İmar ve Belediye Mevzuatı   
Resmi Gazete Tarihi: 20.08.1994 Sayı: 22027 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: 33 Sahife:
Bakanlar Kurulundan 
 
KARAYOLU ULUSLARARASI YOLCU VE EŞYA TAŞIMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK
 
Karar Tarihi  :18/05/1994 
Karar Sayısı :94/5893 

            Ekli “Karayoluyla Uluslararası Yolcu ve Eşya Taşımaları Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Ulaştırma Bakanlığı’nın 29/4/1994 tarihli ve 9715 sayılı yazısı üzerine, 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci ve 10 uncu maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18/5/1994 tarihinde kararlaştırılmıştır. 
 
                                                                                                Süleyman Demirel  
                                                                                                CUMHURBAŞKANI  

                    Prof. Dr.  Tansu ÇİLLER  
                    Başbakan  

 
KARAYOLUYLA ULUSLARARASI YOLCU VE EŞYA TAŞIMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ KISIM 
AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR

            AMAÇ  
            Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, uluslararası karayolu taşıma hizmetlerini düzenli ve güvenli hale getirmek, uluslararası taşıma işlerinde, taşımacılık, acentelik ve taşım aişleri komisyonculuğu yapacak olan gerçek ve tüzel kişilerin yeterlilik ve çalışma şartlarını, denetim esaslarını ve bu konulardaki yetki ve sorumluluklarını belirlemektir. 

            KAPSAM  
            Madde 2- Bu Yönetmelik, karayolu motorlu taşıtları ile yapılan uluslararası taşımaları, taşımacıları, acenteleri ve taşıma işleri komisyoncuları ile taşıma işlerinde çalışanları ve bu taşımalarda kullanılan taşıt, araç ve yapıları kapsar. 

            TANIMLAR 
            Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden; 
  

            Bakanlık : Ulaştırma Bakanlığını,  

            Taşıma : Herhangi bir menfaat karşılığı insan ve eşyanın karayolu motorlu taşıtlarıyla hareket noktasından varış noktasına götürülmesini,  

            Uluslararası taşıma : Türkiye’den veya Türkiye’ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit; Türkiye’ye denizyolu, demiryolu ve havayoluyla gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,  

            Hareket noktası : Yolcunun taşıta bindiği, eşyanın taşımacıya teslim edildiği yeri,  

            Varış noktası : Yolcu bileti ve taşıma senedinde gösterilen, yolca ve eşyanın götürülmek istendiğ iyeri,  

            Eşya sahibi : Taşıma ücreti taşımadan önce alınan taşımalarda, eşyayı gönderen; ücreti taşımadan sonra alınan taşımalarda, eşyanın gönderildiği kişiyi,  

            Gönderen : Taşınacak eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalamaya yetkili ve gerekli belgeleri taşımacıya vermekle sorumlu olan kişiyi,  

            Karayolu motorlu taşıtı : Motor gücüyle karayolunda hareket eden taşıtı,  

            Taşımacı : Uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip olan ve taşımayı bir menfaat karşılığı üstlenen gerçek ve tüzel kişiyi,  

            Yetki belgesi : Karayoluyla uluslararası taşıma faaliyetinde bulunacak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncularının çalışma izinlerini belirleyen belgeyi,  

            Taşıt belgesi : Taşımacının uluslararası taşımalarda kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren belgeyi,  

            Taşıt kartı : Taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıtı için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken belgeyi,  

            Terminal : İnsan veya eşya taşımalarında, taşıtların, indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı il ebekleme, haberleşme, şehir ulaşımı ve benzeri hizmetlerin sağlandığı yeri,  

            Yolcu bileti : Taşımacı ile yolcu arasında aktedilen ve ilgili mevzuatta öngörülen şekil ve şartları ihtiva eten taşıma sözleşmesini,  

            Taşıma senedi : Gönderen ile taşımacı arasında aktedilen ve ilgili mevzuatta öngörülen şekil ve şartları ihtiva eden sözleşmeyi,  

            Acente : Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir mukavelee dayanılarak belirli bir yer veya bölge içinde daimi surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözlşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi veya senedi düzenlemeyi meslek edinen kimseyi,  

            Taşıma İşleri komisyoncusu : Ücret mukabilinde kendi namina ve bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı meslem edinmiş kimseyi,  

            ifade eder. 

 
İKİNCİ KISIM 
YETKİ BELGELERİ
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
YETKİ BELGESİ ALMA ZORUNLULUĞU VE TÜRLERİ
 
            YETKİ BELGESİ ALMA ZORUNLULUĞU 
            Madde 4- Karayoluyla uluslararası taşımacılık ve bu taşımalarla ilgili acentelik ve komisyonculuk yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.  

            Yetki belgesi almaksızın ve yetki belgesinde yazılı şartlara aykırı olarak uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığı ile bu işlerle ilgili acentelik ve komisyonculuk yapılamayacağı gibi, şartlara uygun olmayan taşıtlarla da uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığı yapılamaz. 

            YETKİ BELGESİ TÜRLERİ 
            Madde 5- Yetki belgesi türleri aşağıda gösterilmiştir:  

            (A) yetki belgesi : Otomobil ile uluslararası yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir.  

            (B) yetki belgesi : Otobüs ile uluslararası yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:  

            (B1) yetki belgesi : Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergahta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında düzenli sefer yaparak yolcu taşıyacaklara verilir.  

