Banka ve Kambiyo Mevzuatı  
Resmi Gazete Tarihi: 20.09.2001 Perşembe Sayı: 24529 (Asıl) Düstur Tertip:5 Cilt:Sahife:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan:

ÖZEL FİNANS KURUMLARININ KURULUŞ VE FAALİYETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK
 

   
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER

            AMAÇ VE KAPSAM
            Madde 1- 1. Bu Yönetmeliğin amacı, özel finans kurumlarının kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin esas ve usullerin düzenlenmesidir.

            2. Bu Yönetmelik hükümleri;

            a) Özel finans kurumlarının özkaynakları,

            b) Türkiye'de özel finans kurumu kurulması ile ilgili kuruluş ve faaliyet izinlerinin verilmesi,

            c) Türkiye'de kurulmuş veya kurulacak özel finans kurumlarının sermayelerindeki dolaylı pay sahipliklerinin tespiti,

            d) Hisse devri için yapılacak izin başvurusu,

            e) Türkiye'de faaliyette bulunan özel finans kurumlarının yurtiçinde ve yurtdışında şube açmaları, yurtdışında temsilcilik açmaları, ortaklık kurmaları ve kurulmuş ortaklıklara katılmaları,

            f) Genel müdür ve yardımcılıklarına atanacakların bildirimi,

            g) Yemin ve mal bildirimi,

            h) Özel finans kurumlarının fon toplama ve finansman faaliyetleri,

            ı) Kredi komitesinin oluşumu ve kredi açma yetkisinin devri,

            j) Bir gerçek veya tüzel kişiye doğrudan veya dolaylı olarak verilebilecek azami kredi miktarının belirlenmesinde esas alınacak "dolaylı kredi" tanımı,

            k) Kredi sınırlarının hesabında gayrinakdi krediler ile vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ve benzeri diğer sözleşmelerin dikkate alınma oranları ile ortaklık paylarının dikkate alınma esasları,

            l) Kredi sınırlarının konsolide esasa göre hesaplanması ve uygulanması,

            m) Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesi ülkeler ile diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri, merkez bankaları ve kredi kurumları ile yapılan işlemler veya bunlarca çıkarılan ya da ödenmesi garanti edilen bono, tahvil ve benzeri sermaye piyasası araçları ve verilen diğer garantiler karşılığı yapılan işlemlerin, kredi sınırlarının hesabında dikkate alınma oranları,

            n) Özel finans kurumlarının bankalarla yaptıkları veya kendi aralarındaki, kredi sınırlamalarına tabi olmayan işlemler,

            o) Açılacak krediler ve verilecek kefalet ya da teminatlar için hesap durumu alınması, alınacak hesap durumu belgesi ve eki bilanço ile kar ve zarar cetvellerinin denetlenmesi,

            p) Alacaklardan dolayı edinilmek zorunda kalınan emtia ile gayrimenkullerin elden çıkarılması,

            r) Özel finans kurumlarının hesap ve kayıt düzeni, mali tablolarının yayımlanması ve ilgili mercilere bildirilmesi,

            s) Özel finans kurumlarının basılı ve külçe altın dışında alım ve satımını yapabilecekleri kıymetli madenler,

            t) Özel finans kurumu mensuplarına kredi kartı verilmek suretiyle kullandırılacak krediler,

            u) Zamanaşımına uğrayan hesap, emanet ve alacakların "Güvence Fonu"na gelir kaydedilmesi,

            v) İştirak tutarlarının 4389 sayılı Bankalar Kanununu hükümlerine uygun hale getirilmesi ile ilgili esas ve usulleri kapsar.

            HUKUKİ DAYANAK
            Madde 2- Bu Yönetmelik, 4389 sayılı Bankalar Kanununun 2 nci maddesi, 3 üncü maddesinin (11) numaralı fıkrası, 7 nci maddesinin (1), (4) ve (5) numaralı fıkraları, 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) ve (c) bentleri, 9 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile (3) numaralı fıkrasının (a) bendi ve (6) numaralı fıkrası, 10 uncu maddesinin (4) numaralı fıkrası, 11 inci maddesinin (3), mülga, (5) ve (11) numaralı fıkraları ile (6) ve (9) numaralı fıkralarının (c) bentleri, 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ile (1) numaralı fıkrasının (d) bendi, 13 üncü maddesinin (5) numaralı fıkrası ile (1) numaralı fıkrasının (a) bendi, 20 nci maddesinin (6) numaralı fıkrası ve geçici 2 nci maddesinin (h) bendi uyarınca düzenlenmiştir.

            TANIMLAR
            Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;

            Kanun; 4389 sayılı Bankalar Kanununu,

            Kurum; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

            Kurul; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

            Özel Cari Hesap; Özel finans kurumlarında, Türk Lirası veya yabancı para cinsinden nama yazılı olarak "özel cari hesap cüzdanı" karşılığında açılabilen ve istenildiğinde kısmen veya tamamen her an geri çekilebilme özelliği taşıyan, karşılığında hesap sahibine anapara dışında faiz, kar ve sair nam altında bir bedel ödenmeyen fonların oluşturduğu hesapları,

            Katılma Hesabı; Özel finans kurumlarına Türk Lirası veya yabancı para cinsinden nama yazılı olarak "kar ve zarara katılma hesabı cüzdanı" karşılığında yatırılan fonların bu kurumlarca kullandırılmasından doğacak kar veya zarara katılma sonucunu veren, karşılığında hesap sahibine önceden belirlenmiş faiz, kar ve sair nam altında bir getiri ödenmeyen ve anaparanın aynen geri ödenmesi garanti edilmeyen fonların oluşturduğu hesapları,

             Birim Değeri; Özel finans kurumunun katılma hesaplarına fon kabul ettiği ilk gün için 100 olarak kabul edilen ancak kar veya zarar edildiğinde değişen, kar veya zarar kayıtlarının yapıldığı günlerde, vadelerine göre ayrılmış her bir fonun toplam değerinin fonun bir önceki günkü toplam hesap değerine bölünmesi suretiyle hesaplanan, kar veya zarar kaydı yapılmayan günlerde ise bir önceki günün birim değerine eşit olan katsayıyı,

            Hesap Değeri; Özel finans kurumunun katılma hesaplarına fon kabul ettiği ilk gün, hesap sahibince yatırılan tutarın 100 olarak kabul edilen "Birim Değere" bölünmesi suretiyle, müteakip günlerde ise, para yatıran veya çeken kişiye ait hesap değerine, hesap sahibince yatırılan veya çekilen miktarın "Birim Değere" bölünmesi ile bulunacak tutarın, para yatırılmışsa eklenmesi, para çekilmişse çıkarılması suretiyle hesaplanan ve katılma hesabı sahiplerinin fon mevcuduna katılma oranını gösteren katsayıyı,

            Birim Hesap Değeri; Katılma hesabının cari değerini belirleyen ve "Birim Değeri" ile "Hesap Değeri"nin çarpılması suretiyle hesaplanan, katılma hesabı sahibinin, üzerinde hak iddia edebileceği tutarı,

            Kar-Zarar Ortaklığı Yatırım Sözleşmesi; Özel finans kurumları ile kar ve zararlarına katılma amacıyla fon kullandırdıkları gerçek ve tüzel kişiler arasındaki hukuki ve mali ilişkileri düzenleyen ve bu kişilerin sözleşmeye konu faaliyetlerinden doğacak kar ve zarara katılma sonucu doğuran yazılı sözleşmeyi,

            Kredi; Özel finans kurumlarının faaliyetlerine uygun olmak kaydıyla, izlendikleri hesaba bakılmaksızın, bu Yönetmelikte belirtilen her türlü fon kullandırma işlemlerini, verecekleri teminat mektupları, kefaletler, aval, ciro ve kabuller gibi gayrinakdi kredileri, satın alacakları sermaye piyasası araçlarını, tevdiatta bulunmak suretiyle ya da herhangi bir şekil ve surette verecekleri ödünçleri, varlıkların vadeli satışından doğan alacakları, vadesi geçmiş nakdi fon kullandırımlarını, gayrinakdi kredilerin nakde tahvil olan bedellerini, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeleri ve ortaklık paylarını, ifade eder.

            ÖZKAYNAK VE KONSOLİDE ÖZKAYNAK
            Madde 4- Özkaynak, ay sonları itibariyle hesaplanmak üzere, özel finans kurumlarının ana sermaye ve katkı sermayeleri toplamından, sermayeden indirilen değerlerin düşülmesi sonucu bulunacak tutarı ifade eder.

            Ana sermaye; ödenmiş sermaye, kanuni, ihtiyari ve fevkalade yedek akçeler, vergi karşılığından sonraki dönem karı ve geçmiş yıllar karı toplamından oluşur. Ana sermayenin hesaplanmasında, özel finans kurumlarının dönem zararı ile geçmiş yıllar zararı toplamı indirim kalemi olarak dikkate alınır.

            Katkı sermaye; genel kredi karşılığı, sabit kıymet yeniden değerleme fonu, iştirakler ve bağlı ortaklıklar ile sermayelerine katılınan diğer ortaklıklar sabit kıymet yeniden değerleme karşılığı, kullanılan sermaye benzeri krediler, muhtemel riskler için ayrılan serbest karşılıklar ve menkul değerler değer artış fonu toplamından oluşur.

            Özel finans kurumları özkaynaklarının, Aralık ayı hariç olmak üzere, ay sonları itibarıyla hesaplanmasında, aktiflerindeki sabit kıymetler için Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından 1987 yılı baz alınarak açıklanan toptan eşya fiyatları genel endeksinin aylık dönemler itibarıyla hesap edilen oransal değişimlerinin yüzde on eksiğini esas alarak yeniden değerleme yapabilir ve bulunacak tutara katkı sermaye içinde yer verebilirler.

            Genel kredi karşılığı tutarından, tasfiye olunacak alacaklar hesabının karşılıklarının düşülmesinden sonra kalan net tutarın indirilmesi sonucu kalan kısım, katkı sermaye toplamına dahil edilir. Muhtemel riskler için ayrılan serbest karşılıkların toplam tutarının, ana sermayenin yüzde yirmibeşini aşan kısmı, katkı sermaye hesaplamasına dahil edilmez.

            Katkı sermayenin ana sermayenin yüzde yüzünden fazla olan kısmı, özkaynak hesabında dikkate alınmaz.

            Kurumun uygun görüşünün alınması kaydıyla, özel finans kurumlarınca sağlanan ve kalan vadesi beş yıl ve daha uzun olan sermaye benzeri kredilere katkı sermaye içinde yer verilir. Sermaye benzeri kredilerin, ana sermayenin yüzde ellisini aşan bölümü katkı sermaye hesabına dahil edilmez. Sermaye benzeri krediler;

            a) Başlangıç vadesi en az beş yıl olan,

            b) Özel finans kurumunun tasfiyesi halinde, hisse senetlerinden bir önce, diğer tüm borçlardan sonra ödenmesi krediyi kullandıranlarca kabul edilen,

            c) Def'aten kullandırılan ve herhangi bir şekil ve surette doğrudan ya da dolaylı olarak teminata bağlanmamış, hiç bir türev işlem ve sözleşmeyle ilişkilendirilmemiş, başka kişilere temlik edilemeyeceği yazılı olarak belirlenmiş,

            d) Özel finans kurumunun doğrudan ya da dolaylı iştirakleri dışındaki kişilerden sağlanan kredilerdir.

            Kullanılacak sermaye benzeri kredilere ilişkin yapılacak sözleşmelerde ana para geri ödenmesinin beş yıldan önce yapılamayacağının ve (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen koşulların açıkça hükme bağlanmış olması zorunludur. Bu maddede belirtilen koşulları taşıyan sermaye benzeri kredilerin katkı sermaye hesabına dahil edilebilmesi için, kredinin kullanılmasına esas sözleşmenin aslı veya noter onaylı örneği, sözleşme henüz imzalanmamışsa aslı izin verilmesinin ardından ibraz edilmek üzere sözleşme taslağı ile birlikte Kuruma izin başvurusunda bulunulur. Önceden ibraz edilen sözleşme taslağı hükümleri ile, izin verilmesinin ardından ibraz edilen asıl sözleşme hükümleri arasında, kullanılan kredinin sermaye benzeri niteliğini ortadan kaldıracak şekilde farklılıkların bulunması halinde verilen izin iptal edilir. Gerekli koşulları taşıyan sermaye benzeri krediler, Kurumun izninin ardından özel finans kurumu kayıtlarına intikal tarihi itibariyle katkı sermaye hesaplamalarına dahil edilir. Sermaye benzeri krediyi kullandıran kişi ya da kişilere özel finans kurumlarınca doğrudan ya da dolaylı olarak fon kullandırılması halinde, kullandırılan fon tutarı katkı sermayenin hesaplanmasında sermaye benzeri kredi toplamından indirilir. Sermaye benzeri kredilerin vadesinden önce geri ödenmesine, özel finans kurumunun Kanunda öngörülen kredi sınırlarına ve standart oranlara uyumu gözetilerek Kurumca izin verilebilir.

            Katkı sermaye hesaplamalarına dahil edilmesine Kurumca izin verilen sermaye benzeri kredilerden, kalan vadesi beş yıldan az olanlar her bir yıl için yüzde yirmi oranında azaltılarak katkı sermaye hesaplamalarına intikal ettirilir. Vadesine bir yıldan az süre kalan sermaye benzeri krediler katkı sermaye hesaplamasında dikkate alınmaz.

