Banka ve Kambiyo Mevzuatı  
Resmi Gazete Tarihi: 19.11.2000 Pazar Sayı: 24235 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt: Sahife:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan:

BANKALARIN KURULUŞU VE HİSSE DEVİRLERİ İÇİN YAPILACAK İZİN BAŞVURULARININ USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
 


            AMAÇ VE KAPSAM
            Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 05.11.2000 tarih ve 24221 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Kararının 5 inci maddesi uyarınca banka kuruluşunda veya mevcut bankaların hisselerinin devralınmasında ya da Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan bankaların hisselerini satın almak üzere yapılacak başvurularda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilecek bilgi ve belgelere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

            HUKUKİ DAYANAK
            Madde 2- Bu Yönetmelik, 4389 sayılı Bankalar Kanununun 3 üncü maddesinin (11), 7 nci maddesinin (1), 8 inci maddesinin (2) ve 11 inci maddesinin (3) numaralı fıkralarına dayanılarak hazırlanmıştır.

           KISALTMALAR
            Madde 3- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

           Kanun: 4389 sayılı Bankalar Kanununu,

           Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

           Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

            ifade eder.

            BANKA KURULUŞU
            Madde 4- Türkiye'de banka kurmak üzere Kuruma verilecek başvuru dilekçelerine;

            a) Kurucuların, (Ek-1) ve (Ek-2) de yeralan örneklere uygun şekilde düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri "Banka Kurucularına İlişkin Beyanname"nin,

            b) Ortaklarca imzalanmış ortaklık anasözleşme taslağının,

            c) Banka kurulmasından beklenen faydayı analiz eden detaylı fizibilite raporu ile kuruluş tarihinden itibaren 3 yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilanço ile kar ve zarar cetvelleri ve banka sermaye artırımları için gereken tutarı ve bu tutarın sağlanacağı kaynakları içeren raporun,

            d) Kuruluş sermayesindeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek veya tüzel kişiler ile kurucuların, müflis olmadıklarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına dair İcra Tetkik Hakimliklerinden alacakları belgelerin,

            e) Gerçek kişi kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek kişilerce, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü veya Cumhuriyet Savcılıklarından, (Ek-3) de yeralan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçeyle talep edilecek arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış adli sicil belgelerinin,

            f) Kurucu tüzel kişilerin kurulacak bankaya ortak olunmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

            g) Kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek ve tüzel kişilerin tasfiyeye tabi tutulan bankerler, sigorta şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadıklarına ilişkin beyanın (Ek-4),

            h) Kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek ve tüzel kişilerin, tasfiyeye tabi tutulan veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla pay sahibi olmadıklarını gösterir beyanın (Ek-4),

            i) Kurucu tüzel kişilerin kuruluşla ilgili Ticaret Sicili Gazetesinin, bunların ortakları, pay oranları ve tutarlarını gösteren listelerin, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında ayrıntılı açıklamalar ile 01.06.1989 tarih ve 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce onaylanmış en az son üç yıla ait bilanço, kar ve zarar cetvelleri ile banka veya mali kurum niteliğindeki kurucu tüzel kişiler için varsa uluslararası kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından hazırlanmış ve öngörülen dereceyi de içeren raporun,

            j) Kurucu tüzel kişilerin dahil olduğu sermaye grubu için uluslar arası kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından uluslar arası muhasebe standartlarına uygun hazırlanmış varsa son üç yıla ait konsolide bilanço ve gelir tablolarının,

            k) Sermayedeki dolaylı pay sahipliklerinin tespitini teminen tüzel kişi kurucuların tüzel kişi ortaklarının ve bu ortakların sermayelerinde pay sahibi tüzel kişilerin hissedarlarını ve hisse oranlarını gösterir cetvellerin,

            l) Sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek ve tüzel kişiler ile kurucuların, muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin ilgili vergi daireleri ve Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak belgelerin,

            m) Kurucuların, vergi dairelerince onaylı son beş yıla ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin ve bunların sahip oldukları gayrimenkullere ilişkin belediyelerin ilgili birimlerince onaylı emlak beyannamelerinin ve bu gayrimenkullere ilişkin tapu dairelerinden alınacak tapu sicil kayıtları ile bunların üzerindeki şerh ve takyidatları gösterir belgenin,