            (B2) yetki belgesi : Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı hareket yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuları mekik sefer yaparak taşıyanlara verilir. Şöyle ki, gidiş seferinde beraber taşınan yolcular herhangi bir dönüş seferinde hareket noktasına birlikte geri getirilirler. Yolda yolcu indirilip bindirilemez. İlk dönüş seferi ile son gidiş seferi boş yapılır.  

            (B3) yetki belgesi : (B1) ve (B2) yetki belgesi ile yapılan yolcu taşımaları dışında, arızi olarak aynı taşıtla bütün güzergah boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve hareket noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferlerini, gidişi dolu, dönüş üboş seferleri, gidişi boş, dönüşü dol usereferleri ve diğer seferleri kapsar.  

            (B4) yetki belgesi : Ticari amaçla kayıt ve tescil edilmekle beraber taşımacılık hariç otobüs sahibinin esas iştgila konusu ile ilgil itaşımaları yapacaklara verilir.  

            (C) yetki belgesi : Karayoluyla uluslararası eşya taşımacılığı yapacaklara verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.  

            (C1) yetki belgesi : Belirli bir zaman tarifesine göre eşya taşıyacaklara verilir.  

            (C2) yetki belgesi : Belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya durumuna göre sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara verilir.  

            (C3) yetki belgesi: ticari amaçla kayıt vetescil edilmekle beraber taşımacılık hariç, taşıt sahibinin esas iştgila konusu ile ilgil itaşımaları yapacaklara verilir.  

            (C4) yetki belgesi : Belirli bir zaman tarifesine uymaksızın ev eşyası taşıması yapacaklara verilir.  

            (E) yetki belgesi : Uluslararası taşımacılık yapacak kamu kuruluşlarına ve kamu yararına çalışan kuruluşlara verilir.  

            (F) yetki belgesi : Uluslararası yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara verilir.  

            (G) yetki belgesi : Uluslararası eşya taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara verilir.  

            (H) yetki belgesi : Uluslararası eşya taşımacılığı konusunda komisyonculuk yapacaklara verilir. 

 
İKİNCİ BÖLÜM 
YETKİ BELGESİ ALINMASI ŞARTLARI

            YETKİ BELGESİ TALEBİ 
            Madde 6- Yetki belgesi almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, Bakanlıkca verilecek örneğe uygun “başvurma formu”nun ilgili bölümün üdoldurarak bu formda belirtilen belgeler ile birlikte Bakanlığa müracaat ederler.  

            Bakanlık, formda yazılı bilgilere dayanarak gereken incelemeyi yapar ve şartların uygun olmas ıhalinde yetki belgesi almak isteyen gerçek veya tüzel kiş iadına bir yıl geçerli geçici yetki belgesi verir.  

            Bakanlık, geçici yetki belgesi verdiği gerçek veya tüzel kişiler hakkında gereken incelemeyi yapar veya yaptırır. Bu inceleme sonunda başvurma formundaki bilgiler ve ekli belgelerin doğruluğunun anlaşılması ve belge sahiplerinin de faaliyet edevam etmek istemeleri halinde, geçici yetki belgesinin bitim tarihinden itibaren başlamak üzere dört yıl geçerli asıl yetki belgesi verilir.  

            (B1) yetki belgelerinin geçerlilik süreleri, ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma hükümleri çerçevesinde ülkelerin yetkili taşımacıları arasında yapılan düzenli hat anlaşmaların abağlı olarak dört seneden az olabilir. Ancak, (B1) yetki belgesi almaya hak kazanan taşımacıya, önce bir yıl süreli (B1-ön izin) belgesi verilir.  

            Düzenlenen yetki belgesi, yetki belgesi sahibinin Türkiye Ticaret Sicil gazetesindeki adresine posta ile gönderilir veya kendisine ya da yetkili vekiline elden verilir.  

            (E) yetki belges ialınması için yazılı müracaat, başvurma formu yerine de geçer.  

            Başvurma formu ve belgelerdeki bilgilerden herhangi birinin yetki belgesi almaya hakkı yokken alabilecek şekilde yanlış olarak verildiğinin tespit edilmesi halinde, yetki belgesi iptal edilir ve başvuran hakkında gerekli kanuni işlemin yapılması için durum Cumhuriyet Savcılığına bildirilir. 

            TAŞIMACI YETKİ BELGESİ ALMA ŞARTLARI 
            Madde 7- Taşımcı yetki belgesi alabilmek için;  

            a) Taşımacı olmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin T.C. tabiyetinde olmaları,  

            b) Gerçek kişi, tüzel kişi kurucu ortakları ve tüzel kişiliği temsile yetkili yöneticilerin, kaçakçılık, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanma ve Türk Ceza Kanununun Devletin şahsiyetin ekarşı işlenen suçlarla, Terörle Mücadele kanunu aleyhine işlenen suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükümlu bulunmamaları,  