            Kurumca izin verilmesi halinde, özel finans kurumunun sermaye artırımlarında kullanılması hissedarlarca kesin ve yazılı olarak taahhüt edilen, karşılığında faiz, kar ve sair nam altında bir bedel ödenmeyen ve tasfiye halinde, hisse senetlerinden bir önce, diğer tüm borçlardan sonra ödenmesi kabul edilen, herhangi bir şekil ve surette doğrudan ya da dolaylı olarak teminata bağlanmamış, hiç bir türev işlem ve sözleşmeyle ilişkilendirilmemiş, özel finans kurumuna rehnedilmiş kaynaklar da vade şartı aranmaksızın, niteliklerine göre sermaye benzeri kredi olarak kabul edilebilir.

            Sermayeden indirilen değerleri;

            - konsolide edilmemiş mali iştirakler, bağlı ortaklıklar ile sermayesine iştirak edilen diğer mali ortaklıklar (ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları ile sigortacılık olan ve bu konulardaki özel kanunlara göre izin ve ruhsat ile faaliyet gösteren mali kurumlara olan sermaye katılımları),

            - özel maliyet bedelleri,

            - ilk tesis bedelleri,

            - peşin ödenmiş giderler,

            - konsolide edilmemiş iştiraklerin, bağlı ortaklıkların, sermayesine iştirak edilen diğer ortaklıkların ve sabit kıymetlerin rayiç değeri bilançoda kayıtlı değerin altında ise aradaki fark,

            - Türkiye'de faaliyet gösteren diğer özel finans kurumlarına verilen sermaye benzeri krediler,

            - şerefiye,

            - aktifleştirilmiş giderler oluşturur.

            Konsolide özkaynak; Kanun uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere göre, ana ortaklık niteliğinde olan ve konsolide mali tablo hazırlama zorunluluğu bulunan özel finans kurumlarınca, konsolide mali tabloların hazırlandığı dönemler itibariyle hesaplanmak ve konsolide esasa göre uygulanacak kredi sınırları ile standart oranların hesaplanmasında dikkate alınmak üzere, finansal kurumlar topluluğuna dahil ortaklıkların ana ortaklık nezdinde konsolide edilen mali tabloları üzerinden yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde hesaplanacak özkaynak tutarını ifade eder.

            Konsolide özkaynak hesaplanmasında topluluk dışı özsermaye ile kar ve zarar unsurları sermaye hesaplamasına dahil edilir. Sigorta şirketlerinin teknik ihtiyatlarına, konsolide özkaynak hesabında yer verilmez. Konsolidasyon işlemleri sonucunda net negatif konsolidasyon şerefiyesi bulunmuş ise bu tutar katkı sermaye içindeki "menkul değerler değer artış fonu"na, net pozitif konsolidasyon şerefiyesi bulunmuş ise, bu tutar "sermayeden indirilen değerler"e dahil edilir. Özkaynak hesabında, aktif bir kalem olan pozitif konsolidasyon şerefiyesi tutarı ile negatif konsolidasyon şerefiyesi tutarı mahsup edilir ve kalan net tutar ilgili bölüme dahil edilir. Konsolide özkaynak hesabında, düzenlemelerde belirtilen çeşitli nedenlerle konsolidasyon dışı bırakılmış mali iştirakler, bağlı ortaklıklar ve sermayesine iştirak olunan diğer mali ortaklıklara ilişkin tutarlar ile özsermaye yöntemi uygulanmış, ancak aktif ve pasifleri konsolide edilmemiş bu tür mali ortaklıklara ilişkin sermaye payları "sermayeden indirilen değerler" arasında gösterilir. Konsolidasyon dışı bırakılmış bu tür mali ortaklıklar ile konsolide sabit kıymetlerin rayiç değerleri, bunların kayıtlı değerlerinin altında ise aradaki fark "sermayeden indirilen değerler" arasında gösterilir. Bununla beraber bu konuda bir değer düşüş karşılığı ayrılmış ve bu karşılık özkaynaklarda bir azalmaya yol açmış ise, bu tutar mükerrer bir olumsuz etki yaratmamasını teminen "sermayeden indirilen değerler" arasında gösterilmez.

            Özkaynağın belirli bir oranı ile sınırlandırılmış işlemlerinde, özkaynak ve konsolide özkaynaklarda olabilecek düşüşler nedeniyle aşım oluşan özel finans kurumları, sözkonusu aşımları, özkaynak veya konsolide özkaynaklarını oluşan aşımları giderecek tutarda artırmak veya aşıma neden olan işlemlerini azaltmak suretiyle, özkaynak veya konsolide özkaynak hesaplama dönemini izleyen altı aylık süre içinde gidermek zorundadır. Özkaynak veya konsolide özkaynak artışının sermaye artırımı yoluyla sağlanması halinde, artırılan bedelden özkaynak veya konsolide özkaynağın eksik kısmına eşit olan tutarın belirtilen altı aylık sürede nakden tahsil edilmesi şarttır. Oluşan aşımın, özkaynak ve konsolide özkaynak artışı gerektirmesi halinde; artırım, en yüksek artış tutarını gerektiren özkaynak dikkate alınarak gerçekleştirilir. Aşımın giderilmesi için öngörülen altı aylık süre içinde Kanunun 21 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.

İKİNCİ BÖLÜM
KURULUŞ, FAALİYETE GEÇME, HİSSE DEVRİ, ŞUBE VE TEMSİLCİLİK AÇMA

            KURULUŞ
            Madde 5- Türkiye'de özel finans kurumu kurmak üzere Kuruma verilecek başvuru dilekçelerine;

            a) Kurucuların Yönetmelik ekindeki örneklere (Ek: 1 ve Ek: 2) uygun şekilde düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri birer beyannamenin,

            b) Ortaklarca imzalanmış ortaklık anasözleşme taslağının,

            c) Özel finans kurumu kurulmasından beklenen faydayı analiz eden detaylı fizibilite raporu ile kuruluştan itibaren 3 yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilanço ile kar ve zarar cetvellerini, özel finans kurumu sermaye artırımları için gereken kaynak tutarını ve bu tutarın sağlanacağı kaynakları içeren bir raporun,

            d) Kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan gerçek veya tüzel kişilerin müflis olmadıklarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden, konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin İcra Tetkik Hakimliklerinden alınacak belgelerin,

            e) Gerçek kişi kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan diğer gerçek kişilerce, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü veya Cumhuriyet Savcılıklarından, Kuruma verilmek üzere (Ek: 3)'de yeralan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile talep edilecek arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış adli sicil belgelerinin,

            f) Kurucu tüzel kişilerin kurulacak özel finans kurumuna ortak olunmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

            g) Kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği %10 veya daha fazla olan gerçek veya tüzel kişilerin tasfiyeye tabi tutulan bankerler, sigorta şirketleri ve para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak %10 veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadıklarına ilişkin bir beyanın (Ek: 4),

            h) Kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği %10 veya daha fazla olan gerçek veya tüzel kişilerin tasfiyeye tabi tutulan veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak %10 veya daha fazla pay sahibi olmadıklarını gösterir bir beyanın (Ek: 4),

            ı) Kurucu tüzel kişilerin kuruluşu ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinin, bunların ortakları, pay oranları ve tutarları ile varsa imtiyazlı payları gösteren listelerin, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında ayrıntılı açıklamalar ile 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce onaylanmış son üç yıla ait bilanço ile kar ve zarar cetvellerinin, banka veya diğer mali kurum niteliğindeki kurucu tüzel kişiler için varsa uluslararası kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından hazırlanmış olan ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren bir raporun,

            j) Kurucu tüzel kişilerin dahil olduğu sermaye grubuna ait uluslar arası muhasebe standartlarına uygun ve uluslararası kabul gören bir bağımsız denetim şirketinin onayını taşıyan varsa son üç yıla ait konsolide bilanço ile kar ve zarar cetvellerinin,

            k) Sermayedeki dolaylı pay sahipliklerinin tespitini teminen tüzel kişi kurucuların tüzel kişi ortaklarının ve bu ortakların sermayelerinde pay sahibi tüzel kişilerin hissedarlarını ve hisse oranlarını gösterir cetvellerin,

            l) Kurucular ile sermayedeki dolaylı pay sahipliği %10 veya daha fazla olan gerçek veya tüzel kişiler muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin ilgili vergi daireleri ve Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak belgelerin,

            m) Kurucuların, vergi dairelerince onaylı son beş yıla ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin ve bunların sahip olduğu gayrimenkullere ilişkin belediyelerin ilgili birimlerince onaylı emlak beyannamelerinin ve bu gayrimenkullere ilişkin tapu dairelerinden alınacak tapu sicil kayıtları ile bunların üzerindeki şerh ve takyidatları gösterir belgenin,

            n) Sermayenin yüzde on veya daha fazlasını taahhüt eden kurucuların kurucu beyannamelerinde belirtilen mevduat ve diğer tasarruf hesapları ile kredi hesaplarına ilişkin bilgilerin, bu hesapların açılış tarihlerini de içerecek şekilde tevsiki amacıyla, her biri aynı tarihi taşıyan ve ilgili bankalar ve özel finans kurumlarınca Kuruma hitaben düzenlenecek belgelerin,

             o) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden kurucuların mali  durumları hakkında 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek bir raporun,

            p) Gerçek kişi kurucuların, imtiyazlı pay sahiplerinin, sermayedeki dolaylı pay sahipliği yüzde on veya daha fazla olan diğer gerçek kişilerin ve belirlenmişse görevlendirilecek yönetim kurulu üyeleri ile genel müdürün son on yılda mali bir kurumda görev alıp almadıklarına ilişkin bilgileri de kapsayacak biçimde ayrıntılı özgeçmişlerinin,

            r) Kurucu gerçek veya tüzel kişileri temsile yetkili kişi veya kişilere verilmiş vekaletname örneklerinin,

            s) Sermayenin yüzde on ve daha fazlasını taahhüt eden kurucuların, gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağladıklarına dair (Ek: 5)'de yer alan örneğe uygun olarak düzenleyip imzalayacakları birer taahhütnamenin, eklenmesi gerekir.

            Kurum gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri talep etmeye yetkilidir.

            Yabancı uyruklu kişilerce temin edilecek bilgi ve belgeler hakkında bu madde hükümleri kıyasen uygulanır.

            YURTDIŞINDA KURULU BANKA VEYA DİĞER MALİ KURUMLARIN TÜRKİYE'DE ÖZEL FİNANS KURUMU KURMALARI VEYA HİSSE DEVRALMALARI, ŞUBE AÇMALARI
            Madde 6- 1. Yurtdışında kurulu banka veya diğer mali kurumların, Türkiye'de özel finans kurumu kurmak veya mevcut özel finans kurumlarından birinin hisselerini devralmak üzere Kuruma verecekleri başvuru dilekçelerine,

            a) Banka veya mali kurumun anasözleşmesinin,

            b) Türkiye'de özel finans kurumu kurulması veya mevcut özel finans kurumlarından birinin hisselerinin devralınmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

            c) Özel finans kurumu kurulmasından veya hisselerin devralınmasından beklenen faydayı analiz eden detaylı fizibilite raporu ile üç yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini bilanço ile kar ve zarar cetvellerini ve gerekmesi halinde özel finans kurumunun sermaye artırımları için gereken kaynak tutarını ve bu tutarın sağlanacağı kaynakları içeren bir raporun,

            d) Banka veya mali kurumun son beş yıla ait bilanço  ve kar ve zarar cetvelleri ile yetkili kuruluşlarca düzenlenmiş bağımsız denetim raporlarının,

            e) Banka veya mali kurumun ortakları ile kurulu bulunduğu ülke dışındaki teşkilat ve organizasyon yapısı ile uluslararası mali piyasalardaki faaliyetleri hakkında ayrıntılı bilgi ve belgeler ile uluslararası kabul gören  derecelendirme şirketleri tarafından hazırlanan ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren raporun,

            f) Banka veya mali kurumun kurulduğu veya faaliyette bulunduğu ülkede mevduat veya fon kabul etmesinin veya bankacılık işlemleri yapmasının yasaklanmamış olduğuna veya faaliyetlerinde herhangi bir kısıtlama bulunmadığına ilişkin ilgili resmi makamdan alınmış belgenin,

            g) Banka veya mali kurumun son genel kuruluna ilişkin tutanaklarla, sermayenin yüzde onundan fazlasına sahip ortakların banka veya mali kurumun merkezinin bulunduğu ülkenin yetkili makamlarınca onaylı bir listesinin,

            h) Banka veya mali kurumun merkezinin bulunduğu ülke mevzuatına göre yetkili bağımsız denetim kuruluşlarından biri tarafından her yıl yapılacak incelemeye ilişkin raporların Kuruma tevdi edileceğine dair taahhütnamenin, eklenmesi gereklidir.

            Kurum, gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.

            2. Kurulu bulundukları ülkelerdeki faaliyetlerinin niteliği Türkiye'de kurulu özel finans kurumlarının faaliyet esaslarına uygun olan mali kurumların Türkiye'de şube açmalarına ilişkin esas ve usulleri belirlemeye Kurul yetkilidir.