            n) Sermaye payı yüzde on veya daha fazla olan ortakların kurucu beyannamelerinde yeralan mevduat ve kredi hesaplarına ilişkin bilgilerin tevsiki amacıyla, bu hesapların açılış tarihlerini de içerecek şekilde her biri aynı tarihi taşıyan ve ilgili bankalarca Kuruma hitaben düzenlenecek belgelerin,

            o) Sermayenin yüzde on veya daha fazlasını taahhüt eden kişilerin mali durumları hakkında, 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek raporun,

            p) Gerçek kişi kurucuların, imtiyazlı pay sahiplerinin, sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan diğer gerçek kişilerin ve belirlenmiş ise görevlendirilecek yönetim kurulu üyeleri ile genel müdürün son on yılda mali bir kurumda görev alıp almadıklarına ilişkin bilgileri de kapsayacak şekilde hazırlanmış ayrıntılı özgeçmişlerinin,

            r) Kurucu gerçek veya tüzel kişileri temsile yetkili kılınmış kişi veya kişilere verilmiş vekaletname örneklerinin,

            s) Sermayedeki doğrudan veya dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan kurucuların, gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda
her türlü muvazaadan ari olarak sağladıklarına dair (Ek-5) de yeralan örneğe uygun olarak düzenleyip imzalayacakları taahhütnamenin, eklenmesi gerekmektedir. Yabancı uyruklu kişiler de bu madde hükümlerine tabidir. Dolaylı pay sahipliğiyle ilgili tespitler, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde açıklanan "Dolaylı Pay Sahipliği" tanımına göre yapılır.

            HİSSE DEVRİ
            Madde 5-1) Kanunun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, hisse devri veya edinimi ya da Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan bankaların satın alınmasıyla ilgili Kuruma verilecek başvuru dilekçelerine;

            a) Hisseleri devralacakların (Ek-1) ve (Ek-2) de yeralan örneklere uygun şekilde düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri "Hisse Devralacaklara İlişkin Beyanname"nin,

            b) Hisseleri devralacakların müflis olmadıklarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin İcra Tetkik Hakimliklerinden alınacak belgelerin,

            c) Hisseleri devralacak gerçek kişilerce, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü veya Cumhuriyet Savcılıklarından, (Ek-3) de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçeyle talep edilecek arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış adli sicil belgelerinin,

            d) Hisseleri devralacak gerçek veya tüzel kişilerin, tasfiyeye tabi tutulan bankerler, sigorta şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadıklarına ilişkin beyanın (Ek-4),

            e) Hisseleri devralacak gerçek veya tüzel kişilerin, tasfiyeye tabi tutulan veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla pay sahibi olmadıklarını gösterir beyanın (Ek-4),

            f) Hisseleri devralacak tüzel kişilerin bankaya ortak olunmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

            g) Hisseleri devralacak tüzel kişilerin kuruluşuyla ilgili Ticaret Sicili Gazetesinin, bunların ortakları, pay oranları ve tutarlarını gösteren listelerin, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında ayrıntılı açıklamalar ile 01.06.1989 tarih ve 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce onaylanmış son üç yıla ait bilanço ile kar ve zarar cetvellerinin, banka veya mali kurum niteliğindeki kurucu tüzel kişiler için varsa uluslararası kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından hazırlanmış ve öngörülen dereceyi de içeren raporun,

            h) Hisseleri devralacak tüzel kişilerin dahil olduğu sermaye grubu için uluslararası kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından uluslararası muhasebe standartlarına uygun hazırlanmış varsa son üç yıla ait konsolide bilanço ve gelir tablolarının,

            i) Sermayenin yüzde on veya daha fazlasını taahhüt eden kişilerin mali durumları hakkında, 3568 sayılı Kanuna göre yetkili mali müşavirlerce düzenlenecek raporun,

            j) Hisseleri devralacak kişilerin, muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin ilgili vergi daireleri ve Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak belgelerin,

            k) Hisseleri devralacak kişilerin, vergi dairelerince onaylı son beş yıla ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin ve bunların sahip oldukları gayrimenkullere ilişkin belediyelerin ilgili birimlerince onaylı emlak beyannameleri ve bu gayrimenkullere ilişkin tapu dairelerinden alınacak tapu sicil kayıtları ile bunların üzerindeki şerh ve takyidatları gösterir belgenin,