            c) Tüzel kişilerin Türk Ticaret Kanununda belirtilen tüzel kişilerden olmaları,  

            d) Taşıma türüne göre: 
            1- (A) yetki belgesi almak için başvuranların kendi adına kayıt ve tecil edilmiş en az beş adet ticari otomobile sahip olmaları, 
            2- (B2) ve (B3) yetki belgelerini veya bu belgelerden herhangi birini almak için bavşuranların kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az beş adet otobüse; (B1) yetki belgesi alabilmek için, taşımacının (B2) veya (B3) yetki belgelerinden birin esahip olması ve bu belgelerden herhangi biriyle asgari bir yıl süreyle çalışmış ve bir ülkenin yetkili taşımacısı veya taşımacılarıyla yetkili makamlarınca onaylanmış düzenli hat anlaşması yapmış ve kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az yedi adet otobüse sahip olmaları, 
            3- (B4) yetki belgesi almak için başvuranların kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az bir adet otobüse sahi olmaları, 
            4- (C1) ve (C2) yetki belgelerini veya bu belgelerden herhangi birini almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az on adet taşıta ve 300 ton istiap haddinde taşı filosun asahip olmaları, 
            5- (C3) yetki belgesi almak için başvuranların kendi adına kayıt ve tecsil edilmiş en az 20 ton istiap haddinde taşı filosuna sahip olmaları (özelliği olan taşımalarda asgari iki taşıta sahip olunması kaydıyla bu 20 tonluk istiap haddi Bakanlıkça daha düşük tutulabilir), 
            6- (C4) yetki belgesi almak için başvuranların kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az üç adet taşıta ve 30 ton istipa haddinde taşı filosun asahip olmaları, 
            7- (E) yetki belgesi almak için başvuranların taşıt filosu kapasitesine bakılmaksızın taşıtların kuruluş adına kayıt ve tescil edilmiş olmaları,  

            e) (A) yetk ibelgesi almak için başvuranların Ticaret veya Ticaret ve Sanayı Odalarında nakliyeci grubuna kayıt olmaları, 
  
            (B1), (B2) ve (B3) yetki belges ialmak için başvuranların Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odalarında nakliyeci grubuna kayıt olmaları,  

            (B4) yetki belgesi almak için başvuranların Sanayi Odalarında veya Ticaret ve Sanayi Odalarında ilgil imeslek grubuna kayıt olmaları,  

            (C1) ve (C2) yetki belgesi almak için başvuranların Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odalarında nakliyeci grubuna kayıtlı olmaları,  

            (C3) yetki belges ialmak için başvuranların Sanayi Odalarında veya Ticaret ve Sanayi Odalarında ilgili meslek grubuna kayıt olmaları,  

            (C4) yetki belges ialmak için başvuranların Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odalarında nakliyeci grubuna kayıt olmaları,  

            f) (A), (B1), (B2) ve (B3) yetki belgesi almak için başvuranların; seferlerinin başladığı yerleşme birimlerinde en az bir tane yolcu terminaline vey aterminaller birleştirilmiş ise bu terminallerden yeterli bir alanın kullanma hakkına, yetki belgelerinin geçerli olduğu sürece sahip olmaları, (C1) yetki belgesi almak için başvuranların; çalışmak istedikleri her yerleşim biriminde en az bir tane yük terminalinin kullanma hakkına, yetki belgesinin geçerli olduğu sürece sahip olmalrı,  

            şarttır.  

            Teşvik belgesin edayanılarak veya 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamında sağlanan taşıtlar yönünden yetki belgesi verilmesi hususu Bakanlıkça düzenlenir.  

            ACENTE VE KOMİSYONCULUK YETKİ BELGESİ ALMA ŞARTLARI  
            Madde 8- Taşıma işleri acenteliği ve komisyonculuğu yetki belges ialabilmek için: durumlarının bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a), (b) ve (c) bendlerindeki şartlara uygun olmaları,  

            b) (F) ve (G) yetki belgesi almak için başvuranların Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odalarında acente grubuna kayıtlı bulunmaları,  

            c) (H) yetki belgesi almak için başvuranların, Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odalarında nakliye komisyoncusu grubuna kayıtl ıbulunmaları,  

            d) (F) yetki belgesi almak için başvuranların, yetki belgeleri süresince, bilet satmaya elverişli bağımsız bir yerin kullanm ahakkına sahip olmaları,  

            e) (G) ve (H) yetki belgesi almak için başvuranların yetki belgeleri süresince, bu işe elverişli bağımsız bir büronun kullanm ahakkına sahip olmaları,  

            f) (F) yetki belgesi almak için başvuranların uluslararası yolcu taşımacılığı yapmak hakkına sahip olan yerli veya yabancı en az bir taşımacı ile, (G) yetki belgesi almak için başvuranların uluslararası eşya taşımacılığı yapma hakkına sahip olan yerli veya yabancı en az bir taşımacı ile acentelik anlaşması bulunması,  

            gereklidir. 

 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
TAŞITLARDA ARANACAK ŞARTLAR VE TALITLARIN KULLANILMASI

            TAŞITLARIN YAŞI VE İSTİAP HADDİ 
            Madde 9- Taşımacılar tarafında uluslararası yolcu ve eşya taşımalarında kullanılacak taşıtlardan; yolcu taşımalarında kullanılacak taşıtların; yaşının 8 yaşından büyük, Otobüs kapasitesinin 40 koltuktan az, eşya taşımalarında kullanılacak taşıtların; yaşının 15 yaşından büyük, istiap haddinin 10 tondan küçük, olmaması zorunludur.  

            Ancak, yolcu taşıma yetki belgesi alabilmek için ilk başvuruda beyan edilen taşıtların yaşının 5 yaşından büyük; eşya taşıma yetki belgesi almak için ilk başvuruda beyan edilen taşıtların yaşının ise 10 yaşından büyük olmaması ve kendi adına kayıt ve tescil edilmiş olmaları gerekmektedir.  

            Taşıtın yaşı, fabrikasında imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır,  

            Römork ve yar ırömorklarda yaş şartı aranmaz. Çekici, römork veya yarı römork ile birlikte bir taşıt sayılır.  