            KURULUŞ İZNİ
            Madde 7- Kuruluş izni, Kurulun en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla alınan kararla verilir. Verilen izinler ilgililere tebliğ edilmekle birlikte Kurumun haftalık bülteninde yayımlanır. Fon kabulü ve finansal hizmet işlemlerine başlanabilmesi için, kuruluş işlemlerinin tamamlanmasını müteakip, ayrıca faaliyet izni alınması mecburidir. Kuruluş izni tarihinden itibaren bir yıl içinde faaliyete geçilmemesi halinde, verilmiş olan izin geçersiz olur.

            FAALİYET İZNİ
            Madde 8- Kuruluş işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinden ve Ticaret Siciline tescil ve ilan işlemlerinin tamamlanmasından sonra, fon kabulü ve finansal hizmet faaliyet yetkisi almak üzere (Ek: 6)'daki örneğe uygun şekilde düzenlenecek bir beyanname ile birlikte Kuruma başvurulur. Faaliyet izni başvurusunun, Kanunun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtilen bir yıllık süre dikkate alınarak, kuruluş izni verilmesine ilişkin Kurul Kararının ilgililere tebliğ edildiği tarihten başlayarak en geç dokuzuncu ayın sonuna kadar yapılması gerekir.

            Kurumca, faaliyet izni için başvuran özel finans kurumunun sermayesinin her türlü muvazaadan ari olarak ve nakden ödenip ödenmediği, fon kabulü ve finansal hizmet faaliyetleri ile ilgili yapacağı işlemleri gerçekleştirebilecek ölçüde teknik donanım ve yeterli personelin bulunup bulunmadığı, yönetici düzeyindeki personelin yeterli sayıda ve kanuni şartları haiz olup olmadığı, özel finans kurumunun yönetimine ve iç denetimine ilişkin olarak gerekli düzenlemelerin yapılıp yapılmadığı hususları incelenir ve Kanunun 7 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasına göre yapılan değerlendirmeyi müteakip, fon kabulü ve finansal hizmet iş lemleri yapmak üzere Kurulca faaliyet izni verilir. Verilen izinler Resmi Gazetede yayımlandıkları tarihten itibaren geçerlilik kazanır.

            Faaliyet izninin Resmi Gazetede yayımlanmasından önce Kurumca yapılacak tebligata istinaden;

            a) Kurucular tarafından, sisteme giriş payı olarak, Kanunun 7 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (d) bendinde belirtilen asgari sermayenin yüzde beşine karşılık gelen tutarın faaliyete başlamadan önce Güvence Fonu'na yatırıldığına ilişkin belgenin,

            b) Asgari kuruluş sermayesinin yüzde beşine karşılık gelen tutarın faaliyete geçiş tarihinden itibaren bir yıl içinde kurucular tarafından Güvence Fonuna yatırılacağının Kuruma taahhüt edildiğini gösterir belgenin,

             c) 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifede yer alan finansal faaliyet izin belgesi harç yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair belgenin,

            Kuruma tevdi edilmesi gerekir.

            Kanundaki ve bu Yönetmelikteki koşulları taşımayanlara gerekli düzeltmeleri yapmaları ve eksiklikleri tamamlamaları için Kurumca tebligat yazısı tarihinden itibaren bir ayı geçmemek üzere ek süre verilir. Bu süre içinde yeniden başvuranlar hakkında yapılan inceleme sonunda durumları uygun bulunmayanlara sonuç tebliğ olunur ve verilmiş olan kuruluş izni tebliğ tarihinden itibaren geçersiz olur. Geçersiz hale gelen kuruluş izinleri Kurumun haftalık bülteninde yayımlanır.

            DOLAYLI PAY SAHİPLİĞİ
            Madde 9- 1. Gerçek veya tüzel bir kişinin Türkiye'de kurulmuş veya kurulacak bir özel finans kurumunun sermayesindeki dolaylı pay sahipliğinin tespitinde uygulanacak ilke ve esaslar aşağıdadır:

            a) Özel finans kurumunda pay sahibi bulunan veya pay devralacak tüzel kişi ortaklıklar ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapıları zincirleme bir suretle gerektiği takdirde gerçek kişilere ulaşıncaya kadar tespit edilir.

            b) Özel finans kurumu sermayesinde tüzel kişiler aracılığı ile olan dolaylı pay sahipliği oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle hesaplanır. Aynı kişinin ara kademelerde yer alan tüzel kişilere doğrudan iştiraki bulunması halinde, sözkonusu doğrudan iştirak oranı, müteakip çarpım işleminden önce, o kademeye kadar ulaşılan orana ilave edilir.

            c) Bir gerçek kişiye ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde bu gerçek kişi ile eş ve çocuklarına, bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları ortaklıklara veya bu kişi veya ortaklıkların ayrı ayrı veya birlikte sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte dikkate alınır. Tüzel kişilere ait dolaylı pay sahipliğinin belirlenmesinde de bunlara ait paylar ile bunların sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ortaklıklara ait paylar birlikte hesaplanır.

            2. Özel finans kurumunun sermayesinde pay sahibi tüzel kişilerin sermayeleri ile ilgili olarak Kanuna göre yapılacak dolaylı el değiştirme ve benzeri dolaylılık tespit ve değerlendirmeleri, mevzuatta açıkça düzenlenen hususlar haricinde, özel finans kurumu sermayesi yerine tüzelkişi hissedarın sermayesi esas alınarak bu maddenin (1) numaralı fıkrasındaki hükümlere göre yapılır.

            3. Bir gerçek ya da tüzel kişinin diğer bir tüzel kişinin sermayesini ya da yönetimini doğrudan ya da dolaylı olarak kontrolü; tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin çoğunluğuna sahip olunması veya bu çoğunluğa sahip olunmamakla birlikte imtiyazlı hisselerin elde bulundurulması veya diğer hissedarlarla yapılan anlaşmalara istinaden oy hakkının çoğunluğuna tasarruf edilmesi veya herhangi bir suretle yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu atayabilme ya da görevden alma gücünün elde bulundurulmasıdır. Tüzel kişinin ortaklık yapısına bağlı olarak, sermayenin çoğunluğuna sahip olunması için pay oranının asgari yüzde ellibir olması şartı aranmaz.

            HİSSE DEVİRLERİ
            Madde 10- 1. Kanunun 8 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca hisse devri veya edinimi ile ilgili Kuruma yapılacak başvurulara;

            a) Hisseleri devralacakların, (Ek: 1) ve (Ek: 2)'de yer alan örneklere uygun şekilde düzenleyip noter huzurunda imza edecekleri birer beyannamenin,

            b) Hisseleri devralacakların müflis olmadıklarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin İcra Tetkik Hakimliklerinden alınacak belgelerin,

            c) Hisseleri devralacak gerçek kişilerce, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü veya Cumhuriyet Savcılıklarından, (Ek: 3)'de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile talep edilecek arşiv kaydını da içeren, son altı ay içinde alınmış adli sicil belgelerinin,

            d) Tasfiyeye tabi tutulan veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla pay sahibi olmadıklarını gösterir bir beyanın (Ek: 4),

            e) Hisseleri devralan gerçek veya tüzel kişilerin tasfiyeye tabi tutulan bankerler, sigorta şirketleri ve para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadıklarına ilişkin bir beyanın (Ek: 4),

            f) Hisseleri devralacak tüzel kişilerin özel finans kurumuna ortak olunmasına ilişkin yetkili kurullarından alınmış karar örneklerinin,

            g) Hisseleri devralacak tüzel kişilerin kuruluşu ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinin, bunların ortakları, pay oranları ve tutarları ile varsa imtiyazlı payları gösteren listelerin, faaliyet konuları, yatırım ve işletme alanları hakkında ayrıntılı açıklamalar ile 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce onaylanmış son üç yıla ait bilanço ile kar ve zarar cetvelleri ile banka veya diğer mali kurum niteliğindeki tüzel kişilerin varsa uluslararası kabul gören derecelendirme şirketlerinden biri tarafından hazırlanmış ve öngörülen derecelendirmeyi de içeren bir raporun,

            h) Hisseleri devralacak tüzel kişilerin dahil olduğu sermaye grubuna ait uluslararası muhasebe standartlarına uygun ve uluslararası kabul gören bir bağımsız denetim şirketinin onayını taşıyan varsa son üç yıla ait konsolide bilanço ile kar ve zarar cetvellerinin,

            ı) Hisseleri devralacak kişilerin mali durumları hakkında 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre yetkili yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek bir raporun,

            j) Hisseleri devralacak kişilerin muaccel vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin ilgili vergi daireleri ve Sosyal Sigortalar Kurumundan alınacak belgelerin,

            k) Hisseleri devralacak kişilerin, vergi dairelerince onaylı son beş yıla ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri ile eklerinin ve bunların sahip olduğu gayrimenkullere ilişkin belediyelerin ilgili birimlerince onaylı emlak beyannamelerinin ve bu gayrimenkullere ilişkin tapu dairelerinden alınacak tapu sicil kayıtları ile bunların üzerindeki şerh ve takyidatları gösterir belgenin,

            l) Hisseleri devralacak kişilerin beyannamelerinde belirtilen mevduat ve diğer tasarruf hesapları ile kredi hesaplarına ilişkin bilgilerin tevsiki amacıyla, ilgili bankalar ve özel finans kurumlarınca Kuruma hitaben düzenlenecek her biri aynı tarihi taşıyan belgelerin,

            m) Hisseleri devralacak gerçek kişiler ile tüzel kişilerin sermayesinin yüzde on ve daha fazlasına sahip gerçek kişi ortakların son on yılda mali bir kurumda görev alıp almadıklarına ilişkin bilgileri de kapsayacak biçimde ayrıntılı özgeçmişlerinin,

            n) Hisseleri devralacak gerçek veya tüzel kişileri temsile yetkili kişi veya kişilere verilmiş vekaletname örneklerinin,

            o) Hisse senetlerinin satın alınmasında kullanılacak kaynak hakkında açıklamanın,

            p) Hisse devri ile ilgili yapılan sözleşmenin bir örneğinin,

            r) Hisseleri devralacakların gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağladıklarına dair (Ek: 5)'de yer alan örneğe uygun olarak düzenleyip imzalayacakları birer taahhütnamenin,

            eklenmesi zorunludur.

            Kurum gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri talep edebileceği gibi Kurul kararıyla, bu maddede yer alan bilgi ve belgeleri farklı kapsam ve içeriklerde talep etmeye yetkilidir.

            Yabancı uyruklu kişiler için bu madde hükümleri kıyasen uygulanır.

            2. Herhangi bir hisse devri sözkonusu olmasa dahi, mevcut hisseler üzerine imtiyaz tesisi, imtiyazın kaldırılması veya intifa senedi çıkarılması da Kurulun iznine tabidir.

            TÜRKİYE'DE FAALİYETTE BULUNAN ÖZEL FİNANS KURUMLARININ YURTİÇİNDE ŞUBE AÇMALARI
            Madde 11- 1. Özel finans kurumlarının elektronik işlem cihazlarından ibaret birimleri ile süresi kırkbeş iş gününü geçmemek ve geçici olmak üzere, şubelerden birine bağlı olarak fuar, konferans, sergi gibi yerlerde ya da tahsilat veya ödeme işlemleri yapmak amacıyla bir kuruluş bünyesinde açılacak vezne, irtibat ve şanj büroları hariç, fon toplama veya finansal hizmet sunumu ile uğraşan her türlü sabit ya da seyyar büroları şube addedilir.

            2. Kanunun 9 uncu maddesinin (6) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca özel finans kurumlarının, merkez şubeleri hariç, her şubeleri için kuruluş izni için aranan ve Kanunun 7 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (d) bendinde öngörülen asgari sermaye miktarının yüzde biri tutarında özkaynak bulundurmaları zorunludur. Kanunun geçici 2 nci maddesinin (e) bendi hükmü uyarınca mevcut şube sayıları itibariyle merkez şubeleri hariç her bir şube için asgari kuruluş sermayesinin yüzde biri tutarında özkaynağı bulunmayan özel finans kurumları özkaynak eksiğini tamamlayıncaya kadar yeni şube açamazlar.

            3. Mevcut şube sayıları itibariyle yeterli özkaynağa sahip olsalar dahi, yürürlükteki standart oranları gerçekleştiremeyen özel finans kurumları hiç bir şekil ve surette yeni şube açamazlar.

            4. Kurul; gerektiğinde özel finans kurumlarının şube açmalarını izne tabi tutabilir veya kısıtlayabilir.

            5. Mevcut şube sayıları itibariyle özkaynak eksiği olmayan, yürürlükteki standart oranları gerçekleştiren ve şube açmalarında herhangi bir kısıtlama bulunmayan özel finans kurumlarının; açacakları her yeni şube için Kanunun 7 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (d) bendinde öngörülen asgari kuruluş sermayesinin yüzde biri tutarında ilave özkaynak bulundurmaları, açacakları şubeleri en az otuz işgünü önceden Kuruma bildirmeleri ve Kurumca bunların özkaynakları ile standart oranlarına ilişkin olarak yapılacak değerlendirme sonucunda herhangi bir olumsuz görüş bildirilmemesi kaydıyla şube açmaları serbesttir. Açılan şubelerin adresleri, açılış tarihini izleyen onbeş gün içinde Kuruma bildirilir. Yapılacak bildirimlere 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca finansal faaliyet izin belgesi harç yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair belgenin eklenmesi zorunludur.

            Mevcut şube sayıları itibariyle özkaynak fazlası bulunan özel finans kurumları, bu tutarları yeni açacakları şubeler için dikkate alırlar.