            l) Hisseleri devralacak kişilerin, beyannamelerinde yeralan mevduat ve kredi hesaplarına ilişkin bilgilerin tevsiki amacıyla, bu hesapların açılış tarihlerini de içerecek şekilde her biri aynı tarihi taşıyan ve ilgili bankalarca Kuruma hitaben düzenlenecek belgelerin,

            m) Hisseleri devralacak gerçek kişiler ile tüzel kişilerin, sermayesinin yüzde on veya daha fazlasına sahip gerçek kişi ortakların son on yılda mali bir kurumda görev alıp almadıklarına ilişkin bilgileri de kapsayacak şekilde hazırlanmış ayrıntılı özgeçmişlerinin,

            n) Gerçek veya tüzel kişileri temsile yetkili kılınan kişi ve kişilere verilmiş vekaletname örneklerinin,

            o) Hisse senetlerinin satınalınmasında kullanılacak kaynak hakkında açıklamaların,

            p) Hisse devriyle ilgili yapılan sözleşmenin örneğinin,

            r) Hisseleri devralacaklardan, sermayedeki doğrudan ya da dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olanların, gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağladıklarına dair (Ek-5) de yeralan örneğe uygun olarak düzenleyip imzalayacakları taahhütnamenin, eklenmesi gerekir.

            Yabancı uyruklu kişiler için de bu madde hükümleri uygulanır.

            Dolaylı pay sahipliğiyle ilgili tespitler, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde açıklanan "Dolaylı Pay Sahipliği" tanımına göre yapılır.

            2) Herhangi bir hisse devri sözkonusu olmasa dahi, mevcut hisseler üzerine, imtiyaz tesisi, imtiyazın kaldırılması veya intifa senedi çıkarılması da Kurul iznine tabidir.

            YURTDIŞINDA KURULU BANKA VEYA MALİ KURUMLARIN, TÜRKİYE'DE BANKA KURMALARI VEYA HİSSE DEVRALMALARI
            Madde 6- Yurtdışında kurulu banka veya mali kurumların, Türkiye'de banka kurmak veya mevcut bankalardan birinin hisselerini devralmak üzere Kuruma verecekleri başvuru dilekçelerine;

            a) Banka veya mali kurumun anasözleşmesini,

            b) Türkiye'de banka kurulması veya mevcut bankalardan birinin hisselerinin devralınmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerini,

            c) Banka kurulmasından veya hisselerin devralınmasından beklenen faydayı analiz eden detaylı fizibilite raporu ile üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilanço ile kar ve zarar cetvellerini ve banka sermaye artırımları için gereken tutarı ve bu tutarın sağlanacağı kaynakları içeren raporu,

            d) Banka veya mali kurumun son beş yıla ait bilanço, kar ve zarar cetvelleri ile yetkili kuruluşlarca düzenlenmiş bağımsız denetim raporları,

            e) Banka veya mali kurumun ortakları ile kurulu bulunduğu ülke dışındaki teşkilat ve organizasyon yapısı ve uluslararası mali piyasalardaki faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgi ve belgeleri ve uluslar arası kabul gören derecelendirme şirketleri tarafından hazırlanan ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren raporu,

            f) Banka veya mali kurumun kurulduğu veya faaliyette bulunduğu ülkelerde mevduat kabul etmesinin veya bankacılık işlemleri yapmasının yasaklanmamış olduğu ve/veya faaliyetlerinde herhangi bir kısıtlama bulunmadığına ilişkin ilgili ülke resmi makamlarından alınmış belgeyi,

            g) Banka veya mali kurumun son genel kuruluna ilişkin tutanaklar ile sermayenin yüzde onundan fazlasına sahip ortakların bankanın merkezinin bulunduğu ülkenin yetkili makamlarınca onaylı listesi,

            h) Bankanın merkezinin bulunduğu ülke mevzuatına göre yetkili bağımsız denetim kuruluşlarının biri tarafından her yıl yapılacak incelemeye ilişkin raporların Kuruma tevdi edileceğine dair taahhütnameyi, eklemeleri gerekmektedir.

            YURTDIŞINDAN TEMİN EDİLECEK BELGELER
            Madde 7- Yurtdışından temin edilecek belgelerin ilgili ülke resmi makamlarınca ve Türkiye'nin o ülkedeki konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi" hükümlerine göre onaylanmış olması ve başvuruya belgelerin noter onaylı tercümelerinin de eklenmesi şarttır.