            (C3), (C4) ve (E) türü yetki belgesi sahibi olan taşımacıların yapacakları taşımalarda taşınan eşyanın ve taşıtın özelliğ idikkate alınarak, taşıtların istiap hadleri Bakanlıkça daha düşük tutulabilir.  

            (C1) ve (C2) türü yetki belges isahibi olan taşımacıların yapacakları taşımalarda taşınan eşyanın miktarı, cinsi, taşıma süresi ve mesafesi dikkate alınarak Bakanlıkça belirli bir süre için taşıtların istiap haddi 5 tona kadar düşürülebilir, yaşları da 20’ye kadar yükseltilebilir.  

            ÖZMAL TAŞIT KULLANIMI 
            Madde 10 - (B4), (C3) ve (E) türü yetki belgesi sahibi taşımacılar yalnız özmal taşıtlarını uluslararası taşımada kullanabilirler. 

            ULUSLARARASI TAŞIMALARDA KULLANILACAK TAŞITLAR 
            Madde 11- (A), (B1), (B2), (B3) ve (C1), (C2) ve (C4) türü yetki belgesi sahibi taşımacılar 9 uncu maddedeki şartlara uygun taşıtlardan;  

            a) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş taşıtları,  

            b) Sahibi oldukları taşıt sayısını geçmemek üzere, sözleşme yapmak suretiyle başkalarına ait taşıtları,  

            taşıt belgesine kaydettirmek suretiyle uluslararası taşımalarda kullanabilirler.  

            Ancak, Avrupa ülkelerin eyönelik olmayan taşımalarda, sözleşme yapmak suretiyle başkalarına ait taşıtların kullanımı kısıtlamaya tabi olmadığı gibi taşıt belgesin ekayıt zorunluluğu da bulunmamaktadır.  

            Taşımacılar, ticari ünvanlarını uluslararası taşımalarda kullanacağı bütün taşıtların yan ve arka karasörü üzerin eyazdırmak zorundadırlar. Bu niteliği taşımayan taşıtlar taşımada kullanılamaz. 

            TAŞITLARDA UYGUNLUK 
            Madde 12- Taşıtların şartlara uygun olup olmadıkları motorlu araç tescil ve motorlu araç trafik belgelerindeki yazıl ıbilgiler egöre tesbit edilir. 

            TAŞITLARI BELGEYE KAYDI 
            Madde 13- Taşımacıların kendi ünvanı ile çalıştıracağı 11 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendlerinde belirtilen taşıtları taşıt belgesine kaydedilir. Ancak, (a) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, (b) bendindeki taşıtların, taşıt belgesine kayıt esasları ve sayısı gerektiğinde Bakanlıkça düzenlenir.  

            Taşıtların, taşıt belgesin ekaydedildiklerini gösteren taşıt kartı verilir. 

 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 
ACENTELİK ANLAŞMASI VE YASAKLAR

            ACENTELİK ANLAŞMASI 
            Madde 14- Evvelce yapılmış bir acentelik anlaşması olmaksızın bir taşımacı namına işlem yapmak yasaktır. 

            ÇALIŞMA ALANI TESPİTİ 
            Madde 15- Acentelik anlaşmalarında Türk Ticaret Kanununun 118 inci maddesi hükümlerine göre çalışma alanının kesin olarak belirlenmiş olması zorunludur.  

            KOMİSYONCULUK YASAĞI 
            Madde 16- Yolcu taşımalarında komisyonculuk yapılamaz. 

            KENDİ NAMINA TAŞIMA YASAĞI 
            Madde 17- (F) ve (G) yetkil belgelerine sahip olanlar hiç bir zaman kendi namlarına uluslararası taşıma yapamaz ve yaptıramazlar.  

            (H) yetki belgesi sahiplerinin kendi namına eşya taşıtabilmesi için bu taşımanın bir müvekkil hesabına yapılması zorunludur.  

            Ancak, (H) yetki belgesi sahipleri, kendi nam ve hesabına taşıma yapmaları halinde, Türk Ticaret Kanununun 814 üncü maddesine göre taşımacı sayılacaklarından, kendi nam ve hesabına taşıma yapmak isteyenlerin bu Yönetmelikte öngörülen taşımacı yetki belgelerinden birine sahip olmaları gerekmektedir.  

            Acentelik yetki belgesine sahip olanlar, ayrıc ataşımacı yetki belgesi alma şartlarını da yerine getirdikleri takdirde isterlerse taşımacı yetki belgesini de alabilirler.  

            Uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip olan gerçek ve tüzel kişiler, Bu Yönetmelikte öngörülen diğer şartları yerin egetirmeleri halinde doğrudan kendi acente ve/veya komisyonculuklarını üstlenmemek kaydıyla isterlerse (F), (G) ve (H) yetki belgelerini de alabilirler. 

            ANLAŞMA YASAĞI 
            Madde 18- (B4) ve (C3) yetki belgesi sahipleri başkaları adına taşıma yapamayacakları gibi (F), (G) ve (H) yetki belgesi sahipleriyle de taşıma anlaşması yapamazlar. 

