Banka ve Kambiyo Mevzuatı

 

Resmi Gazete Tarihi: 31.01.2001 Perşembe Sayı: 24657 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: Sahife:

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan:

"YABANCI PARA NET GENEL POZİSYON/ÖZKAYNAK" STANDART ORANININ BANKALARCA KONSOLİDE VE KONSOLİDE OLMAYAN BAZDA HESAPLANMASINA VE UYGULANMASINA İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

 

             Amaç

             Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, bankaların döviz varlık ve yükümlülükleri arasındaki ilgi ve dengelerin kurulmasını ve özkaynakları ile uyumlu bir seviyede döviz pozisyonu tutmalarını temin etmek üzere, döviz yönetimlerinde uygulayacakları "Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak" standart oranına ilişkin esas ve usullerin tespit edilmesidir.

 

             Hukuki Dayanak

             Madde 2- Bu Yönetmelik, 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (11) numaralı fıkrası ve 13 üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ile (4) numaralı fıkrası uyarınca düzenlenmiştir.

 

             Tanımlar

             Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;

             Kanun: 4389 Sayılı Bankalar Kanununu,

             Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

             Özkaynak ve Konsolide Özkaynak: 27/6/2001 tarihli ve 24445 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bankaların Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik"in 4 üncü maddesinde yer alan tanımı,

             Döviz Varlıkları: Bankaların, yurtdışı şubelerine ilişkin hesaplar da dahil olmak üzere, tüm yabancı para aktif hesaplarını, dövize endeksli varlıklarını, vadeli döviz alım taahhütlerini,

             Döviz Yükümlülükleri: Bankaların, yurtdışı şubelerine ilişkin hesaplar da dahil olmak üzere, tüm yabancı para pasif hesaplarını, dövize endeksli yükümlülüklerini, vadeli döviz satım taahhütlerini,

             Vadeli Döviz Alım Taahhütleri: Hesaplarda gayrinakdi bir taahhüt olarak yer alan ve belirli bir vade sonunda bankaya döviz/yabancı para fon girişine yol açacak olan, forward döviz alımları ve swap para alımları ile diğer cayılamaz anlaşmaları,

             Vadeli Döviz Satım Taahhütleri: Hesaplarda gayrinakdi bir taahhüt olarak yer alan ve belirli bir vade sonunda bankadan döviz/yabancı para fon çıkışına yol açacak olan, forward döviz satımları ve swap para satımları ile diğer cayılamaz anlaşmaları,

             Yabancı Para Net Genel Pozisyon: Döviz Varlıkları toplamı ile Döviz Yükümlülükleri toplamının Türk Lirası karşılıkları arasındaki farkı,

             Dövize Endeksli Varlık ve Yükümlülükler: Üzerlerinde, ilgili sözleşmelerde veya mevzuatta dövize endeksli bir araç olduğu açıkça tanımlanan ve değerleri döviz kurlarındaki değişmelerden doğrudan etkilenen varlık ve yükümlülükleri,
             Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı: Yabancı Para Net Genel Pozisyon tutarının, özkaynağa bölünmesi suretiyle hesaplanacak oranı,

             Konsolide Döviz Varlıkları: Ana ortaklık niteliğine sahip bankaların, Kanunun 13 üncü maddesine istinaden Kurumca çıkarılan düzenlemelerde belirtilen konsolide mali tablo hazırlama esaslarına göre finansal kurumlar topluluğuna dahil ortaklıklarının hesapları ile konsolide edilen tüm yabancı para aktif hesaplarını, dövize endeksli varlıklarını, vadeli döviz alım taahhütlerini,

             Konsolide Döviz Yükümlülükleri: Ana ortaklık niteliğine sahip bankaların, Kanunun 13 üncü maddesine istinaden Kurumca çıkarılan düzenlemelerde belirtilen konsolide mali tablo hazırlama esaslarına göre finansal kurumlar topluluğuna dahil ortaklıkların hesapları ile konsolide edilen tüm yabancı para pasif hesaplarını, dövize endeksli yükümlülüklerini, vadeli döviz satım taahhütlerini,

             Konsolide Yabancı Para Net Genel Pozisyon: Konsolide Döviz Varlıkları toplamı ile Konsolide Döviz Yükümlülükleri toplamının Türk Lirası karşılıkları arasındaki farkı,

             Konsolide Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı: Konsolide Yabancı Para Net Genel Pozisyon tutarının, konsolide özkaynağa bölünmesi suretiyle hesaplanacak oranı,

             ifade eder.

 

             Oransal Sınır, Hesaplama Şekli ve Bildirim

             Madde 4- Bankalarca, bu Yönetmelikte belirlenen esaslara göre hesaplanan "Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı" +- %20'yi aşamaz.

             Söz konusu standart oran bankalarca günlük olarak hesaplanır. Kurumca belirlenecek cetvellere ve bunların açıklamalarına uygun şekilde, ay sonları itibarıyla hesaplanan standart oranları içeren cetvel en geç dönemi izleyen iki hafta içinde, günlük olarak hesaplanan standart oranları içerecek şekilde haftalık olarak düzenlenen cetvel ise ilgili hafta sonunu izleyen hafta içinde Kuruma gönderilir.