            6. Özel finans kurumlarının bir ilde bulunan şubelerinin başka bir ile taşınması yeni şube açma esaslarına tabidir. Aynı il sınırları içerisinde şube nakilleri, şubelerin isminin değiştirilmesi, birleştirilmesi ya da kapatılması için önceden izin alınması gerekmez. Ancak, şube nakline, isim değişikliğine, şube birleştirme ya da kapatmaya ilişkin olarak tesis edilen işlemlerin tamamlanmasından itibaren onbeş iş günü içerisinde Kuruma bilgi verilmesi şarttır.

            TÜRKİYE'DE KURULU ÖZEL FİNANS KURUMLARININ YURTDIŞINDA ŞUBE VEYA TEMSİLCİLİK AÇMALARI, ORTAKLIK KURMALARI VEYA KURULMUŞ ORTAKLIKLARA KATILMALARI
            Madde 12- Türkiye'de kurulu özel finans kurumlarının yurtdışında şube veya temsilcilik açmaları, ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları Kurulun iznine tabidir. İzin başvuruları, yurtdışında şube veya temsilcilik açılmasının, ortaklık kurulmasının veya kurulmuş ortaklıklara katılınmasının gerekçelerini ayrıntılı bir şekilde açıklayan bir raporla birlikte Kuruma yapılır. Yürürlükteki standart oranları gerçekleştiremeyen, mevcut şube sayıları itibariyle özkaynak eksiği olan veya teşkilatlanmaları üzerine kısıtlama getirilen özel finans kurumlarınca yapılacak başvurular işleme konulmaz.

            Yurtdışında ortaklık kurma veya kurulmuş ortaklıklara katılma talepleri, konsolide denetim ve gözetime ilişkin esas ve usullerin uygulanabilirliği de dikkate alınarak değerlendirilir.

            Özel finans kurumlarının, yurtdışında açacakları her yeni şube için Kanunun 7 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (d) bendinde öngörülen asgari kuruluş sermayesinin yüzde biri tutarında ilave özkaynak bulundurmaları zorunludur.
      

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GENEL MÜDÜR VE YARDIMCILARININ ATANMASI, YEMİN VE MAL BİLDİRİMİ

            GENEL MÜDÜR VE YARDIMCILARI İLE İLGİLİ BİLDİRİMLER
            Madde 13- 1. Özel finans kurumlarında genel müdür veya genel müdür yardımcılığına atanması öngörülen kişiler ile ilgili olarak, bu maddenin (2) ve (3) numaralı fıkralarında belirtilen bilgi ve belgelerin atama işleminden önce Kuruma gönderilmesi zorunludur.

            2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için gerekli belgeler şunlardır:

            a) Müflis olmadıklarına ilişkin Asliye Ticaret Mahkemelerinden ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin İcra Tetkik Hakimliklerinden alınacak belgeler,

            b) Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü veya Cumhuriyet Savcılıklarından, Kuruma verilmek üzere (Ek: 3)'deki örneğe uygun olarak düzenlenecek dilekçe ile talep edilecek arşiv kaydını da içeren adli sicil belgeleri,

            c) Nüfus cüzdanının noterden onaylı bir örneği,

            d) Ayrıntılı özgeçmişleri,

            e) Lisans ve varsa lisansüstü diplomalarının birer örneği.

            3. Yabancı uyruklu kişiler için gerekli belgeler şunlardır:

            a) Müflis olmadıklarına ve konkordato ilan etmiş olmadıklarına ilişkin ülkelerinin yetkili mercilerinden alınacak belgelerin onaylı suretleri,

            b) Ülkelerinin yetkili mercilerinden alınacak adli sicil belgelerinin onaylı suretleri,

            c) Pasaportlarının noterden onaylı bir örneği,

            d) Ayrıntılı özgeçmişleri,

            e) Lisans ve varsa lisansüstü diplomalarının onaylı birer örneği.

            4. Atama işlemi, yukarıda belirtilen evrakların tümünün Kuruma intikalini izleyen iş gününden itibaren yedi iş günü içinde Kurumca gerekçeli olumsuz görüş bildirilmediği takdirde yapılabilir.

             YEMİN
             Madde 14- Özel finans kurumlarının yönetim kurulu başkan ve üyeleri seçilmeleri veya atanmalarından sonra ve görevlerine başlamadan önce yemin etmek zorundadır. Yönetim kurulunun tabii üyesi olan genel müdür ile genel müdürlüğe vekalet edecek kişilerin yemin etmiş olması şarttır.

            Yemin, özel finans kurumunun merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesi huzurunda "...Özel Finans Kurumundaki görevimi tam bir dikkat ve dürüstlük içinde yapacağıma, mevzuat hükümlerine aykırı hareket etmeyeceğime ve ettirmeyeceğime namusum ve şerefim üzerine yemin ederim" denilmek suretiyle icra edilir.

            Mahkemece düzenlenen belgenin bir örneği özel finans kurumu tarafından en geç yedi iş günü içinde Kuruma gönderilir.

            Yemin etmiş olan kişilerin aynı özel finans kurumunda yemine tabi bir göreve tekrar seçilmeleri veya atanmaları halinde yeniden yemin etmeleri gerekmez.

            MAL BİLDİRİMİ
            Madde 15- 1. Özel finans kurumlarının yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile denetçileri, genel müdür ve yardımcıları ile birinci derecede imza yetkisine sahip mensuplarından bölge müdürleri, şube müdürleri ve genel müdürlük merkez teşkilatında yer alan seksiyon, kısım, grup, yönetmelik ve benzeri isimler altında faaliyet gösteren birimlerin genel müdür yardımcısına bağlı yöneticileri 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ve ilgili mevzuatta yer alan usul ve esaslar dahilinde ve aşağıda belirtilen şekilde mal bildiriminde bulunmakla yükümlüdürler.

            2. Mal bildirimleri üzerine "gizlidir" şerhi konulmuş kapalı zarf içerisinde ve tek nüsha olarak göreve başlayış ve ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde özel finans kurumlarının genel müdürlüklerine verilir. Mal bildiriminin yenilenmesi ve ek mal bildirimine ilişkin olarak 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ve bu Kanuna ilişkin mevzuatta yer alan usul ve esaslar uygulanır. Bu bildirimlerden, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile denetçiler, genel müdür ve yardımcılarına ait olanlar veriliş tarihini izleyen ayın sonunda bir liste ekinde topluca Kuruma gönderilir. Diğer görevlilere ait mal bildirimleri, ilgili özel finans kurumunun personel özlük işleri ile ilgili birimlerinde, ilgili mevzuat çerçevesinde ve talep halinde Kuruma iletilmek üzere muhafaza edilir.

            3. Yükümlülerin mal bildirimlerini süresi içinde vermemeleri halinde, gerekli işlemlerin tesisi amacıyla, özel finans kurumları keyfiyeti ve ilgilinin bilinen adreslerini Kuruma bildirir.
      

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
FON TOPLAMA VE FİNANSMAN FAALİYETLERİ

            KABUL EDİLEBİLECEK FON TÜRLERİ VE BUNLARA İLİŞKİN GENEL KOŞULLAR
            Madde 16- 1. Özel finans kurumları "özel cari hesaplar" ve "katılma hesapları" adı altında iki yöntemle fon toplayabilir. Özel finans kurumları, bu Yönetmeliğin 37 nci maddesine uygun olarak tutacakları hesap ve kayıtlarında, özel cari hesapları ve katılma hesaplarını diğer hesaplardan ayırmak ve katılma hesaplarını vadelerine göre tasnif etmek zorundadır.

            2. Özel cari hesaplar ve katılma hesapları karşılığında, hesap sahibine herhangi bir nam altında önceden belirlenmiş bir getiri garantisi verilemeyeceği gibi, katılma hesaplarında, yatırılan anaparanın hesap sahibine aynen geri ödenmesi de garanti edilemez. Bu hususlar, özel finans kurumlarının şubelerinde açıkça görülebilecek bir şekilde asılarak ilan edilir.

            3.a) Bu hesaplar üzerinde hesap sahibinin talep hakkı ve özel finans kurumunun ödeme yükümlülüğü; özel cari hesaplarda yatırılan tutar, katılma hesaplarında ise vade sonunda geçerli birim hesap değeri kadardır. Birim hesap değeri, bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde tanımlanan şekilde ve (Ek: 7)de yeralan örneğe uygun olarak hesaplanır.

            b) Katılma hesaplarından, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin rehinlere ve 818 sayılı Borçlar Kanununun alacağın devir ve temlikine ilişkin hükümleri ile diğer kanunların verdiği yetkiler, koyduğu yükümlülükler ve hesap sahibiyle özel finans kurumu arasında vade ve ihbar süresi hakkında kararlaştırılan şartlar saklı kalmak kaydıyla, vadesinden önce para çekilebilir. Bu takdirde hesap sahibinin talep hakkı ve özel finans kurumunun ödeme yükümlülüğü, hesabın ait olduğu vade grubunun, hesabın kapatıldığı tarihte kar göstermesi durumunda o güne kadar hesap sahibince yatırılmış olan tutar kadardır ve hesabın kapatıldığı tarihteki "Birim Hesap Değeri" ile çekilen tutar arasındaki olumlu fark ilgili vade grubuna kar kaydedilir. Hesabın ait olduğu vade grubunun, hesabın kapatıldığı tarihte zarar göstermesi halinde ise hesap sahibinin talep hakkı ve özel finans kurumunun ödeme yükümlülüğü "Birim Hesap Değeri" kadardır. Vadesinde kapatılmayan hesaplar, aynı vade ile yenilenmiş sayılır.

            4. Özel finans kurumları, özel cari hesaplarda ve katılma hesaplarında toplanan fonlarla, iştirak edinemez veya herhangi bir işletmeye sermaye koyarak ortak olamaz. Bu hesaplarda toplanan fonlar, özel finans kurumlarının üçüncü kişilere sağladıkları finansman faaliyetleri dışında münhasıran emtia ve gayrimenkul ticaretinde kullanılamaz.

            TOPLANAN FONLARA İLİŞKİN GENEL İŞLEM ŞARTLARI
            Madde 17- Özel Finans Kurumları Birliği, özel cari hesaplar ve katılma hesaplarında toplanan fonlarla ilgili olarak, masrafların paylaşım şekli, tarafların sorumluluğu, katılma hesaplarında özel finans kurumunun kar ve zarara katılma azami oranının belirlenmesi gibi hususları içeren genel işlem şartlarını tespit etmek ve Kurumun onayını aldıktan sonra uygulamaya koymak zorundadır.

            ÖZEL CARİ HESAPLARDA TOPLANAN FONLARIN KULLANIMI
            Madde 18- Özel finans kurumları, özel cari hesaplarda toplanan fonların yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra kalan kısmının yüzde yirmibeşine tekabül eden tutarda, kasa, bankalar ve diğer özel finans kurumlarında likidite bulundurmak zorundadır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sonra kalan tutar, altı aydan uzun vadeli olmamak ve "Kar-Zarar Ortaklığı Yatırımı" yöntemiyle kullandırılacak fon miktarının payı yüzde yirmiyi aşmamak kaydıyla bu Yönetmelikte belirtilen yöntemlerle kullandırılabilir.

            KATILMA HESAPLARI VE BU HESAPLARDA TOPLANAN FONLARIN KULLANIMI
            Madde 19- 1. Katılma hesapları, bir ay, üç ay, altı ay, dokuz ay, bir yıl ve bir yıldan uzun vadeli olmak üzere beş vade grubu altında açılır.

           2.a) Özel finans kurumları, katılma hesaplarının işletilmesinden doğacak kar ve zarara katılma oranlarını, zarara katılma oranı kara katılma oranının yüzde ellisinden az olmamak kaydıyla, vade grupları itibariyle Türk Lirası veya yabancı para hesaplar için ayrı ayrı belirleyebilir.

            b) Vade gruplarına uygulanacak kar ve zarara katılma oranları, dönemler itibariyle özel finans kurumlarının şubelerinde açıkça görülebilecek bir şekilde asılarak ilan edilir.

            c) Katılma hesabının açıldığı anda geçerli olan oranlar hesap cüzdanına kaydedilir ve bu kayıt, hesap açıldıktan sonra vade bitimine kadar değiştirilemez.

            3. Katılma hesaplarının işletilmesinden doğan kar veya zarar her vade grubunun toplam katılma hesapları içindeki birim hesap değeri üzerinden ağırlığı oranında, günlük veya haftalık olarak dağıtılır.

            4. Katılma hesaplarında toplanan fonların kullandırılması sonucunda zarar edilmesi halinde hesap sahiplerine hiç bir surette kar payı dağıtılamaz.

            5. Özel finans kurumları, katılma hesaplarında toplanan fonların yasal yükümlülükle rin yerine getirilmesinden sonra kalan kısmını bu Yönetmelikte belirtilen yöntemlerle kullandırabilirler.