 
ÜÇÜNCÜ KISIM 
DEĞİŞİKLİK BİLDİRİMİ VE TAŞIMA FAALİYETİ
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
BİLDİRİM VE BELGE YENİLEMELERİ

            KAPASİTE DÜŞÜMÜ 
            Madde 19- Yetki belgesi alındıktan sonra yetki belgesi alan gerçek veya tüzel kişinin beyan ettiği taşıtların; kazaya uğraması, el konulması, satılması veya başka bir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi halinde yetki belgesi sahibi durumu, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirmek zorundadır. Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (d) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaral ıalt bendlerindeki asgari değerin altına düşülmesi halinde, taşımacı bu asgari değerin altına düşüldüğü tarihten itibaren 90 gün içerisinde yeni taşıt veya taşıtları sağlayacaktır.  

            BELGE YENİLEMESİ 
            Madde 20- Yetki belgesi sahipleri belgenin yenilenmesi için, eski yetki belgesini yazılı başvurusuna eklemek kaydıyla belge bitim tarihinden önceki 15 gün içinde müracaat ederler. Şartları uygun ise yetki belgesi, bitim tarihinden veya en çok 10 gün önce belge bitim tarihi esas alınarak dört yıl geçerli olmak üzere yenilenir.  

            Yetki belgesi süresinin bitim tarihinden itibaren 30 gün içinde yenilenmesi için müracaat edilmemesi halinde yetki belgesi geçersiz sayılır ve durum yetki belgesi sahibine yazılı olarak bildirilir.  

            Yetki belgesi sahibi, geçersiz sayılan belgelerin asıllarını Bakanlığa iade etmek zorundadır.  

            Bu sebeple yetki belgesi geri alınanların, yetki belgesi almak için yeniden talepleri halinde, ilk yetki belgesi alınmasındaki şartlar aranır. 

            FAALİYET RAPORLARI 
            Madde 21- Taşımacılar, taşıma faaliyetlerini gösteren faaliyet raporlarını Bakanlıktan alınacak örneğe uygun olarak altışar aylık devreler halinde tanzim ve imzalayarak, birinci altı aylık (1 Ocak - 30 Haziran) faaliyet raporlarını Temmuz ayı sonuna kadar, ikinci altı aylık (1 Temmuz - 31 Aralık) faaliyet raporlarını müteakip yılın Ocak ayı sonun akadar Bakanlığa vermek zorundadırlar. 

            FAALİYETE BAŞLAMA 
            Madde 22- Yetki belgesinin verilmesinde itibaren taşımacılar altı ay içinde taşıma faaliyetine başlamak zorundadırlar. 

 
İKİNCİ BÖLÜM 
TAŞIMA DÜZENİ

            ANLAŞMALARA UYGUN TAŞIMA 
            Madde 23- Yolcu ve eşya taşımalarının, ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma hükümlerine ve bu konuda Bakanlıkça yayınlanacak genelge esaslarına uygun olarak yapılması zorunludur. 

            DÜZENLİ OTOBÜS HATLARI 
            Madde 24- Uluslararası düzenli otobüs hatlarının yolcu taşımacılarına dağıtımı, doluluk oranı da dikkate alınarak gerektiğinde Bakanlık tarafından çıkarılacak genelge esaslarına göre yapılır. 

            HAC VE ÜMRE SEYEHATİ 
            Madde 25- Hac ve Umre Seyahati ile ilgili yolcu taşımaları “Hac ve Umre Seyahatleriyle İlgili İşlerin Diyanet İşleri Bakanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik” hükümlerine göre yapılır. 

            TARİFELERE UYMA ZORUNLULUĞU 
            Madde 26- (C1) ve (B1) yetki belgesi sahibi taşımacılar tespit ve tasdik edilmiş zaman ve ücret tarifelerine uymaya, belirlenmiş güzergahı takip etmeye mecburdurlar. 

            ORTAK TAŞIMA 
            Madde 27- Aynı tür taşımac ıyetki belgesin esahip birden fazla taşımacı belirli bir sürede belirli bir işi yapmak üzere aralarında ortak taşıma sözleşmesi yapabilirler.  

            Yetki belgesi sahibi taşımacılar, yetki belgelerinde kayıtlı taşıtlarını kiralama yoluyal diğer bir yetki belgesi sahibi taşımacıya kullandıramazlar. Kullandırılmasının tespiti halinde, kiraya veren taşımacının bu taşıtlarına altı ay süreyle yurt dışına çıkış izni verilmez.  

            Ancak, taşımacılar, arıza, kaza ve benzeri durumlarda, diğer taşımacıların taşıt belgelerinde kayıtlı özmal otobüs, çekici, yarırömork ve römorkları geçici olmak kaydıyla kullanabilirler. 

 
DÖRDÜNCÜ KISIM 
TAŞIMANIN GENEL ESASLARI
 
BİRİNCİ BÖLÜM 
YOLCU VE EŞYA TAŞIMACILIĞI

            YOLCU BİLETİ 
            Madde 28- Yolcu taşımaları biletsiz yapılamaz. Yolcu biletinde yolcunun adı, soyadı, kalkış ve varış yerler, gün ve saati, güzergahı, fiyatı, taşınan bagajın parça sayısı ile taşımacının adı, unvanı, sigortacısı ve adresinin gösterilmesi zorunludur. 

            BAGAJ TAŞIMASI 
            Madde 29- Uluslararası taşımada yolcu başına 20 kg. ücretsiz bagaj hakkı vardır. Fazla miktar için tarifenin üzerinde ücret alınmaz. Taşıtın bagaj taşımasına mahsus bölümleri daşında eşya taşınamaz. 

            BAGAJ ETİKETİ ZORUNLULUĞU 
            Madde 30- Taşımacılar, bagajları, yolcuların biletlerinde gösterilen koltuk numaralarına göre etiketlemek zorundadırlar.  