            DOLAYLI PAY SAHİPLİĞİ
            Madde 8- 1) Gerçek veya tüzel bir kişinin, Türkiye'de kurulmuş veyakurulacak bir bankanın sermayesindeki dolaylı pay sahipliğinin tespitinde uygulanacak ilke ve esaslar aşağıda belirtilmiştir.

            a) Bankada pay sahibi bulunan tüzel kişilerin ortaklarının ve bu ortaklardan tüzel kişi olanların ortaklık yapıları, zincirleme bir suretle gerektiği takdirde gerçek kişilere ulaşıncaya kadar tespit edilir.

            b) Dolaylı pay sahipliği saptanacak kişi için zincirin son halkasında tespit edilen iştirak oranının tüzel kişilikler aracılığıyla banka sermayesinde meydana getirdiği dolaylı pay sahipliği oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle hesaplanır, ara kademelerde saptanabilecek aynı kişiye ait doğrudan pay sahiplikleri oransal olarak müteakip çarpım işleminden önce, çarpılacak orana ilave edilir.

            c) Bir gerçek kişiye ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde bu gerçek kişi ile eş ve velayet altındaki çocuklarına, bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları ortaklıklara veya bu kişi veya bu ortaklıkların ayrı ayrı veya birlikte sermayesinin yüzde yirmibeşinden fazlasına sahip oldukları ortaklıklara ait paylar birlikte dikkate alınır. Tüzel kişilere ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde de bunlara ait paylar ile sermayenin yüzde yirmibeşinden fazlasına sahip oldukları ortaklıklara ait paylar birlikte hesaplanır.

            2) Banka sermayesindeki pay sahipliği tüzel kişilerin sermayeleriyle ilgili olarak Kanuna göre yapılacak dolaylı el değiştirme ve benzeri dolaylılık tespit ve değerlendirmeleri, mevzuatta açıkça düzenlenen hususlar haricinde banka sermayesi yerine tüzel kişi hissedarın sermayesi esas alınarak bu maddenin (1) numaralı fıkrasındaki hükümlerine göre yapılır.

            DÜZENLEME
            Madde 9- Bu Yönetmelikte yer almayan ya da açıklık bulunmayan hususlarda Kurul kararlarına göre işlem yapılır.

            Kurum gerekli gördüğü takdirde, bu Yönetmelik uyarınca ilgililerden istenilen bilgi ve belgelere ilave olarak bilgi ve belge istemeye yetkilidir.

            YÜRÜRLÜK
            Madde 10- Bu Yönetmelik Resmi Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            YÜRÜTME
            Madde 11- Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

İLGİLİ TABLOLAR 19/11/2000 TARİH VE 24235 SAYILI RESMİ GAZETEDEDİR.

                                                                                                                                                            EK-3

ADLİ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA)

                                                                                                                                            ....................

            Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilmek üzere, arşiv kayıtlarını da içeren adli sicilimin çıkarılarak tarafıma verilmesini arz ederim.

                                                                                                                                ...../...../.....
                                                                                                                                ADI-SOYADI
                                                                                                                                İMZA

            SOYADI :
            ADI :
            BABA ADI :
            ANA ADI :
            DOĞUM YERİ/TARİHİ :
            NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU
            İL :
            İLÇE :
            MAHALLE/KÖY :
            CİLT NO :
            AİLE SIRA NO :
            SIRA NO :
            ADRESİ :

EK-5
                                                                                                                                            EK-4

TAAHHÜTNAME

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME
KURUMU

                                                                                                                        ANKARA

            Tasviye tabi tutulan bankalar, bankerler, sigorta şirketleri, para ve sermaye piyasalarında gösteren kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak %10 veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadığımı beyan ve taahhüt ederim.

            ...../...../.....                                                                                                    ...../...../.....
            İMZA                                                                                                             İMZA
 


TAAHHÜTNAME

BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME
KURUMU

                                                                                                                     ANKARA

            .................................... Bankasını kurma/hisselerini devralma talebimizde belirtilen kuruluş sermayesinin/alış bedelinin sanayi, ticaret ve hizmetler sektörlerindeki kendi faaliyetlerimizden kaynaklandığını beyan ve her türlü muvazaadan ari olarak nakden temin ve tevdi edileceğini taahhüt ederiz.

                                                                                                 ...../...../.....

                                                                                                 İMZA