            6.a) Özel finans kurumları, üç aydan kısa vadeli olmamak kaydıyla, (1) numaralı fıkrada belirtilen vade gruplarına bağlı kalmaksızın bu madde hükümleri çerçevesinde, önceden belirlenmiş projelerin finansmanı için ve münhasıran o işe tahsis edilmek üzere müstakil hesaplarda fon toplamak suretiyle özel fon havuzları oluşturabilir. Bu şekilde toplanan fonlara ait katılma hesapları, vadeleri itibariyle ve diğer hesaplardan bağımsız olarak ayrı hesaplarda işletilir ve toplanan fonlardan diğer vade gruplarına aktarma yapılamaz.

            b) Özel fon havuzları, sektör veya kullandırım yöntemi bazında oluşturulamaz ve toplanacak fonların münhasıran kullandırılacağı proje ile finansman süresi önceden belirlenir. Özel fon havuzları ile ilgili olarak, oluşturulmasını izleyen onbeş gün içinde ve üçer aylık dönemler itibariyle Kuruma bilgi verilir. Ancak, tutarı iki trilyon liranın üzerinde olan özel fon havuzları için Kurumdan izin alınması zorunludur. Özel fon havuzu kurmak üzere Kuruma verilecek başvuru dilekçesine, finansmanı sağlanacak projeye ilişkin olarak, finansman süresi dahil olmak üzere detaylı bilgi içeren fizibilite raporunun eklenmesi gereklidir. Kurum, gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri isteyebilir. Finansman süresinin sonunda özel fon havuzu tasfiye edilir.

            HESAP CÜZDANLARINA KAYDEDİLMESİ ZORUNLU UNSURLAR
            Madde 20- 1. Özel finans kurumları, özel cari hesaplar karşılığında hesap sahipleri adına düzenleyecekleri hesap cüzdanlarına aşağıdaki hususlarda kayıt düşmek zorundadır:

            a) Hesap sahibinin açık isim ve unvanı,

            b) Hesap açılan şubeyi tanımlayan kod numarası ve şube adı,

            c) Hesabın açılış tarihi ile hesap ve cüzdan numarası,

            d) Özel finans kurumunca bu hesaplara kar payı ve sair getiri ödenmeyeceği,

            e) Hesap mevcudunun talep anında çekilebileceği,

            f) Hesaba yatırılan fonların Güvence Fonu kapsamında tabi olduğu güvence tutarı hakkında açıklama,

            g) Hesabın 4389 sayılı Bankalar Kanunu gereğince on yıllık zaman aşımına tabi olduğu.

            2. Özel finans kurumları, katılma hesapları karşılığında hesap sahipleri adına düzenleyecekleri hesap cüzdanlarına aşağıdaki hususlarda kayıt düşmek zorundadır:

            a) Hesap sahibinin açık isim ve unvanı,

            b) Hesap açılan şubeyi tanımlayan kod numarası ve şube adı,

            c) Hesabın açılış tarihi ile hesap ve cüzdan numarası,

            d) Hesabın vadesi,

            e) Hesap sahibinin yatırdığı fonların işletilmesi sonucu doğacak kar ve zarara katılma oranı ile bu oranın vade sonuna kadar değiştirilmeyeceği,

            f) Hesap sahibinin kurumdan talep hakkının, hesabın vadesinin bittiği tarihteki "Birim Hesap Değeri" tutarında olduğuna ve vadesinden önce para çekilmek istenmesi halinde uyulacak koşullara dair açıklama,

            g) Hesaba yatırılan fonların Güvence Fonu kapsamında tabi olduğu güvence tutarı hakkında açıklama,

            h) Hesabın 4389 sayılı Bankalar Kanunu gereğince on yıllık zaman aşımına tabi olduğu.

            FON KULLANDIRMA YÖNTEMLERİ
            Madde 21- Özel finans kurumları, topladıkları fonları aşağıda belirtilen yöntemlerle kullandırabilirler.

            a) Üretim Desteği: Özel finans kurumu ile fonu kullanacak işletme arasında akdedilecek sözleşme dahilinde, işletmenin ihtiyaç duyduğu gayrimenkulün, makine ve teçhizatın, ham veya yarı mamul maddenin peşin bedelinin özel finans kurumunca işletme adına satıcıya ödenmesi ve işletmenin vadeli olarak borçlandırılması işlemidir. Bu yöntemle kullandırılacak fonlar karşılığında teminat alınması, satıcı ve fonu kullanacak işletme arasındaki satış sözleşmesinin ve malın peşin satış bedelinin ödenmesine ilişkin belge suretinin özel finans kurumunca muhafazası zorunludur.

            b) Bireysel Finansman Desteği: Ticari işlerin finansmanında kullanılmamak kaydıyla, bireysel ihtiyaçlar için, gerçek kişi alıcıların doğrudan satıcılardan aldıkları mal veya hizmet bedelinin, özel finans kurumu tarafından alıcı adına satıcıya ödenmesi karşılığında, alıcının borçlandırılması işlemidir.

            c) Kar-Zarar Ortaklığı Yatırımı: Fon kullanacak gerçek ve tüzel kişilerin tüm faaliyetlerinden veya belirli bir faaliyetinden veya belirli bir parti malın alım satımından doğacak kar ve zarara katılmak üzere bu kişilere fon kullandırılması işlemidir. Kar-zarar ortaklığı yatırımı yöntemi ile fon kullandırmak için özel finans kurumunun fon kullandırılacak gerçek ve tüzel kişilerle "Kar-Zarar Ortaklığı Yatırım Sözleşmesi" imzalaması gerekir. Özel finans kurumu ile kar ve zararına katılmak amacıyla sözleşmede belirlenen sürelerle sınırlı olarak fon tahsis ettiği gerçek ve tüzel kişiler arasındaki hukuki ve mali ilişkileri düzenleyen bu sözleşme (Ek: 8)'de yeralan örneğe uygun olarak düzenlenir.

            Özel finans kurumu, fon kullandırdığı gerçek ve tüzel kişilerin kar ve zararına, sözleşmede belirlenen oranlarda katılır. "Kar-Zarar Ortaklığı Yatırım Sözleşmesi"nde, özel finans kurumunun kar ve zarardan alacağı pay ve alacağı teminatlar açıkça gösterilir. Bu sözleşmede, projenin karlılığından bağımsız olarak özel finans kurumuna önceden belirlenmiş bir tutarda kar garanti edilmesine dair hükümler yer alamaz.

            d) Finansal Kiralama: Taşınır ve taşınmaz malların 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümleri çerçevesinde, özel finans kurumu tarafından temin edilerek kiraya verilmesidir.

            e) Mal Karşılığı Vesaikin Alım-Satımı: Dış ticaret ve kambiyo mevzuatı çerçevesinde, özel finans kurumu ile fon kullanan arasında düzenlenecek yazılı bir akde istinaden, mal karşılığı vesaikin, özel finans kurumunca peşin satın alınması ve vadeli olarak fon kullanana daha yüksek bir fiyattan satılması işlemidir.
       

BEŞİNCİ BÖLÜM
KREDİ AÇMA YETKİSİNİN DEVRİ, KREDİ KOMİTESİNİN OLUŞUMU, ÇALIŞMA VE KARAR ALMA ESASLARI

            KREDİ AÇMA YETKİSİNİN DEVRİ
            Madde 22- Özel finans kurumlarında kredi açma yetkisi esas itibariyle yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu bu yetkisini teşkil edeceği kredi komitesine veya genel müdürlüğe devredebilir. Yönetim kurulunca kredi açılmasında veya yetki devrinde genel müdürlüğün yazılı önerisi aranır. Hesap durumu belgesi alınması zorunluluğu bulunan krediler için, genel müdürlüğün kredi açılmasına ilişkin önerilerinde, kredi talebinde bulunanların kredi değerliliğini gösteren mali tahlil ve istihbarat raporlarının ekli olması zorunludur.

            Bir gerçek veya tüzel kişiye açılacak kredi sınırının tespitinde, yönetim kurulu, en fazla, kredi komitesine özkaynakların yüzde onu, genel müdürlüğe yüzde biri tutarındaki kredi açma yetkisini devredebilir. Genel Müdürlük kendisine devredilen kredi açma yetkisini bölge müdürlükleri veya şubeler aracılığıyla da kullanabilir.

            Yönetim kurulunca yetkinin, kredinin tutarı, cinsi, alınacak teminat başta olmak üzere kredi açılmasında mutaden tespiti gereken hususları içerecek şekilde kapsam ve sınırlarının açık ve ayrıntılı olarak belirlenmiş ve yazılı biçimde, kredi açılmadan önce devredilmiş olması gerekir.

            Kar-zarar ortaklığı yatırımı yöntemiyle kullandırılacak fonlar karşılığında teminat alınmaksızın kredi kullandırma yetkisi münhasıran yönetim kuruluna aittir ve devredilemez. Yönetim kurulunun bu şekilde kredi kullandırımlarına ilişkin kararında oybirliği aranır.

            KREDİ KOMİTESİNİN OLUŞUMU
            Madde 23- Özel finans kurumu yönetim kurulunun, kredilerle ilgili olarak vereceği görevleri yapmak üzere, genel müdürde aranan şartları süre hariç olmak üzere taşıyan üyeleri arasından seçeceği en az iki üye ile özel finans kurumunun genel müdürü veya vekilinden oluşan bir kredi komitesi kurulabilir. Herhangi bir toplantıya katılamayacak kredi komitesi üyesi yerine görev yapmak üzere süre hariç genel müdürde aranan şartları taşıyan yönetim kurulu üyeleri arasından iki yedek üye seçilir. Kredi komitesi üye ve yedeklerinin seçiminde yönetim kurulu üyelerinin en az dörtte üçünün olumlu oyu aranır.

            Kredi komitesi tüm üyelerin katılımı ile toplanır.

            KREDİ KOMİTESİNİN ÇALIŞMA ESASLARI
            Madde 24- Kredi komitesinin oybirliği ile verdiği kararlar doğrudan, çoğunlukla verdiği kararlar yönetim kurulunun onayından sonra uygulanır.

            Komite gündemi genel müdür tarafından tespit edilir. Kredi komitesince kredi açılmasında genel müdürlüğün yazılı önerisi aranır. Hesap durumu belgesi alınması zorunluluğu bulunan kredilere ilişkin yapılacak önerilerde, kredi talebinde bulunanların mali tahlil ve istihbarat raporlarının ekli olması zorunludur.

            Yönetim kurulu, kredi komitesinin faaliyetlerini denetlemekle yükümlüdür. Yönetim kurulu üyelerinden herbiri, kredi komitesinden, komitenin faaliyetleri hakkında her türlü bilgiyi istemeye ve gerekli göreceği her türlü kontrolü yapmaya yetkilidir.

            Kredi komitesi kararları karar defterine kaydedilir. Kredi komitesi karar defteri, yönetim kurulu karar defterinin tabi olduğu esas ve usullere göre tutulur.
      

ALTINCI BÖLÜM
DOLAYLI KREDİ, DOLAYLI İŞTİRAK, KREDİ SINIRLARININ TESPİTİNDE NAKDİ VE GAYRİNAKDİ KREDİLER İLE VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİ İLE BENZERİ DİĞER SÖZLEŞMELERİN DİKKATE ALINMA ORANLARI, KREDİ SINIRLARININ KONSOLİDE ESASA GÖRE UYGULANMA ESAS VE USULLERİ, ÖZEL FİNANS KURUMLARININ KENDİ ARALARINDAKİ KREDİ SINIRLAMALARINA TABİ OLMAYAN İŞLEMLER

            DOLAYLI KREDİ, DOLAYLI İŞTİRAK
            Madde 25- 1. Kanun uygulamasında, lehlerine kredi açılıp açılmadığına bakılmaksızın bir gerçek ya da tüzel kişiye verilebilecek kredi sınırının hesaplanmasında, dolaylı olarak verilen krediler bakımından, aralarında aşağıda belirtilen şekilde ilişki bulunan gerçek ve tüzel kişiler, krediyi veren özel finans kurumu için bir risk grubu oluştururlar:

            a) Bir gerçek kişi ile eşi ve çocukları,

            b) (a) bendinde belirtilenlerin veya bir tüzel kişinin birlikte veya tek başlarına doğrudan ya da dolaylı olarak sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ya da sınırsız sorumlulukla katıldıkları veya (a) bendinde belirtilenlerin yönetim kurulu başkanı, üyesi veya genel müdürü oldukları ortaklıklar,

            c) (a) veya (b) bentlerindeki ilişkiler olmasa dahi, aralarında, kefalet veya birinin ödeme güçlüğüne düşmesinin diğer bir veya birkaçının ödeme güçlüğüne düşmesi sonucunu doğuracak boyutta ilişkiler bulunan gerçek ve tüzel kişiler.

            2.a) Bir özel finans kurumunun sermayesinin doğrudan ya da dolaylı olarak yüzde on ve daha fazlasına sahip olan pay sahipleri,

            b) (a) bendinde belirtilenler ile özel finans kurumunun doğrudan ya da dolaylı olarak ayrı ayrı veya birlikte sermayesini veya yönetimini kontrol ettikleri ya da bunların sınırsız sorumlulukla katıldıkları veya (a) bendinde belirtilenlerden gerçek kişi olanların yönetim kurulu başkanı, üyesi veya genel müdürü oldukları ortaklıklar,

            c) (a) veya (b) bentlerinde belirtilenlerle veya özel finans kurumuyla aralarında, kefalet veya birinin ödeme güçlüğüne düşmesinin diğer bir veya birkaçının ödeme güçlüğüne düşmesi sonucunu doğuracak boyutta ilişkiler bulunan gerçek ve tüzel kişiler, bu özel finans kurumunun da dahil olduğu risk grubu olarak kabul edilir.

            3. Sermayesinin çoğunluğu ayrı ayrı veya birlikte Hazineye, Özelleştirme İdaresi Başkanlığına, genel veya katma bütçeli dairelere ait bankalar; sermaye, yönetim ve denetimleri itibariyle doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettikleri ortaklıklar ile birlikte bir risk grubu oluşturur.