            YOLCU TAŞIMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
            Madde 31- Taşımacılar, bilet karşılığı taşıma yükümlülüklerini yerine getirmeye mecburdurlar. Yanlış veya yanıltıcı ilan veya reklam yapamazlar. 

            HABERLEŞME 
            Madde 32- Taşıma esnasında otobüslerde, kullanılmaya elverişli ve çalışır vaziyette haberleşme cihazı bulundurulması esastır. 

            TAŞIMA SENEDİ 
            Madde 33- Eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz. Taşımacı, taşıma senedindeki taşıma yükümlülüğünü yerine getirmeye mecburdur.  

            Taşıma senedinde taşımacı, gönderici ve alıcı adresi, eşyanın cinsi, miktarı, niteliği, yükleme ve boşaltma mahallerinin gösterilmesi zorunludur. 

 
İKİNCİ BÖLÜM 
YOLCU VE EŞYA TERMİNALLERİ

            YOLCU TERMİNALİ 
            Madde 34- Yolcu taşımacılığında;  

            a) Otobüs terminallerinde, en az 20 kişinin rahatca oturabileceği yeri, telefonu, bir emanetcis ive bir bilet satış yerinin bulunması, bu yerlerin sıcağa ve soğuğa karşı korunmuş olması ve en az bir personel tarafından idare edilmesi, terminallerin, bu terminalden yararlanan taşımacıların uyguladıkları tarifelere göre trafiği aksatmayacak ve yolcuların rahatça inip binecekleri şekilde bir yanaşma yerin esahip olmaları,  

            b) Otomobil terminallerinde, an az dört kişinin rahatça oturabileceği bir yerin ve telefonun bulunması ve bu yerin, sıcağa ve soğuğa karşı korunmu şolması ve en az bir personel tarafından idare edilmesi,  

            Şarttır. 

            EŞYA TERMİNALİ 
            Madde 35- Eşya terminallerinde en az 100 m2 depolama alaanının bulunması, bu terminallerde aynı anda ik iyarı römorklu taşıtın yanaşacağı bir yanaşma yerinin olması ve taşıtların park etmesi halinde karayolundaki trafiği etkilememesi zorunludur. 

            TERMİNAL KULLANIMI 
            Madde 36- Yolcu taşımacıları, nitelikleri 34 üncü maddede belirtilen yolcu terminallerine, eşya taşımacıları, nitelikleri 35 inci maddede belirtilen eşya terminallerin esahip veya bu terminallerin kullanm ahakkın ahaiz olduklarını mahalli vey amülki makamlardan belgelemek zorundadırlar.  

 
BEŞİNCİ KISIM 
GENEL HÜKÜMLER VE DENETİM

            PERSONEL İSTİHDAMI 
            Madde 37- Taşımacılar, hizmetlerini yürütebilecek sayıda ve nitelikte personel ibulundurmakla yükümlüdür.  

            Sürücülerin, Yönetmeliğin 7 inci maddesinin (b) bendinde öngörülen suçlardan hüküm giymemiş olmaları şarttır. 

            SÜRÜCÜ KURSLARI 
            Madde 38- Uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığında, taşıtlarda çalıştırılacak sürücüler Bakanlıkça belirlenecek uluslararası taşıma ile ilgili taşımacı ve sürücü derneklerinin açacağı eğitim kurslarından geçmek ve sertifika almak zorundadırlar. Sertifikası olmayan sürücü yurt dışına taşıma yapamaz.  

            Eğitim kursları süresi sonunda yapılacak sınavlarda başarılı olanlara Bakanlıkça uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığında geçerli sürücü sertifikası verilir. 

            BEYAN EDİLEN TAŞITLAR 
            Madde 39- Yetki belgesi talep edilirken beyan edilen taşıtlar, bu beyana dayanılarak alınan yetki belgeleri iade edilmedikçe başka yetki belgesi veya yetki belgeleri almak için beyan edilemez. 

            BELGELERİN DEVREDİLEMEYECEĞİ 
            Madde 40- Yetki belgeleri hiç bir zaman devredilemez. Bu yetki belgelerinden muvazaa yolu da dahil hiç bir şekilde başkalarının faydalanmasına müsaade edilemez. 

            DEĞİŞİKLİK BİLDİRİMİ 
            Madde 41- Taşımacılar, acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları, yetki belgesi alma şartlarında meydana gelecek herhangi bir değişikliği, değişikliğin meydana geldiğ itarihten itibaren 60 gün içerisinde yazılı olarak, Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. 

            YETKİ BELGESİ SORUMLULUĞU 
            Madde 42- Yetki belgesi sahipleri, bu Yönetmelik hükümlerine, Bakanlıkça yayımlanan genelge ve talimatlara uygun davranmak, denetim ve inceleme sırasında görevli ve yetkili olanlara istenilen bilgiyi vermek ve evrakı göstermek zorundadırlar. 

            UYGUN OLMAYAN TAŞITLAR 
            Madde 43- Taşımacıların, Türkiye’de ticari gaye ile kayıt ve tescil edilmiş; sahip oldukları ve sözleşme yapmak suretiyle kullanacakları taşıtlardan; 9 uncu maddedeki şartlara uygun olmayan taşıtlarına, bu şartlara uygun olsa dahi sözleşmesi olmayan taşıtlara, harete noktalarında yükleme yapılmasına yocu alınmasına ve bu taşıtların sınır kapılarından yurt dışına çıkışlarına yetkili ve görevliler tarafından izin verilmez. 