             Kurum, mali bünyelerini etkileyen diğer faktörleri de dikkate alarak, her bir banka veya banka grubu için farklı oran belirleyebilir ve söz konusu standart oranın bildirimine ilişkin cetvelin daha sık aralıklarla gönderilmesini talep edebilir.

             Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı'nın hesaplanmasında, "Bankaların Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik"e göre hesaplanan son dönem özkaynak tutarı dikkate alınır.

             Bu Yönetmeliğin uygulanmasında dikkate alınacak döviz varlık ve yükümlülüklerine ilişkin açıklamalar ve değişiklikler, Kurum tarafından ilgililere duyurulur. Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı, (Ek: 1)'de yer alan bildirim cetveline uygun olarak hesaplanır.

 

             Konsolide Mali Tablolar Esas Alınarak Hesaplanan Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Oranı

             Madde 5- Kanun uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere göre ana ortaklık niteliğine sahip olan ve konsolide mali tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan bankalarca, Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun şekilde konsolide olarak da hesaplanır. (Ek: 2)'de yer alan bildirim cetveline uygun olarak hesaplanacak söz konusu oran +- %20'yi aşamaz.

             Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranını konsolide olarak hesaplayacak bankaların, finansal kurumlar topluluğu içinde yer alan konsolidasyona tabi ortaklıklarının tüm yabancı para aktif hesaplarını, dövize endeksli varlıklarını, vadeli döviz alım taahhütlerini, tüm yabancı para pasif hesaplarını, dövize endeksli yükümlülüklerini, (Ek: 2)'deki cetvelde yer alan hesaplar altında konsolide etmeleri gereklidir.
             Bildirim cetvelinin ana ortaklık niteliğine sahip bankalarca her ay sonu itibarıyla düzenlenmesi ve en geç dönemi izleyen bir ay içinde Kuruma gönderilmesi şarttır. Konsolide Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı'nın hesaplanmasında, "Bankaların Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik"e göre hesaplanan son dönem özkaynak tutarı dikkate alınır.

             Kurum, mali bünyelerini etkileyen diğer faktörleri de dikkate alarak, her bir banka veya banka grubu için farklı oran belirleyebilir ve söz konusu standart oranın bildirimine ilişkin cetvelin daha sık aralıklarla gönderilmesini talep edebilir.

 

             Oransal Sınırlara Uyumsuzluk

             Madde 6- Konsolide olmayan Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı'ndaki aşım tutarının tespitinde esas alınacak haftalık oran, günlük değerlerin basit aritmetik ortalamasıdır. Haftalık oran +- %20 seviyesinde olmak kaydıyla, günlük olarak hesaplanan standart oran, azami oranı en fazla 2 puan aşabilir.

             Konsolide Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranı'ndaki aşım tutarı hesaplama dönemi itibarıyla dikkate alınır.

             Aylık olarak hesaplanan konsolide veya konsolide olmayan Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Özkaynak Standart Oranları'ndan herhangi birinin azami sınırının aşılması halinde, bankalar hesaplama döneminden itibaren altı ayı geçmemek üzere Kurumca belirlenecek süre içinde aşım tutarını gidermek zorundadır.

             Yapılacak incelemelerde, bu Yönetmelikle düzenlenen standart oranların tutturulmasına yönelik fiktif işlem yapıldığının tespit edilmesi halinde, bu işlemlere karşılık gelen tutarlar geriye yönelik olarak varlık ve yükümlülüklerden düşülmek suretiyle ilgili döneme ilişkin standart oranlar yeniden hesaplanır. Fiktif işlem tanımı kapsamına giren işlemlerin niteliği Kurumca belirlenir.

 

             Özel Finans Kurumları

             Madde 7- Bu Yönetmelik hükümleri özel finans kurumları hakkında da uygulanır.

 

             Yürürlükten Kaldırılan Düzenlemeler

             Madde 8- 29/8/1998 tarihli ve 23448 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yabancı Para Net Genel Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosunun Bankalarca Hesaplanmasına ve Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ" ile 21/12/1999 tarihli ve 23913 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yabancı Para Genel Konsolide Pozisyon/Sermaye Tabanı Standart Rasyosunun Bankalarca Konsolide Mali Tablolardaki Hesaplar Baz Alınarak Hesaplanmasına ve Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ" yürürlükten kaldırılmıştır.

             Geçici Madde- Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre, standart oranın ana ortaklık niteliğine sahip bankalarca konsolide bazda her ay sonu itibarıyla hesaplanması ve Kuruma gönderilmesine ilişkin düzenleme, 1/1/2004 tarihine kadar üç ayda bir olmak üzere uygulanır.

 

             Yürürlük

             Madde 9- Bu Yönetmelik, 1/2/2002 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             Yürütme
             Madde 10-
Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yürütür.

İLGİLİ EK 31/12/2002 ve 24657 SAYILI R.G. de YER ALMAKTADIR.