            4. Bankalar dışındaki kamu iktisadi teşebbüslerinin veya hisselerinin çoğunluğu Özelleştirme İdaresi Başkanlığının elinde bulunan diğer kamu kurum ve kuruluşları, sermaye, yönetim ve denetimlerine hakim oldukları bağlı ortaklık, iştirak ve müesseseler ile birlikte bir risk grubu oluşturur.

            5. Herhangi bir gerçek ya da tüzel kişinin bu maddede tanımlandığı şekliyle bir risk grubuna dahil edilip edilmeyeceği hususunda tereddüt oluşması halinde, bu hususta Kurumun görüşünün alınması şarttır.

            6. Bir gerçek ya da tüzel kişiye verilecek azami kredi sınırının hesaplanmasında, bir risk grubunu oluşturan gerçek ve tüzel kişilerin her birine doğrudan verilen kredilerin tamamı bu risk grubuna dahil gerçek ya da tüzel kişilerden herhangi birine dolaylı olarak verilmiş sayılır. Bir risk grubuna dahil gerçek ve tüzel kişilerin, aynı risk grubunda yer alan diğer gerçek ve tüzel kişilerin kullandıkları krediler için özel finans kurumunca kabul edilen aval ve kefaletleri, dolaylı kredi sınırının hesabında dikkate alınmaz.

            7. Kanunun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki kredi tanımı ortaklık paylarını da kapsadığından, dolaylı ortaklık payı ya da dolaylı iştirak, özel finans kurumunca bir risk grubunda yer alan ortaklıkların her birine yapılan doğrudan ortaklık ya da iştirak yatırımlarının tamamının bu risk grubunda yer alan ortaklıklardan herhangi birine dolaylı olarak yapılması anlamındadır.

            8. Bir gerçek ya da tüzel kişinin diğer bir tüzel kişinin sermayesini ya da yönetimini doğrudan ya da dolaylı olarak kontrolü bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmüne göre belirlenir.

            9. Dolaylı pay sahipliğinin tespiti bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine göre yapılır.

            10. Kanunun 11 inci maddesinin (3) ve (5) numaralı fıkraları ile (6) numaralı fıkrasının (c) bendine istinaden bu Yönetmeliğin 26, 28 ve 29 uncu maddelerinde belirlenen dikkate alınma oranları ile sınırlamalara tabi olmayacak işlemlere ilişkin hükümler saklıdır.

            GAYRİNAKDİ KREDİLER İLE VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİ VE BENZERİ DİĞER SÖZLEŞMELERİN DİKKATE ALINMA ORANLARI İLE ORTAKLIK PAYLARININ DİKKATE ALINMA ESASLARI
            Madde 26- Kanunun kredi sınırlarının uygulamasında;

            1. a) Türkiye'de faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca ihraç olunan veya ödemesi garanti edilen menkul kıymetler karşılığında veya bunların mukabil kefaletlerine dayanılarak verilen ve (b) bendi kapsamına girmeyen gayrinakdi krediler yüzde yirmibeş oranında,

            b) Nakit temini amacıyla verilen diğer teminat ve garantiler yüzde yüz oranında,

            c) Diğer gayrinakdi krediler yüzde elli oranında,

            2. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmelerde karşı taraftan olan alacak tutarı, sözleşmenin cinsine ve anlaşmanın başlangıç vadesine göre aşağıda yer alan tabloda belirtilen krediye dönüştürme oranlarında, dikkate alınır.

    BAŞLANGIÇ VADESİ                               Döviz Kuruna ve Altına
    (Sözleşme Üzerindeki Vade)                     İlişkin Sözleşmeler
    İki Haftaya Kadar Vadeli                                   %0
    Bir Yıl ve Daha Az Vadeli                                  %2
    Bir Yıldan İki Yıla Kadar                                  %5
    İki Yıldan Sonraki Her İlave Yıl İçin                      %3

            3. Kredi sınırlarının hesabında, ortaklık payları maliyet bedelleri üzerinden dikkate alınır. Alım satım amacıyla elde tutulan ve elde tutma süresi beş iş gününü aşmayan hisse senetleri kredi sınırlarının hesabında dikkate alınmaz.

            4. Yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri, merkez bankaları ve kredi kurumları ile ilgili işlemlerin dikkate alınma oranları hakkında Kanunun 11 inci maddesinin (5) numaralı fıkrasına istinaden bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinde yapılan düzenlemeler saklıdır.

            KREDİ SINIRLARININ KONSOLİDE ESASA GÖRE HESAPLANMASI
            Madde 27- 1. Kanun uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere göre ana ortaklık niteliğine sahip olan ve konsolide mali tablolar hazırlama yükümlülüğü bulunan özel finans kurumlarınca, Kanunun 11 inci maddesinde yer alan kredi sınırları bu maddede yer alan usule göre konsolide esasa göre de hesaplanır ve uygulanır.

            2. Konsolide kredi sınırları, ana ortaklık niteliğindeki özel finans kurumu ile konsolidasyona tabi  tutulan finansal kurumlar topluluğuna dahil her ortaklığın bilanço ve bilanço dışı hesaplarında yer alan ve Kanunun 11 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında belirtilen kredi sayılan işlemler kapsamında bulunan kalemler ve bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesine göre hesaplanan konsolide özkaynak tutarı dikkate alınarak, konsolide mali tabloların hazırlandığı dönemler itibariyle hesaplanır. Konsolidasyona tabi tutulan mali kurumların faktoring alacakları ile çeşitli ikrazlarına ve vermiş oldukları ödünçlere ilişkin kalemler nakdi kredi niteliğindedir.

            3. Dolaylı kredi sınırının konsolide esasa göre hesaplanmasında, bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde yer alan risk grubu tanımı kapsamındaki gerçek ve tüzel kişilerin, konsolidasyona tabi tutulan finansal kurumlar topluluğuna dahil tüm ortaklıklara olan ve bu maddenin (2) numaralı fıkrasında belirtilen nitelikteki tüm borç ve yükümlülükleri dikkate alınır.

            4. Dolaylı kredi sınırının konsolide esasa göre hesaplanmasında, bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan tanım, ana ortaklık niteliğindeki özel finans kurumu ve konsolidasyona tabi tutulan finansal kurumlar topluluğuna dahil her bir ortaklık dikkate alınmak suretiyle, "finansal kurumlar topluluğunun da dahil olduğu risk grubu" şeklinde uygulanır.

            5. Kredi sınırlarını konsolide esasa göre hesaplayıp uygulamak zorunda olan özel finans kurumlarının, kredi sınırlarında aşım olması halinde, Kanun hükümlerinin uygulanmasında aşım tutarı olarak, konsolide ve konsolide olmayan esasa göre hesaplanan sınırlardan hangisinde aşım varsa o tutar, her ikisinde birden aşım varsa yüksek olan tutar dikkate alınır.

            6. Kanunun 11 inci maddesinin (3) ve (5) numaralı fıkraları ile (6) numaralı fıkrasının (c) bendine istinaden bu Yönetmeliğin 26, 28 ve 29 uncu maddelerinde belirlenen dikkate alınma oranları ile sınırlamalara tabi olmayacak işlemlere ilişkin hükümler saklıdır.

            YABANCI ÜLKELERİN MERKEZİ YÖNETİMLERİ, MERKEZ BANKALARI VE KREDİ KURUMLARI İLE İLGİLİ İŞLEMLERİN DİKKATE ALINMA ORANLARI
            Madde 28- Kanunun kredi sınırlarının uygulanmasında;

            1. Yüzde sıfır oranında  dikkate alınacak işlemler;

            a) OECD ülkelerinin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarına açılacak krediler,

            b) OECD ülkelerinin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarınca ihraç edilen menkul kıymetler veya bunlarca verilen diğer garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            c) Avrupa Merkez Bankasına açılacak krediler ile bu bankaca ihraç edilecek menkul kıymetler veya verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler.

            2. Yüzde yirmi oranında dikkate alınacak işlemler;

            a) Bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarını haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarına açılacak krediler,

            b) Bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarını haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarınca ihraç edilen menkul kıymetler veya bunlarca verilen diğer garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            c) "Çoktaraflı Banka ve Mali Kurumlar"ın menkul kıymet ihracı veya diğer formlardaki borçlanmalarından bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara yapılacak katılımlar,

            d) "Çoktaraflı Banka ve Mali Kurumlar"dan, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlarca verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            e) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara kullandırılacak krediler,

            f) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlarca verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

             g) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarının kefaletiyle ihraç olunan menkul kıymetlerden, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlar karşılığında kullandırılacak krediler. 

            3. Yüzde elli oranında dikkate alınacak işlemler;

            a) Bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarını haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarına açılacak krediler,

            b) Bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarını haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarınca ihraç edilen menkul kıymetler veya bunlarca verilen diğer garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            c) Merkezleri diğer yabancı ülkelerde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara kullandırılacak krediler,

            d) Merkezleri diğer yabancı ülkelerde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            e) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara kullandırılacak krediler,

            f) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlarca verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            g) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarının kefaletiyle  ihraç olunan menkul kıymetlerden, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlar karşılığında kullandırılacak krediler. 

            4. Yüzde seksen oranında dikkate alınacak işlemler;

            a) Bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) üçüncü sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarını haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarına açılacak krediler,

             b) Bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) üçüncü sınıf olarak tasnif edilen ülke notlarını haiz diğer yabancı ülkelerin merkezi yönetimleri ve merkez bankalarınca ihraç edilen menkul kıymetler veya bunlarca verilen diğer garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            c) Merkezleri diğer yabancı ülkelerde bulunan kredi kurumlarının kefaletiyle ihraç olunan menkul kıymetlerden, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) birinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlar karşılığında kullandırılacak krediler,

            d) Merkezleri diğer yabancı ülkelerde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara kullandırılacak krediler,

            e) Merkezleri diğer yabancı ülkelerde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) ikinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlarca verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler,

            f) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) üçüncü sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlara kullandırılacak krediler,

            g) Merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından, bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) üçüncü sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlarca verilecek garantiler karşılığında kullandırılacak krediler.

            5. Yüzde yüzelli oranında dikkate alınacak işlemler;

            a) Merkezleri kıyı bankacılığı bölgelerinde bulunan her türlü banka ve kredi kurumuna veya bu kurumlar tarafından ihraç olunan menkul kıymetler, verilecek garantiler veya bunların kefaletiyle ihraç olunan menkul kıymetler karşılığında kullandırılacak krediler,

             b) Yabancı banka ve kredi kurumlarına kullandırılan nakdi kredilerden geri ödenmeleri vade dışında şartlara bağlanmış olanlar ile belirli gerçek ya da tüzel kişiye veya risk grubuna kullandırılmak veya kullandırılacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere verilenler,

            c) Karşılıklı işlemler.

            6. İlk beş fıkrada belirtilenler dışında kalan işlemler yüzde yüz oranında dikkate alınır.

            7. Bu madde kapsamındaki gayrinakdi krediler ile vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeler, 26 ncı maddede belirtilen dikkate alınma oranları uygulandıktan sonra bu maddede yer alan oranlara göre ayrıca ağırlıklandırılır.

            8. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarınca verilen notların düşürülmesi veya geri çekilmesi nedeniyle kredi sınırlarında aşım ortaya çıkması ve aşımın vadesiz kredi kullandırımlarının geri çekilmesi ile giderilememesi halinde, vadeli krediler, ilave hiç bir kullandırımda veya vade yenilemesinde bulunulmaması kaydıyla, vadeleri sonuna kadar idame ettirilebilir.

            9. Özel finans kurumları bu madde hükümlerinden yararlanan işlemleri ile ilgili sıhhatleri hususunda şüphe bulunmayan her türlü bilgiyi ve belgeyi temin, takip ve muhafaza ile yükümlüdürler. İşlemlerinin bu maddede belirlenen imtiyazlı oranlardan yararlanmaya ehil olduğunu ispatlama mükellefiyeti özel finans kurumlarına aittir.

           ÖZEL FİNANS KURUMLARININ BANKALARLA VEYA KENDİ ARALARINDAKİ, KREDİ SINIRLAMALARINA TABİ OLMAYAN İŞLEMLER
            Madde 29- Teminat, rehin veya belirli bir gerçek ya da tüzel kişiye veya risk grubuna kullandırılmak amacıyla verilenler hariç olmak üzere, özel finans kurumlarının birbirlerine veya bankalara verdikleri, vadesiz ve temdite konu olmamış bir aya kadar vadeli krediler, Kanunun 11 inci maddesinde yeralan kredi sınırlamalarına tabi değildir.
    