 
ALTINCI KISIM 
SİGORTA

            SİGORTA ZORUNLULUĞU 
            Madde 44- Otobüsle uluslararı yolcu taşımacılığı yapmak üzere, taşımacı yetki belgesi almış olan gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kuruluşları, taşıyacakları yolcular ve taşımada görevlendirecekleri sürücüler ile yardımcıları için Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırmak zorundadırlar. 

            SİGORTA ŞİRKETLERİNİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
            Madde 45- Türkiye’de kaza sigortası dalında çalışma ruhtası bulunan her sigorta şirketi, uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip taşımacıların usulüne uygun olarak yapmış oldukları talebe göre taşıtın niteliğin de göstermek suretiyle Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta yapmak zorundadırlar. 

            SİGORTASIZ TAŞIMA YAPILAMAYACAĞI 
            Madde 46- Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası bulunmayan otobüs işletmecisi uluslararası yolcu taşımacılğı yapamaz ve işletenin taşıtlarına (sözleşme yapmak suretiyle kullandıkları başkalarına ait taşıtlar dahil) trafiğe çıkış izni verilmez.  

            Denetimler sırasında Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yapılmadığı ortaya çıkarsa, taşımanın başlamış olması halinde, taşımanın devamına varış noktasına kadar izin verilir ve ilgili makamlarca durum Bakanlığa bildirilir. 

            TAŞIT MÜLKİYETİNİN DEVRİNDE SİGORTA 
            Madde 47- Taşıtın sahip değiştirmesi halinde, mevcut Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortas mülkiyetin devrinden itibaren sigorta süresi sonun akadar devam eder. Bu değişiklik ilgili sigorta şirketince tanzim edilecek bir belge ile tevsik edilir.  

            Sözleşmeye müsteniden kullanılan taşıtların sigorta işlemlerinden taşımacı sorumludur. 

            SİGORTA POLİÇESİ 
            Madde 48- Uluslararası yolcu taşımacılığı yapmak üzere, taşımacı yetki belgesi almak için başvuranlar uluslararası taşımada kullanacağı otobüslere ait Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi kaza Sigortası polcilerini başvurma formuna eklemek zorundadırlar.  

            Taşımacılar, taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtların sigortasını bitim tarihinden önce yaptırarak, 15 gün içinde poliçenin noter tasdikli bir suretini Bakanlığa göndermeye mecburdurlar. 

 
YEDİNCİ KISIM 
İDARİ MÜEYYİDELER

            İHTAR 
            Madde 49- a) Beyan ettiği taşıtların, kazaya uğraması, el konulması, satılması veya başka bir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi halinde, bu durumu 19 uncu maddede belirtilen şekilde Bakanlığa bildirmeyerek aykırı davranışta bulunan taşımacılara,  

            b) 21, 23, 26, 28, 29, 30, 33, 41 ve 48 inci maddelere aykırı davranışta bulunan yetki belgesi sahiplerine,  

            c) Belgelerinin yenilenmesi için 20 inci maddede belirtilen süre içerisinde müracaat etmeyerek belge bitim tarihinden ençok 30 güne kadar müracaat eden yetki belgesi sahiplerine,  

            d) Taşımacı yetki belgesi verilmesinden itibaren altı ay içersinde taşıma faaliyetinde bulunmayarak 22 inci maddeye aykırı davranışta bulunan taşımacılara,  

            e) Bakanlıkça çıkarılan genelgelere aykırı davranışta bulunan yetki belgesi sahiplerine,  

            ihtar verilir. 

            İPTAL  
            Madde 50- a) Taşımacılar tarafından beyan edilen taşıtların; kazaya uğraması el konulması, satılması vey abaşka bir sebepten dolayı iş göremez hale gelmesi suretiyle 7 nci maddenin (d) bendinin 1, 2, 3, 4, 5, ve 6 numaral ıalt bendlerinde belirtilen asgari değerlerin altın adüşülmesi halinde, asgari değerin altına düşüldüğü tarihten itibaren 90 gün içinde yeni taşıt veya taşıtlarla asgari şartları sağlamak zorundadırlar. Asgari kapasite şartlarını bu süre içinde sağlayamayanlar ile 90 gün sonra sağlayanların yetki belgeleri iptal edilir. Bu şekilde yetki belgesi iptal edilenlere bu Yönetmelikte belirtilen ilk belge alınmasındaki hükümler aynen uygulanır.  

            b) 1- Şartlara uygun olmayan taşıtlarl ataşıma yapmak suretiyel 9 uncu maddeye aykırı davranışta bulunan taşımacıların, 
            2- Sahip olmadıkları taşıtları uluslararası taşımalarda kullanmak suretiyle 10 uncu maddeye aykırı davranışta bulunan (B4), (C3) ve (E) türü yetki belgesi sahibi taşımacıların, 
            3- Acentelik anlaşması olmadan bir taşımacı adına işlem yaparak 14 üncü maddeye aykırı davranışta bulunan acentelerin, 
            4- 16 ncı maddeye aykırı davranışta bulunan komisyoncuların, 
            5- Kendi namlarına uluslararası taşıma yapmak ve yaptırmak suretiyle 17 nci maddeye aykırı davranışta bulunan (F), (G) ve (H) yetki belgesi sahiplerinin, 
            6- 18 inci maddeye aykırı davranışta buhunan (B4) ve (C3) yetki belges isahiplerinin, 
            7- 31 inci maddeye aykırı davranışta bulunan yetki belgesi sahiplerinin, 
            8- 40 ıncı maddeye aykırı davranışta bulunan yetki belgesi sahiplerinin, 
            9- 42 nci maddeye aykırı davranışta bulunan yetki belgesi sahiplerinin, 
            10- 46 ncı maddeye aykırı davranışta bulunan yetki belgesi sahiplerinin, 
            11- Ev eşyası dışında eşya taşımacılığı yapan (C4) yetki belges isahiplerinin, 
yetki belgeleri üç ay süre ile iptal edilir.  

