvanlar yaşamları boyunca izlenir. 

            c) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir." 

            "Atların Enfeksiyöz Anemisi 
            Madde 125- Laboratuvar raporuna bağlı olarak atların enfeksiyöz anemisi hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Hastalıktan şüpheli atlardan usulüne uygun olarak alınan kan serumu ilgili laboratuvara gönderilir. 

            b) Enfekte veya hastalıktan şüpheli olarak tespit edilen hayvanlar itlaf edilir ve derin çukurlara üzerlerine kireç dökülerek veya yakılarak gömülür. Bulaşmadan şüpheli olarak kabul edilen hayvanlar, sağlıklı hayvanlardan en az 200 metre mesafe uzaklıkta sinek invazyonuna karşı korunmalı mekanlarda barındırılır. 

            c) Enfeksiyon, sokucu sinekler tarafından nakledilmesi sebebiyle sineklere karşı ilaçlamalar yapılır. 

            d) Hasta, hastalıktan ve bulaşmadan şüpheli hayvanların bulundukları yerdeki yemlikler, zemin ve duvarlar ile alet, eşya ve malzemeler dezenfekte edildikten sonra kullandırılır. 

            e) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            f) Seropozitif hayvanlar işletmeden çıkarıldıktan 3 ay sonra bulaşmadan şüpheli hayvanlar serolojik muayeneye tabi tutulur, eğer muayene sonuçları negatif ise dezenfeksiyon yapılarak atların enfeksiyöz anemisi hastalığı sebebi ile konulan karantina kaldırılır." 

            "Vesiküler Stomatitis 
            Madde 126- Laboratuvar raporuna bağlı olarak vesiküler stomatitis hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Enfeksiyonun farklı türlerde görülebilmesi nedeniyle, türler arası bulaşmayı önleyecek tarzda karantina tedbirleri alınır. 

            b) Enfeksiyon, sokucu sinekler tarafından nakledilmesi sebebiyle sineklere karşı ilaçlamalar yapılır. 

            c) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            d) Karantina, son ölüm veya iyileşmeden 30 gün sonra gerekli dezenfeksiyon yapıldıktan sonra kaldırılır." 

            "Equine Encephalomyelitis 
            Madde 127- Laboratuvar raporuna bağlı olarak equine encephalomyelitis hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Enfekte veya hastalıktan şüpheli olduğu tespit edilen hayvanlar itlaf edilir ve derin çukurlara üzerlerine kireç dökülerek veya yakılarak gömülür. Bulaşmadan şüpheli olarak kabul edilen hayvanlar, sağlıklı hayvanlardan en az 200 metre mesafe uzaklıkta sinek invazyonuna karşı korunmalı mekanlarda barındırılır. 

            b) Hasta, hastalıktan ve bulaşmadan şüpheli hayvanların bulundukları yerdeki yemlikler, zemin ve duvarlar ile alet, eşya ve malzemeler dezenfekte edildikten sonra kullandırılır. 

            c) Karantina uygulamaları sırasında, hastalığın zoonotik özelliği sebebiyle temas halindeki insanlar bu konuda uyarılır. 

            d) Hastalığa, koyun ve deneysel enfeksiyonlarda keçiler de duyarlı olduğundan karantina ve kontrol tedbirleri bu türler içinde uygulanır. 

            e) Enfeksiyon sokucu sinekler tarafından nakledilmesi sebebiyle sineklere karşı ilaçlamalar yapılır. 

            f) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            g) Karantina son ölüm veya itlaftan 6 ay sonra gerekli dezenfeksiyon yapıldıktan sonra kaldırılır." 

            "Gumboro 
            Madde 128- Laboratuvar raporuna bağlı olarak gumboro hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Ölen hayvanlar ile hastalığından dolayı itlaf edilenler gömülerek ya da yakılarak imha edilir. 

            b) Hastalıktan şüpheli olanlar gözlem altında tutulur ve gerektiğinde (a) bendi uygulanır. 

            c) Kesim ağırlığına yakın bir dönemde hastalık çıkan kümeslerdeki hayvanlar kesimhaneye sevk edilir. 

            d) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            e) Kümes tamamen boşaltıldıktan sonra temizlik işlemine başlamadan önce altlık ve içerdeki tüm yüzeylere dezenfektan bir madde püskürtülerek ön dezenfeksiyon yapılır ve altlık imha edilir. Kümes yıkanıp temizlendikten sonra uygun dezenfektanlar ile kümes içindeki tüm yüzeyler dezenfekte edilir. Kümes 3 hafta süreyle boş bırakıldıktan sonra tekrar dezenfeksiyon yapılarak karantina kaldırılır. 

            f) Yönetmelikte yer almayan hususlarda gumboro hastalığına karşı diğer önlemler alınır." 