YEDİNCİ BÖLÜM
HESAP DURUMU BELGESİ

            HESAP DURUMU BELGESİ ALINMASI
            Madde 30- Özel finans kurumlarının açacakları krediler ile verecekleri kefalet ve teminatlar için, aşağıda sayılan işlemler hariç, hesap durumu belgesi almaları zorunludur.

            a) Elli milyar lirayı geçmeyen işlemler,

            b) Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri hariç olmak üzere, genel ve katma bütçeli daireler, bunlara bağlı kuruluşlar ve mahalli idareler ile yapılan işlemler,

            c) Yabancı ülkelerin merkezi idareleri, merkez bankaları ile veya bunlarca çıkarılan veya ödemesi garanti edilen bono ve tahviller karşılığı yapılan işlemler,

            d) Nakit, tevdiat, altın rehni karşılığı krediler,

            e) Hazine, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca çıkarılan ya da ödenmesi garanti edilen bono ve tahviller karşılığı yapılan işlemler,

            f) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile yapılan işlemler,

            g) Menkul kıymet borsalarından veya ikinci el piyasadan çok kısa vadeli fon fazlalarını değerlendirmek gayesiyle edinilen alım-satım amaçlı menkul kıymetler,

            h) Teşkilatlanmış borsalardan alınan veya alacaklardan dolayı elde edilen hisse senetleri,

            ı) Türkiye'de faaliyet gösteren özel finans kurumlarının birbirleriyle ve bankalarla yaptıkları vadesiz veya vadesi bir ayı aşmayan işlemler ile bunların mukabil kefaletine dayanılarak verilecek teminat ve garantiler,

            j) Kanunun 11 inci maddesinin kredilerin dikkate alınma oranlarına ilişkin (3) ve (5) numaralı fıkraları nazara alınarak yapılacak hesaplamalara göre özel finans kurumu nezdindeki toplam kredi riski beş milyon ABD Dolarını aşmayan ve merkezleri OECD ülkelerinde bulunan kredi kurumlarından bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) asgari ikinci sınıf olarak tasnif edilen kredi notlarını haiz olanlarla yapılan işlemler ile bu kredi kurumlarının mukabil kefaletine dayanılarak verilecek teminat ve garantiler.

            Kredilerin kullanıldığı sürece her yıl hesap dönemini izleyen altı ay içinde hesap durumu belgesi alınır.

            HESAP DURUMU OLARAK KABUL EDİLECEK BELGELER
            Madde 31- Özel finans kurumları; açacakları krediler ile verecekleri kefalet ve teminatlar için;

            a) Banka ve kredi kurumları, özel finans kurumları, sigorta şirketleri ve diğer mali kurumlar ile kamu kuruluşlarının tabi oldukları özel mevzuat veya muhasebe sistemleri uyarınca düzenleyecekleri dipnotlarını da içeren bilanço ile kar ve zarar cetvelleri ile bunlara ek mali tabloları,

            b) Menkul kıymetleri halka arzolunmuş ortaklıklar ile sermaye piyasası aracı kurumlarının sermaye piyasası mevzuatı uyarınca düzenleyecekleri dipnotlarını da içeren bilanço ile kar ve zarar cetvelleri ile bunlara ek mali tabloları,

            c) (a) ve (b) bentleri dışında kalanlardan Türkiye'de yerleşik kişilerin Maliye Bakanlığının Vergi Usul Kanununa istinaden çıkardığı "Muhasebe Sistemi Uygulama Tebliği" uyarınca, yurtdışında yerleşik kişilerin ise tabi oldukları yabancı mevzuat uyarınca düzenleyecekleri uluslararası standartlara uygun dipnotlarını da içeren bilanço ile kar ve zarar cetvelle- ri ile bunlara ek mali tabloları,

            (Ek: 10)'da yer alan örneğe uygun düzenlenecek tanıtıcı bilgiler formu ile birlikte hesap durum belgesi olarak kabul ederler. Bu form ortaklık payları için alınmaz. Halka arz yoluyla ihraç olunacak menkul kıymetlere yapılacak yatırımlarda bu belgeler yerine tasarruf sahipleri için yayımlanan sirkülerin muhafazası yeterlidir.

             Ticari kredi niteliği taşımayan işlemler için gerçek kişilerden (Ek: 11)'de yer alan örneğe uygun olarak alınacak hesap durumu belgesinin ekinde kişinin kimliği ve gelirini gösterir belgeler alınır.

            Türkiye'de yerleşiklerden alınacak hesap durum belgelerinin yetkili ve sorumlu şahıslarca imza edilmiş olması, ayrıca Kanunun 11 inci maddesinin kredilerin dikkate alınma oranlarına ilişkin (3) ve (5) numaralı fıkraları nazara alınarak yapılacak hesaplamalara göre özel finans kurumu nezdindeki toplam kredi riskleri beşyüz bin ABD Dolarını aşan yurtdışında yerleşik kişilerden, kredi notları bu Yönetmelik ekinde (Ek: 9) asgari ikinci sınıf olarak tasnif edilenlerden daha düşük olanlardan alınacak mali tabloların ilgili ülkelerin mevzuatına göre yetkilendirilen veya uluslararası düzeyde faaliyet gösteren bağımsız denetim firmalarınca onaylanmış olması şarttır. Bağımsız denetim raporlarının kredi ilişkisinin devam ettiği sürece her yıl hesap dönemini izleyen altı ay içinde alınmasına devam olunur.

            HESAP DURUMU BELGELERİNİN  DENETLENMESİ
            Madde 32- Sermayesinin yarısından fazlasına genel ve katma bütçeli dairelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin, 28/5/1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanun kapsamına alınan kuruluşların sahip olduğu kurum ve ortaklıklar ile bankalar ve özel finans kurumları dışında kalan müşterilere açılacak krediler ve verilecek kefalet ya da teminatların iki trilyon lirayı geçmesi halinde, alınacak hesap durumu belgesi ile ekli bilanço ve kar ve zarar cetvellerinin mevzuat hükümlerine ve Türkiye'de uygulanan muhasebe ilkeleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunun 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış denetim yetkisine sahip meslek mensupları tarafından denetlenmesi şarttır.

            Denetimde uyulacak esaslar ve kapsam hakkında, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanun gereği uygulanan çalışma usul ve esaslarındaki denetim ile ilgili hükümler uygulanır.

            HESAP DURUMU BELGELERİNİN DENETİMİ, DENETİM RAPORU VE DİĞER HUSUSLAR
            Madde 33- Denetim işlemi (Ek: 12)'de yer alan esaslara uygun raporun düzenlenmesinin ardından hesap durumu belgesi ile eki bilanço ve kar ve zarar cetveline bu belgenin mevzuata, Türkiye'de uygulanan muhasebe ilkelerine ve muhasebe standartlarına uygun olarak düzenlendiğine dair şerh verilmek suretiyle yapılır. Sözkonusu şerhin altı meslek mensubu tarafından isim ve ünvanı yazılarak imzalanır.

            Bilanço ve kar ve zarar cetveli Türkiye'de uygulanan muhasebe ilkelerine ve muhasebe standartlarına uygun olarak düzenlenmediği takdirde, denetim raporu 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanunun uygulama hükümlerine göre şartlı olabilir.

            Denetim yapacak meslek mensuplarının Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği tarafından yayımlanacak çalışanlar listesinde yer almaları gerekir.

            Bu Yönetmelikte düzenlenmeyen denetime ilişkin diğer hususlarda 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanun ve bu Kanuna ilişkin mevzuat hükümleri uygulanır.
     

SEKİZİNCİ BÖLÜM
ALACAKLARDAN DOLAYI EDİNİLEN EMTİA VE GAYRİMENKULLER

            ALACAKLARDAN DOLAYI EDİNİLEN EMTİANIN ELDEN ÇIKARILMASI
            Madde 34- Özel finans kurumlarının, alacaklarından dolayı edinmek zorunda kaldıkları emtiayı edinme gününden itibaren üç yıl içinde elden çıkarmaları gerekir. Kurum, bu süre içinde elden çıkarmanın olanaksız olduğunun veya özel finans kurumu için büyük zarar doğuracağının belgelendirildiği hallerde veya haklı sebepler bulunduğu takdirde, bu süreyi uzatabilir.

            Emtianın ekonomik değerinin olmadığının ve elden çıkarılmasının tamamen olanaksız olduğunun özel finans kurumu tarafından ispatlandığı durumlarda, Kurum bu kıymetlerin elden çıkarılması ile ilgili zorunluluğu kaldırabilir.

            ALACAKLARDAN DOLAYI EDİNİLEN GAYRİMENKULLERİN ELDEN ÇIKARILMASI
            Madde 35- Özel finans kurumları, alacaklarından dolayı edinmek zorunda kaldıkları gayrimenkullerin, Kanunun 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasında belirtilen sınırı aşan kısmını edinme gününden başlayarak üç yıl içinde elden çıkarırlar. Kurum, elden çıkarmanın olanaksız olduğu veya özel finans kurumu için büyük zarar doğuracağının belgelendiği hallerde bu süreyi uzatabilir.

            Alacaklardan dolayı edinilmek zorunda kalınan gayrimenkuller nedeniyle Kanunun 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasında belirtilen sınırın aşılması halinde, elden çıkarma süresi içinde Kanunun 21 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ı) bendi hükmü uygulanmaz.

            EMTİA VE GAYRİMENKULLERİN ELDEN ÇIKARILMA SÜRELERİNİN UZATILMASI
            Madde 36- Özel finans kurumlarının alacaklarından dolayı edinmek zorunda kaldıkları emtia veya gayrimenkullerin bu Yönetmeliğin 34 üncü ve 35 inci maddelerinde belirtilen sürelerde elden çıkarılmasının olanaksız olduğu ya da özel finans kurumu için büyük zarar doğuracağının düşünüldüğü hallerde süre uzatımı için Kuruma başvurulması gerekir. Süre uzatım başvuruları;

            a) Emtia veya gayrimenkulün iktisap tarihi ve iktisap (maloluş) bedeli,

            b) Satış ilanları (emtia için elden çıkarma süresi olan üç yıllık dönemde asgari iki defa; gayrimenkuller için ise her yıl asgari iki defa, üçüncü yıl ise üç defa kamuya duyurulan satış girişiminde bulunulması şarttır),

             c) Gayrimenkulün satışında başkaca belirlenen satış bedeli (muhammen bedel, ekspertiz raporu ile birlikte),

            d) Emtianın rayiç değeri,

            e) Yapılan satış girişiminde, söz konusu emtia veya gayrimenkulü almaya talip olanların sayısı ve verilen en yüksek bedel,

            f) Sadece bu fıkrada geçen satış fiyatının tespitinde kullanılmak üzere, alacaklar nedeniyle edinilen kıymetlerden,

            fa) Boş arsa ve arazilerde, gayrimenkulün maliyet değeri ile bu değer üzerinden satış anına kadar geçen süre için toptan eşya fiyat endeksi esas alınarak hesaplanacak değer artışının toplamından oluşan emsal satış fiyatı,

             fb) Diğer gayrimenkullerde, gayrimenkulün maliyet değeri ile bu değer üzerinden satış anına kadar geçen süre içerisinde her yıla ait Maliye Bakanlığınca ilan edilen yeniden değerleme oranları esas alınarak hesaplanacak değer artışının ilavesi ve bu süreye karşılık gelen amortisman tutarının düşülmesi suretiyle bulunacak emsal satış fiyatı,

            ile ilgili bilgi ve belgelerle, üç yıllık sürenin veya verilen ek sürelerin bitiminden bir ay önce yapılır. Eksik belge olması durumunda, bir defaya mahsus olmak üzere belgelerin tamamlanmasını teminen bir aylık ek süre verilebilir.

             Gerekli dikkat ve çabayı göstermedikleri anlaşılan özel finans kurumlarıyla bu Yönetmelik hükümlerine uygun başvuruda bulunmayan özel finans kurumlarının yapacakları süre uzatma talepleri kabul edilmez ve Kanunun ilgili maddesine göre işlem yapılır.
    

DOKUZUNCU BÖLÜM
DİĞER HÜKÜMLER

            ÖZEL FİNANS KURUMLARININ HESAP VE KAYIT DÜZENİ, MALİ TABLOLARININ YAYIMLANMASI VE İLGİLİ MERCİLERE GÖNDERİLMESİ
            Madde 37- 1. Özel finans kurumları, hesaplarını, Kurum tarafından Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere uygun şekilde tutmak zorundadırlar.

            2. Özel finans kurumları, bu maddenin (1) numaralı fıkrasında belirtilen düzenlemelerde yer alan tablolar formatında düzenleyecekleri yıl sonu bilançolarının, yıllık kar ve zarar cetvellerinin, nakit akım tablosunun, özkaynak değişim tablosunun ve kar dağıtım tablosunun birer örneğini,  bu tabloların dipnotlarını da içerecek şekilde, hesap dönemini izleyen beş ay içinde yönetim kurulu ve denetçilerinin raporları ile birlikte, Kuruma tevdi ve Resmi Gazete'de ve yurt çapında yayın yapan bir gazetede yayımlamak zorundadırlar.

            3. Özel finans kurumları, bu maddenin (2) numaralı fıkrasına göre ilan edilecek yıl sonu bilançoları ile yıllık kar ve zarar cetvellerinde, bunların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olup olmadığına dair, Kanunun 13 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemede belirtilen esaslara uygun şekilde, bağımsız denetim kuruluşlarının açıklamalarına ve onayına yer vermek zorundadırlar.

            4. Özel finans kurumları, her ay sonu itibariyle, (1) numaralı fıkrada belirtilen düzenlemelerde yer alan tablolar formatında düzenleyecekleri bilançolarının ve kar ve zarar cetvellerinin birer örneğini, bu tabloların dipnotları ile birlikte dönemi izleyen otuz gün içinde Kuruma ve Özel Finans Kurumları Birliğine tevdi etmek, bu tablolardan Mart, Haziran ve Eylül ayları sonu itibarıyla düzenlenenleri dönemi izleyen kırkbeş gün içinde Resmi Gazete'de yayımlamak zorundadırlar. Özel Finans Kurumları Birliği kendisine tevdi edilen mali tabloları onbeş gün içinde bir bülten halinde yayımlar.