            c) İlk ihtar aldığı faaliyet dönem ibaşlangıç olmak üzere, dört faaliyet döneminde beş ihtar alan yetki belgesi sahiplerinin yetki belgeleri bir ay, daha fazla ihtar alanların yetki belgeleri üç ay süreyle iptal edilir. Ancak, dört faaliyet dönemi sonunda beş ihtardan az alanların ihtarları silinir.  

            d) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin (a), (b), (c), (e) ve (f) bendlerinde ve 8 inci maddesinde öngörülen şartlarından herhangi birinin faaliyet sırasında kaybedilip de, verilen süre içerisinde giderilmemesi halinde yetki belgesi bir yıl süre ile iptal edilir.  

            e) Taşıma yetk ibelgesi verilmesinden itibaren altı ay içerisinde taşıma faaliyetinde bulunmayarak 22 nci maddeye aykırı davranıştan dolayı ihtar alan taşımacı, altı ay daha taşıma faaliyetinde bulunmaz ve bulunmama sebebini de vereceği faaliyet raporlarında belirtmez ise taşımacının yetki belgesi bir yıl süre ile iptal edilir.  

            f) Belgeler üzerinde tahrifat yapıldığının tespiti halinde, yetki belgesi altı ay süreyle iptal edilir ve kanuni işlem yapılması için durum Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.  

            g) Yetki belgeleri (b) fıkrasına göre üç ay süre ile üçüncü defa iptal edilen yetki belgesi sahi0lerinin yetki belgeleri iptal edilir.  

            h) Gümrük mevzuatı ve milli güvenliğe aykırı hareket eden yetki belgesi sahiplerinin yetki belgeleri, bu haraketler yetki belges ikullanılarak yapılıyorsa ilgili bakanlık veya müsteşarlıklardan birinin teklifi üzerine iptal edilir.  

            Bu maddeye göre yapılan iptal işlemleri, evrak çıkış tarihinden itibaren 30 gün sonra yürürlüğe girer. 

            BEKLEME SÜRESİ 
            Madde 51- a) Yetki belgeleri 6 ncı madde ile 50 nci maddenin (g) ve (h) fıkralarına göre iptal edilenlere üç yıl geçmedikçe yeniden belge verilmez.  

            b) Yetki belgeleri üç ay, altı ay, bir yıl ve üç yıl süreyle iptal edilenlerin, sürenin bitiminden sonra tekrar yetki belgesi almak istemeleri halinde, bu Yönetmelikte belirtilen ilk belge alınmasındaki hükümler aynen uygulanır. 

            SÖZLEŞME YASAĞI 
            Madde 52- Taşıtını bir taşımacıya sözleşmeyle bağlayan taşıt sahipleri, bu sözleşme fesh edilmedikçe bir başka taşımacıyla sözleşme yapamazlar. Bir taşımacı ile sözleşmesi mevcut iken bir başka taşımacı veya birden fazla taşımacıyla sözleşme yapan taşıt sahiplerinin sözleşme yaptığı taşıtları, altı ay süre ile uluslararası taşımada kullandırılmaz. Ayrıca bu husus trafik ruhtasnamelerine işletilir.  

 
SEKİZİNCİ KISIM 
SON HÜKÜMLER

            HUKUKİ DAYANAK 
            Madde 53- Bu Yönetmelik, 9/4/1987 tarihli ve 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 2 inci maddesinin (h) bendi ile 10 uncu maddesinin (c) ve (d) bendlerin edayanılarak hazırlanmıştır. 

            KALDIRILAN HÜKÜMLER 
            Madde 54- 26 Mart 1992 tarihli ve 21183 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayoluyla Uluslararakı Yolcu ve Eşya Taşımaları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.  

            Geçici Madde 1- 54 üncü madde ile yürürlükten kaldılıran Yönetmeliğe göre yetki belgesini almış olanlar; bu Yönetmeliğin yetki belgesi alınmasıyla ilgili şartlarını, 18 ay içinde yerine getirmek zorundadırlar. Tanınan bu süre içerisinde, yetki beglesi süresi bitenlerin, bu Yönetmeliğe göre, şartları sağlayamaması halinde, yetki belgesinin süresi kalan süre kadar uzatılabilir.  

            Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yetki belges ialmak için Bakanlığa müracaat etmiş ve bütün işlemleri tamamlanmış olanlara, yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre lehte olan hükümler uygulanır.  

            Geçici Madde 3- 54 üncü madde ile yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre yetki belgesi almış taşımacılara bu Yönetmelik hükümlerine göre yetki belgesi almaları sırasında 9 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmu uygulanmaz.  

            Geçici Madde 4- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, verilmiş olan ihtarlar kaldırılır, ihtar verilmesi gerekenler hakkında da herhangi bir işlem yapılmaz. 

            YÜRÜRLÜK 
            Madde 55- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

            YÜRÜTME 
            Madde 56- Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.