            "Arıların Amerikan Yavru Çürüklüğü 
            Madde 129- Laboratuvar raporuna bağlı olarak arıların amerikan yavru çürüklüğü hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Hastalık çıkan yerde yarıçapı 6 kilometre olan bir saha kordon altına alınır. Bulaşmaya vasıta olabilecek her türlü alet, malzeme ve ekipmanlar dezenfekte edilir. Kordon altındaki bölgede hastalık görülmeyen işletmelerde Hükümet veteriner hekimi kontrolünde gerekli tedbirler alındıktan sonra koloni hareketine izin verilir. 

            b) Hastalığa yeni yakalanmış koloniler kalıntı bırakmayan spesifik antibiyotiklerle tedavi edilir. Hastalık, ileri safhalarda ilaçlarla tedavi edilemeyeceğinden, ısıya dayanıksız malzemeler ve kovanın tamamı arılıktan uzak bir yerde kazılan bir çukurda yakılarak imha edilir. Isıya dayanıklı kovanın gövde, kapak ve dip tahtası ile işletmede kullanılan her türlü malzeme etkili dezenfektan maddelerle dezenfekte edilip, yüzeyler iyice kazındıktan sonra pürmüzle yakılarak kullanılmasına izin verilir. 

            c) Bal mumları, 120øC de 10-15 dakika süreyle sterilize edildikten sonra petek üreticileri tarafından piyasaya sürülür. 

            d) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            e) Kordon bölgesindeki kovanlarda arıların amerikan yavru çürüklüğü hastalığı belirtilerinin kaybolmasından 2 ay sonra dezenfeksiyon yapılarak kordon kaldırılır." 

            "Varroa 
            Madde 130- Arılarda varroa hastalığı klinik olarak tespit edildiğinde hastalığı söndürmek için genel tedbirlere ilave olarak hastalığın durumuna göre aşağıdaki özel tedbirlerde o yerin hayvan sağlık zabıtası komisyonunca kararlaştırılır. 

            a) Yarıçapı 6 kilometre olan bir saha kordon altına alınır. 

            b) Varroa hastalığı görülen bölgelerde ilkbahar ve sonbaharda olmak üzere yılda iki kez bölgesel mücadele programı hazırlanarak kullanılacak ilaçlar ve uygulama tarihi tüm arıcılara imza karşılığı duyurulur. Bölgesel mücadele yönetimli çiftçi mücadelesi şeklinde topyekün olarak yapılır. 

            Mücadeleye katılmayan veya zamanında katılmayan üreticiler hakkında 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununun 51 inci maddesine göre işlem yapılır. 

            c) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            d) Kordon bölgesindeki kovanlarda varroa hastalığının klinik olarak ortadan kalkmasından 21 gün sonra gerekli önlemler alınarak kordon kaldırılır. 

            "Balıkların Enfeksiyöz Hematopoietik Nekrozisi 
            Madde 131- Laboratuvar raporuna bağlı olarak balıkların enfeksiyöz hematopoietik nekrozisi hastalığı tespit edildiğinde hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanarak hastalık çıkış kararı alır ve ilan eder. 

            a) Yenilebilecek büyüklükte olan balıklar tüketime sunulur. Diğer balıklar ve yumurtalar yakılarak imha edilir. İşletmedeki bütün alet ve ekipmanlar dezenfekte edilir. 

            b) Çiftliğe su girişi kesilir, havuzlar kurutularak fiziksel ve kimyasal dezenfeksiyon uygulanır. 

            c) Aynı su kaynağı üzerinde bulunan diğer çiftliklerde, su giriş yerinde dezenfekte edilir. 

            d) Balık kuluçkahaneleri bu hastalık yönünden yılda iki kez ve gerektiğinde süreye bakılmaksızın kontrol edilir. Kontroller için laboratuvara anaç balık, yumurta, yavru balık ve işletmeye giren su örnekleri gönderilir. Hastalıktan ari işletmeler sertifikalandırılır. 

            e) Bakanlık hastalıkla ilgili gerek gördüğü her türlü mücadele esaslarını tespit ederek valiliklere bildirir. 

            f) Karantina, yetiştiricilik yapılan işletmelerde tüm balıklar elden çıkartıldıktan 21 gün sonra, Kuluçkahanelerde ise işletme en az üç ay süreyle üretime kapatıldıktan sonra kaldırılır." 

            Madde 3- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            Madde 4- Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.