            5. Özel finans kurumları, Kurumca belirlenecek örnekler dahilinde, katılma hesaplarına ilişkin olarak altışar aylık dönemler itibariyle düzenleyecekleri hesap özetini dönemi izleyen kırkbeş gün içinde yurt çapında yayın yapan bir gazetede yayımlamak, özel cari hesapların yıllık sonuçlarını ve katılma hesaplarının her vade grubuna ait hesap özetlerini Mart, Haziran, Eylül ve Aralık ayları sonu itibariyle dönemi izleyen onbeş gün içinde Kuruma tevdi etmek zorundadır.

            ÖZEL FİNANS KURUMLARININ BASILI VE KÜLÇE ALTIN DIŞINDA ALIM VE SATIMINI YAPABİLECEKLERİ KIYMETLİ MADENLER
            Madde 38- Özel finans kurumları, kıymetli madenler borsalarında işlem gören ve standartları Hazine Müsteşarlığı tarafından tebliğ ile belirlenen gümüş ve platinin alım ve satımını yapabilirler.

             ÖZEL FİNANS KURUMU MENSUPLARINA KREDİ KARTI VERİLMESİ
             Madde 39- Özel finans kurumlarının yönetim kurulu başkanı ve üyelerine kredi kartı ile kullandırabileceği azami kredi miktarı otuz milyar lirayı geçemez. Diğer mensuplara kredi kartları ile kullandırılabilecek kredi miktarı bunlara kanunen verilebilecek nakdi kredi tutarının yarısı ile sınırlıdır. Özel finans kurumu mensuplarının eş ve çocuklarına verilecek ek kredi kartlarının limitleri yukarıda belirtilen sınırlara dahildir.

            ZAMANAŞIMINA UĞRAYAN HESAP, EMANET VE ALACAKLAR
            Madde 40- 1. Özel finans kurumları nezdindeki her türlü hesap, emanet ve alacaklardan, son talep, işlem veya tasarruf sahibinin herhangi bir şekilde yazılı bir talimata tarihinden başlayarak on yıl geçtiği halde hak sahiplerince aranılmamış olanlar zamanaşımına uğrar.

            2. Özel finans kurumları, zamanaşımı süresinin dolmasına 3 ay kala, hesap, emanet ve alacaklardan, tutarı kırk milyon liranın üzerinde bulunanlar ile kıymeti bilinemeyen emanetlerin hak sahiplerini, hesaplarının zamanaşımına uğrayacağı hususunda iadeli taahhütlü mektupla uyarmak zorundadırlar. Yazılı uyarıya rağmen üç aylık süre zarfında sahipleri tarafından aranmayan ve zamanaşımına uğrayan hesap, emanet ve alacaklar, sahiplerinin kimlik bilgileri, adresleri ve haklarının ulaştığı tutarlar gösterilmek suretiyle düzenlenecek bir liste ile birlikte, zamanaşımı tarihini izleyen takvim yılının ilk üç ayı içinde, Güvence Fonu Yönetmeliğinde belirlenecek yöntem çerçevesinde Güvence Fonuna devredilir.

            3. Zamanaşımına uğramış hesap, emanet ve alacaklar için düzenlenecek liste örnekleri ve bunların hangi hesaplara yatırılacağı veya ne suretle tevdi ve teslim edileceği, Özel Finans Kurumları Birliği tarafından özel finans kurumlarına duyurulur.

            4. Reşit olmayanlar adına ve yalnızca bunlara ödeme yapılmak kaydıyla açtırılan hesaplarda, zamanaşımı süresi kişinin reşit olduğu tarihte işlemeye başlar.

            DİĞER HÜKÜMLER
            Madde 41- 1. Kurum, bu Yönetmelikteki parasal tutar ve sınırları her yıl kısmen ya da tamamen, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan toptan eşya fiyatları endeksindeki oniki aylık yüzde değişimin iki katını geçmeyecek oranda, Kurul kararıyla artırabilir.

            2. Bu Yönetmelikte yer almayan ya da açıklık bulunmayan konularda genel hükümleri de dikkate alarak, uygulamayı düzenlemeye ve yönlendirmeye Kurum yetkilidir.

            YURTDIŞINDAN TEMİN EDİLECEK BELGELER
            Madde 42- Bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yurtdışından temin edilecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili makamlarınca ve Türkiye'nin o ülkedeki konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması ve başvuruya belgelerin noter onaylı tercümelerinin de eklenmesi şarttır.

            HÜKÜMSÜZ KALAN DÜZENLEMELER
            Madde 43- Kanunda değişiklik yapılmasına ilişkin 17/12/1999 tarihli ve 4491 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca uygulanmasına devam olunan;

            a) 19/12/1983 tarihli ve 18256 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Özel Finans Kurumları Kurulması Hakkında 16.12.1983 tarih ve 83/7506 sayılı Kararname Eki Karar",

            b) 25/2/1984 tarihli ve 18323 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Özel Finans Kurumları Kurulması Hakkında 83/7506 sayılı Kararname Eki Karara İlişkin Hazine Müsteşarlığı Tebliği",

            c) 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Özel Finans Kurumlarının Şube Açma Esaslarına İlişkin Hazine Müsteşarlığı Tebliği",

            d) 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Özel Finans Kurumlarının Kurulması Hakkında 16/12/1983 Gün ve 83/7506 Sayılı Kararname Eki Karara İlişkin Sermaye Tabanı/Risk Ağırlıklı Varlıklar ve Gayrinakdi Yükümlülükler Standart Rasyosu Tebliği",

            e) 21/3/1984 tarihli ve 18348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Özel Finans Kurumları Hakkında 1 No.'lu T.C. Merkez Bankası Tebliği", ile bunların ek ve değişiklikleri, bu Yönetmeliğin yayımından itibaren hükümsüzdür.

            Geçici Madde 1- 1. Bu Yönetmelikte düzenlenen özkaynak tanımı nedeniyle, özkaynağın belirli bir oranı ile sınırlandırılmış işlemlerinde aşım oluşan özel finans kurumları, mevcut durumlarını 31/12/2003 tarihine kadar mevzuat hükümlerine uygun hale getirirler.

            2. Kredi sınırlarının hesabında ortaklık payları, 2001 yılında yüzde beş, 2002 yılında yüzde on, 2003 yılında yüzde yirmi, 2004 yılında yüzde otuz, 2005 yılında yüzde kırk, 2006 yılında yüzde elli, 2007 yılında yüzde altmış, 2008 yılında yüzde yetmişbeş, 2009 yılında yüzde doksan, 1/1/2010 tarihinden itibaren yüzde yüz oranında dikkate alınır.

            3. Kredi sınırlarının hesabında, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmelerin dikkate alınmasına 1/1/2002 tarihinden itibaren başlanır.

            4. Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde yer alan dolaylı kredi tanımı nedeniyle, bir risk grubuna kullandırdıkları krediler toplamı Kanunda yer alan sınırlamaları aşan özel finans kurumları, bu risk grubuna dahil gerçek ve tüzel kişilere hiç bir şekil ve surette yeni kredi kullandıramazlar. Özel finans kurumları, 1/1/2002 tarihinden başlamak üzere, bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde yer alan dolaylı kredi tanımı nedeniyle, bir risk grubuna kullandırdıkları kredilerin toplamında her yıl için oluşan aşım tutarlarını, bu tutarların birinci yıl içinde yüzde yirmisini, ikinci yıl içinde yüzde otuzunu, üçüncü yıl içinde yüzde ellisini, dördüncü yıl içinde yüzde yetmişini, beşinci yıl içinde yüzde yüzünü itfa etmek suretiyle 31/12/2006 tarihine kadar giderirler.

            5. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, iştirak tutarları Kanunun 12 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde belirtilen oranların altında olan özel finans kurumları, hiç bir şekil ve surette bu oranları aşamazlar. Aynı tarih itibariyle iştirak tutarları Kanunda belirtilen oranlardan herhangi birini aşan özel finans kurumları, aşım tutarlarını, bu tutarların 2003 yılı sonuna kadar yüzde yirmibeşini, 2005 yılı sonuna kadar yüzde ellisini, 2007 yılı sonuna kadar yüzde yetmişbeşini, 2009 yılı sonuna kadar yüzde yüzünü itfa etmek suretiyle giderirler.

            Geçici Madde 2- Özel finans kurumları, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 21/3/1997 tarihli ve 22940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bankalarda Bağımsız Denetim Yapacak Kuruluşlara İlişkin Esaslar Hakkında Yönetmelik" ile 10/5/1997 tarihli ve 22985 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bankaların Konsolide Mali Tablolar Düzenlemesine ve Konsolide Mali Tabloların İlanına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" ve 10/2/2001 tarihli ve 24314 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bankaların Sermaye Yeterliliklerinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik" hükümlerine tabidir.

            Geçici Madde 3- 1. Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan özkaynaklar, 1/1/2002 tarihine kadar, Eylül ve Aralık ayları sonu itibarıyla hesaplanır. Ancak, özel finans kurumları sürekli uygulamak ve Kuruma bildirmek şartıyla, özkaynaklarını aylık olarak hesaplamaya 2001 yılı içinde başlayabilirler.

            2. Konsolide mali tablolar hazırlama yükümlüğü bulunan özel finans kurumları, bu Yönetmeliğin 27 nci maddesi hükmü yürürlüğe girinceye kadar, 1/1/2002 tarihinden başlamak üzere, anılan maddeye göre hesaplayacakları kredi sınırlarını Kurumca belirlenecek raporlama örneğine göre ve belirlenecek dönemler itibarıyla Kuruma tevdi ederler.

            Geçici Madde 4- 1. Kanunun 20 nci maddesinin (6) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri uyarınca Özel Finans Kurumları Birliği tarafından oluşturulacak "Güvence Fonu"nun kaynakları, Güvence Fonu Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesini izleyen 15 gün içinde Güvence Fonu hesabına devredilmek üzere, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından tahsil olunur. Güvence Fonu Yönetmeliği yürürlüğe girinceye kadar özel finans kurumlarından güvence primi tahsil olunmaz.

            2. Güvence Fonu Yönetmeliğinin yürürlüğe gireceği tarihe kadar, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 40 ıncı maddesi hükümleri uygulanmaz ve özel finans kurumları hakkında da 27/6/2001 tarihli ve 24445 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bankaların Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik"in 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 35 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.

            YÜRÜRLÜK
            Madde 44- Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinin kara ve zarara katılma oranlarına ilişkin hükmü 1/7/2002 tarihinde, kredi sınırlarının konsolide esasa göre uygulanmasına ilişkin 27 nci maddesi hükmü 1/1/2004 tarihinde, 37 nci maddesinin (4) numaralı fıkrası hükmü 1/1/2002 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

            YÜRÜTME
            Madde 45- Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yürütür.
  

İLGİLİ TABLOLAR 20/09/2001 TARİH VE 24529 SAYILI RESMİ GAZETEDEDİR.

            EK: 3
            ADLİ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE (CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA)

            .................

            Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna verilmek üzere, arşiv kayıtlarını da içeren adli sicilimin çıkarılarak tarafıma verilmesini arz ederim.

                                                                                                                ...../...../.....
                                                                                                                ADI-SOYADI
                                                                                                                İMZA

            SOYADI :
            ADI :
            BABA ADI :
            ANA ADI :
            DOĞUM YERİ/TARİHİ :
            NÜFUSA KAYITLI OLDUĞU
            İL :
            İLÇE :
            MAHALLE/KÖY :
            CİLT NO :
            AİLE SIRA NO :
            SIRA NO :
            ADRESİ :

            EK: 4
            TAAHHÜTNAME

            BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMUNA

            Tasfiyeye tabi tutulan bankalar, bankerler, sigorta şirketleri ve para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlar ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalarda devirden önce doğrudan veya dolaylı olarak %10 veya daha fazla bir oranda pay sahibi olmadığımı beyan ve taahhüt ederim.

            EK: 5

            TAAHHÜTNAME

            BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMUNA

            .......... Özel Finans Kurumunu kurma/hisselerini devralma talebimizde belirtilen kuruluş sermayesinin/alış bedelinin sanayi, ticaret ve hizmetler sektörlerindeki kendi faaliyetlerimizden kaynaklandığını beyan ve her türlü muvazaadan ari olarak nakden temin ve tevdi edileceğini taahhüt ederiz.

            EK: 6

            .../.../... Tarih ..... sayılı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Kararı İle Kuruluşuna İzin Verilen .......... Özel Finans Kurumu A.Ş.'nin Fon Kabul Etme ve Finansal Faaliyette

        Bulunma İzin Talebine İlişkin Beyanname
   

İLGİLİ TABLO 20/09/2001 TARİH VE 24529 SAYILI RESMİ GAZETEDEDİR.

            Ekler:
            1- Kuruluş Bilançosu
            2- Anasözleşme
            3- Ticaret Siciline Tescil Belgesi
            4- Kuruluş Ticaret Sicil Gazetesi
            5- Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Müdür ve Yardımcılarının İsimleri ile Özgeçmişleri
            6- Finansal Faaliyet İzin Belgesi Harç Yükümlülüğünün Yerine Getirildiğine Dair Makbuz Örneği
            7- Sisteme Giriş Payının Yatırıldığına Dair Tevsik Edici Makbuz Örneği